11. Sınıf Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar dersi, Sağlık Hizmetleri alanının Ebe Yardımcılığı dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 15 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 384 kazanım yer alır. Öğrenme birimleri arasında “Kadın Üreme Sağlığı, Gebelik ve Fetüs Fizyolojisi”, “Doğum Öncesi Bakım” ve “Gebelik ve Doğumla İlgili Riskli Durumlar” de bulunur. En geniş yer 36 ders saatiyle “Doğum Eyleminde Ebeye Yardım” öğrenme birimine ayrılır.

• 11. Sınıf Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Sağlık Hizmetleri 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Sağlık Hizmetleri - Ebe Yardımcılığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Ebe Yardımcılığı Mesleki Uygulamalar dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kadın Üreme Sağlığı, Gebelik ve Fetüs Fizyolojisi (32 ders saati)

  • 1. Kadın Hayatının Dönemleri
    • 1. WHO tanımlamalarına göre kadın hayatının dönemlerini ayırt eder.
    • Puberte döneminin (ergenlik dönemi) özellikleri açıklanır.
    • Seksüel ergenlik (doğurganlık) dönemi özellikleri açıklanır.
    • Klimakterium ve menopoz dönemi özellikleri açıklanır.
    • Senium (yaşlılık) dönemi özellikleri açıklanır.
  • 2. Anne ve Çocuk Sağlığı Etkileyen Faktörler
    • 2. WHO ve Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre anne ve çocuk sağlığını etkileyen faktörleri ayırt eder.
    • Anne ve çocuk sağlığının önemini açıklanır.
    • Anne ve çocuk sağlığını etkileyen faktörler sıralanır.
    • Aşırı doğurganlık tanımlanır.
    • Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığı üzerine etkileri açıklanır.
    • Annenin eğitim düzeyinin anne ve çocuk sağlığı üzerine etkileri açıklanır.
    • Annenin doğum yaşının anne ve çocuk sağlığı üzerine etkileri açıklanır.
    • Annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesinin anne ve çocuk sağlığı üzerine etkileri açıklanır.
  • 3. Anne ve Çocuk Sağlığı Göstergeleri
    • 3. WHO ve Sağlık Bakanlığı tanımlama kriterleri doğrultusunda anne ve çocuk sağlığı göstergelerini ayırt eder.
    • Hız ve oran kavramları açıklanır.
    • Anne ve çocuk sağlığı ile ilgili göstergeler sıralanır.
    • Ana ölüm hızı açıklanır.
    • Bebek ölüm hızı açıklanır.
    • Yenidoğan (Neonatal) ölüm hızı açıklanır.
    • Yenidoğan sonrası (Postneonatal) ölüm hızı açıklanır.
    • Perinatal ölüm hızı açıklanır.
    • Ölü doğum (Fetal Ölüm) hızı açıklanır.
    • Kaba doğum hızı açıklanır.
    • Kaba ölüm hızı açıklanır.
    • Genel doğurganlık hızı açıklanır.
  • 4. Gebelik Fizyolojisi
    • 4. Gebelik fizyolojisini ayırt eder.
    • Fertilizasyon (döllenme) açıklanır.
    • Zigotun çoğalma, büyüme ve taşınması açıklanır.
    • İmplantasyon-nidasyon (yuvalanma) dönemi açıklanır.
    • Desidua ve korion zarları açıklanır.
  • 5. Fetüs Fizyolojisi
    • 5. Fetüs fizyolojisini ayırt eder.
    • Embriyonun gelişmesi açıklanır.
    • Plasentanın yapısı ve görevleri açıklanır.
    • Amnios kesesinin yapısı ve görevleri açıklanır.
    • Göbek kordonunun (Umblikal Kord) yapısı ve görevleri açıklanır.
    • Fetal dolaşım açıklanır.

  2. Doğum Öncesi Bakım (20 ders saati)

  • 1. Gebelik ve Doğum Öncesi İzlem
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi doğrultusunda sağlıklı bir gebelik süreci için doğum öncesi bakımda ebeye yardım eder.
    • Nitelikli doğum öncesi bakım amacı açıklanır.
    • Doğum öncesi bakım ve izlem takvimi açıklanır.
    • İzlem planında yapılacaklar sıralanır.
    • Doğum öncesi izlemde öykü alma çeşitleri açıklanır.
    • Doğum öncesi izlemde fizik muayene açıklanır.
    • Gebe muayenesinde istenen rutin laboratuvar tetkikleri sıralanır.
    • Gebelikte bağışıklamanın önemi açıklanır.
    • Gebelikte vitamin, mineral desteğinin önemi açıklanır.
    • Gebelikte meydana gelen değişiklikler açıklanır.
    • Gebelikle bilgilendirme ve danışmanlığın önemi açıklanır.
    • Gebelikte bilgilendirme ve danışmanlık yapılacak konular sıralanır.
  • 2. Gebelik ve Doğuma Hazırlık Eğitimleri
    • 2. Doğuma hazırlık yöntemleri (Örneğin; Lamaze tekniği) ile gebelik ve doğuma hazırlık eğitimlerinde ebeye yardım eder.
    • Gebeliğe hazırlık eğitimi (gebelikte beslenme, beslenme açısından alması gereken takviyeler, gebelikte cinsellik, nefes ve fiziksel egzersizler, gebelikte görülen kronik hastalıklar vb.) açıklanır.
    • Doğuma hazırlık eğitimini açıklanır.
    • Gebelikte yapılan taramalar açıklanır.

  3. Gebelik ve Doğumla İlgili Riskli Durumlar (24 ders saati)

  • 1. Riskli Gebelikler
    • 1. Sağlık Bakanlığı Riskli Gebelikler Yönetim Rehberi doğrultusunda riskli gebelikleri ayırt eder.
    • Gebelik öncesi ve gebelik dönemine ait risk faktörleri sıralanır.
    • Kardiyovasküler hastalıklarda gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Renal hastalıklarda gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Diabette gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Tiroid hastalıklarında gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Astım hastalığında gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Epilepsi hastalığında gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Talasemide gebeliğin olası riskleri açıklanır.
    • Rh uyuşmazlığında olası riskleri açıklanır.
    • Adölesan gebeliğinin olası risklerini açıklanır.
    • İleri yaş gebeliğinin olası riskleri açıklanır.
    • Sağlık bakanlığı riskli gebelik yönetim rehberi referans alınmalıdır.
  • 2. Doğum Öncesi Kanamaları
    • 2. Doğum öncesi dönemde ortaya çıkan kanamaların doğuracağı olumsuz sonuçların bilincinde olarak doğum öncesi kanamaları ayırt eder.
    • Gebelik sırasında acil olarak tıbbi yardım istenmesi gereken durumlar sıralanır.
    • Doğum öncesi kanama nedenleri sıralanır.
    • Plasenta previa açıklanır.
    • Ablasio plasenta (dekolman plasenta) açıklanır.
    • Mol gebelik açıklanır.
    • Düşükler açıklanır.
    • Dış gebelik (ektopik gebelik) açıklanır.
    • Dış gebeliğin neden olduğu riskler açıklanır.
  • 3. Gebelikte ve Doğum Esnasında Ortaya Çıkan Riskli Durumlar
    • 3. Gebelikte ve doğum esnasında ortaya çıkan riskli durumları ayırt eder.
    • Sezaryen endikasyonları sıralanır.
    • Çoğul gebelik açıklanır.
    • Preeklampsi-eklampsi açıklanır.
    • Erken doğum tehdidi açıklanır.
    • Postmatür (Günaşımı gebeliği) açıklanır.
    • Ağrı mekanizması anomalileri açıklanır.
    • Habitus anomalileri açıklanır.
    • Geliş anomalileri açıklanır.
    • Pelvis anomalileri açıklanır.
    • Fetus anomalileri açıklanır.
    • Doğum yolu anomalileri açıklanır.
    • Amnios sıvısı anomalileri açıklanır.
    • Kordon anomalileri açıklanır.
    • Plasenta anomalileri açıklanır.
    • Uterus rüptürü açıklanır.
    • Hızlı travay ve doğum (partus precipitus) açıklanır.
    • Uzamış doğum eylemi açıklanır.

  4. Doğum Salonu ve Travay Odası (12 ders saati)

  • 1. Travay Odası
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ve kalite yönetim standartları doğrultusunda travay odasındaki ekipmanların temizlik ve kontrolünü yaparak travay odasını kullanıma hazır hâle getirir.
    • Travay odasının özellikleri sıralanır.
    • Travay odasında bulunan eşyaların özellikleri açıklanır.
    • Travay odasındaki teknik ünitelerin özellikleri açıklanır.
  • 2. Doğum Salonu
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ve kalite yönetim standartları doğrultusunda doğum salonundaki ekipmanların temizlik ve kontrolünü yaparak doğum salonunu kullanıma hazır hâle getirir.
    • Doğum salonunun özellikleri sıralanır.
    • Doğum salonunda bulunan eşyaların özellikleri açıklanır.
    • Doğum salonundaki teknik ünitelerin özellikleri açıklanır.

  5. Doğum Eyleminde Ebeye Yardım (36 ders saati)

  • 1. Doğumda Psikolojik Destek
    • 1. Etkili iletişim tekniklerini kullanarak doğum sırasında gebenin ağrı ve doğum korkusuyla başa çıkmasına yardım eder.
    • Gebedeki stres faktörleri sıralanır.
    • Gebedeki stres belirtileri sıralanır.
    • Doğum eyleminin kadın üzerindeki psikolojik etkileri açıklanır.
    • Stresin doğum eylemine etkisi açıklanır.
  • 2. Normal Doğum
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Doğum Eylemi Yönetim Rehberi doğrultusunda normal doğumda ebeye yardım eder.
    • Normal doğum tanımlanır.
    • Normal doğumun özellikleri sıralanır.
    • Normal doğumun evreleri açıklanır.
    • Anne yönünden doğum açıklanır.
    • Bebek yönünden doğum açıklanır.
    • Epizyotomi açıklanır.
    • Doğum sonu anne ve bebek bakımı açıklanır.
  • 3. Yenidoğanın Değerlendirilmesi ve Bakımı
    • 3. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak yenidoğan bakım kriterleri ve yenidoğan değerlendirme formuna uygun yenidoğanın değerlendirilmesi ve bakımında ebeye yardım eder.
    • Yenidoğanın bakımında kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • Yenidoğanın bakımında kullanılan araç gereçlerin kullanım amaçları açıklanır.
    • Yenidoğanın apgar değerlendirmesi açıklanır.
    • Yenidoğanın doğum sonu bakım aşamaları sıralanır.
  • 4. Doğum Sonu Komplikasyonlar
    • 4. Doğum sonrası oluşabilecek komplikasyonları ayırt eder.
    • Doğum sonu kanamalarının önemi açıklanır.
    • Doğum sonu kanamalarının nedenleri sıralanır.
    • Doğum sonu enfeksiyon belirtileri sıralanır.
    • Doğum travmaları açıklanır.
    • Atoni kanaması açıklanır.
    • Kan pıhtılaşma bozuklukları açıklanır.
    • Plasenta zar retansiyonu açıklanır.
    • Uterusunsubinvolüsyonu ve inversiyonu açıklanır.

  6. Doğum Sonrası Dönemde Anne Bakımı (20 ders saati)

  • 1. Lohusa Bakımı
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Doğum Sonu Bakım Yönetim Rehberi'ne göre ebenin önerileri doğrultusunda lohusa bakımına yardımcı olur.
    • Pueperium (lohusalık) dönemi ve özellikleri açıklanır.
    • İnvolusyon açıklanır.
    • Loşia ve karakteri açıklanır.
    • Laktasyon (süt salgılama) fizyolojisi açıklanır.
    • Lohusalık döneminde gelişebilecek sorunlar açıklanır.
    • Lohusalık bakımında yapılacaklar açıklanır.
    • Lohusalık egzersizleri açıklanır.
  • 2. Meme Bakımı ve Emzirme Tekniği
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda WHO ve UNICEF'in kriterlerine göre, etkili iletişim tekniklerini kullanarak meme bakımı ve emzirmeye yardımcı olur.
    • Meme bakımının önemi açıklanır.
    • Meme bakımında kullanılacak malzemeler sıralanır.
    • Meme bakımının işlem basamakları sıralanır.
    • Meme bakımında dikkat edilecek hususları açıklanır.
    • Emzirmenin önemi açıklanır.
    • Emzirme tekniği açıklanır.
    • Emzirmenin sıklığı ve süresi açıklanır.
    • Emzirmede dikkat edilecek hususlar sıralanır.
    • Emzirmenin yararları sıralanır.
    • Emzirmeyi etkileyen faktörler sıralanır.
    • Emzirme döneminde, memede oluşabilecek sorunlar açıklanır.

  7. Yenidoğanın Değerlendirilmesi (18 ders saati)

  • 1. Yenidoğan Ünitesi
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Sağlık Bakanlığı Yenidoğan Bakım Standartları Genelgesi'ne göre yenidoğan ünitesini hazır hâle getirir.
    • Yenidoğan ünitesinin fiziksel özellikleri açıklanır.
    • Yenidoğan ünitesinde kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • Kuvözün kullanım amacı açıklanır.
    • Kuvözün özellikleri açıklanır.
    • Kuvözün bakımı ve temizliği açıklanır.
    • Fototerapi cihazının kullanım amacı açıklanır.
    • Fototerapi cihazının özellikleri ve bakımı açıklanır.
    • Radyant ısıtıcılarının kullanım amacı açıklanır.
    • Radyant ısıtıcıların özellikleri açıklanır.
    • Pulse oksimetrenin kullanım amacı açıklanır.
    • Pulse oksimetrenin özellikleri açıklanır.
    • Yenidoğan ünitesinin işleyişi açıklanır.
    • Yenidoğan ünitesinde dikkat edilecek noktalar açıklanır.
  • 2. Yenidoğanın Özellikleri
    • 2. Yenidoğanın özelliklerini ayırt eder.
    • Yenidoğanla ilgili kavramlar açıklanır.
    • Yenidoğanın ilk değerlendirmesi açıklanır.
    • Yenidoğanın fiziksel özellikleri açıklanır.
    • Yenidoğanın fizyolojik özellikleri açıklanır.
    • Yenidoğanın nörolojik özellikleri (algısal/refleksleri) açıklanır.
  • 3. Özel Durumu Olan Bebekler
    • 3. Özel durumu olan bebekleri ayırt eder.
    • Prematüre bebeğin (preterm bebek) özellikleri sıralanır.
    • Prematüre bebekte görülen sorunlar açıklanır.
    • Postmatüre (postterm/sürmatüre) bebeğin özellikleri sıralanır.
    • Postmatüre (postterm/sürmatüre) bebekte görülen sorunlar açıklanır.
    • Düşük doğum ağırlıklı bebeğin (dismatür bebek) özellikleri sıralanır.
    • Düşük doğum ağırlıklı bebekte (dismatür bebek) görülen sorunlar açıklanır.
    • Diabetik anne bebeğinin özellikleri sıralanır.
    • Diabetik anne bebeğinde görülen sorunlar açıklanır.
  • 4. Yenidoğan Tarama Programları
    • 4. Sağlık Bakanlığı Neonatal Tarama Programları Genelgesi doğrultusunda ekip bilinci içerisinde yenidoğan tarama programlarında ebe/hemşireye yardım eder.
    • Tarama programında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Tarama testlerinde kullanılan malzemeler sıralanır.
    • Fenilketonüri tarama programı açıklanır.
    • Konjenitalhipotiroidi tarama programı açıklanır.
    • Biyotinidaz eksikliği tarama programı açıklanır.
    • İşitme taraması programı açıklanır.
    • Görme taraması programı açıklanır.
    • Doğumsal kalça çıkığı (DKÇ) taraması açıklanır.

  8. Yenidoğan Sorunları (16 ders saati)

  • 1. Yenidoğanın Solunum Sorunları
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak ekip anlayışı içinde solunum sorunu olan yenidoğanın bakımında ebe/hemşireye yardım eder.
    • Solunum yolu sorunlarında kullanılacak donanımlar (ekipmanları) sıralanır.
    • Yenidoğanda asfiksi risk faktörlerini açıklanır.
    • Yenidoğanda asfiksi belirtileri açıklanır.
    • Yenidoğanda atelektazi risk faktörleri açıklanır.
    • Yenidoğanda atelektazi belirtileri açıklanır.
    • Respiratuvar Distres Sendromu (Hyalin membran hastalığı) hastalığının risk faktörleri açıklanır.
    • Respiratuvar Distres Sendromu (Hyalin membran hastalığı) hastalığının belirtilerini açıklanır.
    • Mekonyum aspirasyonunun belirtileri açıklanır.
    • Yenidoğanın Geçici Takipnesi (Yaş Akciğer Hastalığı) belirtileri açıklanır.
    • Yenidoğanda aspirasyon açıklanır.
    • Solunum yolu sorunlarının bakımında dikkat edilecek noktalar sıralanır.
  • 2. Yenidoğanda Hematolojik Sorunlar
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak ekip anlayışı içinde hematolojik sorunu olan yenidoğanın bakımında ebe/hemşireye yardım eder.
    • Yenidoğan sarılıklarını sınıflandırılır.
    • Yenidoğan sarılıkları açıklanır.
    • Eritroblastozis Fetalis'i (Rh uyuşmazlığı) açıklanır.
    • ABO uyuşmazlığı açıklanır.
    • Kernikterus açıklanır.
    • Yenidoğan sarılıklarında uygulanan fototerapi yöntemi açıklanır.
    • Kan değiştirme (Exchange transfüzyon) işlemi açıklanır.
    • Yeni doğanın hematolojik sorunları bakımında dikkat edilecek noktalar sıralanır.
  • 3. Yenidoğan Enfeksiyonları
    • 3. Aseptik kurallara uyarak enfeksiyon gelişen yenidoğanın bakımında ebe/hemşireye yardım eder.
    • Yenidoğan sepsisi açıklanır.
    • Yenidoğanda umblikal enfeksiyonlar (omfalit) açıklanır.
    • Enfeksiyöz diyare açıklanır.
    • Oral kandidiyazis (pamukcuk) açıklanır.
    • Gonokoksik konjoktivit açıklanır.
    • Ani bebek ölüm sendromu (beşik ölümü) açıklanır.
    • Yenidoğan enfeksiyonlarının bakımında dikkat edilecek noktalar sıralanır.

  9. Bebek Bakımı (24 ders saati)

  • 1. Bebeğin Günlük Fiziksel Bakımı
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, bebek bakım kriterleri doğrultusunda hijyen kurallarına dikkat ederek bebeğin günlük fiziksel bakımına yardım eder.
    • Bebekte göz, ağız, göbek, tırnak ve alt bakımı açıklanır.
    • Bebeğin büyüme ve gelişmesinde uykunun (güvenli uyku) önemi açıklanır.
    • Bebek giysilerinin özellikleri açıklanır.
    • Bebekte sık karşılaşılan problemler (pişik, isilik, pamukçuk, konak, burun tıkanıklığı, püstüler melanozis, eritematoksikumneonatorum, konjoktivit, yenidoğan aknesi vb.) açıklanır.
    • Bebeğin ağlama nedenleri açıklanır.
    • Bebek güvenliği ve iletişimle ilgili dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 2. Bebeğin Banyosu
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda uygun banyo ortamı hazırlayarak banyo yaptırma işlem sırasına göre bebeğin banyosuna yardım eder.
    • Bebek banyosunun önemi açıklanır.
    • Bebek banyosunun çeşitleri açıklanır.
    • Bebek banyosunda dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Vücut banyosu işlem aşamaları açıklanır.
    • Silme banyosu işlem aşamaları açıklanır.
    • Bebeğin banyo sonrası cilt bakımı ve masaj işlemleri açıklanır.
  • 3. Bebeğin Beslenmesi
    • 3. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, WHO ve UNICEF kriterleri doğrultusunda hijyen kurallarına uyarak bebeğin beslenmesine yardım eder.
    • Anne sütünün özellikleri açıklanır.
    • Anne sütüyle beslenmenin önemi açıklanır.
    • Emzirme ve emzirme sırasında dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Meme bakımında dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Anne sütünün sağılması ve saklanması açıklanır.
    • Mama hazırlama ve mama ile beslenmede dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Bebekte gaz çıkarma tekniği açıklanır (sadece uygulama var).
    • Yardımcı beslenme araç gereçlerinin kullanımı ve temizliği açıklanır.
    • Bebeğin ek gıdalarla beslenmesi açıklanır.
    • Ek gıdalarla beslenmede dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Bebeklerde vitamin takviyesi açıklanır.

  10. Büyüme ve Gelişme (22 ders saati)

  • 1. Büyüme ve Gelişme Dönemleri
    • 1. Çocukların gelişim özelliklerinin farkında olarak büyüme ve gelişme dönemlerini ayırt eder.
    • Büyüme, gelişme ve olgunlaşma kavramları tanımlanır.
    • Çocuklarda büyüme ve gelişme takibinin önemi açıklanır.
    • Çocuklarda büyüme ve gelişme dönemleri ile gelişim özellikleri açıklanır.
  • 2. Büyüme ve Gelişmesinin Değerlendirilmesi
    • 2. Ölçüm kurallarına uyarak Denver gelişim skalası ve persentil tabloları ile normal büyüme gelişme ölçütleri doğrultusunda bebeğin değerlendirilmesine yardım eder.
    • Büyümenin değerlendirilmesinde kullanılan ölçütler sıralanır.
    • Kilo ölçüm tekniği açıklanır.
    • Kilo ölçümünde dikkat edilecek kurallar sıralanır.
    • Boy ölçüm tekniği açıklanır.
    • Boy ölçümünde dikkat edilecek kurallar sıralanır.
    • Baş çevresi ölçüm tekniği açıklanır.
    • Baş çevresi ölçümünde dikkat edilecek kurallar sıralanır.
    • Göğüs ve karın çevresi ölçüm tekniği açıklanır.
    • Göğüs ve karın çevresi ölçümünde dikkat edilecek kurallar sıralanır.
    • Vücut bölümlerinin birbirine oranları açıklanır.
    • Gelişmenin değerlendirilmesinde kullanılan parametreler sıralanır.
    • Dişlerin çıkma ve değişme zamanı açıklanır.
    • Kemiklerin olgunlaşma derecesi açıklanır.
    • Nöromotor ve mental gelişimi açıklanır.
    • Aylara göre nöromotor ve mental gelişme özellikleri açıklanır.
    • Duyu organlarının gelişimi açıklanır.
    • Çocuklarda idrar ve dışkı kontrolü açıklanır.
    • Çocuklarda cinsel gelişme açıklanır.
    • Büyüme ve gelişmenin izlenmesinde dikkat edilecek ilkeler sıralanır.
  • 3. Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Faktörler
    • 3. Büyüme ve gelişmeyi etkileyen faktörleri ayırt eder.
    • Genetik (kalıtım) faktörlerin büyüme ve gelişmeye etkisi açıklanır.
    • Hormonal faktörlerin büyüme ve gelişmeye etkisi açıklanır.
    • Büyüme ve gelişmede cinsiyetin etkisi açıklanır.
    • Beslenmenin büyüme ve gelişmeye etkisi açıklanır.
    • Kronik hastalıkların büyüme ve gelişme üzerindeki etkisi açıklanır.
    • Prenatal dönemde büyüme ve gelişmeye etki eden faktörler açıklanır.
    • Fiziki çevrenin büyüme ve gelişmeye etkisi açıklanır.
    • Çocuklarda büyüme ve gelişme bozuklukları açıklanır.

  11. Çocuklarda Büyüme ve Gelişme Bozuklukları (24 ders saati)

  • 1. Çocuklarda Sıvı Elektrolit Dengesi Bozuklukları
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda sıvı elektrolit kaybının yaratacağı sorunların bilincinde olarak çocuklarda sıvı elektrolit dengesi bozukluklarının tedavisinde ebe/hemşireye yardım eder.
    • Suyun vücut için önemini açıklanır.
    • Vücut sıvıları ile ilgili kavramlar açıklanır.
    • Vücudun sıvı dengesi açıklanır.
    • Vücut sıvılarındaki elektrolitleri açıklanır.
    • Elektrolitlerin vücuttaki görevlerini sıralanır.
    • Vücut sıvılarındaki anyon ve katyonları açıklanır.
    • Sıvı elektrolit dengesizliklerini açıklanır.
    • Çocuklarda dehidratasyon belirtileri sıralanır.
    • Çocuklarda Dehidratasyon tedavisinde dikkat edilecek hususları sıralanır.
    • ORS (Oral Rehidratasyon Sıvısı) tedavisi açıklanır.
    • Asit-baz dengesinin düzenlenmesini açıklanır.
    • Asit-baz dengesizliklerinde ortaya çıkan sorunları açıklanır.
  • 2. Çocuklarda Beslenme Bozuklukları
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak UNICEF beslenme ölçütleri doğrultusunda beslenme bozukluklarının düzeltilmesinde ebe/hemşireye yardım eder.
    • Çocuklarda beslenme bozukluğuna bağlı gelişen sorunlar sıralanır.
    • Protein enerji malnütrisyonu açıklanır.
    • Marasmus açıklanır.
    • Kwashiorkor açıklanır.
    • Marasmik Kwashiorkor açıklanır.
    • Raşitizm açıklanır.
    • Skorbüt açıklanır.
    • Çölyak hastalığı açıklanır.
  • 3. Mental, Ruhsal ve Fiziksel Bozukluklar
    • 3. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda mental, ruhsal ve fiziksel bozuklukların bakımında sorumluluk alarak ebe/hemşireye yardım eder.
    • Zekâ geriliğinin nedenleri sıralanır.
    • Zekâ geriliği sınıflandırılır.
    • Down sendromu açıklanır.
    • Down sendromlu çocukların büyüme ve gelişmesi açıklanır.
    • Otizm spektrum bozukluğu açıklanır.
    • OSB olan çocukların genel özellikleri sıralanır.
    • OSB olan çocukların davranış problemleri açıklanır.
    • Serebral palsi (SP) açıklanır.
    • Serebral palsi (SP) sınıflandırılır.
    • Serebral palsinin (SP) erken dönem belirtileri sıralanır.
    • Çocuklarda işitme ve konuşma bozuklukları açıklanır.
    • Çocuklarda duygusal ve davranışsal bozukluklar açıklanır.

  12. Çocuklarda Koruyucu Önlemler (20 ders saati)

  • 1. Çocuk Sağlığını Koruma ve Geliştirme Çalışmaları
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, UNICEF'in bebek ve çocuk izlem protokolleri doğrultusunda çocuk sağlığını koruma ve geliştirme çalışmalarında sorumluluk alarak ebe/hemşireye yardım eder.
    • Çocuk sağlığının korunması ile ilgili kavramlar açıklanır.
    • Çocuk sağlığı düzeyini gösteren demografik ölçütler açıklanır.
    • Çocuk nüfusunu etkileyen faktörler sıralanır.
    • Çocuk sağlığının korunması için yapılan uygulamalar açıklanır.
    • Sağlam çocuk izleminin amaçları açıklanır.
    • Sağlam çocuk izleme ilkeler sıralanır.
    • Çocuk izlem sıklığı ve süreleri açıklanır.
    • Çocuk sağlığı izlem basamakları sıralanır.
    • Çocukluk dönemi aşıları açıklanır.
  • 2. Çocukluk Kazaları, Çocuk İhmal ve İstismarı
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, UNICEF'in bebek ve çocuk izlem protokolleri doğrultusunda çocukları kazalardan, ihmal ve istismardan koruma önlemleri alır.
    • Kazalarla ilgili kavramlar açıklanır.
    • Kaza oluşumunu kolaylaştıran faktörler sıralanır.
    • Çocukları yanıklardan korumak için alınması gereken önlemler sıralanır.
    • Çocukları zehirlenmelerden korumak için alınması gereken önlemler sıralanır.
    • Çocukları boğulmalardan korumak için alınması gereken önlemler sıralanır.
    • Çocukları elektrik çarpmalarından korumak için alınması gereken önlemler sıralanır.
    • Çocukları travmalardan/düşmelerden korumak için alınması gereken önlemler sıralanır.
    • Kazaların önlenmesi ile ilgili aileye verilecek öneriler sıralanır.
    • Çocuk ihmali ve istismarı açıklanır.
    • Çocuk ihmali ve istismarı önleme çalışmaları açıklanır.

  13. Kadın Hastalıkları Muayene Yöntemleri (22 ders saati)

  • 1. Anamnez Alma
    • 1. Etkili iletişim tekniklerini kullanarak anamnez almada ebe/hemşireye yardım eder.
    • Anamnez (öykü alma) ve önemi açıklanır.
    • Anamnez (öykü alma) çeşitleri açıklanır.
    • Anamnez (öykü alma) alınırken dikkat edilecek noktalar açıklanır.
  • 2. Fizik Muayene
    • 2. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda hasta mahremiyetine özen göstererek fizik muayenede ebe/hemşireye yardım eder.
    • Genel fizik muayene yöntemleri açıklanır.
    • Genel fizik muayenede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Meme muayenesinin önemi açıklanır.
    • Kendi kendine meme muayenesi aşamaları açıklanır.
  • 3. Jinekolojik Muayene
    • 3. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda hasta mahremiyetine özen göstererek jinekolojik muayenede sağlık profesyoneline yardım eder.
    • Jinekolojik muayenenin özellikleri açıklanır.
    • Jinekolojik muayene için hasta hazırlığı açıklanır.
    • Jinekolojik muayenede kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • Jinekolojik muayene metotları açıklanır.

  14. Jinekolojik Hastalıklar (18 ders saati)

  • 1. Menstrual Siklus Bozuklukları
    • 1. Normal siklus düzenine göre menstrüel siklus bozukluklarını ve nedenlerini ayırt eder.
    • Menstrual siklusu açıklanır.
    • Menstrual siklus bozuklukları açıklanır.
    • Premenstruel sendrom açıklanır.
    • Disfonksiyonel uterus kanamaları açıklanır.
  • 2. Cinsel Yolla Bulaşan Genital Yol Enfeksiyonları
    • 2. Kadın sağlığına olumsuz etkilerinin bilincinde olarak cinsel yolla bulaşan genital yol enfeksiyonlarını ayırt eder.
    • Genital akıntı ile seyreden cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açıklanır.
    • Genital ülser ile seyreden cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açıklanır.
    • Genital siğil ile seyreden cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açıklanır.
  • 3. Doğum ve Düşük Sonrası Oluşabilecek Septik Enfeksiyonlar
    • 3. Doğum ve düşük sonrası oluşabilecek septik enfeksiyonları ayırt eder.
    • Doğum ve düşükten sonra oluşabilecek septik enfeksiyonlar sıralanır.
    • Doğum ve düşükten sonra oluşabilecek septik enfeksiyonların nedenleri açıklanır.
  • 4. Üremenin Olmadığı Durumlar
    • 4. Üremenin olmadığı durumları ayırt eder.
    • Üremenin olmadığı durumlar sıralanır.
    • İnfertilite açıklanır.
    • Menopoz ve üreme ilişkisini açıklanır.
    • Histerektomi ve üreme ilişkisi açıklanır.

  15. Aile Planlaması (16 ders saati)

  • 1. Aile Planlaması Danışmanlık Hizmetleri
    • 1. Sağlık Bakanlığı Ulusal Aile Planlaması Hizmet Rehberi doğrultusunda etkili iletişim tekniklerini kullanarak aile planlaması danışmanlık hizmetlerinde ebe/hemşireye yardım eder.
    • Aile planlaması danışmanlığı açıklanır.
    • Aile planlaması danışmanlığının yararları açıklanır.
    • Aile planlaması danışmanlığının temel özellikleri (ilkelerini) açıklanır.
    • Etkili bir aile planlaması danışmanında bulunması gereken özellikler sıralanır.
    • Aile planlaması danışmanlığı odasının özellikleri sıralanır.
    • Aile planlaması danışmanlık çeşitleri açıklanır (genel danışmanlık, yönteme özel, izleme danışmanlığı).
    • Aile planlaması danışmanlığının aşamaları (KAYNAK) açıklanır.
  • 2. Aile Planlaması Hizmetleri ve Yöntemleri
    • 2. Ulusal Aile Planlaması Hizmet Rehberi doğrultusunda aile planlaması yöntemlerini ayırt eder.
    • Aile Planlamasının önemi ve amacı açıklanır.
    • Aile Planlamasının anne, çocuk, aile ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri açıklanır.
    • Kontraseptif yöntemleri sınıflandırılır.
    • Hormonal kontraseptiflerin etki mekanizması açıklanır.
    • Hormonal kontraseptiflerin kullanımı açıklanır.
    • Hormonal kontraseptiflerin olumlu ve olumsuz yönleri açıklanır.
    • Rahim içi araçların çeşitleri sıralanır.
    • Rahim içi araçların etki mekanizması açıklanır.
    • Rahim içi araçların olumlu ve olumsuz yönleri açıklanır.
    • Rahim içi araçların uygulama zamanı açıklanır.
    • Bariyer yöntemleri açıklanır.
    • Cerrahi sterilizasyonu (Cerrahi Kontrasepsiyonu) açıklanır.
    • Cerrahi sterilizasyonun (Cerrahi Kontrasepsiyonun) olumlu ve olumsuz yönlerini açıklanır.
    • Doğal aile planlaması yöntemleri açıklanır.
    • Emzirme ile gebeliğin önlenmesi açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak ebe yardımcılığı mesleki uygulamaları ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.