Organik Kimya 11. Sınıf Yıllık Plan

Organik Kimya 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Kimya Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Organik Kimya Ders Bilgi Formu (DBF)
• Organik Kimya Ders Materyali (DM)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Alifatik Hidrokarbonlar
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — Alkoller ve Eterler
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 3 — Azotlu Alifatik Bileşikler
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 4 — Esterler ve Yağlar
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 5 — Aromatik Bileşikler
• Ders İçeriği

  Kimya Teknolojisi - Kimya Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Organik Kimya dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Organik Bileşikler (40 ders saati)

  • 1. Organik Bileşikler
    • Anorganik ve Organik bileşikler arasındaki farklar açıklanır.
    • Organik bileşik kavramının tarihsel gelişimi açıklanır.
    • Anorganik ve Organik bileşiklerin özellikleri vurgulanır.
    • Basit, molekül ve yapı formülleri kavram olarak açıklanır ve ilgili örnekler verilir.
  • 2. Organik Bileşiklerde Elementel Analiz
    • Organik bileşiklerde nitel analiz kavramı açıklanır.
    • Karbon aranmasının işlem basamakları açıklanır.
    • Hidrojen aranmasının işlem basamakları açıklanır.
    • Alkali metal eritişi, azot, kükürt ve halojen aranmasına kısaca değinilir.
  • 3. Molekül Geometrisi Ve Modelleri
    • Güçlü etkileşmelerden kovalent bağların, polar ve apolar ayrımı ve tanımları ile ilgili örnekler verilir.
    • Sigma ve pi bağları açıklanır.
    • Zayıf etkileşimlerden hidrojen bağları ve Van der Waals kuvvetlerinden söz edilir.
    • Moleküllerin geometrilerini merkez atomu orbitallerinin hibritleşmesi esasına göre verilir.
    • Hibritleşme ve VSEPR (Değerlik Katmanı Elektron Çifti İtmesi) yaklaşımı üzerinde durulur.
    • Tek, çift ve üçlü bağların oluşumunu hibrit ve atom orbitalleri temelinde açıklar.
  • 4. Fonksiyonel Guruplar Ve Özellikleri
    • Organik bileşikler fonksiyonel gruplarına göre sınıflandırılır.
    • Alkil grupları ve homolog sıra hakkında bilgi verilir.
    • Alkil-gruplarına, hidroksi-, alkoksi-, halo-, karbonil-, karboksil-, amino-, nitro-, fenil- grupları bağlanınca oluşan bileşikler genel olarak tanıtılır.
    • Organik bileşiklerin temel adlandırma kuraları verilir.
  • 5. Organik Bileşiklerin Mol Kütlesi
    • Ebüliyoskopi yöntemi kısaca açıklanır günlük hayatla ilişkilendirilir.
    • Kriyoskopi yöntemi kısaca açıklanır ve günlük hayatla ilişkilendirilir.
    • Molal kaynama noktası ve molalite tanımlanır.
    • Molal donma noktası alçalması ve hesaplanması verilir.

  2. Alifatik Hidrokarbonlar (40 ders saati)

  • 1. Alkanlar (Parafinler)
    • Karbon allotroplarının özelliklerini yapılarıyla ilişkilendirir.
    • Karbon elementinin çok sayıda bileşik oluşturma özelliği ile bağ yapma özelliği arasında ilişki kurulur.
    • Elmas ve grafitin incelenmesi sağlanarak fulleren, nanotüp ve grafenin yapıları ve önemleri üzerinde durulur.
    • Hidrokarbon türlerinin arasındaki farklar vurgulanır.
    • Düz zincirli ve halkalı alkanlar tanıtılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Alkanların fiziksel özellikleri açıklanır.
    • Alkanların kimyasal özelliklerinde yanma ve halojenlerle yer değiştirme özellikleri üzerinde durulur.
    • Metan ve türevleri ( iyodoform, kloroform ve karbon tetraklorür) açıklanır.
    • Alkanlarda normal, izo ve neo dallanmaları ( izomeri ) verilir.
    • Alkanların yakıtlarda [LPG, benzin, motorin (dizel), fueloil, katran ve asfalt ürünlerinin bileşenleri] kullanıldığı, hekzanın ise çözücü olarak kullanıldığı vurgulanır.
    • Benzinlerde oktan sayısı hakkında okuma parçası verilir.
    • Alkanların elde edilme yöntemlerinden Wurtz, doymamış hidrokarbardan ve karboksilli asitlerin alkali tuzlarından elde edilme yöntemleri açıklanır.
  • 2. Alkenler (Olefinler)
    • Düz zincirli ve halkalı alkenler tanıtılırak adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Cis-trans izomerlik üzerinde durulur ve malzeme bilimindeki önemine vurgu yapılır.
    • Alkenlerin alkollerden su çekilmesi, alkil halojenürlerin kuvvetli bazlarla etkileşmesi ve komşu dihalo alkanların çinko ile etkileşmesi ile eldesi yöntemleri ve Zaitsev kuralı açıklanır.
    • Alkenlerin kimyasal özellikleri (Katılma,yükseltgenme,ayrılma yanma) ve Markovnikov kuralı açıklanır ve ilgili örnekler verilir.
    • Alkenlerin kullanım alanı olarak alkil halojenür ve alkoller için ham madde oldukları vurgulanır.
    • Alkenlerin gıda endüstrisindeki kullanımları ve polimerleşme özellikleri hakkında bilgi verilir.
  • 3. Alkinler (Asetilenler)
    • Alkinler tanıtılırak adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Alkinlerde izomerlik( konum izomerliği ) kavramı açıklanır.
    • Alkinlerin komşu veya aynı karbona bağlı dihalo alkanların kuvvetli bazlarla etkileşmesinde, Alkinlerin metal tuzlarının alkil halojenürlerle tepkimesinden elde edilme yöntemleri açıklanır.
    • Alkinlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ( yanma, katılma, yükseltgenme ve tuz oluşumu) açıklanır.
    • Asetilenin üretimi, kullanım alanları, katılma özellikleri ve birincil patlayıcı tuzları üzerinde durulur.

  3. Alkoller ve Eterler (40 ders saati)

  • 1. Alkoller
    • Alkoller tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Alkoller sınıflandırılırken konum izomerliği açıklanır.
    • Alkollerin alkenlere su katılması, alkil halojenürlerin kuvvetli bazlarla tepkimesinden, aldehit ve ketonların indirgenmesinden elde edilme yöntemlerinden açıklanır.
    • Alkollerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini ( yanma, esterleşme, ayrılma, yer değiştirme ( Lucas Testi ), redoks) açıklar.
    • Polialkolerden etandiol (glikol) ve propantriol (gliserin) özelikleri ve kullanım alanları üzerinde durulur.
    • Metanolün zehirli özellikliği vurgulanır ve kullanım alanları hakkında bilgi verilir.
    • Etanolün fermantasyon yöntemi ile elde edilişi açıklanır.
    • Etanolün alkil halojenürlerden ve alkenlerden elde edilişi üzerinde durulur.
    • Etanolün sağlık alanında kullanımına vurgu yapılır.
    • Etanolün biyoyakıt işlevi gördüğü ve çözücü olarak kullanıldığı vurgulanır.
  • 2. Eterler
    • Eterler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Eterlerde izomeri açıklanır.
    • Eterlerin elde edilme yöntemlerinden alkollerden su çekilmesi ve Williamson sentezi ile eter eldesi açıklanır.
    • Eterlerin fiziksel ve kimyasal ( Yanma ve HI ile tepkimesi) özelliklerini açıklar.
    • Eterlerin çözücü özelliklerine vurgu yapılır.

  4. Aldehitler ve Ketonlar (40 ders saati)

  • 1. Aldehitler
    • Aldehitler tanıtılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Aldehit ve ketonların fonksiyonel grup izomerliklerine değinilir.
    • Aldehitlerin Primer alkollerden, karboksilli asitlerden, Rosenmund tepkimesinden, doymamış hidrokarbonlardan elde edilme yöntemleri açıklanır.
    • Aldehitlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ( yanma, katılma, redoks, polimerleşme, kondenzasyon) açıklanır.
    • Aldehitlere örnek olarak formaldehit ve asetaldehit hakkında bilgi verilir.
    • Aldehitleri gıda ve kozmetik sanayinde nasıl kullanıldıkları üzerinde durulur.
  • 2. Ketonlar
    • Ketonlar tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Ketonların ikincil alkollerden, dihalo alkanlardan, karboksilli asitlerin metal tuzlarından, uç alkinlerden elde edilme yöntemleri örneklerle açıklanır.
    • Ketonların fiziksel ve kimyasal özellikleri ( redoks, katılma, yanma ) açıklanır.
    • Ketonlara örnek olarak aseton verilir.
    • Asetonun kimyasal özelliklerinden bahsederken haloform tepkimeleri ve polimerleşme özelliği açıklanır.
    • Ketonların gıda ve kozmetik sanayinde nasıl kullanıldıkları üzerinde durulur.

  5. Karboksilik Asitler (40 ders saati)

  • 1. Karboksilik Asitler
    • Karboksilik asitler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Karboksilik asitlerin birincil alkollerin veya aldehitlerin yükseltgenmesinden, nitrillerden, esterlerden elde edilme yöntemleri açıklanır.
    • Karboksilik asitlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri (nötralleşme, esterleşme, açil klorür oluşumu, indirgenme ) açıklanır.
    • Formik asit, asetik asit, salisilik asit, ftalik asit, sitrik asit, malik asit, folik asit ve benzoik asit tanıtılır.
    • Karboksilik asitlerin asitlik güçlerini açıklanır.
    • Hidroksi asitler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Doğal olarak bitki ve meyvelerde bulunan hidroksi asitler; laktik asit,malik asit, sitrik asit, tartarik asit vb. örnekler ile açıklanır.
    • Karboksilik asitlerde optikçe aktiflik ve optik izomeri basit örneklerle tanım olarak verilir.
    • Polikarboksilli asitlere okzalik asit, malik asit,malonik asit, suksunik asit, tartarik asit, sitrik asit vb. örneklerle açıklanır.
  • 2. Asetik Asit
    • Asetik asidin elde edilme yöntemleri ile fiziksel ve kimyasal özellikleri açıklanır.
    • Anhidrit kavramı örnekler üzerinden kısaca açıklanır.
  • 3. Amino Asitler
    • Amino asitler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Amino asitlerin alfa halokarboksilli asitlerden sentetik olarak elde edilme tepkimesi örneklerle açıklanır.
    • Amino asitlerin kimyasal özelliklerinden bahsederken protein sentezindeki önemi vurgulanır.

  6. Azotlu Alifatik Bileşikler (40 ders saati)

  • 1. Aminler
    • Aminler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Aminlerin primer amitlerden, alkil halojenürlerin amonyakla tepkimesinden, edilme yöntemleri açıklanır.
    • Aminlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri (çözünürlükleri, asitlerle tepkimeleri, schiff bazı oluşumu, asit klorürlerle, izosiyonat tepkimesi, nitröz asitle tepkimesi ve oksitlenmesi) açıklanır.
    • Amin türünün belirlenmesi için Hinsberg testi işlem basamakları açıklanır.
  • 2. Amitler
    • Amitler tanıtılır, sınıflandırılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Amitlerin esterlerin amonyakla tepkimesinden, karboksilli asit amonyum tuzlarından, asit klorürlerin amonyakla tepkimesinden, nitrillerden elde edilme yöntemleri açıklanır.
    • Amitlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri (hidroliz, nitröz asitle, kuvvetli asitlerle, hoffman parçalanması tepkimesi, grignard bileşikleri ile tepkimesi ) açıklanır.
    • Karbonik asit ve türevleri ( fosgen ve üre ) hakkında bilgi verilir.
    • Ürenin günlük hayatta kullanımı açıklanır.

  7. Esterler ve Yağlar (40 ders saati)

  • 1. Esterler
    • Esterler tanıtılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Esterlerin karboksilli asit ve alkollerden, karboksilli asit türevlerinden, karboksilli asit gümüş tuzlarından ve metil esterlerin diazometandan elde edilme yöntemleri açıklanır.
    • Esterlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ( hidroliz, amonyağın etkisi ve indirgenmeleri ) açıklanır.
    • Esterlerin yer aldığı doğal maddelere örnek olarak lanolin, balmumu ve balsam verilir.
    • Esterlerin çözücü olarak kullanımlarına ilişkin örnekler verilir.
    • Etil asetat eldesi, özellikleri ve kullanım alanları açıklanır.
  • 2. Yağlar
    • Yağ ve lipit kavramı açıklanır.
    • Yağların sınıflandırılması açıklanır.
    • Önemli yağ asitleri ve yapısı açıklanır.
    • Yağlarda doymamışlık testi hakkında bilgi verilir.
    • Yağların fiziksel ve kimyasal özelikleri açıklanır.
    • Hidrojenleme açıklanır.
    • Yağların alkoller ile yağ asidi esterlerine dönüştürülmesi işlemi ( biodizel üretimi ) açıklanır.
  • 3. Sabunun Yapısal Özellikleri
    • Sabunların elde edilme reaksiyonları, çeşitleri ve sabunlaşma açıklanır.
    • Sabunun temizleme özelliği açıklanır.
    • Deterjanların elde edilme reaksiyonları açıklanır.
    • Sabun ve deterjanların benzer ve farklılıkları kıyaslanır.
    • Mumlar örneklerle açıklanır.

  8. Aromatik Bileşikler (40 ders saati)

  • 1. Aromatik Bileşikler
    • Aromatik bileşikler tanıtılır ve adlandırma kuralları farklı örneklerle verilir.
    • Benzenin asetilenden, sodyum benzoattan, fenolden, grignard bileşiklerinden laboratuvar elde yöntemleri , sanayide taşkömürü ve petrolden elde yöntemleri açıklanır.
    • Benzenin kimyasal özellikleri (Katılma, nitrolama, sülfolama, halojenleme, alkilleme, acilleme ) açıklanır.
    • Benzen halkasına ikinci bir grubun bağlanması açıklanır.
    • Naftalinin özellikleri açıklanır.
  • 2. Fenoller
    • Fenollerin adlandırmasını açıklar.
    • Fenollerin kullanım alanları hakkında bilgi verilir.
    • Bakaliti tanımlar.
  • 3. Aromatik Nitro Bileşikleri
    • Aromatik nitro bileşiklerinin adlandırmasını açıklar.
    • Aromatik nitro bileşiklerinin elde edilme yöntemlerinden nitrolama tekniğini açıklar.
    • Aromatik nitro bileşiklerinin kullanım alanlarını sıralar.
  • 4. Aromatik Amin Bileşikleri
    • Aromatik amin bileşiklerinin adlandırması açıklanır.
    • Aromatik amin bileşiklerinin sınıflandırması açıklanır.
    • Anilinden türeyen polimerler örneklerle açıklanır.
    • Diazonyum tuzları açıklanır.
  • 5. Aromatik Aldehit ve Ketonlar
    • Aromatik aldehitlerin adlandırması açıklanır.
    • Benzaldehitin elde edilme yöntemleri ve özellikleri açıklanır.
    • Aromatik ketonların adlandırması açıklanır.
  • 6. Aromatik Karboksilli Asitler
    • Aromatik karboksilli asitlerin adlandırması açıklanır.
    • Aromatik karboksilli asitlerin özellikleri açıklanır.
    • Benzoik asidin özellikleri açıklanır.
    • Sodyum benzotın gıdalarda koruyucu kimyasallardan olduğuna vurgu yapılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda Organik bileşikleri inceleme, Organik reaksiyon türlerini ayırt etme, alifatik hidrokarbonları, alkolleri, eterleri, aldehitleri, ketonları, azotlu alifatik bileşikleri, esterleri, yağları, aromatik bileşikleri elde etme ve özelliklerini inceleme ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.