11. Sınıf Gemi Otomasyonu Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Gemi Otomasyonu Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Gemi Otomasyonu dersi, Denizcilik alanının Gemi Elektroniği ve Haberleşme dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 124 kazanım yer alır. Yıl, “Hidrolik Sistemler” öğrenme birimiyle başlar (Hidrolik sistemler ve devre elemanları, Elektrohidrolik sistemler); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Otomatik Kontrol” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Gemi Otomasyonu Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Denizcilik 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Gemi Otomasyonu Ders Bilgi Formu (DBF)
• Gemi Otomasyonu Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Denizcilik - Gemi Elektroniği ve Haberleşme (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Gemi Otomasyonu dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Hidrolik Sistemler (16 ders saati)

  • 1. Hidrolik sistemler ve devre elemanları
    • 1. Hidrolik devre elemanlarının seçimini yapar.
    • Hidrolik devre elemanlarının seçiminin yapılması sağlanır.
    • Eğitim seti üzerinde hidrolik pompa ve hidrolik motorun bağlanması sağlanır.
    • Hidrolik silindirin ve hidrolik valfların devreye alınması sağlanır.
    • Hidrolik devreyi sızdırmaz hale getirmesi sağlanır.
    • 2. Hidrolik sistem kurar.
    • Hidrolik devre şemalarının okunması sağlanır.
    • Tek ve çift etkili silindirin çalıştırılması sağlanır.
    • Akış kontrol valfleri yardımıyla silindirlerin hız kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Farklı devre uygulamalarının oluşturulması sağlanır.
  • 2. Elektrohidrolik sistemler
    • 3. Elektrohidrolik sistem kurar.
    • Basit elektrohidrolik devre şemalarının okunması sağlanır.
    • Elektrohidrolik devre elemanlarının bağlantılarını yapılması sağlanır.
    • Elemanların elektriksel bağlantısının yapılması sağlanır.
    • Elektrohidrolik devre elemanlarının test işlemlerinin yapılması sağlanır.

  2. Gemilerde Hidrolik Devre Uygulamaları (20 ders saati)

  • 1. Gemilerde kullanılan hidrolik kapılar ve ambar kapaklarının bakımı
    • 1. Gemilerde kullanılan hidrolik kapılar ve ambar kapaklarının bakımını yapar.
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devre kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devre arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 2. Matafora hidrolik devrelerinin bakımı
    • 2. Matafora hidrolik devrelerinin bakımını yapar.
    • Matafora hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Matafora hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Matafora hidrolik devrelerinin arızaların giderilmesi sağlanır.
  • 3. Vinç ve kreynlerin hidrolik devrelerinin bakımı
    • 3. Vinç ve kreynlerin hidrolik devrelerinin bakımını yapar.
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 4. Irgatların hidrolik devrelerinin bakımı
    • 4. Irgatların hidrolik devrelerinin bakımını yapar.
    • Irgat hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Irgat hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Irgat hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 5. Dümen sisteminde kullanılan hidrolik devrelerin bakımı
    • 5. Dümen sisteminde kullanılan hidrolik devrelerin bakımını yapar.
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.

  3. Pnömatik Sistemler (16 ders saati)

  • 1. Pnömatik sistemler ve devre elemanları
    • 1. Pnömatik devre elemanlarının seçimini yapar.
    • Pnömatik devre elemanlarının seçiminin yapılması sağlanır.
    • Pnömatik devre elemanlarının seçilmesi sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerin şemasını çıkarması sağlanır.
    • 2. Pnömatik sistem kurar.
    • Pnömatik devreye silindir ve valflerin bağlanması sağlanır.
    • Pnömatik devre kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Pnömatik devrenin sızdırmaz hâle getirilmesi sağlanır.
  • 2. Elektropnömatik sistemler
    • 3. Elektropnömatik sistem kurar.
    • Basit elektropnömatik devre şemasının okunması sağlanır.
    • Elektropnömatik devre elemanlarının bağlantılarının yapılması sağlanır.
    • Elektropnömatik devre elamanlarının test işlemlerinin yapılması sağlanır.

  4. Gemilerde Pnömatik Devre Uygulamaları (20 ders saati)

  • 1. Pnömatik ilk hareket sistemi
    • 1. Pnömatik ilk hareket sistemini işletir.
    • Pnömatik ilk hareket devre takibinin yapılması sağlanır.
    • Gemi ana makinesinin ilk harekete hazır hâle getirilmesi sağlanır.
    • İlk hareket havasının depo edilmesi sağlanır.
    • Pnömatik ilk hareket devresi basıncının kontrolü sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerdeki arızalı sızdırmazlık elemanının değişimi sağlanır.
  • 2. Gemilerde kullanılan pnömatik ve elektropnömatik sistemler
    • 2. Pitch kontrol sistemlerini periyodik kontrollerini yapar.
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerini çalıştırmak için hava hazırlanması sağlanır.
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerinin devre basınçlarının kontrolü sağlanır.
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerinin periyodik bakımının yapılması sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerin arızalı sızdırmazlık elemanının değişimi sağlanır.
    • 3. Gemilerde kullanılan elektropnömatik sistemlerin bakımını yapar.
    • Gemideki pnömatik ve elektropnömatik sistemlerin çalışması ve kontrolü sağlanır.
    • Elektropnömatik devre elemanlarının multimetre ile kontrolü sağlanır.

  5. Senkron ve Asenkron Motorlar (18 ders saati)

  • 1. Senkron elektrik motorlar
    • 1. Gemi elektrik sistemlerinde kullanılan senkron motorları çalıştırır.
    • Senkron elektrik motorlarının çalıştırılması sağlanır.
    • Senkron elektrik motorlarının bağlantı panolarının tespiti sağlanır.
    • Senkron elektrik motorlarının devreye bağlanılması sağlanır.
  • 2. Asenkron elektrik motorlarını çalıştırma
    • 2. Gemi elektrik sistemlerinde kullanılan asenkron motorları çalıştırır.
    • Asenkron motorlarının çalışması açıklanır.
    • Asenkron motorların devreye alma işlemi açıklanır.
    • Asenkron elektrik motorlarının çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Asenkron motorlarda frenleme sistemi
    • 3. Gemi elektrik sistemlerinde kullanılan asenkron motor için gerekli frenleme sistemini kurar.
    • Asenkron motorlarının frenleme sistemi açıklanır.
    • Asenkron motorda uygun frenleme sistemi seçilmesi sağlanır.
    • Sistem elemanları arasındaki gerekli bağlantıların yapılması sağlanır.
    • Balatalı frenleme sisteminin çalıştırılması sağlanır.
    • Dinamik frenleme sisteminin çalıştırılması sağlanır.

  6. Doğru Akım Motorları ve DC Jeneratörler (18 ders saati)

  • 1. Doğru akım motorlarının bakımı ve çalıştırılması
    • 1. Doğru akım motorlarının bakımını yapar.
    • DC akım motorunun sökülmesi sağlanır.
    • DC akım motorunda fırça kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • DC akım motorlarında kolektör kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • 2. Doğru akım motorunu çalıştırır.
    • DC Akım motorlarının montajının yapılması sağlanır.
    • DC Akım motorlarının devreye montajı sağlanır.
    • DC akım motorunun çalıştırılması sağlanır.
  • 2. DC Jeneratörlerin bakımı ve çalıştırılması
    • 3. DC jeneratörün bakımını yapar.
    • DC jeneratörlerin sökülmesi sağlanır.
    • DC jeneratörlerin rotor testlerinin yapılması sağlanır.
    • DC jeneratörlerin statör testlerinin yapılması sağlanır.
    • 4. DC jeneratörünü çalıştırır.
    • DC jeneratörlerin elektrik bağlantılarının yapılması sağlanır.
    • DC jeneratörlerin devreye alınması sağlanır.

  7. AC Jeneratörler ve Dağıtım Tabloları (18 ders saati)

  • 1. AC Jeneratörlerin devreye alınması
    • 1. AC Jeneratörleri devreye alarak paralel bağlar.
    • AC Akım jeneratörlerinin senkronizasyon işlemi açıklanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin elemanlarının tespit edilmesi sağlanır.
    • Jeneratörlerin çalıştırılması sağlanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin senkronize edilmesi sağlanır.
  • 2. AC jeneratörlerin bakımı
    • 2. AC jeneratörlerin bakımını yapar.
    • AC Akım motorlarının sökülmesi sağlanır.
    • AC Akım motorlarının testlerinin yapılması sağlanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin montajının yapılması sağlanır.
    • Asenkron motorların sıralı çalıştırılması sağlanır.
    • Motorları kontaktörlü kumanda devresiyle çalıştırılması sağlanır.
    • Motorları ladder programlama ile çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Kuvvet akım dağıtım tabloları
    • 3. Kuvvet akım dağıtım tablolarını ve tabloda kullanılacak malzemeleri seçer.
    • Kuvvet akım dağıtım tabloları açıklanır.
    • Kuvvet akım dağıtım tablolarının seçimi sağlanır.
    • Tabloda kullanılacak malzemelerin seçimi sağlanır.
  • 4. Tanker elektrik devreleri
    • 4. Petrol, kimyasal madde ve sıvılaştırılmış gaz tankerleri elektrik devrelerini kontrol eder.
    • Petrol, kimyasal madde ve sıvılaştırılmış gaz tankerleri elektrik devreleri elemanları açıklanır.
    • Ex-proof (alev sızdırmaz) marin malzemeler açıklanır.
    • Petrol, kimyasal madde ve sıvılaştırılmış gaz tankerleri elektrik devrelerinin kontrol edilmesi sağlanır.

  8. Otomatik Kontrol (18 ders saati)

  • 1. Otomasyon ve kontrol sistemleri
    • 1. Ana ve yardımcı makinelerin otomasyon ve kontrol sistemlerinin bakımını yapar.
    • Otomasyon, otomatik kontrol sistemleri ile ilgili temel bilgiler açıklanır.
    • PLC (Programmable Logıc Controller): Programlanabilir denetleme sisteminin görev ve yapısı açıklanır.
    • PLC uygulamaları yapılması sağlanır.
    • Ana ve yardımcı makinelerin otomasyon ve kontrol sistemlerinin bakımının yapılması sağlanır.
  • 2. Monitör sistemi yardımı ile kontrol ve arıza tespiti
    • 2. Makine kontrol odasında bulunan monitör sistemi yardımı ile arıza teşhisi yapar.
    • Sensör ve monitör sisteminin görevleri açıklanır.
    • Ana makine monitör sistemi yardımı ile kontrol ve arıza teşhisi yapılması sağlanır.
    • Yardımcı makinelerde monitör sistemi yardımı ile kontrol ve arıza teşhisi yapılması sağlanır.
    • Elektrik sisteminde monitör sistemi yardımı ile kontrol ve arıza teşhisi yapılması sağlanır.
  • 3. Otomasyon kontrol sistemlerinde elektrikli ve elektronik cihazların bakımı
    • 3. Elektrikli ve elektronik cihazların bakımını yapar.
    • Test, bakım, arıza tespit ve onarım işlemleri açıklanır.
    • Otomasyon kontrol sistemlerinde elektrikli ve elektronik cihazların bakımı yapılması sağlanır.
    • 1.000 volt üzerindeki güç sistemleri açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste her öğrenciye; İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, gemideki kullanılan otomasyon ve kontrol sistemlerinin; hidrolik, pnömatik ve elektrik devrelerinin işletim ve bakımlarına ilişkin uygulamaları yapma ile ilgili bilgi ve becerileri kazandırmak amaçlanmaktadır.