9. Sınıf Temel Tasarım Yıllık Planı 2026-2027 - Plastik Sanatlar

9. Sınıf Temel Tasarım Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Temel Tasarım dersi, Plastik Sanatlar alanında haftada 6 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 216 ders saati ve 55 kazanım yer alır. Yıl, “Nokta Çizgi” öğrenme birimiyle başlar (Temel Tasarım Elemanı Olarak Nokta, Temel Tasarım Elemanı Olarak Çizgi, Nokta ve Çizgi, Paspartu); “Tasarı İlkeleri”, “Açık Koyu” ve “Renk” öğrenme birimlerinin ardından “Doku ve Strüktür” öğrenme birimiyle biter (Doku Etüdü, Özgün Doku Yorumları, Strüktür).

• 9. Sınıf Temel Tasarım Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Plastik Sanatlar 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Temel Tasarım Ders Bilgi Formu (DBF)
• Temel Tasarım Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Plastik Sanatlar - Plastik Sanatlar (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Temel Tasarım dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 6 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Nokta Çizgi (42 ders saati)

  • 1. Temel Tasarım Elemanı Olarak Nokta
    • Nokta ile yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Temel tasarım eğitiminin önemini açıklanır.
    • Nokta tanımlanarak plastik sanatlardaki önemi açıklanır.
  • 2. Temel Tasarım Elemanı Olarak Çizgi
    • Çizgi ile yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Çizgiyi tanımlanarak plastik sanatlardaki önemi açıklanır.
    • Çizgin çeşitlerini açıklayarak çizginin psikolojik ve karakteristik etkileri üzerinde durur.
  • 3. Nokta ve Çizgi
    • Nokta ve çizgiyi birlikte kullanarak yüzey düzenlemeleri yapar.
  • 4. Paspartu
    • Çalışmaya uygun malzeme ve renk seçimini yaparak paspartulama yapar.
    • Paspartulama yöntemleri açıklanır.

  2. Tasarı İlkeleri (36 ders saati)

  • 1. Form ve Kompozisyon
    • Oluşturduğu geometrik formlarla tasarı ilkelerine uygun iki boyutlu yüzey düzenler.
    • Kompozisyonun önemini açıklanarak, iki boyut ve üç boyut kavramı üzerinde durulur.
    • Kompozisyon öğeleri açıklanır ve zemin biçim ilişkisini üzerinde durulur.
    • Tasarı ilkeleri açıklanarak örnekler gösterilir.
    • Form kavramı açıklanır, geometrik formlardan hareketle (eksiltme, çoğaltma, bölme işlemlerini kullanarak) yeni formlar oluşturmaları istenir.
  • 2. Üç Boyutlu Formlar
    • Oluşturduğu üç boyutlu geometrik formlarla tasarı ilkelerine uygun yüzey düzenler.
    • Sanat eğitiminde üç boyutlu çalışmalar yapmanın önemi açıklanır.
    • Üç boyutlu formlar oluşturulması sağlanır.

  3. Açık Koyu (24 ders saati)

  • 1. Açık-Koyu ile İlgili Kavramlar
    • Işığa dikkat ederek açık-koyu ile geometrik formları hacimlendirir.
    • Açık-koyu, ton, ton çubuğu (valör) kavramları açıklanır.
    • Verilen ölçülerde ton çubuğu uygulatılır.
    • Geometrik form hacimlendirmelerini en fazla 20x20cm ölçülerinde yapar.
  • 2. Açık-Koyu ile Yüzey Düzenlemesi
    • Açık-koyu ile hacim verilen geometrik formlardan yüzey düzenlemesi yapar.
    • Yüzey düzenleme yaparken dikkat edilecek hususlar üzerinde durulur.
    • Hacimlendirilen özgün geometrik formlarla yüzey düzenleme yaptırılır.

  4. Renk (54 ders saati)

  • 1. Renk Bilgisi
    • Renk tonlarını doğru yerlerde kullanarak renk çemberi yapar.
    • Renk bilgisi üzerinde durulur.
    • Guaj boya tekniğinin özelliklerini açıklar.
    • Ana ve ara renkleri doğru yerlerde kullanarak renk çemberi uygulatılır.
    • Ana ve ara renkler guaj boyanın kıvamına dikkat ederek hazırlatılır.
  • 2. Renk Kontrastları
    • Renk kontrastlıkları ile ilgili yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Renk kontrastlıkları açıklanır.
    • Renklerin psikolojik etkileri üzerinde durulur.
    • Yalın renk, açık-koyu, sıcak–soğuk, tamamlayıcı, yanıltıcı, kalite, miktar kontrastını uygulatır.
  • 3. Renk Analizi
    • Renk analizi yapar.
    • Renkli fotoğraf üzerinde yer alan renklerin analizini yapar.
  • 4. Kolaj Tekniği
    • Kolaj tekniği ile yüzey düzenler.
    • Kolaj tekniği açıklanır.
    • Fotoğrafta bazı bölümleri gelişigüzel kesilip yırttırılır.
    • Çıkarılan yerler fotoğrafa sadık kalarak farklı tekniklerle tamamlatılır.

  5. Doku ve Strüktür (60 ders saati)

  • 1. Doku Etüdü
    • Objeleri, doku / tekstür yapısını dikkate alarak karakalem ve guaj boya tekniği ile etüt eder.
    • Doku ile ilgili kavramlar; doku, biçim, birim biçim (modül), bağ elemanı, sistem, strüktür (iç doku), tekstür (dış doku), açıklanır.
    • Oluşumlarına ve duyumlarına göre doku çeşitleri örneklerle açıklanır.
    • Karakteristik doku yapısı belirgin olan doğal bir objenin, tekstür (dış doku) yapısı dikkate alınarak karakalemle etüd edilmesi sağlanır.
    • Aynı objenin doku etüdü, guaj tekniği ile uygulatılır.
  • 2. Özgün Doku Yorumları
    • Dokulu objelerden yola çıkarak özgün doku yorumları ile yüzey düzenleme çalışması yapar ve renklendirir.
    • Doku yorumunda dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Dokulu objelerden hareketle, karakalem tekniğini kullanarak özgün doku yorumları yaptırılır.
    • Özgün doku yorumlarını kullanarak tasarı ilkelerine uygun yüzey düzenleme çalışması yapması ve renklendirmesi sağlanır.
    • Farklı malzemelerle kabartma (rölyef) özgün doku yorumları yapılabileceği örneklerle açıklanır.
  • 3. Strüktür
    • Yüzey üzerinde ve mekânda tasarı ilkelerine uygun strüktür çalışmaları yapar.
    • Strüktür ve tasarım ilişkisi açıklanır.
    • Strüktürel düzenlemede kompozisyon öğelerinin öneminden bahsedilir. (ritim, yön, oran, vb.)
    • Birim (modül) ve bağ eleman oluşturmaları sağlanır.
    • İki boyutlu yüzey üzerinde, tasarı ilkelerine uygun strüktürel düzenleme çalışmaları yaptırılır.
    • Mekân içinde üç boyutlu özgün strüktür uygulamaları yaptırılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çizim araç gereçleriyle, tasarımda kullanacağı temel elemanlar ve tasarımda uygulayacağı ilkeler ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.