9. Sınıf Temel Üretim Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

9. Sınıf Temel Üretim Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Temel Üretim Atölyesi dersi, Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi alanının Saraciye Tasarımı ve Üretimi dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 99 kazanım yer alır. Yıl, “Ayak Anatomisi” öğrenme birimiyle başlar (Ayak Tanımı, Ayak Hastalıkları); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Temel Modelin Montajı” öğrenme birimiyle biter (Modeli Montaja Hazırlama, Model Montajı, Finisaj ve Kalite Kontrol).

• 9. Sınıf Temel Üretim Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Temel Üretim Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Temel Üretim Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Temel Kesim
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — Temel Dikiş Makineleri
• Ders İçeriği

  Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi - Saraciye Tasarımı ve Üretimi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Temel Üretim Atölyesi dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Ayak Anatomisi (18 ders saati)

  • 1. Ayak Tanımı
    • Ayak kavramını açıklar.
    • Ayağın tanımı yapılır ve yapısı açıklanır.
    • Ayağın fonksiyonu açıklanır.
  • 2. Ayak Anatomisi
    • Ayak anatomisini açıklar.
    • Ayağı oluşturan kemikler açıklanır.
    • Ayağın hareket kabiliyeti açıklanır.
    • Anatomik yapıdan oluşan fiziksel deformasyon açıklanır.
  • 3. Ayak Hastalıkları
    • Ayak hastalıklarını açıklar.
    • Ayaklarda oluşan hastalıklar ve hastalık nedenleri açıklanır.

  2. Ölçü Alma (36 ders saati)

  • 1. Ayak Üzerinden Ölçü Alma
    • Ölçü almada kullanılan araç gereçleri hazırlayarak ayak üzerinden ölçü alır.
    • Ayak boyu, tarak çevresi, kontrpiye, bilek yüksekliği, bilek genişliği baldır genişliği, baldır yüksekliği, diz altı genişliği, diz altı yüksekliği ölçülerinin nasıl alındığı uygulamalı olarak gösterilir.
  • 2. Kalıp Üzerinden Ölçü Alma
    • Ayakkabı kalıbı üzerinden ölçü alır.
    • Kalıp boyu, tarak, kontrpiye, arka yükseklik, ölçüleri aldırılır. Kalıp üzerinden uygulamalı olarak gösterilir.
  • 3. Ürün Üzerinden Ölçü Alma
    • Metrik sistemine uygun saraciye ürünü üzerinden ölçü alır.
    • Metrik sistem açıklanır.
  • 4. Resim Üzerinde Ölçü Alma
    • Oran orantı yöntemine uygun saraciye ürün resmi üzerinden ölçü alır.
    • Oran orantı kavramları açıklanır.
    • Oran orantı yöntemi ile ürün resmi üzerinden ölçü alma uygulamalı olarak gösterilir.
  • 5. Ölçü Sistemlerini Uygulama
    • Uluslararası ayak ölçüsü sistemlerine uygun ölçülendirme yapar.
    • İnç, metrik ve pont ölçü birimleri açıklanır.
    • Ölçü birimlerinin birbirine çevirisi yaptırılır.

  3. Temel Model Çıkarma (45 ders saati)

  • 1. Standart Gova Modeli
    • Standart gova modelinin ıstampalarını hazırlar.
    • Kalıp bantlama, iç dış ara form, standart form, astar ve yüz ıstampaları ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 2. Standart Molyer Modeli
    • Standart molyer modelinin ıstampalarını hazırlar.
    • Kalıp bantlama, iç dış ara form, standart form, astar ve yüz ıstampaları ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 3. Temel Çanta Modeli
    • Temel çanta modelinin yüz ve astar kalıplarını hazırlar.
    • Kalıp üzerinde kıvırma, yakma ve bindirme payları gösterilir.

  4. Temel Kesim (45 ders saati)

  • 1. Malzemelerin Kontrolü
    • Kesilecek malzemeleri kontrol eder.
    • Astarlık ve yüzlük deri üzerinde, esneme yönleri, kalite bölgeleri ve hataları gösterilir.
    • Suni deri ve kumaş üzerinde esneme yönleri gösterilir.
  • 2. Istampaları Yerleştirme
    • Istampaları yerleştirir.
    • Sıfır atık prensibine göre ıstampaların deri, suni deri ve diğer malzemeler üzerine yerleştirmesi sağlanır.
  • 3. Elde Kesim
    • El aletleri kullanarak elde kesim yapar.
    • Kesim bıçaklarının bilenmesi sağlanır.
    • Kâğıt ve suni malzemeler üzerinde kesim egzersizleri yaptırılır.
    • Istampa (kalıp) kullanarak elde kesim yaptırılır.
  • 4. Şerit Makinesinde Kesim
    • Şerit makinesinde şerit keser.
    • Şerit makinesine deri genişliğine uygun kesim bıçaklarının takılması sağlanır.
    • Şerit makinesinde 5mm, 1cm, 2cm, 3,5 cm kalınlıklarına şerit kestirilir.
  • 5. Preste Kesim
    • Pres kesim makinesinde kesim yapar.
    • Kesim makineleri ve bıçakları açıklanır.
    • Yüz, astar ve kesilecek malzemeye göre kesim bıçaklarını ayrıştırılır.
    • Pres makinesinde kesim bıçakları kullanarak gova ayakkabı için yüz ve astar kesimi yaptırılır.
    • Pres makinesinde kesim bıçakları kullanarak Molyer ayakkabı için yüz ve astar kesimi yaptırılır.
    • Pres makinesinde heybe çanta için astar ve gövde parçaları kestirilir.

  5. Tezgâh İşleri (45 ders saati)

  • 1. Yarma İşlemi
    • Yarma makinesinde yarma yapar.
    • Yarma makinesi çalışma prensipleri açıklanır.
    • Yarma makinesinin kalınlık ayarları yaptırılır.
    • Derileri istenilen inceliye getirmek için yarma işlemi yaptırılır.
  • 2. Tıraş İşlemleri
    • Tıraş makinesinde tıraş yapar.
    • Tıraş makinesinde çalışma prensipleri açıklanır.
    • Tıraş makinesinde bileyleme işlemi yaptırılır.
    • Kıvırma, binme, çatı ve yakma tıraşı işlemlerine göre makine ayarları yaptırılır.
    • Binme, kıvırma, yakma ve çatı tıraşları yaptırılır.
  • 3. Yakma İşlemleri
    • Kesilmiş parçalara yakma işlemi uygular.
    • Yakma işleminde kullanılan makine, araç ve gereçleri gösterilir.
    • Tekniğine uygun olarak kenar boyama işlemi yaptırılır.
  • 4. Kıvırma İşlemleri
    • Kenar kıvırma işlemlerini yapar.
    • Kıvırma işleminde kullanılan makine, araç ve gereçlerin çalışma prensipleri gösterilir.
    • Deriye, düz, yuvarlak ve köşeli kıvırma teknikleri uygulatılır.
    • İş güvenliği açısından maske kullandırılır.
  • 5. Regola İşlemleri
    • Tezgâh işlemlerini yapar.
    • Regola işleminde kullanılan araç gereçler ile alması gereken iş güvenliği tedbirleri açıklanır.
    • Parçalara gerekli kıvırma, yapıştırma işlemleri yaptırılır.

  6. Temel Dikiş Makineleri (45 ders saati)

  • 1. Dikiş Makinesini Dikime Hazırlama
    • Dikiş makinesini dikime hazırlar.
    • Dikiş makinesinin kısımları tanıtılır.
    • İplik geçirme, masura sarma, masura takma işlemleri yaptırılır.
  • 2. Dikiş Makinesinde Dikme
    • Dikiş makinesinde dikiş diker.
    • Düz dikiş egzersizleri yaptırılır.
    • Kenar dikişi, binme dikişi ve çatı dikişi yapması sağlanır.
  • 3. Makineyi Temizleme ve Bakım İşlemleri
    • Dikiş makinesinin periyodik bakımlarını yapar.
    • Makinenin günlük, aylık, yıllık periyotlarla yağlama, toz alma gibi bakım işlemlerinin nasıl yapılacağı açıklanır.

  7. Temel Modeli Dikme (45 ders saati)

  • 1. Kesim Yapma
    • Elde veya preste modele uygun kesim yapar.
    • İş güvenliği tedbirleri alınarak kesim yöntemlerinden uygun olan ile gova ayakkabı için yüz ve astar kesimi yaptırılır.
    • İş güvenliği tedbirleri alınarak kesim yöntemlerinden uygun olan ile molyer ayakkabı için yüz ve astar kesimi yaptırılır.
    • İş güvenliği tedbirleri alınarak kesim yöntemlerinden uygun olan ile ve heybe çanta kesimi yaptırılır.
  • 2. Yüz Parçalarını ve Astar Parçalarını Hazırlama
    • Modele uygun yüz ve astar parçalarını hazırlar.
    • Kesilen parçaları dikime hazırlamak için gerekli olan tıraşlama işlemleri yaptırılır.
    • Dikilecek parçalara regola işlemi yaptırılır. (kıvırma, yapıştırma eşleme)
  • 3. Üste Atma (Birleştirme)
    • Modele uygun üste atma işlemi yapar.
    • Astar ve yüz parçalarına üste atma (birleştirme) işlemi uygulatılır.
  • 4. Ara İşi ve Temizleme
    • Ara işi ve temizleme işlemlerini yapar.
    • Ara işi yapmak için kullanılan makine, araç ve gereçler açıklanır.
    • İplik temizleme ve astar fazlalıklarına ara işi yaptırır.
    • Heybe çanta için kenar boyama işlemi yaptırır.

  8. Temel Modelin Montajı (45 ders saati)

  • 1. Modeli Montaja Hazırlama
    • Temel modeli el montajına hazırlar.
    • Montaj işleminde kullanılan taban, taban astarı, fort, bombe, kullanılan yapıştırıcılar, çivi, kullanılan el aletleri, tırpan makinesi, zımpara makinesi, aktivasyon makinesi, üste atma makinesi açıklanır.
    • El montajı için gerekli olan malzemeler hazırlatılır.
    • Sayaya uygun kalıp ve taban seçimleri yaptırılır.
  • 2. Model Montajı
    • Temel modelin el montajını yapar.
    • Sayayı kalıba çekme işlemleri açıklanır.
    • Sayayı kalıba çekme işlemi uygulatılır.
    • Taban atma işlem basamakları ve kullanılan malzemeler açıklanır.
    • Taban atma (üste atma) işlemi uygulatılır.
  • 3. Finisaj ve Kalite Kontrol
    • Temel modelin finisaj ve kalite kontrolünü yapar.
    • Finisaj işlemi için gerekli olan araç gereçler açıklanır.
    • Ürüne finişaj işlemi uygulatılır.
    • Kalite kontrolde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Ürün hataları kontrol ettirilerek çözüm yöntemleri açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak ayak anatomisi, ayak sağlığı, ayak ölçüleri, ayakkabı ve saraciyede kullanılan ölçü sistemleri, temel model çizimi, ıstampa (kalıp) hazırlama, model kesimi, model dikimi ve montaj işlemleri yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.