Fen Bilimleri 6. Sınıf Yıllık Plan

Fen Bilimleri 6. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Fen Bilimleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Fen Bilimleri Ders Kitabı (DK) — 1
• Fen Bilimleri Ders Kitabı (DK) — 2
• Ders İçeriği

  Ortaokul - Ortaokul (Ortaokul) alanında Fen Bilimleri dersi 6. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  GÜNEŞ SİSTEMİ VE TUTULMALAR (12 ders saati)

  Bu ünitede Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması, Güneş sistemi ile ilgili model oluşturulup modellerin yeni kanıtlara göre geliştirilmesi, Güneş ve Ay tutulmalarına yönelik çıkarım yapılarak tutulma modeli geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

  • Güneş Sistemi
    • FB.6.1.1.1 Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre sınıflandırabilme
  • Güneş Sistemi Güneş ve Ay Tutulmaları
    • FB.6.1.1.2 Güneş sistemi ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
    • FB.6.1.2.2 Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
    • FB.6.1.2.1 Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
  • Güneş ve Ay Tutulmaları

  1. KUVVETİN ETKİSİNDE HAREKET (14 ders saati)

  Bu ünitede bir cisme etki eden kuvvetlerin yönü, doğrultusu ve büyüklüğü gözlemlenerek veriler toplanması, toplanan verilerin analiz edilerek bileşke kuvvetin yönünün, doğrultusunun ve büyüklüğünün hesaplanıp tanımlanması, bir cisme etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğüne göre dengelenmiş ya da dengelenmemiş olma durumunun belirlenmesi, dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin bir cismin hareketine olan etkisinin yorumlanması, bir cismin sürati ve hızının karşılaştırılıp niteliklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.

  • Bileşke Kuvvet
    • FB.6.2.1.1 Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme
  • Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket
    • FB.6.2.1.2 Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme
  • Sürat ve Hız İlişkisi
    • FB.6.2.2.1 Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme

  2. CANLILARDA SİSTEMLER (22 ders saati)

  Bu ünitede eşeyli ve eşeysiz üreme ile bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlerin açıklanması, tohumun çimlenmesine etki eden faktörlerin deneyler yapılarak keşfedilmesi, hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlerin yorumlanması amaçlanmaktadır. Bununla beraber, insanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkilerin modeller üzerinde açıklanması, sinir sisteminin model üzerinde incelenmesi, iç salgı bezlerinin vücut için öneminin açıklanması, ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri genelleyebilmesi, denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenlerle ilgili bilgi toplanması amaçlanmaktadır.

  • Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
    • FB.6.3.1.1 Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilme
  • Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
    • FB.6.3.1.2 Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.3.1.3 Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme
    • FB.6.3.1.4 Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.3.1.5 İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkileri çözümleyebilme
    • FB.6.3.2.2 İç salgı bezlerinin vücut için önemini yapılandırabilme
    • FB.6.3.2.3 Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri genelleyebilme
    • FB.6.3.2.4 Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenlerle ilgili bilgi toplayabilme
    • FB.6.3.2.1 Sinir sisteminin görevlerini model üzerinde gözlemleyebilme
  • Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler
  • Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Işığın Yansıması

  3. IŞIĞIN YANSIMASI VE RENKLER (22 ders saati)

  Bu ünitede ışığın yansımasını gözlemleme, düzgün ve pürüzlü yüzeylerden ışığın yansımasını sınıflandırma, ışığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın, yüzey normali, gelme ve yansıma açısı arasındaki ilişkinin açıklanması amaçlanmaktadır. Bununla beraber, ayna çeşitlerinin gözlemlenerek görüntü özelliklerinin karşılaştırılması, düz, çukur ve tümsek aynanın kullanım alanlarına günlük yaşamdan örneklerin verilmesi, ışığın cisimler tarafından soğurulmasının açıklanması, gözlemler sonucunda beyaz ışığı oluşturan renklerin neler olduğu çıkarımının yapılması, cisimlerin farklı renkte görülebilmesi için ışığın yansıma ve soğurulma olaylarının açıklanması, günümüzde ve gelecekte güneş enerjisinden yararlanma yolları hakkında yorum yapılması amaçlanmaktadır.

  • Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Işığın Yansıması
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.1.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.2.1 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.3.1 Işığın madde ile etkileşimi sonucunda soğurulabileceğini gözlemleyebilme
  • Işığın Yansıması
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.1.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • Aynalar
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.1.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • Işığın Soğurulması
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.2.1 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • Işığın Soğurulması Genleşme ve Büzülme
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.2.1 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • Işığın soğurulması
    • FB.6.4.1.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.1.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi kanıt kullanarak açıklayabilme
    • FB.6.4.2.1 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.3.1 Işığın madde ile etkileşimi sonucunda soğurulabileceğini gözlemleyebilme
  • Beyaz ışığı oluşturan renkler
    • FB.6.4.3.2 Beyaz ışığın tüm ışık renklerinin bileşiminden oluştuğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.3.3 Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesinin nedenini gözlem verileriyle açıklayabilme
  • Cisimlerin renkli görülmesi
    • FB.6.4.3.3 Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesinin nedenini gözlem verileriyle açıklayabilme
  • Güneş ışığının günlük yaşamda kullanım alanları
    • FB.6.4.2.1 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.4.3.4 Güneş enerjisinin günlük hayat ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin eleştirel düşünebilme

  4. MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERi (32 ders saati)

  Bu ünitede maddenin ayırt edici özelliklerinden genleşme ve büzülme ile erime, donma ve kaynama noktasına yönelik deneyler yapılması amaçlanmaktadır. Ayrıca tümdengelimsel akıl yürütülerek maddelerin yoğunluklarının hesaplanması ve maddenin hâllerine göre yoğunluklarının karşılaştırılarak bu durumun canlılar için önemi hakkında çıkarımlarda bulunulması amaçlanmaktadır.

  • Işığın Soğurulması Genleşme ve Büzülme
    • FB.6.5.1.1 Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
  • Maddenin Hâl Değişim Noktaları
    • FB.6.5.2.1 Maddelerin erime, donma ve kaynama noktasını gösteren deney yapabilme
  • Yoğunluk
    • FB.6.5.3.1 Yoğunluğa ilişkin hesaplamalar yaparak bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
    • FB.6.5.3.4 Yoğunluk ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
    • FB.6.5.3.2 Deneyler sonucunda çeşitli maddelerin yoğunluklarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme
    • FB.6.5.3.3 Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme
  • Yoğunluk Elektriğin İletimi

  5. ELEKTRİĞİN İLETİMİ VE DİRENÇ (18 ders saati)

  Bu ünitede; maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deneyler yapılarak günlük yaşamdaki maddeleri iletkenlik ve yalıtkanlık durumlarına göre sınıflandırılması, bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenlerin test edilmesi, ayarlanabilir direncin ampul parlaklığına etkisine yönelik çıkarım yapılması amaçlanmaktadır.

  • Yoğunluk Elektriğin İletimi
    • FB.6.6.1.1 Maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deney yapabilme
  • Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler
    • FB.6.6.2.2 Ayarlanabilir direncin ampulün parlaklığına etkilerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
    • FB.6.6.2.1 Elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri belirlemeye yönelik deney yapabilme

  6. SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM VE ETKİLEŞİM (18 ders saati)

  Bu ünitede biyoçeşitliliğin doğal yaşam için öneminin sorgulanıp biyoçeşitliliği tehdit eden faktörlerin araştırma verilerine dayalı olarak tahmin edilebilmesi, ısınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerinin tartışılarak geçerli fikirler oluşturulabilmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra yakın çevredeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununun çözümüne ilişkin önerilerin değerlendirilip insan faaliyetleri sonucunda oluşabilecek çevre sorunlarına yönelik çıkarımlarda bulunabilmesi amaçlanmaktadır.

  • Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler Biyoçeşitlilik
    • FB.6.7.1.1 Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemini sorgulayabilme
    • FB.6.7.1.2 Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
  • Biyoçeşitlilik
    • FB.6.7.1.1 Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemini sorgulayabilme
    • FB.6.7.1.2 Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
  • İnsan ve Çevre Etkileşimi
    • FB.6.7.1.2 Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
    • FB.6.7.2.2 Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre problemine ilişkin çözüm üretebilme
    • FB.6.7.2.1 Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerini tartışabilme
  • Isı Amaçlı Yakıt Kullanımı
    • FB.6.7.2.1 Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerini tartışabilme
  • Çevre Sorunları
    • FB.6.7.1.2 Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
    • FB.6.7.2.2 Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre problemine ilişkin çözüm üretebilme
    • FB.6.7.2.1 Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerini tartışabilme