Sağlık Hizmetleri - Sağlık Bakım Teknisyenliği (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Temel Mesleki Uygulamalar dersi 9. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.
Üniteler ve Konular
1. Hasta Odası Hazırlama (16 ders saati)
- 1. Hasta Odası
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberi doğrultusunda hasta odasını kullanıma hazır hâle getirir.
- Standart hasta odasının özellikleri açıklanır.
- Standart hasta odasında bulunması gereken eşyalar sıralanır.
- Hasta karyolasının özellikleri açıklanır.
- Hasta odasında bulunan teknik üniteler sıralanır.
- Hasta odasının yerleşim planı açıklanır.
- Hasta odasının temizliği açıklanır.
- Kişisel koruyucu ekipmanların kullanımı açıklanır.
- El yıkama çeşitleri uygulaması yaptırılır.
- Hasta odasında alınacak güvenlik önlemleri açıklanır.
- Hasta ziyaretleri ile ilgili kurallar sıralanır.
- Hasta odasındaki teknik ünitelerin çalışırlığı kontrol edilir.
- Hasta odası kullanıma hazır hâle getirilir.
- Hasta odasının temizliğinin yapılması sağlanır.
- 2. Hasta Yatağı Yapımı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberi doğrultusunda yatak yapım tekniğine göre hasta yatağı yapar.
- Yatak yapımında genel ilkeler sıralanır.
- Yatak yapımında kullanılan malzemeler sıralanır.
- Yatak yapım aşamaları sıralanır.
- Yapılış şekline göre yatak çeşitleri sıralanır.
- Kapalı yatak açıklanır.
- Açık yatak açıklanır.
- Ameliyat yatağı açıklanır.
- Şok yatağı açıklanır.
- Kirli yatak takımları ve malzemelerinin toplanmasında dikkat edilecek kuralları sıralanır.
- Kirli malzemelerin ünite içi nakli açıklanır.
- Hasta yatağında alınacak güvenlik önlemleri açıklanır.
- Uygulama öncesi ve sonrası ellerini yıkanır.
- Boş hasta yatağı yapılır.
- Kapalı yatak açık yatak hâline getirilir.
- Şok yatağı hazırlanır.
- Ameliyat yatağı hazırlanır.
- Kirli yatak takımlarının ünite içi nakli sağlanır.
- 3. İçinde Hasta Olan Yatağın Yapımı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak güvenlik tedbirlerini alarak tekniğine uygun, içinde hasta olan yatağın yapımına yardım eder.
- İçinde hasta bulunan yatak yapımının amacı açıklanır.
- İçinde hasta bulunan yatak yapımında kullanılan malzemeler sıralanır.
- İçinde hasta bulunan yatak yapımında dikkat edilecek kurallar açıklanır.
- İçinde hasta bulunan yatak yapım aşamaları sıralanır.
- Kirli yatak takımları ve malzemelerin toplanmasında dikkat edilecek kurallar sıralanır.
- Uygulama öncesi ve sonrası eller yıkanır.
- Yatak içinde hasta güvenliği sağlanır.
- İçinde hasta bulunan yatağın yapımına yardım edilir.
- Kirli yatak takımlarının ünite içi nakli sağlanır.
2. Muayene Ve Müdahale Odaları (12 ders saati)
- 1. Muayene Odası
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberi doğrultusunda muayene odasını hazır hâle getirir.
- Muayene odasının özellikleri sıralanır.
- Muayene odasında bulunan araç gereçler ve özellikler açıklanır.
- Muayene odasında bulunan araç gereçlerin temizliği ve bakımı açıklanır.
- Muayene odası ekipmanlarının hazırlanması ve kontrolü yapılır.
- Muayene masasının örtüleri değiştirilir.
- 2. Müdahale Odası
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberi doğrultusunda müdahale odasını hazır hâle getirir.
- Müdahale odasının özellikleri sıralanır.
- Müdahale odasında bulunan araç gereçler ve özellikler açıklanır.
- Müdahale odasında bulunan araç gereçlerin temizliği ve bakımı açıklanır.
- Müdahale odası ekipmanlarının hazırlanması ve kontrolü yapılır.
- Muayene masasının örtüleri değiştirilir.
3. Hasta Nakli (18 ders saati)
- 1. Vücut Mekanikleri
- Eklem ve kasları doğru kullanarak vücut mekaniğini korumaya yönelik tedbirleri alır.
- Vücut mekaniği kavramı açıklanır.
- Vücut mekaniğinin temel ilkeleri açıklanır.
- Vücut mekaniğinin doğru kullanılmasının önemi açıklanır.
- Vücut mekaniğinin yanlış kullanılmasıyla ortaya çıkan bozukluklar sıralanır.
- Hastanın vücut mekaniğini koruma ilkeleri sıralanır.
- Ağırlığı kaldırırken vücut mekaniğini doğru kullanır.
- Eğilip kalkarken vücut mekaniğini korur.
- Hasta ile ilgili işlemlerde hastanın ve kendi vücut mekaniğini korur.
- 2. Hastayı Yataktan Sedyeye/Sedyeden Yatağa Alma
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak vücut mekaniğini koruma kuralları doğrultusunda işlem basamaklarına uygun hastayı yataktan sedyeye, sedyeden yatağa alır.
- Hastayı yataktan sedyeye, sedyeden yatağa almanın amacı ve önemi açıklanır.
- Hastayı yataktan sedyeye, sedyeden yatağa almada kullanılan malzemeler sıralanır.
- Hastayı yataktan sedyeye almanın işlem basamakları açıklanır.
- Hastayı sedyeden yatağa almanın işlem basamakları açıklanır.
- Hastayı yataktan sedyeye, sedyeden yatağa almada dikkat edilecek noktalar açıklanır.
- Hasta naklinde yapılacaklar sıralanır.
- Kullanacağı malzemeler hazırlanır.
- Güvenlik önlemlerini alınır.
- Hastayı sedyeye almak için yatağın kenarına çekme uygulaması yapması sağlanır.
- Hastayı yataktan sedyeye /sedyeden yatağa alma uygulaması yapması sağlanır.
- Nakil esnasında hastaya refakat edilir.
- Nakil sürecinde hastadaki genel durum değişikliklerini gözlemlenir.
- 3. Hastayı Yataktan Sandalyeye/Sandalyeden Yatağa Alma
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak vücut mekaniğini koruma kuralları doğrultusunda işlem basamaklarına uygun, hasta yataktan sandalyeye, sandalyeden yatağa alır.
- Hastayı yataktan sandalyeye, sandalyeden yatağa almanın amacı ve önemi açıklanır.
- Hastayı yataktan sandalyeye, sandalyeden yatağa almada kullanılan malzemeler sıralanır.
- Hastayı yataktan sandalyeye almanın işlem basamakları açıklanır.
- Hastayı sandalyeden yatağa almanın işlem basamakları açıklanır.
- Hastayı yataktan sandalyeye, sandalyeden yatağa almada dikkat edilecek noktalar açıklanır.
- Kullanacağı malzemeler hazırlar.
- Güvenlik önlemlerini alır.
- Hastayı yatağın kenarına oturtur.
- Hastanın terliklerini giydirir.
- Hastayı yataktan sandalyeye /sandalyeden yatağa alma uygulaması yapması sağlanır.
4. Ekipman Ve Sarf Malzemeleri (20 ders saati)
- 1. Ekipman Hazırlığı
- Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberi ve cihazların kullanma talimatına göre ekipmanları kullanıma hazır bulundurur.
- Teşhis ve tedavide sık kullanılan cihazlar sıralanır.
- EKG cihazı ve temizliği açıklanır.
- Monitör cihazı ve temizliği açıklanır.
- Defibrilatör cihazı ve temizliği açıklanır.
- Aspiratör cihazı ve temizliği açıklanır.
- Dropmatlar (sıvı takibinde kullanılan cihazlar) ve temizliği açıklanır.
- Laparoskopi cihazı ve temizliği açıklanır.
- Laringoskop cihazı ve temizliği açıklanır.
- Airway ve temizliği açıklanır.
- Nebülizatör ve temizliği açıklanır.
- Oksijen tüpleri ve donanımlarının(ekipmanlarının) temizliği/ bakımı açıklanır.
- Pulse oksimetre cihazı ve bakımı açıklanır.
- Setlerin temizliği açıklanır.
- Kontrollü ağrı cihazının (PCA) kullanım amacı açıklanır.
- Tansiyon aleti ve steteskop açıklanır.
- Ateş ölçme cihazları açıklanır.
- Ekipmanların temizliğini yapılır.
- Ekipmanları kullanıma hazırlanır.
- 2. Sarf Malzemeleri
- Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları Rehberine göre sarf malzemelerini hazır bulundurur.
- Nazogastrik sondaların kullanım amaçları açıklanır.
- Aspirasyon sondalarının kullanım amaçları açıklanır.
- Mesane kateterlerinin kullanım amaçları açıklanır.
- Kateterlerin kullanım amaçları açıklanır.
- İnfüzyon setlerinin özelikleri açıklanır.
- Numune kaplarının özellikleri açıklanır.
- Kan tüplerinin özellikleri açıklanır.
- Trakeostomi kanülleri açıklanır.
- Entübasyon tüpleri açıklanır.
- Ostomi torbaları açıklanır.
- Sık kullanılan diğer sarf malzemelerin temini açıklanır.
- Sarf malzemelerin uygun koşullarda toplanması ve uzaklaştırılması açıklanır.
- Sarf malzemelerin temini ,depoya yerleştirilmesi açıklanır.
5. Biyolojik Örnek Alma Ve Nakli (16 ders saati)
- 1. Steril Olmayan Örnek Alma
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak steril olmayan biyolojik örnekleri yöntemine uygun olarak alır.
- Klinik tıbbi laboratuvar çeşitleri sıralanır.
- Klinik biyokimya laboratuvarının görevleri açıklanır.
- Klinik mikrobiyoloji laboratuvarının görevleri açıklanır.
- Klinik hematoloji laboratuvarının görevleri açıklanır.
- Patoloji laboratuvarının görevleri açıklanır.
- Hastadan alınan biyolojik analiz örnekleri sıralanır.
- Laboratuvar testlerini etkileyen faktörler açıklanır.
- Laboratuvar tetkikleri öncesinde dikkat edilmesi gereken kurallar açıklanır.
- Numune kapları ve özellikleri açıklanır.
- Biyolojik analiz örnek alma yöntemleri açıklanır.
- Steril olmayan biyolojik analiz örnek çeşitleri sıralanır.
- Steril olmayan idrar örneği alma açıklanır.
- 24 saatlik idrar toplanmasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
- Steril olmayan balgam örneği alma açıklanır.
- 2. Analiz Örneklerinin Nakli
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak biyolojik analiz örneklerinin naklini yapar.
- Analiz örneklerinin laboratuvara gönderilmeden önceki kontrolü açıklanır.
- Örnek taşıma kaplarının özellikleri açıklanır.
- Pnömatik taşıma sistemi açıklanır.
- Biyolojik analiz örneklerinin laboratuvar ret / kabul ölçütlerine göre kontrolünün yapılması açıklanır.
- Analiz örneklerinin taşınmasında alınacak güvenlik önlemleri açıklanır.
- Biyolojik analiz örneklerinin laboratuvara nakli açıklanır.
6. Hastanın Genel Durum Değişiklikleri (26 ders saati)
- 1. Yaşam Bulguları
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hastanın yaşam bulguları ile ilgili değişiklikleri fark ederek sağlık profesyoneline haber verir.
- Yaşam bulguları (vital) sıralanır.
- Vücut sıcaklığı açıklanır.
- Vücut sıcaklığının ölçüldüğü bölgeler sıralanır.
- Vücut sıcaklığını ölçen araçlar sıralanır.
- Vücut sıcaklığını ölçme teknikleri açıklanır.
- Nabız ve özellikleri açıklanır.
- Nabız alınan bölgeler sıralanır.
- Nabız sayma tekniğini açıklar.
- Solunum ve özellikleri açıklanır.
- Solunum sayma tekniği aşamaları sıralanır.
- Kan basıncını (tansiyonu) ve özellikleri açıklanır.
- Kan basıncı ölçme aletleri sıralanır.
- Kan basıncı ölçme teknikleri açıklanır.
- 2. Bilinç Değişiklikleri
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hastanın bilinç durumundaki değişiklikleri fark ederek sağlık profesyoneline haber verir.
- Bilinç ve bilinçle ilgili kavramlar açıklanır.
- Bilincin değerlendirilmesi açıklanır.
- Bilinçsiz hastalara yapılacak işlemlerde alınacak güvenlik önlemleri sıralanır.
- Hastanın bilinç kontrolü ve bilinç değişiklikleri açıklanır.
- Bilinçsiz hastalar için yatakta alınacak güvenlik önlemleri açıklanır.
- 3. Deri Değişiklikleri
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hastadaki deri değişikliklerini fark ederek sağlık profesyoneline haber verir.
- Derinin yapısı ve özellikleri açıklanır.
- Deride görülen değişiklikler sıralanır.
- Hastanın pozisyonuna göre basınç bölgeleri açıklanır.
7. Pozisyon Ve Egzersizler (26 ders saati)
- 1. Muayene/ Tedavi Amaçlı Pozisyonlar
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak vücut mekaniklerine uygun hastaya, sağlık profesyonelinin önerdiği pozisyonları verir.
- Hastaya pozisyon vermenin amacı açıklanır.
- Hastaya verilecek pozisyon çeşitleri açıklanır.
- Supine pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Prone pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Lateral ve sims pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Fowler pozisyonunun veriliş tekniğini açıklanır.
- Dorsal rekümbent pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Litotomi pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Ortopne pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Trendelenburg pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Şok pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Geno pektoral pozisyonunun veriliş tekniği açıklanır.
- Hastaya pozisyon vermede dikkat edilecek noktaları açıklanır.
- 2. Muayene/Tedavi Amaçlı Egzersizler
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hasta için planlanan ve önerilen egzersizlerin yaptırılmasına yardım eder.
- Derin solunum egzersizi tanımlanır.
- Büzük dudak solunumu açıklanır.
- Diyafragma solunumu açıklanır.
- Derin solunum egzersizi işlem basamakları sıralanır.
- Spirometre/ triflow ile solunum egzersizi açıklanır.
- Öksürme egzersizlerinin amacı açıklanır.
- Öksürme egzersizi yapılmayacak durumlar sıralanır.
- Öksürme egzersizi işlem basamakları sıralanır.
- Öksürme egzersizi yaptırırken dikkat edilecek noktalar sıralanır.
- Yatak içinde dönme egzersizleri açıklanır.
- Bacak ve ayak egzersizleri işlem basamakları sıralanır.
- Preoperatif dönemde Antiembolizm / kompresyon çorabı giydirmenin amacı açıklanır.
- Derin solunum egzersizleri yaptırılır.
- Spirometre/Triflow ile solunum egzersizi yaptırılır.
- Öksürme egzersizlerinin yaptırılır.
- Güvenlik tedbirlerine uyarak, yatak içinde dönme egzersizleri yaptırılır.
- Bacak ve ayak egzersizleri yaptırılır.
- Antiembolizm / kompresyon çorabı giydirilir.
8. Girişimsel İşlem Öncesi Hazırlık (16 ders saati)
- 1. Girişimsel İşlemlerde Kullanılan Malzemeler
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, aseptik kurallara dikkat ederek girişimsel işlemlerde kullanılan malzemeleri eksiksiz olarak hazır hâle getirir.
- Girişimsel işlemler özelliklerine göre sıralanır.
- Girişimsel işlemlerde kullanılan araç ve gereçler sıralanır.
- Hastaya uygulanan tanısal invaziv işlemler açıklanır.
- Hastaya uygulanan tanısal non invaziv işlemler açıklanır.
- Özel tanısal girişimler açıklanır.
- Girişimsel işlemlerde kullanılan malzemeler hazırlanır.
- İşlem sonrası malzemeler aseptik kurallara uygun olarak tekrar kullanıma hazırlanır.
- 2. Muayene Ve Tetkik İçin Hasta Hazırlığı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak yapılacak işlem hakkında hastayı bilgilendirerek muayene ve tetkik için hastanın hazırlanmasına yardım eder.
- Muayene ve tetkik için hastayı hazırlamanın önemini açıklanır.
- Radyolojik İncelemeler için hasta hazırlığını açıklanır.
- Endoskopik İncelemeler için hasta hazırlığını açıklanır.
- Laboratuvar İncelemeleri için hasta hazırlığını açıklanır.
- Muayene ve tetkik işlemleri hakkında hastayı bilgilendirir.
- Muayene ve tetkikin özelliğine göre gerekli araç gereçler eksiksiz hazırlanır.
- Muayene ve tetkik için hastanın hazırlamasına yardımcı olunur.
- İşlem sonrası hastanın kalkmasına / giyinmesine yardımcı olunur.
- 3. Ameliyat Öncesi (Preop) Hasta Hazırlığı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Preop (preoperatif) hazırlık kriterlerine uygun ve hasta mahremiyetine özen göstererek ameliyat öncesi hasta hazırlığına yardım eder.
- Ameliyat öncesi (preoperatif) hazırlık ile ilgili kavramlar açıklanır.
- Ameliyat öncesi (preoperatif) hazırlığın amaçları açıklanır.
- Ameliyat öncesi yapılan rutin işlemler sıralanır.
- Psikolojik hazırlığı ve önemi açıklanır.
- Fiziksel hazırlığı ve önemi açıklanır.
- Yasal hazırlık ve önemi açıklanır.
- Gastrointestinal hazırlık ve önemi açıklanır.
- Acil durumlarda yapılan hazırlıklar sıralanır.
- Ameliyathaneye gidiş hazırlığında dikkat edilecek noktalar sıralanır.
- Hasta ameliyat öncesi hazırlıkla ilgili bilgilendirilir.
- Operasyon gününden önceki gece hasta hazırlanır.
- Mahremiyete özen göstererek operasyon günü hasta hazırlanır.
- Acil durumlarda hasta operasyona hazırlanır.
- Hasta güvenliğine dikkat edilerekhastanın ameliyathaneye transferi sağlanır.
9. Girişimsel İşlem Sonrası Bakım (16 ders saati)
- 1. Muayene Ve Tetkik Sonrası Hasta Bakımı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hastanın psikolojik durumuna uygun muayene ve tetkik sonrası hasta bakımına yardım eder.
- Muayene ve tetkik sonrası hasta bakımının amacı açıklanır.
- Muayene ve tetkik sonrası hasta bakımında dikkat edilecek noktalar açıklanır.
- Muayene ve tetkik sonrası hasta giydirilir.
- Muayene ve tetkik sonrası hastanın bakım ve beslenmesi sağlanır.
- 2. Ameliyat Sonrası Hasta Bakımı
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak Post-op bakım kriterleri doğrultusunda hastanın genel durumunu gözleyerek ameliyat sonrası bakımına yardım eder.
- Ameliyat sonrası (post-op ) bakım tanımlanır.
- Post-op bakımın amacı açıklanır.
- Ayılma ünitesinde bakım açıklanır.
- Ameliyat sonrası ilk bakım aşamaları sıralanır.
- Ameliyatı takip eden günlerde bakım hedefleri sıralanır.
- Ameliyat sonrası komplikasyonlar açıklanır.
- Hastanın kıyafetleri yapılacak egzersizler sıralanır.
- Ameliyat sonrası hastanın genel durumuna göre uygun pozisyon verilir.
- Hastanın kirli ve ıslak ameliyat gömleği çıkartılır.
- Hastanın kıyafetleri giydirilir.
- Hastanın cilt rengi ve nemi kontrol edilir.
- Hastanın idrar torbası boşaltır/değiştirir.
- Kusması olan hastaya böbrek küvet verilir.
- Hastanın pansuman, bandaj ve alçısındaki değişiklikler gözlenir.
- Ameliyat sonrası egzersizler yapıltırılır.
10. Yatak Yaraları Ve Koruyucu Önlemler (14 ders saati)
- 1. Hastanın Mobilizasyonu
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hareketsizliğe bağlı gelişebilecek problemlerin farkında olarak hastayı mobilize eder.
- Mobilizasyonun tanımı ve erken mobilizasyonun amacı açıklanır.
- Hareketsizliğe bağlı olarak gelişebilecek problemler sıralanır.
- Mobilizasyon öncesi ve sonrası dikkat edilecek noktaları sıralanır.
- Hastaya işlem hakkında bilgi verilir.
- Hasta ayağa kaldırılmadan önce yatakta oturtulur.
- Hastanın terlikleri giydirilir.
- Hastanın kolundan destekleyerek yürümesine yardımcı olunur.
- Mobilizasyon sonrası hastaya yatakta uygun görülen pozisyonu verilir.
- 2. Yatak Yaraları Ve Yatak Yaralarını Önleyici Malzemeler
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak hareketsizliğe bağlı gelişebilecek problemlerin farkında olarak uygun araç gereçlerle yatak yaralarını önlemeye yardımcı olur.
- Yatak yarası (dekübitüs) tanımlanır.
- Yatak yarası evreleri sıralanır.
- Yatak yarasına neden olan durumlar sıralanır.
- Yatak yarasının komplikasyonları açıklanır.
- Yatak yarasını önleyici araç ve gereçler sıralanır.
- Yatak yarasına neden olan durumlar tablo hâlinde gösterilir.
- Hastanın basınç noktalarındaki değişiklikleri gözlenir.
- Yatak yarasını önlemeye yönelik yapılacak girişimleri sıralanır.
Dersin Amaçları
- Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak temel mesleki uygulamalar ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.
Bu ders hakkında yorumlar
Yorum yapmak için giriş yapmanız gerekmektedir.
Yorumlar yükleniyor...
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!