10. Sınıf Kimyasal Kinetik Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Kimyasal Kinetik Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Kimyasal Kinetik dersi, Kimya Teknolojisi alanının Kimya Laboratuvarı dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 67 kazanım yer alır. Yıl, “Gazlar ve Özellikleri” öğrenme birimiyle başlar (Gazların Genel Özellikleri, Gazlarda Kinetik Teori, Gaz Karışımları); “Gaz Kanunları”, “Tepkimelerde Entalpi ve Hız” ve “Kimyasal Tepkimelerde Denge” öğrenme birimlerinin ardından “Elektrokimya” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Kimyasal Kinetik Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Kimya Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Kimyasal Kinetik Ders Bilgi Formu (DBF)
• Kimyasal Kinetik Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Kimya Teknolojisi - Kimya Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Kimyasal Kinetik dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Gazlar ve Özellikleri (24 ders saati)

  • 1. Gazların Genel Özellikleri
    • Gazların betimlenmesinde kullanılan birimleri açıklar.
    • Basınç ve hacim birimleri kısaca açıklanır.
  • 2. Gazlarda Kinetik Teori
    • Gaz davranışlarını Kinetik Teori ile açıklar.
    • Kinetik teorinin temel varsayımları kullanılarak Graham Düfüzyon ve Efüzyon yasaları üzerinde durulur.
  • 3. Gaz Karışımları
    • Gaz karışımlarının önemini günlük hayatla ilişkilendirir.
    • Sıvıların doygun buhar basınçları kısmi basınçile ilişkilendirilir.

  2. Gaz Kanunları (24 ders saati)

  • 1. Gaz Yasaları
    • Gaz yasalarını açıklar.
    • Gazların genel özelliklerine ilişkin yasalar (Boyle, Charles, Gay Lussac ve Avogadro) üzerinde durulur.
  • 2. İdeal Gaz Yasası
    • İdeal Gaz Yasasını kullanarak matematiksel işlemler yapar.
    • Deneysel yoldan türetilmiş gaz yasaları ile ideal gaz yasası arasındaki ilişkiyi açıklanır.
  • 3. Gerçek Gazlar
    • Soğutma sisteminde kullanılan gerçek gazları günlük hayattan örneklerle açıklar.
    • Gerçek gazların hangi durumlarda ideallikten saptığı belirtilir.
    • Joule-Thomson olayı örnekleriyle açıklanır.

  3. Tepkimelerde Entalpi ve Hız (24 ders saati)

  • 1. Tepkimelerde Isı Değişimi
    • Tepkimelerde meydana gelen enerji değişimlerini açıklar.
    • Tepkimelerin endotermik ve ekzotermik olması ısı alışverişi ile ilişkilendirilir.
  • 2. Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri
    • Standart oluşum entalpileri ve bağ enerjileri üzerinden tepkime entalpilerini hesaplar.
    • Kırılan ve oluşan bağ enerjileri üzerinden entalpi hesaplamaları yapılır.
  • 3. Tepkime Isılarının Toplanabilirliği
    • Hess Yasasını açıklar.
    • Hess Yasası ile ilgili hesaplamalar yapılır.
  • 4. Tepkime Hızları
    • Kimyasal tepkimelerde hız kavramını açıklar.
    • Kimyasal tepkimeler ile tanecik çarpışmaları arasındaki ilişkiyi ve kimyasal tepkimelerin hızları açıklanır.
    • Homojen ve heterojen faz tepkimelerine örnekler verilir.
    • Tek basamaklı tepkimelerin derişime bağlı hız ifadeleri verilir.
    • Madde miktarı ile tepkime hızı ilişkilendirilir.
    • Ortalama tepkime hızı kavramı açıklanır.
  • 5. Tepkime Hızını Etkileyen Faktörler
    • Tepkime Hızını Etkileyen Faktörleri açıklar.
    • Madde cinsi, derişim, sıcaklık, katalizör (enzimlere girilmez) ve temas yüzeyinin tepkime hızına etkisi üzerinde durulur.
    • Çok basamaklı tepkimeler için hız belirleyici basamağın üzerinde durulur.

  4. Kimyasal Tepkimelerde Denge (44 ders saati)

  • 1. Kimyasal Denge
    • Fiziksel ve kimyasal değişimlerde dengeyi açıklar.
    • Maksimum düzensizlik ve minimum enerji eğilimleri üzerinden denge açıklanır.
    • İleri ve geri tepkime hızları üzerinden denge açıklanır.
    • Tersinir reaksiyonlar için derişim ve basınç cinsinden denge ifadeleri türetilerek hesaplamalar yapılır.
    • Farklı denge sabitleri arasındaki ilişki incelenir.
  • 2. Dengeyi Etkileyen Faktörler
    • Dengeyi Etkileyen faktörleri açıklar.
    • Sıcaklığın, derişimin, hacmin, kısmi basınçların ve toplam basıncın dengeye etkisi denge ifadesi üzerinden açıklanır.
    • Le Chatelier İlkesi ile ilgili hesaplamalara yer verilir.
    • Katalizör-denge ilişkisi vurgulanır.
  • 3. Sulu Çözelti Dengeleri
    • Sulu çözeltilerde asit bazların kuvvetliliği ve iyonlaşmalarını pH hesaplamaları ile açıklar.
    • pH ve pOH kavramlarını suyun oto-iyonizasyonu üzerinden açıklanır.
    • Brönsted-Lowry asitlerini/bazlarını karşılaştırır.
    • Asitlik/bazlık gücü ile ayrışma denge sabitleri arasında ilişki kurar.
    • Asitlerin/bazların iyonlaşma oranlarının denge sabitleriyle ilişkilendirilmesi sağlanır.
    • Tampon çözeltilerin özellikleri ile günlük kullanım alanlarını ilişkilendirir.
    • Tampon çözeltilerin canlı organizmalar açısından önemine değinilir.
    • Asitlik/bazlık gücü ile ayrışma denge sabitleri arasında ilişki kurar. Asitlerin/bazların iyonlaşma oranlarının denge sabitleriyle ilişkilendirilmesi sağlanır.
    • Tampon çözeltilerin özellikleri ile günlük kullanım alanlarını ilişkilendirir. Tampon çözeltilerin canlı organizmalar açısından önemine değinilir.
    • Tuz çözeltilerinin asitlik/bazlık özelliklerini açıklar. Asidik, bazik ve nötr tuz kavramları açıklanır.
  • 4. Çözünme Çökelme Tepkimeleri
    • Sulu ortamlarda çözünme-çökelme dengelerini çözünürlük çarpımı ile ilişkilendirerek açıklar.
    • Sulu ortamlarda çözünme-çökelme dengelerini açıklar. Çözünme-çökelme denge örneklerine yer verilir; çözünürlük çarpımı (Kçç) ve çözünürlük (s) kavramları ilişkilendirilir.
    • Tuzların çözünürlüğüne etki eden faktörlerden, sıcaklık ve ortak iyon etkisi üzerinde durulur. Ortak iyon etkisi hesaplamaları yapılır.

  5. Elektrokimya (28 ders saati)

  • 1. İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimelerinde Elektrik Akımı
    • İndirgenme – Yükseltgenme Tepkimelerinde Elektrik Akımı yaygın yükseltgenlerle ilişkilendirir.
    • Redoks tepkimelerini tanır. Yükseltgenme ve indirgenme kavramları üzerinde durur. Redoks tepkimeleri denkleştirilerek yaygın yükseltgenler (O2, KMnO4, H2SO4, HNO3, H2O2) ve indirgenler (H2, SO2) tanıtır. Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişki açıklanır.
  • 2. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler
    • Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreleri yaygın pillerle ilişkilendirir.
    • Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklanır. Katot ve anot kavramları, indirgenme-yükseltgenme ile ilişkilendirilerek ele alınır.
    • Elektrot, yarı-hücre ve hücre kavramları üzerinde durulur. İnert elektrotların hangi durumlarda gerekli olduğu belirtilir. Pillerde tuz köprüsünün işlevi açıklanır.
    • Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklanır. Katot ve anot kavramları, indirgenme-yükseltgenme ile ilişkilendirilerek ele alınır. Elektrot, yarı-hücre ve hücre kavramları üzerinde durulur. İnert elektrotların hangi durumlarda gerekli olduğu belirtilir. Pillerde tuz köprüsünün işlevi açıklanır.
  • 3. Elektrot Potansiyelleri
    • Elektrot potansiyellerini metallerin aktiflik özelliklerini kullanarak açıklar.
    • Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklanır. Standart yarı hücre indirgenme potansiyelleri, standart hidrojen yarı hücresi ile ilişkilendirilir. Metallerin aktiflik sırası üzerinde durur. İki ayrı yarı hücre arasındaki istemli redoks tepkimesinin, standart indirgenme potansiyelleri ile ilişkilendirerek açıklanır.
  • 4. Kimyasallardan Elektrik Üretimi
    • Elektrokimyasallardan Elektrik üretimini lityum iyon pilleri üzerinden açıklar.
    • Lityum iyon pillerinin önemini kullanım alanlarıyla ilişkilendirerek açıklanır.
  • 5. Elektroliz
    • Elektroliz olayını, Faraday bağıntısı kullanarak herhangi bir kaplama deneyi ve suyun elektrolizi üzerinden açıklar.
    • Elektroliz olayını elektrik akımı, zaman ve değişime uğrayan madde kütlesi açısından açıklanır. 1 mol elektronun toplam yükü üzerinden elektrik yükü-kütle ilişkisini kurar. Yük birimi Coulomb (C) tanımlanır. Faraday bağıntısı açıklanarak bu bağıntının kullanıldığı hesaplamalar yapılır.
    • Kimyasal maddelerin elektroliz yöntemiyle elde ediliş sürecini açıklanır.
    • Suyun elektrolizi ile hidrojen ve oksijen eldesi deneyi yapılır.
    • Kimyasal maddelerin elektroliz yöntemiyle elde ediliş sürecini açıklanır. Suyun elektrolizi ile hidrojen ve oksijen eldesi deneyi yapılır.
  • 6. Korozyon
    • Korozyon elektrokimyasal ve metallerin aktifliği ile ilişkilendirerek kurban elektrot örneği üzerinden açıklar.
    • Korozyon kavramını, korozyon önleme yöntemlerinin elektrokimyasal temellerini açıklanır. Korozyondan koruma süreci metallerin aktiflik sırası ile ilişkilendirir; kurban elektrot kavramı üzerinde durur. Kurban elektrotun kullanım alanlarına örnekler verir.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda tekniğine uygun olarak gazların özellikleri, tepkimelerde enerji, hız ve denge ve elektrokimyasal hücreler ile ilgili hesaplamalar ve uygulamalar ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.