Meslek Teknolojisi 9. Sınıf Yıllık Plan

Meslek Teknolojisi 9. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metal Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Meslek Teknolojisi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Kaynakçılık (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Meslek Teknolojisi dersi 9. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Metal Teknolojisi Atölyesinin Tanıtımı (8 ders saati)

  • 1. Kişisel koruyucu donanımlar
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği kurallarını ve kişisel koruyucuları kullanılmasının çalışanların sağlığı açısından önemini açıklar.
    • Kişisel koruyucuların kullanılmasının çalışanların sağlığı açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makine araç gereçlerin koruyucularının kullanılmasının kişisel ve makine araç gereçlerin güvenliği açısından önemi vurgulanır.
  • 2. Metal teknolojisi atölyesinin kısımları
    • 2. Metal teknolojisi alanının kısımlarını açıklar.
    • Kaynak atölyesinin kısımları tanıtılır.
    • Soğuk şekillendirme atölyesinin kısımları tanıtılır.
    • Sıcak şekillendirme atölyesinin kısımları tanıtılır.
  • 3. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan el aletleri ve malzemeler
    • 3. Metal teknolojisinde kullanılan el takımlarını ve malzemeleri sıralar.
    • Metal teknolojisinde kullanılan el aletleri ve kullanılan malzemeler listelenir.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan takımhanenin düzenlemesinin önemi üzerinde durulur.
    • Metal teknolojisi alanında kullanılan malzemeleri cinsleri, kalınlık, ölçü ve ebatlarına göre açıklaması sağlanır.
  • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalar
    • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalarında çalışmaya başlamadan önce bilinmesi gereken hususları açıklar.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan makinaların çalıştırılıp kapatılmasında dikkat edilecek hususlar üzerinde durulur.
    • Makinalarda bulunan acil durum butonlarının kullanılmasının güvenlik açısından önemi üzerinde durulur.

  2. Ölçme ve Kontrol Araç Gereçleri (6 ders saati)

  • 1. Ölçme kontrol araç gereçleri
    • 1. Ölçme kontrol araç gereçleri ile uzunluk ve çap ölçmeyi açıklar.
    • Ölçme aletleri listelenir.
    • Ölçü sistemleri tanıtılır.
    • Düzlem yüzeylerin, silindirik yüzeylerin, İç ve dış çaplarının ölçülmesinde örnekler verilir.
    • Ölçü sistemlerinin birbirine dönüştürülmesi ile ilgili örnekler verilir.
  • 2. Yüzey ve açı kontrol araç gereçleri
    • 2. Ölçme kontrol araç gereçleri ile parçaların yüzey ve açı kontrollerini açıklar.
    • Gönye ve üniversal gönye ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrollerine örnekler verilir.

  3. Markalama Takımları (6 ders saati)

  • 1. Yüzey hazırlama işlemleri
    • 1. Mekanik temizleme yöntemleri ile malzeme yüzeylerinin markalamaya hazır hale getirilmesini açıklar.
    • Mekanik temizleme araçları kullanırken kişisel koruyucuların kullanılmasının önemi sıralanır.
    • Markalama yapılacak parçaların yüzeylerinin boyanmasının önemini açıklar.
  • 2. Markalama
    • 2. Markalama takımları ile markalama yapmayı açıklar.
    • Markalama takımlarını sıralar.
    • Markalama takımları ile markalama yapmayı açıklar.
    • Markalama takımlarını amacına uygun kullanarak iş bitiminde bakım ve temizliğinin yapılmasının gerekliliğine vurgu yapılır.

  4. Doğrultma İşlemi (4 ders saati)

  • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma
    • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma ve düzgünlüğünü kontrol yöntemlerini sıralar.
    • Doğrultmanın gereği ve önemine vurgu yapılır.
    • Doğrultmada kullanılan araç gereçler listelenir.
    • Doğrultma işleminden sonra kontrol yöntemi tarif edilir.
  • 2. Biçim değişikliğine uğramış sac malzemeleri doğrultma
    • 2. Biçim değişikliğine uğramış sacları düzelterek düzgünlüğünü kontrol etme yöntemlerini açıklar.
    • Sac çeşitleri belirtilir.
    • Biçim bozukluğunun şekline göre doğrultma yönünün belirlenerek ahşap veya plastik tokmaklar kullanılarak düzeltilmesi işlemi sıralanır.
    • Düzeltilen sac parçaların düzgünlüğü pleyt üzerinde kontrol edilmesi tarif edilir.

  5. Metalleri Kesme (8 ders saati)

  • 1. El ile talaşlı kesme
    • 1. El testeresi ve el keskisi ile metal malzemelere talaşlı kesme işlemini açıklar.
    • Kesilecek malzemeye uygun kesme aletinin seçilerek testere lamasının doğru takılması tarif edilir.
    • El keskisi ile kesme işlemi açıklanır.
    • El keskisi ile kesmede kopan ve fırlayan parçalara karşı önlem alınmasının önemi üzerinde durulur.
  • 2. El ile talaşsız kesme
    • 2. El ve kollu makas ile metalleri talaşsız kesme işlemini açıklar.
    • Talaşsız kesme yapacak makinalarda kesme işleminin işlem sırası üzerinde durulur.

  6. Eğeleme (6 ders saati)

  • 1. Düz yüzey elde etme işlemi
    • 1. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırarak düz yüzey elde etme işlemini açıklar.
    • Eğeleme işlemi sırasında gerekli güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Eğelemenin amacı ve eğe çeşitleri üzerinde durulur.
    • Eğelere sap takma işlemini açıklanır.
    • Düz yüzey elde etmek için uygun ege seçimi işlenen yüzeyin ölçü ve düzgünlüğünün kontrolü tarif edilir.
  • 2. Silindirik yüzey elde etme işlemi
    • 2. Eğe ile metal malzemelerde iç ve dış silindirik yüzey elde etme işlemini açıklar.
    • Silindirik yüzey oluşturmak için uygun eğe seçimi işlenen yüzeyin düzgünlüğünü ve ölçü kontrolü tarif edilir.

  7. Eğme-Bükme (8 ders saati)

  • 1. El ile bükme işlemi
    • 1. Soğuk şekillendirme el takımları ile metal malzemelere eğme, bükme yapma işlemini açıklar.
    • El ile eğme ve bükme yapılacak malzemenin açınım boyunun hesaplanmasını yapar.
    • Eğme bükme bölgesindeki kristal değişimler ve tarafsız eksen açıklanır.
    • Malzemeye uygun eğme bükme yöntemi seçerek kalıpta, delikli pleytte, koni ve örste malzemeyi ölçüsünde bükmesi işlemleri tarif edilir.
    • Eğme ve büküme yapılan malzemenin ölçü kontrolünü yapmasına örnekler verilir.
  • 2. Makine ile bükme işlemi
    • 2. Soğuk şekillendirme makineleri ile metal malzemelere eğme, bükme yapma işlemini açıklar.
    • Kenet bükme ve silindir bükme tezgâhında yapım resmine uygun bükme yapılması tarif edilir.
    • Bükme işlemi sonunda tezgâhların gerekli temizlik ve bakımının yapılmasının önemi üzerinde durulur.

  8. Delme - Havşa Açma (8 ders saati)

  • 1. Matkap tezgâhında delme işlemi
    • 1. Matkap tezgâhlarında delme işlemini açıklar.
    • Delme işleminin amacı, tanımı ve çeşitleri açıklanır.
    • Delme makinaları sıralanır.
    • Matkap tezgâhının kısımları ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Matkap çeşitleri ve matkap tezgâhına bağlanma şekilleri açıklanır.
    • Kullanılan matkap ucuna uygun devir ayarının yapılmasının önemi üzerinde durulur.
    • Delik delinecek malzemeyi matkap tablasına sabitlemesi gerekliliği üzerinde durulur.
    • Matkap tezgâhında çalışırken uyulması gerekli güvenlik kurallarına vurgu yapılır.
  • 2. Matkap tezgâhında havşa açma işlemi
    • 2. Matkap tezgâhlarında delinmiş deliklere havşa açma işlemini açıklar.
    • Havşa matkaplarının özellikleri açıklanır.
    • Havşa matkabına uygun devir ayarının yapılarak havşa açılacak parçanın sabitlenmesinin gerekliliği üzerinde durulur.
  • 3. Matkap bileme işlemi
    • 3. Kırılmış veya körelmiş matkapların bilenmesini açıklar.
    • Matkapların kırılma sebeplerinden bahsedilir.
    • Zımpara taşı tezgâhında ve bileme makinasında matkap bilemesi tarif edilir.
    • Bileme sırasında matkap ucunun ısınmaması için aralıklarla soğutulması gerekliliğine vurgu yapılır.
    • Matkap tezgâhları bakımı ve temizlenmesinin nasıl yapılacağı açıklanır.

  9. Kılavuz ve Pafta İle Diş Açma (4 ders saati)

  • 1. Kılavuzla diş açma işlemi
    • 1. Kılavuz ile delinmiş deliklere diş açma işlemini açıklar.
    • Vidanın tarifi yapılarak çeşitleri sıralanır.
    • Kılavuz çeşitleri sıralanır.
    • Kılavuz kolları açıklanır.
    • Delik çapının çizelgeden bulunması açıklanır.
    • Kılavuzların kırılma sebeplerine vurgu yapılır.
    • Delinmiş havşa açılmış deliklere kılavuz takımı kullanılarak diş açma tarif edilir.
    • Kılavuz ile diş açarken yağ kullanması ve işlem sonrası temizliğinin yapılmasının önemi üzerinde durulur.
  • 2. Pafta ile diş açma işlemi
    • 2. Mil üzerine pafta ile diş açma işlemini açıklar.
    • Pafta çeşitleri açıklanır.
    • Pafta kolu çeşitleri sıralanır.
    • Paftaların kırılma sebepleri üzerinde durulur.
    • Mil üzerine pafta ile diş açma işlem sırası belirtilir.

  10. Perçinli Birleştirme (4 ders saati)

  • 1. Perçinli birleştirmeye hazırlama işlemleri
    • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlamayı açıklar.
    • Biçimlerine ve gereçlerine göre perçinler sıralanır.
    • Perçin takımları sıralanır.
    • Perçinleme makinalarının çalışma prensipleri açıklanır.
    • Perçinleme işleminde işlem sırasının önemi üzerinde durulur.
    • Perçinleme işleminde meydana gelebilecek olumsuzluklara örnekler verilir.
  • 2. Perçinleme işlemi
    • 2. El ve makine ile perçinleme yapma işlemini açıklar.
    • Perçin boyu hesaplanır.
    • Perçinleme yapma işlem sırası belirtilir.
    • Perçinleme işleminde alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Perçinleme işleminin yapılışı tarif edilir.

  11. Sıcak Çekme (6 ders saati)

  • 1. Sıcak şekillendirme takım ve makinaları
    • 1. Sıcak şekillendirme takım ve makinalarını açıklar.
    • Çekiç ve varyos çeşitleri ile sap takma işlemleri açıklanır.
    • Şekillendirme takımları ve makinaları sıralanır.
    • Şekillendirme makinalarının çalışma prensipleri açıklanır.
    • Şekillendirme makinalarının bakım ve onarımı açıklanır.
    • Şekillendirme makinalarında çalışırken alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
  • 2. Tavlama araçları
    • 2. Parçaları tavlamak için demirci ocağı ve indüksiyon fırınının hazırlanmasını açıklar.
    • Tavlamanın tanımı yapılarak, tavlama çeşitleri ve tav araçları belirtilir.
    • Tavlamada alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Demirci ocağının yakılarak ateşin kontrol edilmesi tarif edilir.
    • İndüksiyon fırınının çalışma prensibi açıklanır.
  • 3. İşlenecek parçaları tavlama işlemi
    • 3. Demirci ocağında ve indüksiyon fırınında parçaların tavlanmasını açıklar.
    • Parçaların tav sıcaklığına geldiğini renk kartelasından kontrol ederek oksit ve tufal tabakasının temizlenmesi işlemi üzerinde durulur.
  • 4. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde sıcak parça çekme işlemi
    • 4. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde çekme yapılmasını açıklar.
    • Parçanın homojen olarak tavlanması gerekliliğine vurgu yapılır.
    • Geometrik şekil oluşturmayı ölçüleri kontrol edilerek güvenli bir şekilde soğutulması işlemleri tarif edilir.
    • Yanmalara karşı kişisel koruyucuların kullanılması gerekliliği üzerinde durulur.

  12. Bükme-Şişirme, Boğma-Burma (4 ders saati)

  • 1. Bükme, Şişirme (yığma), Köşe çıkarma
    • 1. Bükme, şişirme (yığma) ve köşe çıkarma işlemlerini açıklar.
    • Büküm yerinde kesit daralmasına karşı şişirme işleminin yapılması gerekliliği üzerinde durulur.
    • Tavlanan parçayı eksen doğrultusunda şişirerek delik kalıbında dövülerek yuvarlaklaştırılması işlemi açıklanır.
    • Tavlanan parçalarda köşe oluşturarak ölçü kontrolünün yapılması işlemi açıklanır.
  • 2. Boğma, Burma
    • 2. Boğma ve burma işlem sırasını açıklar.
    • Tavlanan parçalara tek ve çift taraflı köşeli veya yuvarlak boğma işlemlerinin yapılması tarif edilir.
    • Tavlanan parçaların burma yönü ve sayısı dikkate alınarak eksenel eğilmelere karşı önlem alınması üzerinde durulur.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak soğuk şekillendirme sıcak şekillendirme ile ilgili temel bilgilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.