11. Sınıf Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım dersi, Motorlu Araçlar Teknolojisi alanının Otomotiv Gövde dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 190 kazanım yer alır. Yıl, “İki Boyutlu Çizimler” öğrenme birimiyle başlar (Çizim öncesi ayarlar, Çizim sayfası, Çizim komutları vb.); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Katıların Teknik Resmini Alma” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Motorlu Araçlar Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Motorlu Araçlar Teknolojisi - Otomotiv Gövde (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bilgisayar Destekli Çizim ve Tasarım dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İki Boyutlu Çizimler (27 ders saati)

  • 1. Çizim öncesi ayarlar
    • 1. CAD programında çizim öncesi ayarları yapar.
    • CAD programları ile alakalı araştırma yapmaları istenir.
    • CAD programını kurulumu aşamasını mutlaka öğrenci ile beraber yapar.
    • Programın nasıl açılacağı açıklanır.
    • Program ara yüzü tanıtılır.
  • 2. Çizim sayfası
    • 2. Bilgisayar ortamında çizim sayfası oluşturur.
    • Çizim alanını sınırlama işlemi açıklanır.
    • Devamlı kullanılacak araç çubuklarının açılması ve yerlerine yerleştirilmesi sağlanır.
    • Açılan yeni çizim sayfası ve ayarları mutlaka kaydedilir.
    • Dosya kayıt işlemi açıklanır.
  • 3. Çizim komutları
    • 3. İki boyutlu çizim komutlarını kullanır.
    • Çizim komutlarına ulaşma yöntemleri açıklanır.
    • Çizim komutları ve görevleri anlatılır.
    • Çizimi hızlandırmak için kısa yolları mutlaka anlatılır.
    • Bir komutun kullanımı öğretilmeden diğer komuta geçilmez.
    • Komutlar anlatılırken mutlaka örneklendirme yapılır.
    • Örnek çizimler yapılırken işlem sırasına dikkat etmeleri sağlanır.
    • Çizimler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması istenir.
    • Seçilen örneklerin çizimi yaptırılarak öğrencilerin komutları pekiştirmesine fırsat verilir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 4. Düzenleme komutları
    • 4. Çizim düzenleme komutlarını kullanır.
    • Düzenleme işlemleri açıklanır.
    • Çizim düzenleme komutları ayarlarını sırası ile anlatılır.
    • Çizimi hızlandırmak için kısa yollar mutlaka anlatılır.
    • Düzenleme komutları anlatılırken örneklendirme yapılır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 5. Görüntü kontrol komutları
    • 5. Görüntü kontrol komutlarını kullanır.
    • Görüntü kontrol komutları ve ayarları sırası ile anlatılır.
    • Çizimi hızlandırmak için kısa yolları mutlaka anlatılır.
    • Görüntü kontrol komutları örnekler üzerinde önce gösterilir sonra öğrencilerin uygulaması istenir.
    • Öğrencilerin kendi seçtikleri bir resim üzerinde uygulama yapmasına fırsat verilir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.

  2. Özellik ve Tanımlama (27 ders saati)

  • 1. Resimlere yazı ekleme
    • 1. Resimlere yazı ekler.
    • Yazı yazma komutlarının kullanımı açıklanır.
    • Yazı yazma komutlarının ayarları açıklanır.
    • Yazı düzenleme komutları açıklanır.
    • Yazı yazma ve düzenleme komutları örnekler üzerinde önce gösterilir sonra öğrencilerin yapması istenir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 2. Resimleri ölçülendirme
    • 2. Resimleri ölçülendirir.
    • Ölçülendirme araç çubuğu üzerindeki komutlar sırası ile açıklanır.
    • Ölçülendirme işlemleri önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Ölçülendirme ayarları açıklanır.
    • Öğrencinin daha önce çizmiş olduğu resimler üzerinde ölçülendirme komutlarını uygulamasına fırsat verilir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 3. Özellik ve sorgulama komutları
    • 3. Özellik ve sorgulama komutlarını kullanır.
    • Objelerin özellikleri tanımlanır.
    • Hesaplama komutları örnekler üzerinde açıklanır.
    • Öğrencilere çizdirilen resimler üzerinde hesaplama komutları uygulatılmalıdır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 4. Katmanlar, renkler ve çizgiler
    • 4. Katmanlar, renkler ve çizgileri yönetir.
    • Programın katman özellikleri açıklanır.
    • Daha önce çizilmiş bir resim katman komutları ile tekrar çizilerek uygulama yapılmalıdır.
    • Katmanlar ve katman düzenleme komutları önce uygulanarak gösterilir sonra öğrencilerin yapması istenir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.

  3. Perspektif Çizimi ve Kütüphane (15 ders saati)

  • 1. Çizim kütüphanesi oluşturma
    • 1. Çizim kütüphanesi oluşturur.
    • Çizim programında blok oluşturma işleminin gereği ve önemi açıklanır.
    • Çizim kütüphanesi oluşturmanın önemi açıklanır.
    • Önce blok oluşturma işlemleri öğrencilere gösterilir sonra öğrencilerin yapması istenir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 2. Perspektif çizme
    • 2. İzometrik perspektif çizer.
    • İzometrik perspektif çizim ayarları açıklanır.
    • Kısa yol fonksiyon tuşları açıklanır.
    • İzometrik perspektifte elips komutu kullanılarak daire çizme işlemi mutlaka anlatılır.
    • Perspektifleri ölçülendirmek için kullanılacak eğik ölçülendirme komutları mutlaka anlatılmalıdır.
    • Önce perspektif çizme işlemleri öğrencilere gösterilir sonra öğrencilerin yapması istenir.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.

  4. Katı ve Yüzey Model Çizimleri (15 ders saati)

  • 1. Üç boyutlu katı modelleme
    • 1. CAD programında üç boyutlu katı model çizme ve düzenleme komutlarını kullanarak çizimler yapar.
    • İki boyutlu çizimleri katı modele dönüştürme mantığını açıklar.
    • Yardımcı düzlem atama işlemini açıklar.
    • Yüzeyler üzerine ya da arasına eksen atama işlemini açıklar.
    • Katı model oluşturmada kullanılacak komutları tanımlar.
    • Katı modelleri düzenlemede kullanılacak komutları açıklar.
    • Katı modelleme komutların alt parametrelerini açıklar.
    • İki boyutlu çizimlere kalınlık vererek katı model oluşturur.
    • İki boyutlu profilleri döndürerek katı model oluşturur.
    • Yol kullanarak katı model çizer.
    • Yardımcı düzlemler açar.
    • Düzlemler ya da yüzeyler arasında katı model oluşturur.
    • Katı modellerin köşelerini yuvarlatır.
    • Katı model unsurlarını dairesel ya da doğrusal olarak çoğaltır.
    • Eğriler yardımıyla katı modelleri çoğaltma işlemi yapar.
    • Katı modellere et kalınlığı verir.
    • Yüzeylere geometrik şekilleri yansıtarak katı model oluşturur.
    • Katı modellemeler ile ilgili çeşitli uygulamalar yapar.
  • 2. Üç boyutlu yüzey modelleme
    • 2. CAD programında yüzey model çizme ve düzenleme komutlarını kullanarak çizimler yapar.
    • İki boyutlu çizimleri yüzey modele dönüştürme mantığını açıklar.
    • Yüzey modellemede kullanılacak komutları tanımlar.
    • Yüzey model düzenleme komutları tanımlar.
    • Yüzey modelleme komutlarının alt parametrelerini açıklar.
    • Kalınlık vererek yüzey model oluşturur.
    • İki boyutlu profilleri döndürerek yüzey model oluşturur.
    • Yol kullanarak yüzey model çizer.
    • Düzlemler ya da yüzeyler arasında yüzey model oluşturur.
    • Yüzey köşelerini yuvarlatır ya da pah kırar.
    • Yüzey modelleri dairesel veya doğrusal olarak çoğaltır.
    • Yüzeylere geometrik şekilleri yansıtır.
    • Yüzey modellemeler ile ilgili çeşitli uygulamalar yapar.
  • 3. CAD programları arasında veri dönüşümleri
    • 3. CAD/ CAM programları arasında veri dönüşümlerini yapar.
    • Veri (Data) dönüşüm programlarını tanımlar.
    • Veri tiplerini sınıflandırır.
    • Dosya uzantılarını listeler.
    • Programları farklı uzantılarda kaydetme işlemini açıklar.
    • Çizimin kaydedileceği dosya formatını seçer.
    • Çizim dosyasını DXF uzantısında kaydeder.
    • Çizim dosyasını IGES uzantısında kaydeder.
    • Çizim dosyasını STEP uzantısında kaydeder.
    • Çizim dosyasını ACISSAT uzantısında kaydeder.
    • Çizim dosyasını STL uzantısında kaydeder.
    • Farklı dosya formatında kaydedilen çizim dosyalarını açar.

  5. Katıların Montajı (12 ders saati)

  • 1. Montaj sayfasına parça ve ilişki ekleme
    • 1. Montaj sayfasına parça ve ilişki ekleme işlemlerini yapar.
    • Montaj sayfasını açma işlemini tanımlar.
    • Montaj sayfasına parça ekleme işlemini açıklar.
    • Standart ilişkileri tanımlar.
    • Gelişmiş ilişkileri tanımlar.
    • Mekanik ilişkileri tanımlar.
    • Montajlara alt montaj ekleme işlemini açıklar.
    • Montaja akıllı bağlantı elemanı ekleme işlemini açıklar.
    • Montaja montaj unsuru ekleme işlemini açıklar.
    • Montaj sayfasını açar.
    • Montaj ortamına parça ekler.
    • İlişki ekleme komutunu seçer.
    • Parçanın şekline uygun ilişki seçer.
    • Makine parçaları arasına gelişmiş ilişkiler ekler.
    • Alt montajları montaj sayfasına ekler.
    • Montaj bileşenleri üzerine akıllı montaj elemanları ekler.
    • Montaj bileşenleri üzerine katı model unsuru ekler.
    • Montaja kayış-zincir ekler.
    • Montaj bileşenleri arasına kaynak ekler.
    • Montajda parçaları arasında patlatma görünümü oluşturur.
  • 2. Montajların animasyonu
    • 2. Montaj unsurları arasında animasyon oluşturma işlemlerini yapar.
    • Animasyonu tarif eder.
    • Similasyonu tanımlar.
    • Animasyon sihirbazının kullanımını açıklar.
    • Animasyonun düzenlenmesini açıklar.
    • Patlatma animasyonu oluşturur.
    • Birleştirme animasyonu oluşturur.
    • Döndürme animasyonu oluşturur.
    • Animasyonları düzenler.
    • Farklı zamanlarda otomatik anahtarlar ekler.
    • Animasyonları kaydeder.
  • 3. Montajlara hareket verme
    • 3. Montaj unsurları arasına basit hareket verme işlemlerini yapar.
    • Montajlara temel hareketler eklemeyi açıklar.
    • Bileşenler arasına motor hareketi eklemeyi açıklar.
    • Bileşenlerin birbirine temasını açıklar.
    • Bileşenler arasına yay hareketi eklemeyi açıklar.
    • Montajlara doğrusal motor hareketi verir.
    • Montajlara dairesel motor hareketi verir.
    • Montajlara doğrusal yay hareketi ekler.
    • Montajlara yerçekimi hareketi ekler.
    • Montaj parçalarının birbirine temasını aktif eder.
    • Temel hareketleri kaydeder.

  6. Katıların Teknik Resmini Alma (12 ders saati)

  • 1. Katı modellerin görünüşlerini çıkarma
    • 1. CAD programını kullanarak katı modellerin görünüşlerini çıkarır.
    • Teknik resim sayfasının açılmasını açıklar.
    • Çizim levhası ayarlarını açıklar.
    • Görünüş çıkarmak için parça seçimini tanımlar.
    • Standart görünüşler çıkarma işlemini tarif eder.
    • Kesit görünüş alma işlemini açıklar.
    • Detay görünüş çıkarma işlemini açıklar.
    • Tamamlayıcı görünüşler çıkarma işlemini açıklar.
    • Boş teknik resim sayfası açar.
    • Kâğıt ölçüsü ayarlarını yapar.
    • Kâğıt antedini düzenler.
    • İlk görünüşün seçimini yapar.
    • Diğer görünüşleri ilk görünüşe göre yerleştirir.
    • Görünüşler üzerinde kesit alınması gereken kısımları seçer.
    • Görünüşler üzerinde detaylandırılması gereken kısımları seçer.
    • Tamamlayıcı görünüşler oluşturur.
  • 2. Görünüşlere detay ekleme
    • 2. Görünüşler üzerine gerekli detayları ekleme işlemleri yapar.
    • Akıllı ölçülendirme komutunu açıklar.
    • Resimler üzerine not ekleme işlemini açıklar.
    • Resimler üzerinde detaylandırma işlemlerini açıklar.
    • Resim üzerine yeteri kadar ölçülendirme ekler.
    • Montajın görünüşleri üzerine gerekli numaralandırmaları ekler.
    • Numaralandırmaları balonlar içerisine yerleştirir.
    • Görünüşler üzerine gerekli açıklamaları yazar.
    • Resim üzerine yüzey işleme işaretleri ve toleransları ekler.
    • Kaynaklı birleştirmeleri kaynak sembolü ile gösterir.
    • Geometrik tolerans simgelerini resim üzerine ekler.
    • Uygun alanları tarama çizgileri ile doldurur.
  • 3. Çıktı alma
    • 3. Teknik resim sayfasının ayarlarını yaparak çıktısını alır.
    • Çıktı (plan kopya) sayfası ayarlarını açıklar.
    • Baskıyı ön izleme işlemini açıklar.
    • Yazdırma parametrelerinin görevlerini açıklar.
    • Yazıcı seçimini yapar.
    • Çıktı için çizgi kalınlığını seçer.
    • Kâğıt konumunu seçer.
    • Kâğıt ölçülerini ayarlar.
    • Kâğıdın baskı ön izlemesini yapar.
    • Ayarları tamamlayarak çıktı alır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TS ISO DIN standartlarına ve teknik resim kurallarına uygun şekilde çizim programı ile iki boyutlu çizim kütüphanesi oluşturma ve perspektif çizme, katı modeller çizme, montajlar oluşturma ve montaj unsurları arasında hareket verme ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.