Doğru Plan Oluşturucu
Günlük Plan

11. Sınıf Gıda Analizleri Yıllık Planı 2026-2027

Yıllık Plan oluşturuluyor...

11. Sınıf Gıda Analizleri Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Gıda Analizleri dersi, Laboratuvar Hizmetleri alanının Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı dalında haftada 8 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 288 ders saati ve 320 kazanım yer alır. Yıl, “Meyve ve Sebze Analizleri” öğrenme birimiyle başlar (En, Boy, Ağırlık Renk ve Meyve Eti Sertliği Tayinleri; Suda Çözünen Katı Madde Tayini; Su ve Posa Oranı Tayini vb.); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Bal Analizleri” öğrenme birimiyle biter.

  • 11. Sınıf Gıda Analizleri Günlük Planları (haftalık ders planları)
  • Laboratuvar Hizmetleri 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
  • Gıda Analizleri Ders Bilgi Formu (DBF)
  • Gıda Analizleri Ders Materyali (DM)
  • Ders İçeriği

    Laboratuvar Hizmetleri - Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Gıda Analizleri dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

    Üniteler ve Konular

    1. Meyve ve Sebze Analizleri (24 ders saati)

    • 1. En, Boy, Ağırlık Renk ve Meyve Eti Sertliği Tayinleri
      • Meyve ve sebzelerde tekniğine uygun ağırlık, en, boy, renk ve meyve eti sertliği tayinleri yapar.
      • Meyve ve sebzelerde hasat zamanının saptanmasında kullanılan ölçütler açıklanır.
      • Numune ağırlıkları alınarak ortalama değer hesaplatılır.
      • Kumpas ile en ve boy ölçümleri yaptırılarak ortalama değer hesaplatılır.
      • Kolorimetre cihazı ile renk ölçümü yaptırılır.
      • Penetrometre cihazı ile meyve eti sertliği ölçümü yaptırılır.
    • 2. Suda Çözünen Katı Madde Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun meyve ve sebzelerde suda çözünen kuru madde tayini yapar.
      • Suda çözünen kuru madde tayini için gerekli araç gereç hazırlatılır.
      • Ölçüm öncesi refraktometre kalibre ettirilir.
      • Refraktometre cihazı ile suda çözünen kuru madde oranı okuması yaptırılır.
    • 3. Su ve Posa Oranı Tayini
      • Tekniğine uygun meyve ve sebzelerde su ve posa oranı tayini yapar.
      • Su ve posa oranı tayini için gerekli araç gereçler hazırlatılır.
      • Yabancı maddeleri ve sapları ayıklanmış numuneden yeterli miktarda alınması sağlanır.
      • Numune blender ile parçalattırılır.
      • Parçalanan numunenin suyu ayrılarak su ve posası ayrı ayrı tarttırılır.
      • Sonuç % olarak hesaplattırılır.
    • 4. Nişasta Tayini
      • Tekniğine uygun meyve ve sebzelerde nişasta testi yapar.
      • Meyve ve sebzelerde nişasta testi için gerekli araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
      • Meyveler ekvatoral bölgeden ikiye böldürülür.
      • İyot çözeltisine daldırarak analiz yönteminde belirtilen süre kadar bekletilir.
      • Oluşan rengin skalaya göre değerlendirilmesi sağlanır.
    • 5. pH ve Asitlik Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun meyve ve sebzelerde pH ve asitlik tayini yapar.
      • Meyve ve sebzelerde pH ve asitlik tayini için gerekli araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
      • pH metre kullanılmadan önce kalibre ettirilir.
      • Parçalanan numunenin suyundan yeterli miktarda alınıp pH metre cihazında ölçüm yapması sağlanır.
      • Asitlik tayini için kullanılacak yöntemi belirlemesi sağlanır.
      • Titrasyon yapılarak sonuç hesaplatılır.

    2. Meyve Sebze Ürün Analizleri (40 ders saati)

    • 1. Meyve Suyu Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun meyve suyu analizleri yapar.
      • Meyve suyunda suda çözünmeyen kuru madde tayini yaptırılır.
      • Meyve suyunda brix/asit oranını saptaması sağlanır.
      • Meyve suyunda durultma testleri yaptırılır.
      • Meyve suyunda formol sayısı tayini yaptırılır.
    • 2. Kurutulmuş Meyve ve Sebze Ürünleri Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun kurutulmuş meyve ve sebze ürünleri analizleri yapar.
      • Meyve ve sebze ürünlerinde toplam kuru madde ve nem tayini yaptırılır.
      • Kurutulmuş meyve ve sebzelerde rehidrasyon oranı ve rehidrasyon kapasitesinin saptanması sağlanır.
      • Kükürt dioksit tayini yaptırılır.
    • 3. Konserve Meyve ve Sebze Ürünleri Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun konserve meyve ve sebze ürünleri analizleri yapar.
      • Konserve bileşimi ve oluşumu hakkında açıklama yapılır.
      • Konservenin vakum düzeyi ve tepe boşluğu ölçümleri yaptırılır.
      • Kutu ve kavanozlarda doldurma oranının saptanması sağlanır.
      • Konservenin brüt, net ve süzme ağırlıklarının bulunması sağlanır.
      • Konserve kavanozlarında hermetik kapatmanın kontrol edilmesi sağlanır.
      • Tuz tayini yaptırılır.
    • 4. Dondurulmuş Meyve ve Sebze Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun dondurulmuş meyve ve sebze analizleri yapar.
      • Dondurulmuş gıda ambalajlarında toplam migrasyon analizi yaptırılır.
    • 5. Salça Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun salça analizleri yapar.
      • Salça üretimi ve bileşimi hakkında açıklama yapılır.
      • Salçada suda çözünen kuru madde tayini yaptırılır.
      • Salçada pH ve titrasyon asitliği tayini yaptırılır.
      • Salçada siyah benekçik sayısı tayini yaptırılır.
      • Salçada konsistens tayini yaptırılır.
      • Salça kutusunda kenet kontrolü yaptırılır.

    3. Tahıl Analizleri (32 ders saati)

    • 1. Tahıllarda Yabancı Madde Tayini
      • Tekniğine uygun tahıllarda yabancı madde tayini yapar.
      • Tahıl çeşitleri ve buğdayın bileşimi hakkında açıklama yapılır.
      • Yeterli miktarda numune tarttırılır.
      • Numunenin uygun eleklerden tekniğine uygun olarak elenmesi sağlanır.
      • Yabancı maddeler ayıklatılıp gruplattırılır.
      • Ayıklanmış numune buruşuk ve cılız danelerin ayrılması için uygun elekten eletilir.
      • Yabancı madde miktarları hesaplatılır.
    • 2. Tahıllarda Bin Dane ağırlığı, Hektolitre Ağırlığı ve Tane İriliği Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun tahıllarda bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve dane iriliği tayini yapar.
      • Yeterli miktarda numune tartımı yaptırılır.
      • Tartılan numunedeki dane miktarı saydırılır.
      • Bin dane ağırlığı hesaplatılır.
      • Hektolitre terazisi ile ölçüm yaptırılır.
      • Hektolitre ağırlığı hesaplatılır.
      • Tarttırılan numune uygun eleklerde tekniğine uygun olarak eletilir.
      • Her bir elekte kalan numune miktarları hesaplatılır.
      • Homojenlik hesabı yaptırılır.
    • 3. Tahıllarda Tane Sertliği Tayini
      • Tekniğine uygun tahıllarda dane sertliği tayini yapar.
      • Analiz öncesi hazırlık yapılması sağlanır.
      • Numuneden yönteme uygun tartım yaptırılır.
      • Tartılan numunenin cyclone değirmeninde öğütülmesi sağlanır.
      • Öğütülen numuneden gerekli miktarda tarttırılır.
      • Tartılan numune yöntemin gerektirdiği miktarda ve uygun elekte eletilir.
      • Eleğin altına geçen kısım tarttırılır.
      • Hesaplama yaptırılır.
    • 4. Tahıllarda Nem Miktarı Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun tahıllarda nem miktarı tayini yapar.
      • Tahıllarda nem tayini için gerekli araç ve gereçler hazırlatılır.
      • Kurutma kabı sabit tartıma getirtilerek darasının tespit edilmesi sağlanır.
      • Kurutma kabına gerekli miktarda numune tarttırılır.
      • Kurutulan numune desikatöre alınıp soğutulduktan sonra tartım işlemi yaptırılır.
      • Sabit tartıma gelmesi sağlandıktan sonra tartım sonucu üzerinden hesaplama yaptırılır.
    • 5. Tahıllarda Gluten Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun tahıllarda gluten tayini yapar.
      • Gluten tayininde kullanılacak araç gereçler hazırlatılır.
      • Yöntemin gerektirdiği miktarda numune tartılması sağlanır.
      • Değirmende öğütülen numune uygun aralıklı elekten geçirtilir.
      • Yöntemin gerektirdiği miktarda numune uygun tuz çözeltisi ile hamur hâline getirtilir.
      • Hamura el ile yuvarlak şekil verdirilir.
      • Hamur, yöntemin gerektirdiği sürede uygun tuz çözeltisi ile yıkatılır.
      • Hamur sıkılarak suyu uzaklaştırılır.
      • Tartım ve hesaplama yaptırılarak % yaş özün bulunması sağlanır.
      • Tartılan hamur, uygun sıcaklık ve sürede etüvde kurutturulur.
      • Hesaplama yaptırılıp % kuru öz ve yaş özün su tutma kapasitesinin bulunması sağlanır.
    • 6. Tahıllarda Sedimantasyon Tayini
      • Tekniğine uygun tahıllarda sedimantasyon tayini yapar.
      • Analiz için gerekli araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
      • Gerekli miktarda numune tarttırılır.
      • Numune öğütülüp eletilir.
      • Yeterli miktarda numunenin sedim tüpünde uygun çözeltiler ile karışması sağlanır.
      • Elde edilen süspansiyon dinlendirilerek çökelti oluşması sağlanır.
      • Çöken kısmın hacmi (cm3) okutulup hesaplama yaptırılır.

    4. Tahıl Ürünleri Analizleri (32 ders saati)

    • 1. Un Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun un analizleri yapar.
      • Unun tanımı, bileşimi, tipleri ve özelliği hakkında açıklama yapılır.
      • Unda ambalaj kontrolü yaptırılır.
      • Duyusal ve fiziksel un analizleri yaptırılır.
      • Kimyasal un analizlerinden kül tayini yaptırılır.
    • 2. Ekmek Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun ekmek analizleri yapar.
      • Ekmeğin tanımı ve özelliği hakkında açıklama yapılır.
      • Ekmeğin yapılan duyusal ve fiziksel analizler yaptırılır.
      • Ekmekte yapılan kimyasal analizlerden nem tayini yaptırılır.
      • Ekmekte yapılan kimyasal analizlerden tuz tayini yaptırılır.
    • 3. Makarna Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun makarna analizleri yapar.
      • Makarnanın tanımı, çeşitleri ve özellikleri hakkında açıklama yapılır.
      • Makarnada duyusal analizler yaptırılır.
      • Makarnada pişirme testleri yaptırılır.
      • Makarnada toplam organik madde miktarı analizi yaptırılır.
    • 4. Bulgur Analizleri
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bulgur analizleri yapar.
      • Bulgur çeşitleri açıklanır.
      • Bulgurda tane iriliği tayini yaptırılır.
      • Bulgurda ham selüloz tayini yaptırılır.

    5. Bitkisel Yağ Analizleri (24 ders saati)

    • 1. Kırılma İndisi Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda kırılma indisi tayini yapar.
      • Su banyosu yardımıyla refraktometre prizmasının sıcaklık ayarı yaptırılır. (Numunenin erime sıcaklığının dikkate alınması sağlanır.)
      • Su banyosu yardımıyla refraktometre prizmasının sıcaklık ayarı yaptırılır.
      • Refraktometrenin kalibrasyonu yaptırılır.
      • Prizma temizlenip kurutulduktan sonra cihaza numune konularak değer okunması sağlanır.
      • Düzeltmeler dâhil edilerek hesaplama yaptırılır.
    • 2. Özgül Ağırlık Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda özgül ağırlık tayini yapar.
      • Darası alınan piknometre damıtık su ile doldurularak uygun sıcaklık ve sürede su banyosunda bekletilmesi sağlanır.
      • Su dolu hâli ile tartımı yapılan piknometre kurutulduktan sonra yağ ile doldurtulur.(Yağın sıcaklığına dikkat edilmelidir)
      • Su dolu hâli ile tartımı yapılan piknometre kurutulduktan sonra yağ ile doldurtulur.
      • Uygun sıcaklık ve sürede su banyosunda bekletilip yağ ile dolu halinin tartımı yaptırılır.
      • Hesaplama yaptırılır.
    • 3. Asitlik Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda asitlik tayini yapar.
      • Tartılan yağ numunesinin uygun çözücülerle çözünmesi sağlanır.
      • Titrasyon yapılarak sonuç hesaplatılır.
    • 4. Sabunlaşma Sayısı Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda sabunlaşma sayısı tayini yapar.
      • Numune tartılıp uygun çözelti ekletilir.
      • Uygun sıcaklık ve sürede kaynatılarak sabunlaşma sağlanır.
      • Titrasyon yaptırılarak sonuç hesaplatılır.
    • 5. Peroksit Sayısı Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda peroksit sayısı tayini yapar.
      • Numunenin özelliğine göre eritme gibi uygun yöntemlerle numune analize hazırlatılır.
      • Numune tartılarak uygun çözelti ile çözünmesi sağlanır.(Tartım işleminde beklenen peroksit değeri dikkate alınır.)
      • Numune tartılarak uygun çözelti ile çözünmesi sağlanır.
      • Gerekli çözeltilerin ilavesi sağlanarak uygun fiziksel ortam ve sürede bekletilir.
      • Titrasyon yaptırılarak sonuç hesaplatılır. (Titrasyonda kullanılan çözeltinin derişimi beklenen peroksit değerine göre seçilir.)
      • Titrasyon yaptırılarak sonuç hesaplatılır.
    • 6. İyot Sayısı Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun bitkisel yağlarda iyot sayısı tayini yapar.
      • Numune tartılarak uygun çözelti ile çözünmesi sağlanır.(Tartım işleminde beklenen iyot sayısı dikkate alınır.)
      • Yöntemine uygun çözelti ilave edilmesi sağlanarak uygun fiziksel ortam ve sürede bekletilir.(Süre beklenen iyot sayısına göre belirlenir.)
      • Numune tartılarak uygun çözelti ile çözünmesi sağlanır.
      • Yöntemine uygun çözelti ilave edilmesi sağlanarak uygun fiziksel ortam ve sürede bekletilir.
      • Gerekli çözeltiler ilave edildikten sonra titrasyon yaptırılıp sonuç hesaplatılır.

    6. Süt ve Süt Ürünleri Analizleri (48 ders saati)

    • 1. Süt ve Süt Ürünlerinde Duyusal Kontroller
      • Tekniğine uygun şekilde süt ve süt ürünlerinin duyusal kontrollerini yapar.
      • Süte uygulanan ön işlemler yaptırılır.
      • Sütte duyusal analizlerin yapılması sağlanır.
    • 2. Sütte Özgül Ağırlık Tayini
      • Laktodansimetre tekniğine uygun sütte özgül ağırlık tayini yapar.
      • Sütte özgül ağırlık tayini için gerekli olan araç ve gereçler hazırlatılır.
      • Homojen hale getirilmiş süt numunesi mezüre aldırılarak, Laktodansimetre süte daldırılarak okuma yaptırılır.
      • Sıcaklık düzeltmesi ile hesaplama yaptırılır.
    • 3. Sütte Kirlilik Miktarını Belirleme
      • Tekniğine uygun şekilde sütte kirlilik miktarını belirler.
      • Sütte kirlilik tayininde kullanılacak araç gereçleri hazırlanması sağlanır.
      • Pamuk diskler sabit tartıma getirilerek, süzme düzeneğinde numune süzdürülür.
      • Numune kabı ve pamuk disk yıkatılıp, pamuk disk sabit tartıma getirilerek sütte kirlilik miktarı hesaplatılır.
    • 4. Sütte Konservatif Madde Tayini
      • Standartlara ve tekniğine uygun sütte konservatif madde tayini yapar.
      • Analiz için gerekli olan araç gereçler, kimyasallar ve süt numunesi analize hazırlatılır.
      • Karbonat testi yaptırılır.
      • Wodes testi yaptırılır.
      • Formaldehit testi yaptırılır.
      • Test kitleri ile inhibitör testi yaptırılır.
    • 5. Sütte Isıl İşlem Kontrolü
      • Standartlara ve Tekniğine uygun sütte ısıl işlem kontrolü yapar.
      • Peroksidaz testi yaptırılır.
      • Fosfataz testi yaptırılır.
      • İnkübasyon testi yaptırılır.
    • 6. Süt ve Süt Ürünlerinde Kuru Madde Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun süt ve süt ürünlerinde kuru madde tayini yapar.
      • Süt, yoğurt ve peynir numunesi yöntemin gerektirdiği şekilde numune hazırlama kurallarına uygun olarak hazırlatılır.
      • Sabit tartıma getirilmiş kurutma kaplarını tarttırılır.
      • Belli miktarda numuneyi kurutma kabına koyarak tekrar tarttırılır.
      • Etüvün süre ve sıcaklık ayarını yaptırılır.
      • Kurutma kabını etüvde yeterli sürede bekletilerek, sabit tartıma getirtilir.
      • Tartım yaparak sonucu hesaplatılır.
    • 7. Süt ve Süt Ürünlerinde Asitlik Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun süt ve süt ürünlerinde asitlik tayini yapar.
      • Darası alınmış erlene süt numunesinden uygun miktarda alınıp, tartılması sağlanır.
      • İndikatör çözeltisi ilavesiyle titrasyon yaptırılır.
      • Titrasyonda oluşan açık pembe renk 5 saniye süre ile kalıcı olmalıdır.
      • Yoğurtta ise °SH cinsinden asitlik değeri bulunup, % (laktik asit) asitliğe formül yardımıyla çevrilmesi sağlanır.
      • Süt tozu ile numune hazırlarken saf su ile çözündürme işleminden sonra asitlik tayini yaptırılır.
    • 8. Süt ve Süt Ürünlerinde Yağ Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun süt ve süt ürünlerinde yağ tayini yapar.
      • Süt ve ürünleri numuneleri tekniğine uygun olarak homojen hâle getirtilir.
      • Numunelere uygun (süt, peynir, tereyağı, yoğurt, krema) bütirometre seçtirilir.
      • Bütirometreye sırasıyla sülfürik asit, numune ve amil alkol ilave ettirilir.
      • Bütirometrenin kapağını kapattırılarak altüst ettirilip, santrifüje yerleştirtilir.
      • Belirli süre santrifüjden sonra numunedeki yağ miktarı okutturulur.
    • 9. Peynir ve Tereyağında Tuz Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun peynir ve tereyağında tuz tayini yapar.
      • Örnek peynir ise sıcak su yardımı ile havanda iyice ezdirilir ve sulu kısmın balon jojeye aktarılması sağlanır.
      • Balon içeriği süzgeç kâğıdından süzdürülür ve uygun miktarda erlene alınıp nötralize edilmesi sağlanır.
      • Titrasyon işlemi yapıldıktan sonra, hesaplama yaptırılır.
      • Örnek tereyağ ise ağzı kapalı bir kaba konur ve 39°C yi geçmeyen su banyosunda, sık sık çalkalanmak suretiyle homojen hâle getirilmesi sağlanır.
      • Damıtık su ile şahit deney yapılmasına hesaplamalarda dikkat edilmelidir.
    • 10. Sütte Protein Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun sütte protein tayini yapar.
      • Süt numunesi ve yöntemin gerektirdiği çözeltiler ile standart renk çözeltisi hazırlatılır.
      • Erlene uygun miktarda süt numunesi ve gerekli çözeltiler ilave edilmesi sağlanır.
      • Süt örneğinin, renk tonu standart renk çözeltisi esas alınarak titre edilmesi sağlanır.( Bununla birlikte sütün asitliği giderilmiş olur)
      • Süt örneğinin, renk tonu standart renk çözeltisi esas alınarak titre edilmesi sağlanır.
      • Titrasyon işleminin 15-40 saniye içerisinde tamamlanmasına dikkat edilir.
      • Örneğe formaldehit ilave edilerek tekrar titre edilmesi sağlanarak, hesaplama yaptırılır.

    7. Et ve Et Ürünleri Analizleri (48 ders saati)

    • 1. Et ve Et Ürünlerinde pH Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde pH tayini yapar.
      • Et numunesi aldırılır, bıçak ya da keskin uçla numunede delik açtırılır.
      • Elektrot kırılma riski olmaksızın delik içine batırtılır.
      • Sıcaklık düzeltme sistemi ayarlanarak, cihazdan okuma yaptırılır.
      • Açılan deliğin aynı noktasından ölçme işleminin tekrarlanmasına dikkat edilir.
      • İşlenmiş et ürününde saf su ilave edilip, mikser yardımıyla homojenize edildikten sonra elektrot ile pH okuması yapılması sağlanır.
    • 2. Et ve Et Ürünlerinde Nem Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde nem tayini yapar.
      • Et ve et ürünlerinde nem tayini deneyinde kullanılacak araç ve gereç hazırlatılır.
      • Deney numunesi kıyma makinesinden geçirilip, deniz kumu ile yöntemine uygun karıştırılmasına dikkat edilir.
      • Etüvde kurumaya bırakılıp, desikatörde soğutarak hesaplama yapılması sağlanır.
    • 3. Et ve Et Ürünlerinde Yağ Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde yağ tayini yapar.
      • Kıyılmış deney numunesi yöntemin gerektirdiği çözelti ile kaynatmak suretiyle ön işlemden geçirilmesi sağlanır.
      • Kaynayan numune süzülürken, süzgeç kâğıdına turnusol kâğıdı koyularak asit kalmayıncaya dek yıkama yapılmasına dikkat edilir.
      • Süzgeç kâğıdının ekstraksiyon için kartuş içine yerleştirilirmesi sağlanır.
      • Ekstraksiyon balonuna kaynama taşı ve gerekli çözeltiler eklenerek, ekstraksiyon işleminin gerçekleştirilmesi sağlanır.
    • 4. Et ve Et Ürünlerinde Tuz Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ürünlerinde tuz tayini yapar.
      • Deney numunesi su ile süspansiyon hâline getirtilir.
      • Süspansiyondan eşit olarak alınan bir kısım numunenin asidik hâle gelmesi sağlanır.
      • Gümüş elektrot kullanmak suretiyle gümüş nitrat çözeltisiyle potansiyometrik titrasyon işlemi yaptırılır.
    • 5. Et ve Et Ürünlerinde Protein Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde protein tayini yapar.
      • Numune öğütülerek hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Kjeldahl yaş yakma ünitesi ile ön yakma yaptırılır.
      • Yakma esnasında açığa çıkan asit buharlarının yoğunlaştırılıp dışarı atılmasını sağlayan asit tahliyesi sistemi ve çeker ocağın çalışması sağlanır.
      • Damıtmaya geçilmeden önce öncelikle sisteme buhar sağlayan balondaki su miktarı ve diğer çözeltiler kontrol ettirilir.
      • Tüpler yakma setinden alınırken analizin doğruluğu açısından sıcaklığına dikkat edilmelidir.
      • Tüp içeriğinin kristalleşmemesine özen gösterilir.
      • Tüp damıtma cihazına yerleştirilerek destilasyon sağlanır.
      • Damıtmadan elde edilen destilatın uygun çözeltilerle titre ettirilip hesaplama yaptırılarak ham protein miktarı buldurulur.
      • Tam otomatik damıtma ünitelerinde ise; kjeldahl tüpü damıtma cihazına yerleştirildikten sonra uygulanacak metot cihazın hafızasından seçilir veya boş bir metoda istenen veriler girilerek işlem başlatılır.
      • Cihazlarda her analizden sonra boş bir tüp konularak yıkama işlemi yapılarak temizlenmesi sağlanır.
    • 6. Et ve Et Ürünlerinde Bağ Doku Tayini
      • Tekniğine uygun et ve et ürünlerinde bağ doku tayini yapar.
      • Tekniğine uygun şekilde hazırlanan numuneye maserasyon ve süzme işlemleri yaptırılır.
      • Süzgeç kâğıdı üzerindeki katı kısımlar, kaynatılıp süzdürülür.
      • Kjeldahl destilasyon ünitesine alınan yeterli miktarda süzüntü, et ve et ürünlerindeki protein tayini kazanımında belirtilen şekilde işlemlere tabi tutulur.
    • 7. Et ve Et Ürünlerinde Boya Maddeleri Tayini
      • Tekniğine uygun et ve et ürünlerinde boya maddeleri tayini yapar.
      • Et numunesinin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Uygun çözeltilerle muamele edilerek renk değişikliğine göre boyar madde olup olmadığı anlaşılır.
    • 8. Et ve Et Ürünlerinde Serolojik Muayene
      • Tekniğine uygun et ve et ürünlerinde serolojik muayene yapar.
      • Et numunesinin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Numune uygun çözeltilerle muamele edildikten sonra süzdürülür.
      • Süzüntü ile antiserum arasında halka oluşumuna göre değerlendirme yapılması sağlanır.
    • 9. Et ve Et Ürünlerinde Kokuşma Testi
      • Tekniğine uygun et ve et ürünlerinde kokuşma testi yapar.
      • Et ve et ürünlerinde Nessler çözeltisi ile amonyak tespiti yapılması sağlanır.
      • Et ve et ürünlerinde Kurşun asetat ile hidrojen sülfür tespiti yapılması sağlanır.
    • 10. Et ve Et Ürünlerinde Nitrat ve Nitrit Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde nitrat ve nitrit tayini yapar.
      • Et ve et ürünlerinde için analiz öncesi hazırlık yapılıp et numunesinin analize hazırlanması sağlanır.
      • Numune tekniğine uygun çözeltilerle muamele edilerek spektrofotometrede okuma yaptırılır.
      • Kalibrasyon eğrisi çizdirilip hesaplama yaptırılır.
    • 11. Et ve Et Ürünlerinde Kanın İyi Akıtılıp Akıtılmadığının Tespiti
      • Tekniğine uygun et ve et ürünlerinde kanın iyi akıtılıp akıtılmadığı tespitini yapar.
      • Et numunesinin analize hazır hale getirilmesi sağlanır.
      • Uygun çözelti ile muamele edilip renk değişikliğine göre kanın akıtıldığına karar verilir.
    • 12. Et ve Et Ürünlerinde Fosfor Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde fosfor tayini yapar.
      • Et ve et ürünlerinde fosfor tayini için analiz öncesi hazırlık yapılıp, et numunesi analize hazırlatılır.
      • Numune uygun çözeltilerle muamele edildikten sonra süzdürülür.
      • Tekniğine uygun olarak titrasyon ve sonrasında hesaplama yaptırılır.
    • 13. Et ve Et Ürünlerinde Kalsiyum Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde kalsiyum tayini yapar.
      • Et ve et ürünlerinde kalsiyum tayini için analiz öncesi hazırlık yapılıp, et numunesinin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Numune uygun çözeltilerle muamele edildikten sonra süzdürülür.
      • Tekniğine uygun olarak titrasyon ve sonrasında hesaplama yaptırılır.
    • 14. Et ve Et Ürünlerinde Tür Tayini
      • Standartlarına ve analiz metoduna uygun et ve et ürünlerinde Real Time PCR cihazı ile tür tayini yapar.
      • Et ve et ürünlerinde tür tayini için analiz öncesi hazırlık yapılıp, et numunesinin analize hazır hale getirilmesi sağlanır.
      • Analize hazırlanmış et numunesinden DNA izolesi sağlanır.
      • Real Time PCR yöntemiyle et türünün belirlenmesi sağlanır.
    • 15. Balıklarda Tazelik Kontrolü
      • Balıklarda tazelik kontrolünü yapar.

    8. Bal Analizleri (40 ders saati)

    • 1. Balda Duyusal Kontroller
      • Balda tekniğine uygun duyusal kontroller yapar.
      • Duyusal kontroller için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp bal numunesinin analize hazırlanması sağlanır.
      • Balın renk ve görünüşü kontrol ettirilir.
      • Balın tat ve aroması kontrol ettirilir.
      • Balın kokusu kontrol ettirilir.
    • 2. Balda Nem Tayini
      • Balda refraktometrik tekniğe uygun nem tayini yapar.
      • Balda nem tayini için analiz öncesi hazırlık yaptırılıp, bal numunesinin analize hazırlanması sağlanır.
      • Numuneden bir damla alınıp refraktometrenin prizmasına damlatılarak prizmanın kapağının kapatılması sağlanır.
      • Skaladan balın kırılma indisi okutulup, sıcaklık düzeltmesi yaptırılır.
      • % rutubet miktarının tablodan bulunması sağlanır.
    • 3. Balda Suda Çözünmeyen Kuru Madde Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun suda çözünmeyen katı madde tayini yapar.
      • Balda suda çözünmeyen katı madde tayini için analiz öncesi hazırlıklar yapılıp, numunenin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Cam kroze sabit tartıma getirtilip, numune krozeden süzdürülür.
      • Cam kroze 5-6 defa yıkanıp, şekerlerden arındırılmış kroze kurutularak sabit tartıma gelmesi sağlanır.
      • Tartım ve hesaplama yaptırılır.
    • 4. Balda Asitlik Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun asitlik tayini yapar.
      • Balda asitlik tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, numunenin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Titrasyon yaptırılır.
      • Balda asitlik miktarı hesaplatılır.
    • 5. Balda Diastaz Sayısı Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun diastaz sayısı tayini yapar.
      • Balda diastaz sayısı tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, numunenin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Bal numunelerinin üzerine tampon çözeltisi + nişasta çözeltisinin metotta belirtilen miktarda ilave edilmesi sağlanır.
      • Tüpler karıştırıldıktan sonra metotta belirtilen sıcaklık ve sürede su banyosunda bekletip, su banyosunda soğutulması sağlanır.
      • Numuneye ayıraç çözelti ilave edilip karıştırıldıktan sonra rengin gözlemlenmesi sağlanır.
      • Balda diastaz sayısının belirlenmesi sağlanır.
    • 6. Balda Hidroksimetil Furfurol (HMF)Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun hidroksimetilfurfurol (hmf) tayini yapar.
      • Balda hidroksimetilfurfurol (hmf) tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, numunenin analize hazır hale gelmesi sağlanır.
      • Spektrofotometrenin dalga boyu ayarlanıp, okuma yaptırılır.
      • HMF sayısı hesaplatılır.
    • 7. Balda Ticari Glikoz Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun ticari glikoz tayini yapar.
      • Balda ticari glikoz tayini için numunenin analize hazırlanması sağlanır.
      • Hazırlanan numune üzerine iyot çözeltisi damlatılarak, tekniğin gerektirdiği şekilde karıştırılması ve renk değişiminin gözlemlenmesi sağlanır.
      • Gerek duyulması hâlinde Fiche metodu uygulanarak sonucun sağlaması yaptırılır.
    • 8. Balda Dekstrin Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun dekstrin tayini yapar.
      • Balda dekstrin tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, numune tartılarak belli miktar saf su ilave edilmesi sağlanır.
      • Numune su banyosunda çözündürülüp, soğutularak ayıraç ilave ettirilir.
      • Şahit numune ile birlikte oluşan renkler karşılaştırılır.
      • Şayet karar vermekte zorlanılırsa proteinler çöktürülerek bu deneyin tekrarlanması sağlanır.
    • 9. Balda İnvert Şeker Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun invert şeker tayini yapar.
      • Balda invert şeker tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, çözeltiler hazırlatılır.
      • Faktör tayini yaptırılır.
      • Numune çözeltisi hazırlatılır.
      • Carez çözeltileri ilave edilerek hacme tamamlanması sağlanır.
      • Numuneden süzüntü elde edilerek ayıraç çözeltilerinin eklenmesi sağlanır.
      • Tekniğine uygun olarak kaynatılıp titrasyon yaptırdıktan sonra sonuç hesaplatılır.
    • 10. Balda Sakkaroz Tayini
      • Balda standartlarına ve analiz metoduna uygun sakkaroz tayini yapar.
      • Balda sakkaroz tayini için analiz öncesi hazırlıklar yaptırılıp, çözeltiler hazırlatılır.
      • Fehling çözeltisi ayarlatılır.
      • Birinci numune çözeltisi hazırlatılır.
      • İkinci numune (İnversiyona uğratılmış) çözeltisi hazırlatılır.
      • Birinci titrasyon yaptırılır.
      • Esas titrasyon yaptırılıp hesaplama yapılması sağlanır.

    Dersin Amaçları

    • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak; standartlarına ve analiz metotlarına uygun, meyve, sebze, meyve-sebze ürünleri, tahıl ve tahıl ürünleri, bitkisel yağ analizleri, süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, bal analizleri yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.

İlgili Planlar

11. sınıfın diğer dersleri

İlgili yazılar