Temel Raylı Sistemler Atölyesi 9. Sınıf Yıllık Plan

Temel Raylı Sistemler Atölyesi 9. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Raylı Sistemler Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Temel Raylı Sistemler Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Temel Raylı Sistemler Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistem Araçları (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Temel Raylı Sistemler Atölyesi dersi 9. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İş Sağlığı ve Güvenliği (9 ders saati)

  • 1. Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği
    • Atölye ve atölyede çalışma ortamı açıklanır.
    • Atölye çalışmaları ile ilgili genel kurallar açıklanır.
    • Atölyede iş kazaları ve korunma yöntemleri açıklanır.
    • Atölyede ilk yardım kuralları açıklanır.
    • Kişisel koruyucu donanımların özellikleri açıklanır.
  • 2. Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği
    • Mekanikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.
  • 3. Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği
    • Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.

  2. Temel El İşlemleri (72 ders saati)

  • 1. Mekanik El Aletleri
    • İşe uygun el aletini seçmesi sağlanır.
    • Özel takımları kullanım yerlerinde kullanması sağlanır.
  • 2. İşlemler Öncesi Hazırlık
    • Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları hazırlaması sağlanır.
  • 3. Eğeleme Yapmak
    • İşe uygun eğeyi seçmesi, güvenlik tedbirlerine dikkat ederek işi mengeneye bağlaması ve mengene başında duruş ve eğeleme pozisyonu alması sağlanır.
    • Eğeleri doğru biçimde tutarak düzlem yüzey, profil yüzey iç ve dış yüzey eğeleme yapması ve kontrol aletleriyle ile iş parçasının kontrolü sağlanır.
  • 4. Ölçme
    • İşin özelliklerine göre ölçme aletini seçmesi ve ölçü aletinin kalibre kontrolünü yapması sağlanır.
    • Ölçülerin doğru okunması sağlanır.
    • Silindirik yüzeylerin ölçülmesinde kumpas kullanmasının ölçü doğruluğu açısından önemini anlaşılması sağlanır.
    • İç çaplarının ölçülmesinde kumpas kullanmanın ölçü doğruluğu açısından öneminin anlaşılması sağlanır.
    • Parçaların yüzey ve açı kontrollerini yapar.
    • Gönye ve üniversal gönye ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrolleri ve ölçümünün yapılması sağlanır.
  • 5. Markalama
    • Mekanik temizleme araçları kullanırken kişisel koruyucuların kullanılması sağlanır.
    • Yüzeyi temizlenen parçaların yüzeylerinin tebeşir veya uygun bir boyama maddesi ile boyanması sağlanır.
    • Markalama takımlarının amacına uygun kullanılarak iş bitiminde bakım ve temizliğinin yapılması sağlanır.
  • 6. Elle Kesme
    • Kesilecek malzemeye uygun kesme aletinin seçilerek testere lamasının doğru takılması sağlanır.
    • El keskisi ile kesmede kopan ve fırlayan parçalara karşı önlem alınması sağlanır.
    • El makası ve kollu makas ile metal malzemelere talaşsız kesme yapması sağlanır.
    • Talaşsız kesme yapacak uygun kesme aletini seçerek kesme yapılacak yerin markalanması sağlanır.

  3. Delme ve Vida İşlemleri (27 ders saati)

  • 1. Delik Delme
    • Kullanılan matkap ucuna uygun devir ayarını yapması sağlanır.
    • Delik delinecek malzemeyi matkap tablasına sabitlenerek delmesi sağlanır.
    • Kullanılan havşa matkabına uygun devir ayarının yapılması, havşa açılacak iş parçasının sabitlenerek havşa açması sağlanır.
    • Gerekli güvenlik tedbirlerini alarak iş parçasını ve matkap makinesini delme işlemine hazırlanması sağlanır.
    • Uygun delme hızında soğutma sıvısı kullanarak delme işlemini yapması ve işlem sonunda oluşan çapakları temizlemesi sağlanır.
  • 2. Elle Kılavuz Çekme
    • Delinmiş havşa açılmış deliklere kılavuz takımı kullanılarak sırası ile diş açması sağlanır.
    • Kılavuz ile diş açarken yağ kullanması ve işlem sonrası temizliğinin yapılması sağlanır.
  • 3. Elle Pafta Çekme
    • Yüzey çapına uygun pafta seçtirir ve diş açılacak yüzeye eğe ile pah kırması sağlanır.
    • Mil üzerine diş açarken yağ kullanılması işlem bittikten sonra temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Vida tarağı ile açılan dişleri kontrol etmesi sağlanır.

  4. Makine Elemanları ve Uygulamaları (27 ders saati)

  • 1. Cıvata Somunlu Bağlantı
    • Cıvata somun bağlantılarından hatalı olanları tespit etmesi sağlanır.
    • Standartlara uygun cıvata, saplama, somun ve rondelaları seçmesi sağlanır.
    • Makine elemanlarının cıvata somun bağlantısını uygun takım kullanarak, diş yönüne dikkat ederek doğru yönde döndürerek söküp takmasını sağlar.
    • Cıvata somun bağlantılarını makine üzerinde çalışma sürecinde güvenlik kurallarına dikkat ettirerek kontrol etmesi sağlanır.
  • 2. Pernolu ve Gupilyalı Bağlantı
    • Güvenlik kurallarına dikkat ettirerek hatalı perno ve gupilyaları tespit etmesi sağlanır.
    • Standartlara uygun perno ve gupilyayı seçerek makine elemanlarının perno ve gupilya bağlantılarını yapması sağlanır.
    • Perno ve gupilya bağlantılarını makine üzerinde çalışma sürecinde güvenlik kurallarına dikkat ederek kontrol etmesi sağlanır.
  • 3. Pimli Bağlantı
    • Pimli bağlantılardan hatalı olanları güvenlik kurallarına dikkat ettirerek tespit etmesi sağlanır.
    • Standartlara uygun pimi seçtirerek emniyetli çalışma kurallarına uyarak, makine elemanlarının pimli bağlantılarını yapması sağlanır.
    • Pimli bağlantıları makine üzerinde çalışma sürecinde güvenlik kurallarına dikkat ederek kontrol etmesi sağlanır.
  • 4. Kamalı Mil Bağlantı
    • Güvenlik kurallarına dikkat ettirerek hatalı kamalı mil bağlantılarını tespit etmesi sağlanır.
    • Standartlara uygun kamayı seçtirerek, makine elemanlarının kamalı mil bağlantılarını yapması sağlanır.
    • Kamalı mil bağlantısını makine üzerinde çalışma sürecinde güvenlik kurallarına dikkat ederek kontrol etmesi sağlanır.
  • 5. Perçinleme
    • Perçinleme yapmak için perçin çapına uygun matkap seçmesi sağlanır.
    • Yapım resmine göre parça üzerine markalama yapılarak nokta vurulması sağlanır.
    • Perçin boyunun hesaplanması sağlanır.
    • Perçin başına uygun perçin yuvalarının hazırlanması sağlanır.
    • Perçin alt ve üst yuvası hazırlanarak parçalar arasında boşluk kalmadan perçin başının doğru şekilde oluşturulması sağlanır.

  5. Temel Kaynak İşlemleri (27 ders saati)

  • 1. Elektrik Arkı Oluşturmak
    • Elektrik ark kaynak makinesinin bağlantı elemanlarını ve yardımcı elemanlarının hazırlanmasını sağlar.
    • Elektrik ark kaynağında ark oluşturulacak parça yüzeyini temizleyerek, elektrot çapına uygun amper ayarı seçimini sağlar.
    • Farklı yöntemlerle kaynak arkı oluşumunu sağlar.
  • 2. Elektrik Arkı İle Yatayda Düz Dikiş
    • Elektrik ark kaynağında yatayda düz dikiş çekilecek gereç yüzeyini temizletir, yatayda düz dikişe uygun arkı kişisel koruyucu tedbirlerini aldırarak oluşturması sağlanır.
    • Elektrik ark kaynağında yatayda düz dikiş çektirip, dikiş yüzeyinde oluşan cürufu temizlemesi sağlanır.
  • 3. Elektrik Arkı İle Yatayda Küt Ek Kaynak
    • Elektrik arkı ile yatayda küt ek kaynak dikişi çekilecek gereç yüzeylerini temizletir, koruyucu tedbirleri aldırarak elektrik arkı ile ark oluşturarak puntalama yapması sağlanır.
    • Elektrik arkı ile yatayda küt ek kaynağını uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında yaptırıp oluşan cürufları temizlemesi sağlanır.
  • 4. Elektrik Arkı İle Yatayda Köşe Kaynak
    • Elektrik arkı ile yatayda iç köşe kaynağı ile birleştirilecek çelik gereçlere T ve L şeklinde puntalama işlemi yaparak iç köşe kaynak dikişinin yapılmasını sağlar.
    • Elektrik arkı ile yatayda dış köşe kaynağı ile birleştirilecek çelik gereçlere puntalama işlemini yaparak yatayda dış köşe kaynak dikişini yapılmasını sağlar.
    • Yüzeyde oluşan cürufları temizletir.
  • 5. Elektrik Arkı İle Yatayda Bindirme Kaynak
    • Elektrik arkı ile yatayda bindirme kaynağı ile birleştirilecek çelik gereçlerin yüzeylerini hazırlayarak yatayda bindirme kaynağı dikişinin yapılmasını sağlar.
    • Elektrik arkı ile yatayda farklı kalınlıktaki birleştirilecek çelik gereçlerin yüzeylerini hazırlayarak yatayda farklı kalınlıktaki parçaların küt ek kaynak dikişinin yapılmasını sağlar.
    • Elektrik arkı ile yatayda bindirme kaynağını uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında yaptırır, yüzeyde oluşan cürufları temizletir.

  6. İletken Bağlantıları (9 ders saati)

  • 1. İletkenler
    • Elektrik tesisatında kullanılan iletkenlerin özellikleri açıklanır.
  • 2. İletken Bağlantı Yöntemleri
    • İletken eklemede kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • İletken bağlantı yöntemleri açıklanır.
    • İletkenlerin klemenslere ve terminallere bağlanması açıklanır.
    • İletkenlerin fiş ve Jacklara bağlanması açıklanır.
    • İletkenlere kablo pabucunun ve yüksüklerin bağlanması açıklanır.

  7. Zayıf Akım Tesisat Devreleri (18 ders saati)

  • 1. Zayıf Akım Tesisat Devre Elemanları
    • Zayıf akım tesisatının özellikleri açıklanır.
    • Zayıf akım tesisatında kullanılan malzemeler açıklanır.
    • Zayıf akım tesisatında kullanılan el aletleri sıralanır.
    • Zayıf akım tesisatında kullanılan kablolar açıklanır.
    • Zayıf akım tesisat şemalarının okunması açıklanır.
    • Zayıf akım tesisat şemalarına göre tesisat malzemelerinin montaj ve yerleşimleri açıklanır.
  • 2. Zil Tesisat Devreleri
    • Zil tesisatının çekilme aşamaları sıralanır.
    • Zil tesisat uygulama devrelerinin montaj ve bağlantıları yapılır.
  • 3. Diyafon Tesisat Devreleri
    • Diyafonun tanımı ve çeşitleri açıklanır.
    • Diyafon tesisat uygulaması yapılır.

  8. Kuvvetli Akım Tesisat Devreleri (18 ders saati)

  • 1. Kuvvetli Akım Tesisat Devre Elemanları
    • Kuvvetli akım tesisatının özellikleri açıklanır.
    • Kuvvetli akım tesisatında kullanılan malzemeler sıralanır.
    • Kuvvetli akım tesisatında kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • Kuvvetli akım tesisatında kullanılan kablolar açıklanır.
    • Kuvvetli akım tesisatının sınıflandırılması açıklanır.
    • Kuvvetli akım tesisat şemalarının okunması açıklanır.
    • Kuvvetli akım tesisatı topraklamasının özellikleri açıklanır.
  • 2. Aydınlatma Tesisat Devreleri
    • Aydınlatma tesisat devrelerinin özellikleri açıklanır.
    • Aydınlatma tesisat devrelerinin döşenme yöntemleri açıklanır.
    • Çeşitli aydınlatma tesisat devre uygulamaları yapılır.
  • 3. Priz Tesisat Devreleri
    • Priz tesisat devrelerinin özellikleri açıklanır.
    • Priz tesisat devrelerinin döşenme yöntemleri resimlerle açıklanır.
    • Çeşitli priz tesisat devre uygulamaları yapılır.

  9. Elektriksel Büyüklükler ve Ölçülmesi (36 ders saati)

  • 1. Temel Elektrik Devresi
    • Elektrik devresi tanımı yapılır.
    • Elektrik devresi çeşitleri açıklanır.
    • Elektrik devresi çeşitleri kurulur.
  • 2. Elektriksel Ölçü Aletleri
    • Elektriksel ölçme işlemi açıklanır.
    • Elektrik ölçü aletlerinin yapısı, çeşitleri ve ölçtüğü büyüklükler açıklanır.
  • 3. Elektrik Devresinde Akım Ölçme
    • Elektrik akımı tanımlanır.
    • Elektrik akım çeşitleri açıklanır. Bu açıklamalar grafik ve formüller ile desteklenmelidir.
    • Elektrik akım birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Ölçü aletleri ile akım ölçüm işlemleri açıklar.
  • 4. Elektrik Devresinde Gerilim Ölçme
    • Elektrik gerilimi tanımlanır.
    • Elektrik gerilim çeşitleri sıralanır.
    • Elektrik gerilim birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Ölçü aletleri ile gerilim ölçüm işlemleri açıklanır.
  • 5. Elektrik Devresinde İş ve Güç Ölçme
    • İş, güç ve enerji tanımı yapılır.
    • Güç birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Ölçü aletleri ile güç ölçüm işlemleri açıklanır. Güç ölçüm işlemleri wattmetre ve voltmetre-ampermetre ile yapılmalıdır.
    • Enerji birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Ölçü aletleri ile enerji ölçüm işlemleri açıklanır.
  • 6. Elektrik Devresinde Frekans Ölçme
    • Frekans tanımı yapılır.
    • Frekans birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Ölçü aletleri ile şebeke frekans ölçüm işlemleri açıklanır.
  • 7. Osiloskop İle Sinyal Ölçme
    • Osiloskop tanımı ve çeşitleri açıklanır.
    • Sinyallerin özellikleri açıklanır.
    • Osiloskop ile ölçülecek büyüklükler açıklanır.
    • Osiloskop ile çeşitli sinyal ölçümleri açıklanır.
    • Özellikle akım, gerilim, frekans değerleri ölçülür.

  10. Analog Devre Elemanları ve Bağlantıları (36 ders saati)

  • 1. Direnç Ölçümü ve Bağlantıları
    • Direnç açıklanır. Direnç birimleri ve dönüşümleri örnekler üzerinden açıklanır.
    • İletken ve direnç ilişkisi çeşitli örnekler üzerinden açıklanır. Her bir durum için kıyaslamalar vurgulanır.
    • Direnç ölçme işlemi örnekler üzerinden açıklanır ve sonuçlar vurgulanır.
    • Dirençlerin özellikleri açıklanır.
    • Direnç çeşitleri açıklanır.
    • Direnç renk kodları ile direnç değeri tespiti açıklanır. Özellikle 4 ve 5 renkli dirençlerin renkleri kullanılır.
    • Breadboard yapısı ve kullanımı açıklanır. Özellikle dirençlerin breadboard üzerine nasıl bağlanacağı görseller ile açıklanır.
    • Direnç bağlantıları açıklanır. Seri, paralel ve karışık direnç bağlantıları formüller ve örnekler ile gösterilip hesaplanır.
    • LCRmetre/Multimetre ile direnç ölçümü yapılır.
  • 2. Kondansatör Ölçümü ve Bağlantıları
    • Kondansatör ve kapasite ilişkisi açıklanır.
    • Kapasiteyi etkileyen faktörler açıklanır.
    • Kapasite birimleri ve dönüşümleri açıklanır. Özellikle en çok tercih edilen birimler vurgulanır.
    • Kapasite değerinin ölçüm işlemleri açıklanır.
    • Kondansatörlerin özellikleri açıklanır.
    • Kondansatör çeşitleri açıklanır. Özellikle en çok kullanılan kondansatörler vurgulanır.
    • Kondansatör değerinin belirlenmesi adımları açıklanır. Bu açıklamada renklere ve değerlere göre gösterilir.
    • Kondansatörün sağlamlık kontrolü ölçü aleti ile açıklanır.
    • LCRmetre ile kondansatörün kapasitesi ölçülür.
  • 3. Bobin Ölçümü ve Bağlantıları
    • Bobinlerin özellikleri açıklanır.
    • Bobin çeşitleri açıklanır.
    • Bobin değerinin belirlenmesi açıklanır.
    • Bobin ve endüktans ilişkisi açıklanır.
    • Endüktansı etkileyen faktörler sıralanır.
    • Endüktans birimleri ve dönüşümleri açıklanır.
    • Endüktans değerinin ölçüm işlemleri açıklanır.
    • LCRmetre ile endüktans ölçümü yapılır.
  • 4. Diyot Ölçümü ve Devreleri
    • Diyotların özellikleri açıklanır.
    • Diyot çeşitleri açıklanır.
    • Diyotun sağlamlık kontrolü ölçü aleti ile açıklanır.
    • Diyot uçlarının tespiti ölçü aleti ile açıklanır. Bu tespit başka yöntemler ile yapılabilir.
  • 5. Transistör Ölçümü ve Devreleri
    • Transistörlerin özellikleri açıklanır.
    • Transistör çeşitleri açıklanır.
    • Transistörün yapısı ve çalışması açıklanır. Özellikle BJT transistörleri ele alınmalıdır. Diğer transistörlerin yapısı bir cümle ile belirtilmelidir.
    • Transistörün sağlamlık kontrolü ölçü aleti ile açıklanır. Özellikle BJT transistörler ile yapılmalıdır.
    • Transistör uçlarının tespiti ölçü aleti ile açıklanır.
    • Transistörlü devreler listelenir.
  • 6. Elektronik Devrelerde Akım ve Gerilim Ölçme
    • Multimete ile miliamper, mikroamper ölçümü açıklanır.
    • Multimetre ile breadboard üzerinde bağlanmış dirençlerde 0-10mA arası akım ölçümü açıklanır.
    • Multimetre ile breadboard üzerinde bağlanmış dirençlerde 0-5V arası gerilim düşümü ölçümü açıklanır.

  11. Lehimleme ve Baskı Devre (27 ders saati)

  • 1. Lehimleme Elemanları
    • Lehimlemede kullanılan malzemeler açıklanır.
    • Lehimleme elemanlarının güvenli şekilde kullanımı açıklanır.
  • 2. Lehimleme Uygulamaları
    • İyi bir lehimlemede olması gereken özellikler açıklanır.
    • Lehimleme yöntemleri açıklanır.
    • Lehimleme çeşitleri açıklanır.
    • Lehimlemede oluşan hataların nedenleri sıralanır.
    • Kablo ve iletkenlerin lehimleme işlemi açıklanır.
    • Devre elemanlarının plakete lehimleme işlemi açıklanır.
    • Lehimlerin sökülme işlemi açıklanır.
  • 3. Baskı Devre Elemanları
    • Baskı devresinin önemi ve kullanım nedenleri açıklanır.
    • Baskı devre yapımında kullanılan kimyasal malzemeler açıklanır.
    • Baskı devrede kullanılan araç gereçler sıralanır.
  • 4. Baskı Devre Paterni Çıkarma
    • Baskı devre plaketinin yapısı ve özellikleri açıklanır.
    • Baskı devre plaketinin boyutlandırılması açıklanır.
    • Baskı devre plaketinin hazırlanma aşamaları görsellerle açıklanır.
    • Baskı devre paterni oluşturma aşamaları örneklerle açıklanır.
    • Baskı devre paternin plakete aktarılması yöntemleri açıklanır.
    • Baskı devre paterni oluşturmada dikkat edilmesi gereken hususlar sıralanır.
  • 5. Baskı Devre Plaketi Çıkarma
    • Baskı devre paternin plaket üzerine aktarılması yöntemleri açıklanır.
    • Pozlandırma işlemleri sıralanır.
    • Baskı devre plaketinin banyo işlemleri örneklerle açıklanır.
    • Baskı devre plaketinin asite atılması işlemleri örneklerle açıklanır.
    • Baskı devre plaketinin delinme işlemleri örneklerle açıklanır.
    • Baskı devre plaketinin üzerine devre elemanlarının montajı örneklerle açıklanır.

  12. Doğrultmaçlar ve Regüle Devreleri (18 ders saati)

  • 1. Doğrultma ve Filtre Devreleri
    • Doğrultmaç devrelerinin özellikleri açıklanır.
    • Doğrultmaç devre çeşitleri açıklanır.
    • Doğrultmaç devre yapımında dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Doğrultmaç devrelerinin yapımı, giriş-çıkış gerilimlerinin osiloskop ve multimetre ile ölçülmesi açıklanır.
    • Filtre devrelerinin özellikleri açıklanır.
    • Filtre devre çeşitleri açıklanır.
    • Filtre devre yapımında dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Filtre devrelerinin yapılması ve çıkış geriliminin osiloskop ve multimetre ile ölçülmesi açıklanır.
  • 2. Regüle Devreleri
    • Regüle devrelerinin özellikleri açıklanır.
    • Regülatör devre çeşitleri açıklanır.
    • Regülatör devre yapımında dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Regüle devrelerinin yapılması ve çıkış geriliminin osiloskop ve multimetre ile ölçülmesi açıklanır.
  • 3. Gerilim Çoklayıcılar
    • Gerilim çoklayıcıların özellikleri açıklanır.
    • Gerilim çoklayıcıların avantaj ve dezavantajları sıralanır.
    • Gerilim çoklayıcı devreleri listelenir. Özellikle gerilim ikileyici, üçleyici ve dörtleyici devreler açıklanır.
    • Gerilim çoklayıcı devreleri kurulumunda dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Gerilim çoklayıcı devrelerinin yapılması ve çıkış geriliminin osiloskop ve multimetre ile ölçülmesi açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak temel elektrik elektronik, ölçme ve temel mekanik uygulamalarını tekniğine uygun şekilde yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.