Gemi Makineleri Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan

Gemi Makineleri Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Denizcilik 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Gemi Makineleri Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Denizcilik - Gemi Makineleri İşletme (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Gemi Makineleri Atölyesi dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Elektrik Ark Kaynağı (40 ders saati)

  • 1. Kaynak Makinesi Penseler
    • Malzemeye uygun elektrot seçilmesi sağlanır.
    • Kaynak makinesine amper ayarı yapılması sağlanır.
  • 2. Pozisyon Kaynakları
    • Yatay konumda düz dikiş kaynağı yapılması sağlanır.
    • Yatay konumda T İç köşe kaynağı yapılması sağlanır.
    • Yatay konumda V kaynağı yapılması sağlanır.
    • Düşey konumda kaynak yapılması sağlanır.
    • Yatay konumda bindirme kaynağı yapılması sağlanır.
    • Tavan kaynağı yapılması sağlanır.
  • 3. Boru ve Flanş Kaynağı
    • Uygun elektrot ile boru ve flanş kaynağı yapılması sağlanır.

  2. Oksigaz Kaynağı ve Lehimleme (40 ders saati)

  • 1. Telsiz Birleştirme
    • İşleme uygun alevi ayarlanması sağlanır.
    • Üflece eğim açısı verilmesi sağlanır.
    • Telsiz birleştirme yapılması sağlanır.
  • 2. Telli Birleştirme
    • Küt ek kaynağı yapılması sağlanır.
    • Dış köşe kaynağı yapılması sağlanır.
  • 3. Kaynakla Kesme
    • Parça kalınlığına göre tüplerin çalışma basınçlarını ayarlaması sağlanır.
    • Uygun bek seçilmesi sağlanır.
    • Kesme alev yapılması sağlanır.
    • Uygun açıda ve hızda kesme işlemini yapılması sağlanır.
  • 4. Lehimleme
    • Lehimlenecek parçaları biçimlendirilmesi sağlanır.
    • Lehimleme için gerekli olan parça ve havya temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Yumuşak lehimleme yapılması sağlanır.
    • Sert lehimleme yapılması sağlanır.
  • 5. Bakır ve Pirinç Kaynağı
    • Bakır ve pirinç malzemeleri kaynağa hazırlanması sağlanır.
    • Kaynak alevini ayarlanması sağlanır.
    • Bakır pirinç kaynağını yapılması sağlanır.

  3. Torna (80 ders saati)

  • 1. Alın ve Silindirik Tornalama
    • Kalemin bilenmesi sağlanır.
    • İlerleme hızının ve devir sayısının ayarlanması sağlanır.
    • Alın tornalama işlemini yapılması sağlanır.
    • Silindirik tornalama işlemini yapılması sağlanır.
  • 2. Kanal Açma
    • Kalemin bilenmesi sağlanır.
    • Torna tezgahına uygun devir seçerek kalemin bağlanması sağlanır.
    • Kanal açılması sağlanır.
  • 3. Konik Tornalama
    • Konik tornalama için tezgâh ve aparatlarının ayarlanması sağlanır.
    • Konik tornalama yapılması sağlanır.
    • Konik mastar ile kontrol edilmesi sağlanır.
  • 4. Tırtıl Çekme
    • Malzemeyi torna tezgahına bağlayarak düz ve çapraz tırtıl çekilmesi sağlanır.
    • Tırtıl çekilen yüzeyi temizleyerek pah kırması sağlanır.
  • 5. Diş Açma
    • Torna tezgâhında vida kalemi ile malzemeye diş çekilmesi sağlanır.
    • Kılavuz ile diş açılması sağlanır.
    • Pafta ile diş açılması sağlanır.

  4. Yakıt Sistemi (36 ders saati)

  • 1. Yakıtlar
    • Yakıtların özellikleri ve yapısı açıklanır.
    • Gemi yakıtının teslim alınması sağlanır.
    • Teslim alınan yakıtın numune kaplarının saklanması sağlanır.
    • Tanklardaki yakıt miktarını kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Yakıt Tankları ve Transfer Pompaları
    • Yakıt tanklarının görev ve yapısı açıklanır.
    • Yakıt tanklarının temizlenmesi sağlanır.
    • Tanklara yakıt doldurulması sağlanır.
    • Tanklardaki yakıtın ölçülmesi sağlanır.
    • Transfer pompasının sökülmesi sağlanır.
    • Transfer pompasının bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Transfer pompasının takılması sağlanır.
    • Tanklar arasında yakıt transferinin yapılması sağlanır.
  • 3. Seperatör
    • Yakıt seperatörünün görev ve yapısı açıklanır.
    • Yakıt seperatörünün sökülmesi sağlanır.
    • Yakıt seperatörünün kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Yakıt seperatörünün takılması sağlanır.
    • Yakıt seperatörünü devreye alarak yakıtın temizlenilmesi sağlanır.
  • 4. Yakıt Filtreleri
    • Filtrelerin görev ve yapısı açıklanır.
    • Dupleks filtrede yakıt yönünün değiştirilmesi sağlanır.
    • Yakıt filtrelerinin sökülmesi sağlanır.
    • Filtrelerin kontrol ve temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Filtrelerin takılması sağlanır.
  • 5. Buster Pompa
    • Yakıt pompasının görev ve yapısı açıklanır.
    • Buster pompasının arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • Buster pompasının sökülmesi sağlanır.
    • Buster pompa parçalarının kontrol edilmesi sağlanır.
    • Buster pompasının takılması sağlanır.
    • Buster pompasını çalıştırılması sağlanır.
  • 6. Yakıt Pompaları
    • Yakıt pompasının arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • Yakıt pompasının makine üzerinden sökülmesi sağlanır.
    • Yakıt pompasının sökülmesi sağlanır.
    • Yakıt pompasının parçalarının kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Yakıt pompasının takılması sağlanır.
    • Yakıt pompası testlerinin ve ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Yakıt pompasının makine üzerine takılması sağlanır.
    • Yüksek basınç borularının bakımlarının yapılması sağlanır.
  • 7. Commonrail Sistem
    • Common-rail sistemin görev ve yapısı açıklanır.
    • Common rail sisteminin arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • Common rail sistemini oluşturan parçalarını takılması sağlanır.
    • Common rail sistemini oluşturan parçaların kontrol ve testlerinin yapılması sağlanır.
    • Common rail sistemini oluşturan parçaların takılması sağlanır.
  • 8. Govarnör
    • Gavernörün görevi ve yapısı açıklanır.
    • Gavernörün arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • Gavernörü oluşturan parçaların kontrollerinin, yapılması sağlanır.
    • Gavernörün yağ seviyesini kontrol edilmesi sağlanır.
    • Governörün ayarlanması sağlanır.
  • 9. Enjektörler
    • Enjektörlerin görev ve yapısı açıklanır.
    • Enjektörlerin arıza tespitlerinin yapılması sağlanır.
    • Enjektörleri makine üzerinden sökülmesi sağlanır.
    • Enjektörlerin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Enjektörleri makine üzerinden takılması sağlanır.
    • Enjektör ayarlarının yapılması sağlanır.
  • 10. Yakıt Kontrol Sistemi (FCM)
    • Yakıt kontrol sisteminin görev ve yapısı açıklanır.
    • Yakıt kontrol sisteminin devreye alınması sağlanır.
    • Yakıt kontrol sistemi üzerindeki arızaların tespit edilmesi sağlanır.
    • Yakıt kontrol sistemi onarımlarının yapılması sağlanır.

  5. Yağlama Sistemi (14 ders saati)

  • 1. Yağ Tankı
    • Yağların görev ve özellikleri açıklanır.
    • Sistemde kullanılacak yağın özelliklerinin tespit edilmesi sağlanır.
    • Tanklardaki yağ miktarının ölçülmesi sağlanır.
    • Yağ tankının temizlenmesi sağlanır.
    • Yağ değişimi sağlanır.
  • 2. Yağ Pompası
    • Yağ pompasının görev ve yapısı açıklanır.
    • Yağ pompasının arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • Yağ pompasının sökülmesi sağlanır.
    • Pompanın kontrol edilmesi sağlanır.
    • Yağ pompasının takılması sağlanır.
    • Yağ pompası giriş ve çıkış valflerinin bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Yağ pompasının çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Yağ Seperatörü
    • Yağ seperatörünün görev ve yapısı açıklanır.
    • Yağ seperatörün sökülmesi sağlanır.
    • Yağ seperatörün kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Yağ seperatörün takılması sağlanır.
    • Yağ seperatörünü devreye alarak yağ temizliğinin yapılması sağlanır.
  • 4. Yağ Filtresi
    • Yağ filtresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Dupleks filtrede yağ yönünün değiştirilmesini sağlanır.
    • Yağ filtrelerinin sökülmesi sağlanır.
    • Filtrelerin kontrol ve temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Filtrelerin takılması sağlanır.
  • 5. Yağ Kuleri
    • Yağ kulerinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Yağ kulerinin sökülmesi sağlanır.
    • Yağ kulerinin bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Yağ kuleri valflerinin bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Yağ kulerinin takılması sağlanır.

  6. Soğutma Sistemi (14 ders saati)

  • 1. Deniz Suyu Devresi
    • Deniz suyu devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Kinistin valflerinin bakımının yapılması sağlanır.
    • Kinistinin temizlenmesi sağlanır.
    • Deniz suyu devresi pompa ve valflerinin bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Deniz suyu pompalarının çalıştırılması sağlanır.
  • 2. Tatlı Su Devresi
    • Tatlı su devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Tatlı su devresi pompa ve valflerinin bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Suyun test edilmesi sağlanır.
    • Tatlı su pompalarının çalıştırılması sağlanır.
    • Hiterin kontrol ve bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Genleşme tankı su seviyesinin kontrol edilerek tamamlanması sağlanır.
  • 3. Kuler
    • Yağ kulerinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Kulerin sökülmesi sağlanır.
    • Kulerin temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Kulerin takılması sağlanır.
    • Kulerin kontrol ve bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Kulerin çalıştırılması sağlanır.

  7. İlk Hareket Sistemi (12 ders saati)

  • 1. Kompresörler
    • Hava kompresörlerinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Kompresörlerin arızasının tespit edilmesi sağlanır.
    • Kompresörün sökülmesi sağlanır.
    • Kompresörün test işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Kompresörün periyodik bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Kompresörün takılması sağlanır.
    • Kompresörün çalıştırılması sağlanır.
  • 2. Hava Devresi Elemanları
    • Hava devresi elemanlarının görev ve yapıları açıklanır.
    • Hava tankı periyodik kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Hava tankı içindeki suyun boşaltılmasını sağlanır.
    • Hava kurutucusunun bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Basınç düşürücü ve manometrelerin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Hava kontrol devresinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Hava devresinde sızdırmazlık kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Sisteme hava dağıtımı sağlanır.
  • 3. Starting Valf
    • Starting valfin görev ve yapısı açıklanır.
    • Starting valfin sökülmesi sağlanır.
    • Starting valfin kontrol ve bakımlarının yapılması sağlanır.
    • Starting valfin takılması sağlanır.
    • Starting valfin kumanda edilmesi sağlanır.

  8. Buhar Sistemi (12 ders saati)

  • 1. Buhar Kazanları ve Devresi
    • Buhar devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Kazan suyunun test edilmesi sağlanır.
    • Kazan suyunun ıslah edilmesi sağlanır.
    • Buhar kazanlarının temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Baca kazanın temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Kazanın yakıt devresi aracılığıyla çalıştırılması sağlanır.
    • Kazanın eksoz gazı aracılığıyla devreye alınması sağlanır.
    • Üretilen buharın sisteme verilmesi sağlanır.
  • 2. Feed Suyu Devresi
    • Feed suyu devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Feed suyu devrelerinin kontrol edilmesi sağlanır.
    • Feed suyu devre elemanlarının bakımının yapılması sağlanır.
    • Feed suyu devresinin çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Evoperatörler
    • Evoperatörün görev ve yapısı açıklanır.
    • Evoperatörün çalıştırılması sağlanır.
    • Üretilen suyun test edilmesi sağlanır.
    • Üretilen suyun ıslah edilmesi sağlanır.

  9. Gemi Devreleri (24 ders saati)

  • 1. Balast Devresi
    • Balast devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Geminin balast ihtiyacını tespit ederek balast işleminin başlatılması sağlanır.
    • Tankların seviyesini kontrol ederek devredeki boru donanımlarının sızdırmazlık kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Balast devresinin periyodik bakım işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Balast kayıt defterinin tutulmasını sağlanır.
  • 2. Yangın Devresi
    • Yangın devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Geminin yangın planından devre elemanlarının bulunması sağlanır.
    • Tankların su seviyesini kontrol ederek pompa ve valflerin çalıştırılması sağlanır.
    • Devredeki boru donanımlarının sızdırmazlık kontrolünü yaparak su basıncının kontrol edilmesi sağlanır.
  • 3. Sintine Devresi
    • Sintine devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Pompa ve valfleri çalıştırılarak sintine işlemi başlatılır.
    • Tankların seviyesini ve devredeki boru donanımlarının sızdırmazlık kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Sintine devresinin periyodik bakım işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Sintine kayıtlarının tutulması sağlanır.
  • 4. İnsineratör Devresi
    • İnsineratörün görev ve yapısı açıklanır.
    • İnsineratör devresinin çalıştırılmasını sağlanır.
    • Sıcaklık ve basınç değerlerini kontrol edilmesi sağlanır.
    • İnsineratör devresinin periyodik bakım işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • İnsineratör kayıt defterinin tutulmasını sağlanır.
  • 5. İklimlendirme Devresi
    • İklimlendirme devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Yağ pompasının görev ve yapısı açıklanır.
    • İklimlendirme devresi elemanlarını devreye alarak ısıtma ve soğutma devresinin çalıştırılması sağlanır.
    • İklimlendirme devresi basınç, sıcaklık ve sızdırmazlık kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • İklimlendirme devresinin periyodik bakım işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Klimanın çalıştırılması sağlanır.
    • Klima devresinin periyodik bakım işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Klima gazının şarj ve deşarjının yapılması sağlanır.
  • 6. Buzluk Devresi
    • Buzluk devresinin görev ve yapısı açıklanır.
    • Gemilerin buzluk devresi elemanlarını devreye alarak buzluk devresinin çalıştırılması sağlanır.
    • Buzluk devresi basınç, sıcaklık ve sızdırmazlık kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Buzluk devresinin periyodik bakım işlemlerini yapılması sağlanır.

  10. Gemi Makinesinde Arıza Tespiti ve Giderilmeleri (16 ders saati)

  • 1. İndikatör Testi
    • Çalışan dizel makineye indikatör cihazı bağlayarak PV diyagramını alınması sağlanır.
    • Silindirler arası PV diyagramına ve katalog değerlerine göre arıza tespitinin yapılması sağlanır.
    • PV diyagramı sonucu belirlenen arızaya göre makinenin sökülerek arızanın giderilmesi sağlanır.
  • 2. Silindir Kaçak Testi
    • Silindir kaçak test cihazını dizel makineye bağlayarak ölçülmesi sağlanır.
    • Kaçak değerleri ve silindirler arası farkları bulunması sağlanır.
    • Kaçak değerlerine sonucu belirlenen arızaya göre makinenin sökülerek arızanın giderilmesi sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste her öğrenciye; İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, gemi ana makinelerini işletme, gemi makineleri bakımını, devrelerini idame ettirme ve gemi yardımcı makinelerinin işletilme işlemlerini, makine dairesi operasyonlarını yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.