Yük İşlem 12. Sınıf Yıllık Plan

Yük İşlem 12. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Denizcilik 12. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Yük İşlem Ders Bilgi Formu (DBF)
• Yük İşlem Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Denizcilik - Güverte İşletme (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Yük İşlem dersi 12. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Temel Stabilite Hesapları (42 ders saati)

  • 1. Gemiye Etki Eden Kuvvetler
    • Gemiye etki eden kuvvetler sıralanır.
    • Gemiye etki eden kuvvetler açıklanır.
    • Gemiye etki eden kuvvetleri tespit edilmesi sağlanır.
    • Gemiye etki eden kuvvetlere göre stres hesabı yapılması sağlanır.
  • 2. Gemi Ağırlığı, Suyun Kaldırma Kuvveti Ve Yük Diyagramları
    • Gemi ağırlığını (ağırlık diyagramı) açıklanır.
    • Suyun kaldırma kuvvetini (bonjean eğrileri, yüzdürme kuvveti eğrileri) açıklanır.
    • Yük diyagramlarını (Yük Eğrileri, Kesme Kuvveti ve Eğme Momenti Eğrileri) açıklanır.
    • Ağırlık diyagramını kullanması sağlanır.
    • Bonjean eğrilerini kullanması sağlanır.
    • Yüzdürme kuvveti eğrilerini kullanması sağlanır.
    • Stres hesabı yapması sağlanır.
    • Yük diyagram kullanması sağlanır.
  • 3. Ağırlık Merkezi Ve Yerinin Değişimlerini Hesaplama
    • Ağırlık merkezi açıklanır.
    • Ağırlık merkezinin hareketi açıklanır.
    • Ağırlık merkezinin hareketini cismin kütlesinin azaldığı veya arttığı durumlar için açıklanır.
    • Yük şiftinglerinin ve asılmış yüklerin ağırlık merkezine etkisi açıklanır.
    • Yükleme ve tahliye operasyonlarında KG/GM hesabı yapması sağlanır.
    • Şifting operasyonlarında KG/GM hesabı yapması sağlanır.
    • Yükleme ve tahliye operasyonlarında GG' hesabı yapması sağlanır.
    • Şifting GG' hesabı yapması sağlanır.
    • Yükleme ve tahliye operasyonlarında Yatma açısı hesabı yapması sağlanır.
    • Şifting operasyonlarında Yatma açısı hesabı yapması sağlanır.
  • 4. Yoğunluk Değişiminin Drafta Etkisini Hesaplama
    • Yüzme kanunları açıklanır.
    • Santimetre batırma tonu (TPC) açıklanır.
    • Su yoğunluğunun drafta etkisi açıklanır.
    • Yoğunluk değişiminin kutu biçimindeki teknelere etkisi açıklanır.
    • Yoğunluk değişiminin normal gemilere etkisi açıklanır.
    • Overload açıklanır.
    • Fresh Water Allowance (FWA) değerini açıklanır.
    • Draftı değişmeyen gemilerde yoğunluk değişiminin deplasmana etkisi açıklanır.
    • Su yoğunluğunun draft üzerindeki etkilerini hesaplaması sağlanır.
    • Yoğunluk değişiminin drafta etkisini tespit etmesi sağlanır.
    • Overload olmadan Fresh Water Allowance (FWA) değeri kullanarak geminin maksimum yükleme yapabileceği draft değerini tespit etmesi sağlanır.
  • 5. Serbest Sıvı Yüzeylerinin Gemi Dengesine Etkisi
    • Serbest sıvı yüzeylerinin gemi dengesine etkisi açıklanır.
    • Serbest sıvı yüzeyinden dolayı oluşan GM kaybı açıklanır.
    • Serbest sıvı yüzeylerinin oluşturduğu GM küçülmesinin hesaplanması sağlanır.
    • Gemi tanklarındaki serbest sıvı yüzeylerinin gemi dengesine etkisi hesaplanır.
  • 6. GM Hesabı Yaparak Stabilite Eğrilerini Okuma
    • Stabilite çapraz eğrileri açıklanır.
    • Stabilite GZ eğrileri açıklanır.
    • Stabilite KN eğrileri açıklanır.
    • Hidrostatik table açıklanır.
    • Statik stabilite eğrileri açıklanır.
    • Statik stabilite eğrileri IMO ölçütleri sıralanır.
    • Statik stabilite eğrileri grafiğinin yorumlanması sağlanır.
    • Diri (stiff) gemi durumu açıklanır.
    • Baygın (tender) gemi durumu açıklanır.

  2. Dinamik Stabilite Hesapları (30 ders saati)

  • 1. Boyuna Denge Ve Trim Hesabı
    • Boyuna denge açıklanır.
    • Trim açıklanır.
    • Birim trim momenti (MTC) açıklanır.
    • Trimden dolayı oluşan draft değişimleri açıklanır.
    • Yükleme ve boşaltmanın trime etkisi açıklanır.
    • TPC Bir santimetre batırma tonu açıklanır.
    • Paralel batma ve paralel yükselme açıklanır.
    • Yükleme ve boşaltmanın draft değişimine etkisi açıklanır.
    • Geminin yüzdürme noktasının tespit edilmesi sağlanır.
    • Gemi yüzdürme noktasına göre moment alınması sağlanır.
    • Yükleme ve tahliye operasyonlarında trim yaptırma momenti hesabı yapması sağlanır.
    • Trimden dolayı oluşan draft değişimlerini hesaplaması sağlanır.
    • Paralel batma ya da yükselmeye bağlı draft değişimlerini hesaplaması sağlanır.
    • Yükleme ve tahliye sonrasında yeni draftların bulunması sağlanır.
  • 2. Draft Sörvey Yapma
    • Draft okuma açıklanır.
    • Draft değerlerinin okunması sağlanır.
    • Plimsol markaları açıklanır.
    • Tank iskandil alma işlemleri açıklanır.
    • Tank Sounding Table'ı açıklanır.
    • Tank Sounding Table'ı kullanması sağlanır.
    • Stabilite Booklet'i açıklanır.
    • Okunan baş ve kıç draft değerlerinin düzeltme hesaplarının yapılması sağlanır.
    • MMM değerinin hesaplanması sağlanır.
    • Hidrostatik tabledan kullanılacak değerlerin alınması sağlanır.
    • Birinci trim düzeltmesi yapılması sağlanır.
    • İkinci trim düzeltmesi yapılması sağlanır.
    • Düzeltilmiş deplasmanın bulunması sağlanır.
    • Yoğunluk düzeltmesi yapılması sağlanır.
    • İnital draft sörvey işlemi yapılarak bilinmeyen ağırlığın (konstant) hesaplanması sağlanır.
    • Final draft sörvey işlemi yapılarak yükün hesaplanması sağlanır.

  3. Yük İşlemleri (36 ders saati)

  • 1. Yük Mahalleri
    • Yük taşıma kapasiteleri açıklanır.
    • Yükleme ve tahliyedeki gecikmeler açıklanır.
    • Ambar taşıma kapasitesi açıklanır.
    • Ambar kapaklarından aranan özellikler açıklanır.
    • Ambar kapaklarının sızdırmazlık kontrolünü yapması sağlanır.
    • Ambarlarda oluşabilecek ıslanma nedenlerinin sıralanması sağlanır.
    • Güverteye yüklenen yükler üzerindeki riskler açıklanır.
  • 2. Yük İstif İlkelerini
    • İstif açıklanır.
    • Stowage (istif) faktörü açıklanır.
    • Permasable load açıklanır.
    • Bir geminin taşıya bileceği yük miktarının hesaplanması sağlanır.
    • Lashing açıklanır.
    • Konteyner, Ro-Ro ve Kuru yük gemilerindeki lashing işlemleri açıklanır.
    • Birbirinden etkilenecek yüklerin istifi açıklanır.
    • IMDG Kodu kullanması sağlanır.
  • 3. Yükleme Ve Tahliye Donanımları, Avadanlıkları, Bakım Tutum Ve Güvenliği
    • Yükleme ve tahliye donanımları açıklanır.
    • Emniyetli çalışma gücü(SWL) değeri açıklanır.
    • Yükleme ve tahliye donanımlarının bakım ve tutumunun yapılması sağlanır.
    • Yükleme ve tahliye avadanlıkları açıklanır.
  • 4. Yük Dokümanları
    • Yük listesi açıklanır.
    • Yükleme ordinosu açıklanır.
    • Puantaj listesi açıklanır.
    • Yükleme planı açıklanır.
    • Yükleme planı hazırlanması sağlanır.
    • Hazırlık mektubu açıklanır.
    • Hazırlık mektubu yazması sağlanır.
    • Olgular tutanağı açıklanır.
    • Zaman çizelgesi açıklanır.
    • Garanti mektubu açıklanır.
    • Manifesto açıklanır.
    • Konşimento açıklanır.
  • 5. Yüklerin Havalandırılması
    • Havalandırma nedenleri açıklanır.
    • Havalandırma çeşitleri açıklanır.
    • Havalandırma kuralları açıklanır.
    • Dökme kömür yükünün havalandırılması açıklanır.
    • Tahıl yükünü havalandırması açıklanır.
    • Pirinç yükünün havalandırılması açıklanır.
    • Meyve yükünün havalandırılması açıklanır.
  • 6. Gemi Türlerine Göre Yükleme Planları
    • Gemi türleri açıklanır.
    • Konteyner gemisi yük planını açıklanır.
    • Ro-Ro gemisi yük planını açıklanır.
    • Tanker gemilerinin yük planını açıklanır.
  • 7. Boru Devreleri Ve Pompalama İşlemleri
    • Boru devreleri açıklanır.
    • Pompa çeşitleri açıklanır.
    • Valf çeşitleri açıklanır.
    • Valflere kumanda etmesi sağlanır.
    • Pompaları çalıştırması sağlanır.
  • 8. Hasar Ve Zarar Tespiti
    • Yükleme planları açıklanır.
    • Avarya ve müşterek avarya açıklanır.
    • Hasar ve zarar tespit türleri açıklanır.
    • Hasar ve zarar tespiti yapması sağlanır.
    • Hasar ve zarar tespitine göre hukuki yazışmaları yapması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste her öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, yükleme boşaltma iş ve işlemleri ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.