İlaç Üretimi 11. Sınıf Yıllık Plan

İlaç Üretimi 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Kimya Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• İlaç Üretimi Ders Bilgi Formu (DBF)
• İlaç Üretimi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Kimya Teknolojisi - Kimya Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında İlaç Üretimi dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Standartlara Göre Üretim Uygulamaları (20 ders saati)

  • 1. GMP Uygulamaları
    • 1. Üretim uygulamaları (GMP) yapar.
    • İlacın tanımı, önemi ve kullanım alanları açıklanır.
    • İlaç üretim proseslerinde kalifikasyon aşamaları, kalite güvencesinin unsurları ve prosedürleri sıralanır.
    • İlaç alanları için zorunlu temizlik sınıfları ve farmasötik dozaj formlarına göre uygulama özellikleri sıralanır.
    • İlaç üretiminde proses kontrol analizlerinin önemi ve üretim türüne göre uygulanan kontrol testleri sıralanır.
    • İlaç ve tıbbi ürünlerin üretiminde validasyon türleri, valide edilmiş hazırlama yöntemleri ve özellikleri sıralanır.
    • Kontaminasyon ve çapraz bulaşmayı önleme dokümanlarındaki önlemleri alma yöntemleri sıralanır.
    • İlaç üretiminde sterilizasyon türleri, yöntemleri, aşamaları ve steril ürün özellikleri sıralanır.
    • Tablet, kapsül ve yarı katı ilaç üretim prosesleri basamaklarına uygun ilaç üretimi açıklanır.
    • Prosedürlere göre tartım ve ölçüm araçlarının kalibrasyon doğrulaması ve validasyon kontrol işlemleri açıklanır.
    • Granül hazırlama ve steril olmayan toz karışımı yapma proses aşamaları sıralanır.
    • Primer ve sekonder ambalaj malzemelerinin türleri ve özellikleri açıklanır.
    • İyi üretim uygulamaları GMP ve Standart Operasyon Prosedürlerine SOP uygun ilaç üretim uygulaması yapılır.
  • 2. GLP Uygulamaları
    • 2. Laboratuvar uygulamaları (GLP) yapar.
    • İyi laboratuvar uygulamaları (GLP) süreci açıklanır.
    • İyi laboratuvar uygulamaları (GLP) süreçlerine göre ilaç üretim ortamından numune alma ve test etme uygulaması yapılır.

  2. İlaç Üretiminde Sterilizasyon (20 ders saati)

  • 1. Fiziksel Metotlarla Sterilizasyon
    • 1. Fiziksel metotlarla sterilizasyon yapar.
    • Sterilizasyon ve ilaç üretiminde sterilizasyon yapmanın önemi açıklanır.
    • Sterilizasyon çeşitleri sıralanır.
    • Fiziksel sterilizasyon yöntemlerinin özellikleri sıralanır ve uygulamaları açıklanır.
    • Otoklav sterilizasyonunun yapılış yöntemi açıklanır.
    • Işın ile sterilizasyon tür ve aşamaları açıklanır.
    • Üretim ekipmanına kuru sıcaklık ile sterilizasyon işlemi aşamaları açıklanır.
    • Nemli sıcaklıkla sterilizasyon işlemlerinin yapılması açıklanır.
    • Fiziksel yöntemlerle sterilizasyon uygulaması yapılır.
  • 2. Kimyasal Metotlarla Sterilizasyon
    • 2. Kimyasal metotlarla sterilizasyon yapar.
    • Kimyasal sterilizasyon yöntemleri sıralanır.
    • Antimikrobiyal madde çözeltisi ile sterilizasyon tanımlanarak özellikleri sıralanır.
    • Antimikrobiyal madde çözeltisi ile sterilizasyon yapılışı açıklanır.
    • Etilen oksit, Beta propiyolakton maddesi, Klor, Formaldehit ve Ozon gazı ile sterilizasyon yapılışı açıklanır.
    • Kimyasal yöntemlerle sterilizasyon uygulaması yapılır.

  3. Sıvı İlaç Preparatları (20 ders saati)

  • 1. Tek Fazlı Sıvı Preparatlar
    • 1. Tek fazlı sıvı ilaç preparatlarını hazırlar.
    • Tek fazlı sıvı ilaç sistemleri açıklanır.
    • Çözelti ve çözünürlük tanımlanır.
    • Etken madde sayısına göre çözeltiler sınıflandırılır.
    • Kullanılma yerlerine göre çözeltiler sınıflandırılır.
    • Çözeltilerde kullanılan çözücüler sınıflandırılarak açıklanır.
    • Çözünürlük ve çözünürlük hızına etki eden faktörler sıralanır.
    • Çözünürlük hesapları açıklanır.
    • Ortam pH'nın önemi açıklanır.
    • Tek fazlı sıvı ilaç üretim uygulaması yapılır.
  • 2. İki Fazlı Sıvı Preparatlar
    • 2. İki fazlı sıvı ilaç preparatlarını hazırlar.
    • İki fazlı ilaç sistemleri tanımlanır.
    • Emülsiyon ve süspansiyonu tanımlanarak özellikleri açıklanır.
    • Emülgatörlerin kullanım amaçları belirtililir.
    • Emülsiyon ve süspansiyon ilaçların üretim aşamaları açıklanır ve kullanım alanları sıralanır.
    • Üretim raporundaki spesifikasyon ve talimatlara göre süspansiyon ile emülsiyon ilaçlarda yapılan analizler sıralanır.
    • Tek fazlı sıvı ilaç üretim uygulaması yapılır.

  4. Yarı Katı Ve Katı İlaçlar (25 ders saati)

  • 1. Krem, Merhem, Jel ve Macunlar
    • 1. Krem, merhem, jel ve macunları hazırlar.
    • Merhemler, kremler, jel ve macun tarzı ilaçlar tanımlanır ve kullanım alanları sıralanır.
    • Merhem, krem ve jel ilaçların reçete bileşenlerinin miktar ve yüzde hesaplamaları açıklanır.
    • Görevlerine göre merhemler sınıflandırılır ve üretim aşamaları sıralanır.
    • Krem çeşitleri sıralanır.
    • Jellerin ve Macunların üretim aşamaları sıralanır.
    • Merhem, krem, jel ve macun gibi ilaçların üretim uygulamaları yapılır.
  • 2. Supozituvarlar, Pudralar ve Kapsüller
    • 2. Supozituvar ile pudra hazırlar ve kapsüle doldurur.
    • Supozituvar ilaçların tanımı ve özellikleri açıklanır.
    • Pudra tarzı ilaç ve muhtasarların tanımı ve özellikleri açıklanır.
    • Kapsüllerin tanımı ve kullanım amaçları açıklanır.
    • Kullanım yerlerine göre pudra türleri sıralanır, bileşimi ve üretim süreçleri açıklanır.
    • Yumuşak, sert kapsüllerin üretim süreci aşamaları ve özellikleri açıklanır.
    • Kullanım yerlerine ve etkilerine göre supozivatuvar çeşitleri sıralanır.
    • Supozituvarların üretimi süreci ve aşamaları sıralanır.
    • Supozituvarlarla ilgili sıvağı, etken madde ve deplasman hesaplarının yapılışı açıklanır.
    • Supozituvar ilaçların üretim uygulamaları yapılır.
    • Pudra tarzı ilaç üretim uygulaması yapılır.
    • Kopsül üretim uygulaması yapılır.

  5. Tablet Üretimi (45 ders saati)

  • 1. Tablet Bileşimi Hazırlama
    • 1. Tablet bileşimi hazırlar.
    • Tablet tarzı ilaçların özellikleri sıralanır.
    • Bileşimi hazırlanır ve üretim süreçleri açıklanır.
    • Tablet tarzı ilaç hazırlama uygulaması yapılır.
  • 2. Yaş ve Kuru Granülasyon
    • 2. Yaş ve kuru granülasyon yapar.
    • Yaş ve kuru granülasyon yapma işlemi ve önemi açıklanır.
    • Yaş ve kuru granülasyon yöntemleri sıralanır.
    • Yaş ve kuru granülasyon üretim süreçleri açıklanır.
    • Yaş ve kuru granülasyon üretim uygulaması yapılır.
  • 3. Tablet ve Kaplı Tablet Üretimi
    • 3. Tablet ve kaplı tablet üretimi yapar.
    • Tablet ve kapalı tablet üretim süreçleri açıklanır.
    • Tablet ve kapalı tablet tarzı ilaç üretim uygulaması yapılır.

  6. Parenteral İlaçlar (30 ders saati)

  • 1. Ampul, Vial Ve Flakon İlaçlar
    • 1. Ampul, vial ve flakon ilaçları üretir.
    • Ampul, enjeksiyon ve flakon ilaçların tanımı ve önemi açıklanır.
    • Ampul, enjeksiyon ve flakon ilaçların çözeltilerinin hazırlanma süreci açıklanır.
    • Per füzyon çözelti tipleri ve özellikleri açıklanır ve hazırlama sürecinin aşamaları sıralanır.
    • Parenteral ilaçların proses aşamaları sıralanır ve tercih edilme nedenleri açıklanır.
    • Ampul, enjeksiyon, vial ve flakonları dolum ve kapama yapma prosesinin aşamaları açıklanır.
    • Ampul, enjeksiyon, vial ve flakonları üretim uygulaması yapılır.
  • 2. Çözücü ve Yardımcı Maddeler
    • 2. Çözücü ve yardımcı maddeleri hazırlar.
    • Çözücüler tanımlanarak çözücüler ve yardımcı maddelerin özellikleri sıralanır.
    • Damıtık ve Deiyonize su çeşitlerinin elde ediliş prosesleri açıklanır.
    • Çözücülerin özelliklerinin iyileştirilmesi proseslerinde kullanılan yardımcı maddelerin özellikleri sıralanır.
    • Çözücü olarak kullanılan sularda yapılan in-proses analitik testler sıralanır.
    • Damıtık ve Deiyonize su üretimi uygulaması yapılır.
  • 3. Parenteral Çözelti
    • 3. Parenteral çözelti hazırlar.
    • Parenteral çözeltiler tanımlanarak çeşitleri sıralanır.
    • İzotonik ve izohidrik çözeltilerin özellikleri sıralanır.
    • Stabilite ve koruyucu maddelerin özellikleri sıralanır.
    • Enjeksiyon çözeltileri hazırlanır ve proses ve donanımlarının özellikleri açıklanır.
    • Ampul ve enjeksiyon çözeltilerinin filtrasyon aşamaları sıralanır.
    • Parenteral çözelti hazırlama uygulaması yapılır.
  • 4. Ampul, Enjeksiyon, Flakon Doldurma ve Kapatma
    • 4. Ampul, enjeksiyon ve flakon doldurma ve kapatma işlemlerini yapar.
    • Ampul doldurma ve kapatma işlemleri sıralanır.
    • Flakaon, vial doldurma tıpa ve kapak kapatma işlem sırası açıklanır.
    • Kompakt sistem proses aşamaları ve donanımları açıklanır.
    • Ampul ve flakonların kapatılma proses işlemleri sıralanır.
    • Parenteral çözeltilerin otoklavda sterilizasyon işlemleri açıklanır.
    • Heterojen sistemde in-proses kontrolünün yapılışı açıklanır.
    • Sterilite ve Pirojenite testleri yapılışı açıklanır.
    • Ampul, enjeksiyon ve flakon doldurma ve kapatma uygulaması yapılır.

  7. İlaç Ambalajlama (20 ders saati)

  • 1. Ambalaj Materyalleri
    • 1. Ambalaj materyallerini hazırlar.
    • Ambalaj materyalleri ve işlevleri sıralanır.
    • Ambalaj materyallerinin türleri sıralanır.
    • Cam ve plastik ambalaj materyalleri sınıflandırılır.
    • Alüminyum tüp ambalajlarının kullanım alanları açıklanır.
    • Basılı ambalaj materyallerinin özellikleri açıklanır.
    • İlaç dolum ambalajlama uygulaması yapılır.
  • 2. İlaç Ambalajlaması
    • 2. İlaç türlerine göre ambalajlama işlemlerini yapar.
    • İlaçların ambalaj türlerini ve ambalaj özelliklerini açıklar.
    • Tabletleri, kaplı tabletleri, kapsülleri ve supozituvarları ambalajlama işlemleri sıralanır.
    • Aerosol tanımı, yararları ve sakıncaları açıklanır.
    • Aerosol üretme ve ambalajlama işlem basamakları sıralanır.
    • Aerosol üretme ve ambalajlama süreçleri açıklanır.
    • Tabletler, kaplı tabletler, kapsüller ve supozituvarları ambalajlama uygulaması yapılır.
    • Aerosol üretme ve ambalajlama uygulaması yapılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda İyi Üretim Uygulamalarına (GMP), Standart Operasyon Prosedürlerine (SOP), standartlarına ve tekniğine uygun şekilde üretim uygulamaları yapma, ilaç üretiminde sterilizasyonu sağlama, sıvı preparatları hazırlama, yarı katı ve katı ilaçları hazırlama, tablet üretimi yapma, parenteral ilaçları hazırlama, ilaçları ambalajlama ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.