10. Sınıf Elektrifikasyon Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Elektrifikasyon Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Elektrifikasyon Atölyesi dersi, Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 4 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 147 kazanım yer alır. Yıl, “Elektrik-Elektronik Esasları” öğrenme birimiyle başlar; “Demiryolu Elektrifikasyonu” ve “Trafo Merkezi ve Elemanları” öğrenme birimlerinin ardından “Enerji İletim Sistemleri” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Elektrifikasyon Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Raylı Sistemler Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Elektrifikasyon Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Elektrifikasyon Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Elektrifikasyon Atölyesi dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Elektrik-Elektronik Esasları (72 ders saati)

  • 1. Elektriğin Temel Esasları
    • Elektriğin temel esasları ile ilgili uygulamaları yapar.
    • Elektrik enerji kaynaklarının kullanımını açıklar.
    • Elektrik enerji santrallerini ve elektrik üretim aşamalarını açıklar.
    • Atomun yapısını ve elektronları açıklar.
    • Elektrik yükleri ve elektrik alanı hesaplarını yapar.
    • Elektrik akımının özelliklerini ve etkilerini açıklar.
    • Elektrik geriliminin özelliklerini açıklar.
    • Statik elektrik ve elektriklenme yöntemlerini açıklar.
  • 2. Doğru Akımın Esasları
    • Doğru akım esasları ile ilgili uygulamaları yapar.
    • Doğru akımın özelliklerini açıklar.
    • Doğru akım kaynaklarını açıklar.
    • Doğru akım devrelerinin hesaplamasını ve bağlantısını yapar.
    • OHM Kanununu formüllerle hesaplayarak deneyle yapar.
    • Kirşof Kanunlarını formüllerle hesaplayarak deneylerle yapar.
    • Kondansatör bağlantılarının hesabını yapar.
    • Bobin bağlantılarının hesabını yapar.
  • 3. Alternatif Akımın Esasları
    • Alternatif akım esasları ile ilgili uygulamaları yapar.
    • Alternatif akımının özelliklerini ve elde edilmesini açıklar.
    • Alternatif akım bileşenlerini vektörel gösterimi yaparak hesaplar.
    • Alternatif akımda bobinleri açıklar.
    • Alternatif akımda kondansatörleri açıklar.
    • Alternatif akım devre çeşitlerinin hesaplarını yapar.

  2. Demiryolu Elektrifikasyonu (36 ders saati)

  • 1. Elektrik Cer Sistemleri
    • Elektrik cer sistemini ve çeĢitlerini ayırt eder.
    • Elektrifikasyonun tanımını açıklar.
    • Elektrifikasyonun faydalarını açıklar.
    • Elektrik cer sistemlerinin sınıflamasını açıklar.
    • Az yüksek gerilimli (600 ile 3000) açıklar.
    • Özel frekanslı ve Yüksek gerilimli A.C sisteminin tanımını açıklar.
    • Ticari frekanslı ve Yüksek gerilimli A.C. sistemin tanımını açıklar.
  • 2. Elektrik Sistemlerinde Besleme
    • Elektrik sistemlerinde besleme çeĢitlerini ve kullanım alanlarını ayırt eder.
    • AC Elektrik sistemlerinde besleme sistemlerinin çeşitlerini açıklar.
    • DC Elektrik sistemlerinde besleme sistemlerinin çeşitlerini açıklar.
  • 3. Elektrifikasyon Sabit Tesisleri
    • Elektrifikasyon sabit tesislerini oluĢturan temel sistemleri ayırt eder.
    • Katener tesisleri açıklanır.
    • Transformatör merkezleri ve cer postaları açıklanır.
    • Uzaktan kumanda sistemi (SCADA) açıklanır.
    • Haberleşme sistemi açıklanır.
  • 4. Elektriksel İşaret Levhaları ve Anlamları
    • Elektriksel iĢaret levhaları ve anlamlarını açıklar.
    • Elektrifikasyon elektriksel işaret ve levhaları kullanım amaçları açıklanır.
    • Elektrikli işletme yapılan hatlar açıklanır.
    • Elektrifikasyon elektriksel işaret ve levhaları açıklanır.
  • 5. Demiryolu Transformatör Merkezleri
    • Demiryolu transformatör merkezinin projeye göre bağlantıları yapar.
    • Transformatör merkezlerinin yerinin seçiminde dikkat edilecek kriterleri açıklar.
    • Projeyi açıklar.
    • Projede kullanılan sembolleri açıklar.
    • Kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği.
    • Topraklamalar yönetmeliği.
    • Elektrikli işletme yapılan bölgelerde uyulması gereken kurallar açıklanır.
  • 6. Telekomand Merkezleri
    • Demiryolu telekomand merkezlerini açıklar.
    • Telekomand merkezinin görevini açıklar.
    • Telekomand merkezinden kumanda edilen sistem bileşenlerini açıklar.
    • Telekomand merkezinin kontrol ve bakım işlerini açıklar.
    • Telekomand operatörünün yapacağı işlemler açıklanır.
  • 7. Enerji Kesimi ve Emniyet
    • Besleme planına göre emniyet tedbirlerini alarak enerji kesimini yapar.
    • Besleme planı sembollerini ifade eder.
    • Besleme planının okunması açıklar.
    • Enerji kesme ve verme tekniğini izah eder.
    • İş sağlığı ve güvenliği teçhizatlarını açıklar.
    • Topraklama çubuğu ile tedbir almayı açıklar.
    • Endüksiyon gerilimini açıklar.
    • Geri dönüş akımını izah eder.

  3. Trafo Merkezi ve Elemanları (126 ders saati)

  • 1. Dağıtım Transformatörleri
    • Dağıtım transformatörlerinin bakım ve onarımını yapar.
    • Dağıtım transformatörlerinin tanımı ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Yalıtım şekillerine göre transformatörler açıklanır.
    • Transformatör dönüştürme oranları açıklanır.
    • Transformatör etiket bilgileri açıklanır.
    • Transformatörlerde yapılan testler açıklanır.
    • Dağıtım transformatörlerinin sekonder devrelerinde dengesiz yüklerin doğurabileceği sonuçlar açıklanır.
    • Dağıtım transformatörlerinde bakım ve kontroller açıklanır.
  • 2. Güç Transformatörleri
    • Güç transformatörlerinin bağlantılarını yapar.
    • Güç transformatörlerinin yapısını ve çalışması açıklar.
    • Güç transformatörlerinin paçaları açıklanır.
    • Güç transformatörlerinin genel kontrolü açıklanır.
    • Güç transformatörlerin kademe değişimi açıklanır.
    • Güç transformatörlerinde bağlantı grupları açıklanır.
    • Transformatörlerinin paralel bağlantısı açıklanır.
    • Transformatörlerde soğuma şekilleri açıklanır.
  • 3. Akım ve Gerilim Transformatörleri
    • Akım ve gerilim transformatörünün montajını ve bağlantılarını yapar.
    • Akım transformatörlerinin yapısı ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Akım transformatörlerinin çeşitleri açıklanır.
    • Akım transformatörlerinin devreye bağlanışı açıklanır.
    • Akım transformatörlerinin etiket değerleri açıklanır.
    • Akım transformatörleri seçiminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Akım transformatörlerinde oluşabilecek arızalar açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinin yapısı ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinin çeşitleri açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinin devreye bağlanma şekli açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinin kullanım amaçları açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinin etiket değerleri açıklanır.
    • Gerilim transformatörlerinde oluşabilecek arızalar açıklanır.
  • 4. Ayırıcılar ve Kesiciler
    • Ayırıcıların ve kesicilerin bakımını ve onarımını yapar.
    • Ayırıcıların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Ayırıcıların çeşitleri açıklanır.
    • Ayırıcılarda aranan özellikler açıklanır.
    • Ayırıcılarda montaj aşamaları sıralanır.
    • Ayırıcılarda bakım onarım işlemleri sıralanır.
    • Ayırıcıları devreye alma ve devreden çıkarma işlemleri açıklanır.
    • Kesicilerin yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Kesicilerin çeşitleri açıklanır.
    • Kesicilerde aranan özellikler açıklanır.
    • Kesicilerde montaj aşamaları açıklanır.
    • Kesicilerde bakım işlemleri açıklanır.
    • Kesicileri devreye alma ve devreden çıkarma işlemleri açıklanır.
  • 5. Parafudurlar
    • Parafudurların montajını ve bağlantılarını yapar.
    • İletim hatlardaki gerilimlerin yükselme nedenleri açıklanır.
    • Parafudurların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Parafudur çeşitleri açıklanır.
    • Parafudurların kullanıldığı yerler sıralanır.
    • Parafudur montaj işlemleri açıklanır.
  • 6. Yüksek Gerilim Sigortaları
    • Yüksek gerilim sigortalarının montajını ve bağlantılarını yapar.
    • Yüksek gerilimde (YG) aşırı akımın oluşma nedenleri sıralanır.
    • YG sigortaların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • YG sigorta seçim kriterleri açıklanır.
    • YG sigortaların standartları açıklanır.
    • YG sigortaların montaj ve demontaj işlemleri açıklanır.
  • 7. Koruma Röleleri
    • Koruma rölelerinin bağlantılarını yapar.
    • Elektrik sistemlerindeki arızaların genel nedenleri açıklanır.
    • AG ve YG sistemlerinde koruma açıklanır.
    • Korumaların sınıflandırılması yapılır.
    • DC koruma devreleri açıklanır.

  4. Enerji İletim Sistemleri (90 ders saati)

  • 1. Katener Sistemi
    • Projeye uygun olarak katener sistemi bileĢenlerinin bakımını ve montajını yapar.
    • Katener hattı için dikilecek direğin yerini tespit eder, direğin yerine montajını yapar.
    • Projeye uygun olarak katener hattı direk üstü donanımların montajını yapar.
    • Projeye uygun iletken seçimi ve bağlantılarını yapar.
    • Katener hattı bakım çalışmaları açıklanır.
  • 2. Rijit Katener Sistemi
    • Projeye uygun olarak rijit katener sisteminin bakımını ve montajını yapar.
    • Rijit katener sistemini açıklar.
    • Rijit katener sisteminin klasik telli sisteme göre üstünlüklerini açıklar.
    • Rijit katener donanımlarını ve bağlantılarını açıklar.
    • Havai iletken ray profili özelliklerini izah eder.
    • Rijit katener ara bağlantısının nasıl yapıldığını izah eder.
    • Rijit katener elektrik bağlantısının nasıl yapıldığını izah eder.
    • Rijit katener topraklama bağlantısının nasıl yapıldığını izah eder.
  • 3. Üçüncü Ray Sistemi
    • Projeye uygun olarak üçüncü rayın bakımını ve montajını yapar.
    • Üçüncü rayın topraklanmasını açıklar.
    • Üçüncü rayı topraklama aletlerini açıklar.
    • Üçüncü rayın İşlevini açıklar.
    • Üçüncü rayın özelliklerini izah eder.
    • Üçüncü ray yükseklikleri ve rampa eğimlerini açıklar.
    • Ray elemanlarının ısı değerlerine göre genleşme özelliklerini açıklar.
    • Orta nokta ankrajlarının işlevi ve ayarlanmasını açıklar.
    • Üçüncü rayda izolatörleri açıklar.
    • Üçüncü rayda kapakları açıklar.
  • 4. APS (Otomatik Güç Kaynağı) Sistemi
    • Projeye uygun olarak APS (otomatik güç kaynağı) sisteminin bakımını ve montajını yapar.
    • APS sisteminin tanımını ve özelliklerini açıklanır.
    • APS sisteminin kullanılma amacı açıklanır.
    • APS sistemi örnekleri verilir.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak elektrik-elektroniğin temel esasları, transformatör merkezi ve elemanları, demiryolu elektrifikasyonu ve enerji iletim sistemleri ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.