T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF PEYGAMBERİMİZİN HAYATI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada Taif'in bir görüntüsü gösterilir; öğrencilerden zorlu bir yolculuğa çıkan kişinin neler hissedebileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Öğretmen, 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile Gaziler Günü bağlamında fedakârlık ve sabır örneklerine değinir. Hz. Peygamber'in Taif yolculuğunu yorumlamak için önce şehrin ve yolculuğa sevk eden sürecin tanınacağı açıklanır.

   PH.10.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki harita üzerinden Taif'in İslam öncesindeki coğrafi konumu, iklimi ve tarıma elverişli yapısı incelenir; konu coğrafya ile ilişkilendirilir. Gruplar hâlinde şehrin sosyal, kültürel ve ekonomik özellikleri ile Sakif kabilesi ve Mekkeliler arasındaki sosyal ve ticari ilişkiler tabloya işlenir (E3.7). Tablolar sınıfta paylaşılır (PH.10.1.1.a).

   PH.10.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Taif'in ekonomik yapısı ders kitabı metniyle incelenir. Öğrencilerden halkın gelir kaynaklarını ve refah seviyesini belirleyen ifadeleri bulup işaretlemeleri, bunların şehrin Mekke ile ilişkilerine etkisini tartışmaları istenir (OB3). Bulgular tahtadaki tabloya yazılır (PH.10.1.1.a).

   PH.10.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Peygamber'i Taif'e yönelten gelişmeler ele alınır: Mekke'de Müslümanlara yapılan baskılar, müşriklerin daveti engelleme çabaları ve Hüzün Yılı. Öğrencilerden bu olayları zaman çizgisinde sıralamaları (SBAB1.2), Hz. Peygamber'in o günkü duygu ve beklentilerini kendi cümleleriyle yorumlamaları ve bu süreçte sabrın yerini belirtmeleri istenir (E2.1, D12) (PH.10.1.1.a).

   PH.10.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Taif'in özelliklerini ve yolculuğa sevk eden gelişmeleri birleştirerek Hz. Peygamber'in Taif yolculuğunu yorumlayan kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir (KB2.20) (PH.10.1.1.a). Yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Ardından öğrencilere öz değerlendirme formu verilir; kendi duygu ve düşüncelerini fark edip öğrenme günlüklerine yansıtmaları istenir (SDB1.1, SDB1.3).

   PH.10.1.1

Sınıf defteri: PH.10.1.1 Hz. Peygamber’in Taif yolculuğuna dair tarihsel empati kurabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada Taif yolculuğuna ilişkin hatırlananları sorarak dersi başlatır. Etkileşimli tahtada Mekke ile Taif’in konumu gösterilir ve iki şehir arasındaki mesafe ile yolculuğun zorlukları üzerinde durulur. Dersin amacının yolculuğu yorumlamak ve dönemin şartları içinde bağlamsallaştırmak olduğu açıklanır. Öğrencilerden kendilerini Hz. Peygamber’in yerine koyarak düşünmeleri istenir (E2.1).

2. Keşfetme25 dk

   Soru turu tekniğiyle öğrencilere Taif yolculuğunun nedenleri, yaşananlar ve sonuçları hakkında sorular yöneltilir. Öğrencilerden olayı bütüncül bir bakış açısıyla yorumlamaları istenir (PH.10.1.1.a). Hz. Peygamber’in yaşadığı zorluklar karşısındaki tavrı sabır açısından değerlendirilir (D12). Yorumlar etkileşimli tahtada ortak bir listede toplanır.

   PH.10.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Taiflilerin İslam davetine verdiği tepkiler tarihî kaynaklarda geçen kanıtlara göre analiz edilir. Öğrenciler kanıtlardan hareketle tepkilerin arkasındaki gerekçeleri ve dönemin şartlarını fark eder (PH.10.1.1.b). Yolculuktaki olaylar yaşanış sırasına göre sıralanır (SBAB1.2).

   PH.10.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Müslümanların o dönemdeki durumunu gösteren grafik bilgiyi günümüzle nicelik olarak karşılaştırmaları ve çıkarımlarını yazmaları istenir. Karşılaştırmadan hareketle Taif yolculuğu dönemin şartları içinde açıklanır (PH.10.1.1.b).

   PH.10.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, Taif yolculuğunun dönemin şartları içindeki yerini özetler. Öğrencilerden kısa cevaplı sorularda yolculuğu zorlaştıran şartları yazmaları istenir. Öğrenme günlüğüne bu derste öğrendiklerini ve kendilerinde uyandırdığı düşünceyi kaydetmeleri istenir (SDB1.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla izlenir.

   PH.10.1.1

Sınıf defteri: PH.10.1.1 Hz. Peygamber’in Taif yolculuğuna dair tarihsel empati kurabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada Taif'in Mekke'ye göre konumunu gösteren harita açılır ve yolculuğa çıkıldığı dönemde Mekke'deki koşullar hatırlatılır. Öğrencilerden zor bir dönemde yeni bir yere gitmenin hangi duygularla yaşanabileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Dersin, yolculuğun tarihsel bağlamının incelenmesine ayrıldığı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabından ve güvenilir kaynaklardan Taif yolculuğunun tarihsel bağlamına dair bulgular toplamaları istenir; Mekke'deki koşullar, Taif'in coğrafi konumu ve dönemin toplumsal yapısı incelenir. Bulgular neden-sonuç ilişkileri kurularak analiz edilir (E3.7) ve kısa bir rapor taslağında özetlenir. (PH.10.1.1.b)

   PH.10.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Peygamber'in Taif'te kaldığı süre içinde yaşadıkları ders kitabı metniyle ayrıntılı biçimde incelenir. Öğrencilerden olayları zaman şeridine sırasıyla yerleştirmeleri ve her olayın dönemin koşullarındaki nedenini yazmaları istenir (SBAB1.2). (PH.10.1.1.b)

   PH.10.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Mekke'ye dönüş yolunda çekilen sıkıntılar ile şehre girebilmek için gösterilen çaba gruplar hâlinde ele alınır. Gruplar olayları dönemin koşullarına bağlayan kısa bir rapor yazar; Hz. Peygamber'in tutumu sabır değeri açısından tartışılır (D12). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. (PH.10.1.1.b)

   PH.10.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden içerik, ilişki kurma, özgünlük, dil ve anlatım ölçütlerini içeren öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir (SDB1.3). Öğretmen kısa cevaplı sorularla Taif yolculuğunun tarihsel bağlamını yoklar. Öğrenme günlüğüne 'Taif yolculuğunu hangi koşullar içinde anladım?' sorusunun yanıtı yazılır (SDB1.1).

   PH.10.1.1

Sınıf defteri: PH.10.1.1 Hz. Peygamber’in Taif yolculuğuna dair tarihsel empati kurabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke ile Taif arasındaki yolu gösteren harita açar ve öğrencilerden bu yolculuğa ilişkin bildiklerini söylemelerini ister. Bu derste Taiflilerin tepkilerinin sebeplerinin tarihsel bağlamıyla ele alınacağı ve yolculuğun baştan sona yapılandırılacağı duyurulur.

   PH.10.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Taif’in coğrafi konumu ve Mekke ile ilişkisi harita üzerinde incelenir; yolculuğun yapıldığı dönemin şartları ders kitabından bulunur. Taiflilerin tepkileri karşısında Hz. Peygamber’in metaneti (D12.3) ve affedici tutumu vurgulanır. Öğrencilerden olayı dönemin siyasi ve toplumsal şartları içinde konumlandıran kısa bir bağlam notu yazmaları istenir (PH.10.1.1.b).

   PH.10.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde Taiflilerin İslam davetine tepkilerinin dinî, siyasi, toplumsal ve ekonomik sebepleri hakkında çıkarım yapılır; her gruba bir sebep başlığı verilir. Ticaret yolları ve ekonomik çıkarlar bağlamında kaynaklar incelenir (OB3). Bulgular tahtada ortak bir şemada birleştirilerek sebeplerin birbiriyle ilişkisi tartışılır (E3.7) (PH.10.1.1.b).

   PH.10.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Peygamber’in Taif dönüşü yaptığı duaya değinilir. Öğrencilerden empati kurarak (E2.1) niçin böyle bir tepkide bulunduğunu tespit etmeleri ve zorluklar karşısında nasıl bir tutum sergilenmesi gerektiği konusunda mevcut duygu ve düşüncelerini değerlendirmeleri (SDB1.1) ve fikirlerini söylemeleri (SDB1.3) istenir. Yolculuğun aşamaları sıralanıp bütünleştirilerek yapılandırılır (SBAB1.2) (KB2.20) (PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Taif yolculuğunu olayların sırası, sebepleri ve Hz. Peygamber’in tutumuyla birlikte kısa bir anlatıya dönüştürmeleri istenir (PH.10.1.1.c). Anlatılar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öğrenme Günlüğüne zorluklar karşısındaki tutumlarına ilişkin düşüncelerini yazar ve Kısa Cevaplı Sorularla bağlam ve sebepler yoklanır.

   PH.10.1.1

Sınıf defteri: PH.10.1.1 Hz. Peygamber’in Taif yolculuğuna dair tarihsel empati kurabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Taif yolculuğuna ilişkin önceki haftalarda yapılan yorum ve bağlamsallaştırma çalışmalarını kısaca hatırlatır. Öğrencilerden Hz. Peygamber'in Taif'te yaşadıklarını düşünerek kendilerini onun yerine koymaları istenir (E2.1). Dersin hedefi paylaşılır: Taif yolculuğu yapılandırılacaktır (PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Taif yolculuğu Sokrat semineri tekniğiyle işlenir. Öğrenciler daire biçiminde oturur; öğretmen 'Hz. Peygamber bu süreçte sabrı nasıl göstermiştir?' gibi açık uçlu sorular yöneltir (D12). Öğrencilerden olayların nedenlerini ve sonuçlarını kronolojik sıraya koyarak metne dayalı görüşlerini paylaşmaları istenir (SBAB1.2, PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seminerde ortaya çıkan fikirleri bir araya getirerek Taif yolculuğunun akışını kendi cümleleriyle yapılandırmaları istenir. Gruplar hâlinde olaylar, kişiler ve mekânlar arasındaki ilişkiler tahtada gösterilir (KB2.20, E3.7, PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Taif yolculuğu sürecine dair elde ettikleri çıkarımı ifade etmeleri istenir. Bu kapsamda öğrenme günlüğü yazarak yolculuğun kendilerinde bıraktığı etkiyi ve öğrendiklerini anlatmaları sağlanır (SDB1.1, PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüklerinden seçtikleri bir bölümü paylaşmaları istenir; günlükler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Taif yolculuğunun yapılandırılmasına dair kısa cevaplı sorular yanıtlanır. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak süreçteki gelişimlerini yansıtır (SDB1.3, PH.10.1.1.c).

   PH.10.1.1

Sınıf defteri: PH.10.1.1 Hz. Peygamber’in Taif yolculuğuna dair tarihsel empati kurabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada Taif'in Mekke'ye göre konumunu gösteren bir harita açılır ve şehrin coğrafi özellikleri üzerinde durulur. Öğrencilerden önceki haftada işlenen Taif yolculuğunu kısaca hatırlamaları ve Hz. Peygamber'in Taif'e neden gittiğini söylemeleri istenir. Davetinin kabul görmemesi hâlinde bir insanın neler hissedebileceği sorulur ve öğrencilerin ilk görüşleri alınır (E2.1). Dersin amacı, Taiflilerin tepkisini anlamak olarak duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili metin okunur. Öğretmen, Hz. Peygamber'in Taif ileri gelenleriyle görüşmesini, onların cevaplarını ve sonrasında yaşananları tahtada not eder. Öğrencilerden olayları meydana geldikleri sırayla çizelgeye yerleştirmeleri istenir (SBAB1.2). Tepkilerin her biri için öğrencilerin ilk gözlemleri sınıfça paylaşılır.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak Taiflilerin tepkilerini gösteren bir zaman çizelgesi hazırlamaları istenir. Her tepkinin yanına bu tepkinin Hz. Peygamber üzerindeki etkisini bir cümleyle yazmaları beklenir (SBAB1.2, E2.1).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde Hz. Peygamber'in Taiflilerin tepkisi karşısındaki tavrı tartışılır. Gruplar, bu tavırdaki sabrı örneklerle gösterir (D12). Ardından tepkiler ile Hz. Peygamber'in tavrı arasındaki ilişkiyi birleştiren ortak bir özet cümle yazılır ve sınıfa sunulur (KB2.20, E3.7).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Taiflilerin tepkisini ve Hz. Peygamber'in tavrını öğrenme günlüğüne yazmaları istenir. Öğretmen kısa cevaplı sorularla Taiflilerin tepkilerini yoklar. Öğrenciler, zor bir durumla karşılaştıklarında kendi tepkilerini düşünür (SDB1.1) ve öz değerlendirme formunu doldurarak öğrenme sürecini değerlendirir (SDB1.3).

Sınıf defteri: İslam Davetine Taiflilerin Tepkisi; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Taif'in haritadaki konumunu gösterir ve geçen hafta çalışılan Taiflilerin davete tepkisini hatırlatır. Öğrencilerden bu hafta tepkilerin nedenlerini sorgulayıp Peygamberimizin tutumunu değerlendirecekleri belirtilir. Öğrencilerden kendi duygularını fark ederek derse başlamaları istenir (SDB1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki Taif yolculuğu metnini okuyarak Taiflilerin davete verdiği tepkileri belirlemeleri istenir. Tepkiler olay sırasına göre etkileşimli tahtada sıralanır (SBAB1.2). Taif'in coğrafi konumu haritada gösterilir. Öğrencilerden kendilerini Peygamberimizin yerine koyarak duygularını ifade etmeleri istenir (E2.1).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde Taiflilerin tepkilerinin olası nedenleri tartışılır. Taif'in coğrafi ve toplumsal özelliklerinin etkisi birbiriyle ilişkilendirilerek sistemli biçimde ele alınır (E3.7). Gruplar bulgularını tek bir şemada birleştirir (KB2.20) ve şemalarını sınıfa sunar (İslam Davetine Taiflilerin Tepkisi).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bireysel olarak Peygamberimizin Taif'te karşılaştığı güçlükler karşısındaki sabırlı tutumuna örnekler yazmaları istenir (D12). Ardından kendi yaşamlarında sabır gerektiren bir durumu belirleyip nasıl davranacaklarını değerlendirmeleri beklenir (SDB1.3).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere Taiflilerin tepkisine ilişkin kısa cevaplı sorular yöneltilir. Öğrencilerden öğrenme günlüğüne bu dersten çıkardıkları sonucu yazmaları ve öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Şema sunumları performans görevi olarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir.

Sınıf defteri: İslam Davetine Taiflilerin Tepkisi; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada harita üzerinde Taif’in Mekke’ye göre konumunu gösterir ve öğrencilerden yerini söylemelerini ister. Taiflilerin Peygamberimizi ve Müslümanları nasıl karşıladığı, o dönemin insanlarının yerine geçilerek düşünülür (E2.1). Dersin Taif’in İslamlaşması sürecindeki unsurları araştırmaya ve aralarındaki ilişkiyi kurmaya yönelik olduğu belirtilir. Öğrencilerden sabırla dinlemeleri istenir (D12).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabı ve harita/atlas kullanarak Taiflilerle Müslümanların ilişkilerine dair kişi, olay, yer ve gelişmeleri araştırır. Bulunan unsurlar kavram haritası şablonuna ana ve alt kavramlar olarak yerleştirilir. Öğretmen çalışmayı dolaşarak izler ve eksik unsurlar için yönlendirici sorular sorar (PH.10.1.2.a).

   PH.10.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ikili çalışarak haritadaki unsurları bağlantı okları ve bağlayıcı ifadelerle ilişkilendirir; neden-sonuç ve önce-sonra bağlantılarını belirler. Gelişmeler zaman sırasına göre dizilir (SBAB1.2). Haritalar eşler arasında karşılaştırılarak düzeltilir (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden süreçteki gelişmeleri sistematik bir şekilde ele alarak (E3.7) Taiflilerin İslam’ı kabul etme serüveni konusundaki düşüncelerini yazılı ya da sözlü ifade etmeleri istenir. Düşüncelerin dayanağı olarak haritadaki ilişkilerden yararlanılır. Öğretmen performans görevi için geri bildirim verir (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Kavram haritası ve ifade edilen düşünceler performans görevi olarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden Taif’teki gelişmeler arasındaki ilişkiyi soran kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir (PH.10.1.2.b). Öğrenme günlüğüne öğrendikleri ve zorlandıkları noktalar yazılır; öz değerlendirme formu doldurulur (SDB1.3). Güçlü yönlerini fark etmeleri sağlanır (SDB1.1).

   PH.10.1.2

Sınıf defteri: PH.10.1.2 Taif’in İslamlaşması olayını sentezleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen önceki haftada araştırılan Taif'e dair unsurları (coğrafi konum, halkın yapısı, Hz. Peygamber'in Taif yolculuğu) tahtada listeler. Öğrencilerden bu unsurlardan birini seçip Taif'te İslam'ın yayılması bakımından neden önemli olduğunu söylemeleri istenir (E3.7). Bu derste unsurlar arasındaki ilişkilerin kurulacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden Taif'te İslam'ın yayılma sürecini konu alan bir köşe yazısı için unsurlar arasındaki ilişkileri gösteren bir taslak hazırlamaları istenir. Öğrenciler bireysel olarak unsurlardan en az üçünü seçer ve aralarındaki neden-sonuç ilişkilerini yazar. Taif halkının bakış açısı da düşünülür (E2.1). Taslaklar çiftler hâlinde okunur (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak unsurları tarih sırasına koyarak bir zaman şeridi oluşturur (SBAB1.2). Şeritte unsurlar arasındaki ilişkiler oklarla ve kısa açıklamalarla gösterilir; coğrafi konumun sürece etkisi de eklenir (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar bireysel şeritlerini karşılaştırarak ortak bir ilişki haritası hazırlar. Kurulan ilişkilerin gerekçesi ders kitabındaki bilgilerle desteklenir; zorlanılan noktalarda sabırla çalışılır (D12). Öğretmen grupları gözlemler ve dönüt verir; haritalar tahtada kısaca sunulur (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Öğrenme Günlüğü'ne bugün kurdukları ilişkilerden en önemlisini ve bunu neden seçtiklerini yazmaları istenir (SDB1.3). Kısa Cevaplı Sorularla unsurlar arasındaki ilişkiler yoklanır. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile güçlü yönlerini belirler (SDB1.1); ilişki haritaları Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir (PH.10.1.2.b).

   PH.10.1.2

Sınıf defteri: PH.10.1.2 Taif’in İslamlaşması olayını sentezleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Taif’in İslamlaşma sürecine ait boş bir olay çizelgesi gösterir. Öğrencilerden önceki derslerde araştırdıkları unsurlardan birini söylemeleri istenir. Bu hafta unsurlar arasında ilişki kurulacağı ve bunların özgün bir bütün hâlinde birleştirileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümden yararlanarak Taiflilerin İslamlaşma sürecini kronolojik şekilde sıralayan bir olay çizelgesi hazırlamaları istenir (SBAB1.2). Çizelgedeki olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkileri oklarla gösterilir. Öğretmen çizelgeleri tahtada örneklendirir ve hangi unsurun hangisini etkilediğini sorar; unsurlar arasında ilişki kurulur (PH.10.1.2.b, E3.7).

   PH.10.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden olay çizelgesindeki unsurları bireysel olarak gruplayıp birbirini tamamlayanları bir araya getirmeleri istenir. Her öğrenci Taif’in İslamlaşma sürecini kendi cümleleriyle anlatan kısa ve özgün bir özet taslağı yazar (PH.10.1.2.c, KB2.20). Öğretmen süreci gözlemler ve bireysel dönüt verir.

   PH.10.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; bireysel taslaklar karşılaştırılarak ortak bir anlatı ya da şema hâline getirilir. Çalışma sırasında farklı görüşlere empatiyle yaklaşılır ve görüş ayrılıkları sabırla görüşülür (E2.1, D12). Gruplar ürünlerini sınıfa sunar, öğretmen dönüt verir (PH.10.1.2.c).

   PH.10.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Taif’in İslamlaşma sürecini özetleyen kısa cevaplı sorulara yazılı yanıt vermeleri istenir (PH.10.1.2.c). Performans görevi ürünleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu’nu doldurarak sürecin hangi aşamasında zorlandıklarını yazar (SDB1.1, SDB1.3).

   PH.10.1.2

Sınıf defteri: PH.10.1.2 Taif’in İslamlaşması olayını sentezleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda araştırılan Taif’in İslamlaşması sürecine ait unsurları ve aralarında kurulan ilişkileri etkileşimli tahtada özetler. Bu hafta unsurların birleştirilerek özgün bir bütün oluşturulacağı belirtilir (KB2.20). Dereceli puanlama anahtarındaki veri toplama, ilişki kurma ve özgünlük ölçütleri öğrencilere duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki haftalarda araştırdıkları unsurları ve kurdukları ilişkileri ders kitabı ile defterlerinden gözden geçirmeleri istenir. Taif’in konumu etkileşimli tahtadaki haritada gösterilerek unsurlar bu bağlamda sistemli biçimde ele alınır (E3.7). Öğrenciler, unsurları tek bir bütün içinde birleştirmek için bireysel taslak planı hazırlar (PH.10.1.2.c).

   PH.10.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden taslak planlarındaki unsurları olaylar sırasına göre dizmeleri ve Taif’in İslamlaşması sürecini anlatan özgün bir bütün oluşturmaları istenir; bütün, kavram haritası ya da kısa bir anlatı olabilir (KB2.20, SBAB1.2). Çalışma sırasında dönemin insanlarının bakış açısı da göz önünde bulundurulur (E2.1) (PH.10.1.2.c).

   PH.10.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde oluşturdukları bütünleri sırayla sunar; dinleyen gruplar veri toplama, ilişki kurma ve özgünlük ölçütlerine göre dönüt verir. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir; sunumlar sabırla dinlenir (D12) (PH.10.1.2.c).

   PH.10.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Taif’in İslamlaşması sürecini birleştirdikleri bütünün bir cümlelik özetini Kısa Cevaplı Sorular’a yazılı olarak yanıtlamaları istenir. Öğretmen, ürünleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir (PH.10.1.2.c). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu’nu doldurarak güçlü ve geliştirilecek yönlerini belirler (SDB1.1, SDB1.3).

   PH.10.1.2

Sınıf defteri: PH.10.1.2 Taif’in İslamlaşması olayını sentezleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası'na değinerek malını ve imkânlarını doğru yerde kullanan kişilerin toplumdaki yerini sorar. Ardından Hz. Ebu Bekir'in adı etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden onun hakkında bildiklerini birer kelimeyle söylemeleri istenir (KB2.6). Bu derste Hz. Ebu Bekir'in kişilik özelliklerinin ve bu özelliklerin sosyal hayatına etkisinin yorumlanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Hz. Ebu Bekir'in hayatı ders kitabından ana hatlarıyla ele alınır; öğrenciler bireysel okuma yaparak önemli olayları kronolojik bir çizelgeye yazar (KB2.6, E1.2). Ardından bu olaylarda görülen kişilik özellikleri belirlenerek etkileşimli tahtadaki ortak listeye eklenir ve incelenir (PH.10.2.1.a).

   PH.10.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Ebu Bekir'in cömertliği, tevazusu, hilmi, dürüstlüğü ve edebiyle ilgili örnek olaylar ders kitabından verilir. Gruplar hâlinde her özellik için bir örnek olay seçilir; bu özelliğin Hz. Ebu Bekir'in dostluk (D4) ve çevresiyle ilişkilerine etkisi olayın bağlamından koparılmadan yorumlanır (KB2.14; PH.10.2.1.b).

   PH.10.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   İlmi, hafızası ve hitabetiyle ilgili örnekler verilir ve bu özelliklerin sosyal hayattaki etkisi aynı biçimde incelenir (PH.10.2.1.b). Öğrencilerden Hz. Ebu Bekir'in şahsiyetini oluşturan özelliklerin onun sosyal hayatına etkisini kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir; açık uçlu sorularla çalışma desteklenir (TAB2.2; PH.10.2.1.c).

   PH.10.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, Hz. Ebu Bekir'in kişilik özelliklerinin sosyal hayatına etkisini nesnel ve doğru biçimde yeniden ifade eden kısa bir paragraf yazar (PH.10.2.1.c). Paragraflar özetlenir (KB2.3); açık uçlu sorular yanıtlanır, özellik ve örnek olay eşleştirme soruları çözülür. Öğretmen performans görevini değerlendirir; gruplar grup değerlendirme formunu doldurur.

   PH.10.2.1

Sınıf defteri: PH.10.2.1 Hz. Ebu Bekir’in kişilik özelliklerini yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Hz. Ebu Bekir’in Peygamberimizin en yakın dostlarından biri olduğunu hatırlatır ve dostluğun (D4) hayatındaki yerine kısaca değinir. Etkileşimli tahtada “Hz. Ebu Bekir’in çocukları kimlerdir?” sorusu yazılır; öğrencilerden bildiklerini söylemeleri istenir. Dersin amacının, bu soruya ilişkin bilgilere ulaşmak için kullanılabilecek araçları araştırmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Hz. Ebu Bekir’in ailesine ve çocuklarının isimlerine değinilir; ders kitabındaki ilgili bölüm öğrencilerle birlikte incelenir. Öğrencilerden, çocukları hakkında bilgiye ulaşmak için kullanılabilecek araçları (ders kitabı, siyer kitapları, ansiklopedi, kütüphane, güvenilir internet siteleri) bağımsız biçimde araştırıp listelemeleri istenir (KB2.6, E1.2) (PH.10.2.2.a).

   PH.10.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde listelenen araçlar karşılaştırılır; her grup bir aracın (kitap, ansiklopedi, dijital kaynak) hangi tür bilgi sağlayabileceğini ve ne kadar güvenilir olduğunu araştırır. Dijital kaynaklarda yazar, yayın kurumu ve tarih bilgisine bakılması istenir (OB2). Gruplar bulgularını tabloya işler (PH.10.2.2.a).

   PH.10.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar araştırdıkları araçları sınıfa kısaca sunar; sunumlar sırasında birbirleri dostça dinlenir (D4). Öğretmen hangi araçların Hz. Ebu Bekir’in çocuklarıyla ilgili bilgi için daha uygun olduğunu sorar; öğrenciler seçimlerini özetleyip yorumlar (KB2.3, KB2.14). Güvenilmez kaynaklara başvurmayı önleyecek önlemler belirlenir (SDB3.2) (PH.10.2.2.a).

   PH.10.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden, Hz. Ebu Bekir’in çocuklarıyla ilgili bilgilere ulaşmak için hangi araçları neden seçtiklerini açık uçlu sorulara yazılı yanıtlamaları istenir. Eşleştirme Soruları ile araçlar ve sağladıkları bilgi türleri eşleştirilir. Gruplar çalışmalarını Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir; araç araştırması Performans Görevi olarak toplanır.

   PH.10.2.2

Sınıf defteri: PH.10.2.2 Hz. Ebu Bekir’in çocukları ile ilgili bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Yılbaşı dolayısıyla geçmiş yıl boyunca örnek alınan şahsiyetleri hatırlamanın değeri üzerinde durulur. Öğretmen, etkileşimli tahtada Hz. Ebu Bekir'in Peygamberimizle dostluğunu (D4) yansıtan kısa bir görsel gösterir. Öğrencilerden Hz. Ebu Bekir'in ailesi hakkında bildiklerini söylemeleri istenir. Bu derste Hz. Ebu Bekir'in çocukları hakkında bilgiye ulaşmak için araçların kullanılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Her öğrenci, Hz. Ebu Bekir'in çocuklarından birini seçerek (E1.2) onun hakkında bilgi toplamakla görevlendirilir. Ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklar kullanılarak seçilen çocuğa ait bilgiler bulunur (PH.10.2.2.b). Her bilginin hangi araçtan elde edildiği sözlü olarak söylenir (KB2.6, OB2).

   PH.10.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel çalışarak seçtikleri çocuk hakkında ders kitabı ve dijital kaynaklardan yaşamı, Hz. Ebu Bekir ile ilişkisi ve Peygamberimizle yakınlığı gibi başlıklarda bilgi bulur (PH.10.2.2.b, KB2.6). Öğretmen süreci gözlemler ve gerektiğinde dönüt verir (OB2).

   PH.10.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Aynı çocuğu seçen öğrenciler gruplar oluşturur; bulduklarını sırayla anlatır. Bilgilerin Hz. Ebu Bekir'in ailesi ve dostluk bağları hakkında ne gösterdiği yorumlanır (KB2.14, D4). Grup içinde çıkabilecek görüş ayrılıkları önceden konuşularak giderilir (SDB3.2). Öğretmen grupları gözlemler ve dönüt verir (PH.10.2.2.b).

   PH.10.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden 'Hangi araçtan hangi bilgiye ulaşıldı?' sorusunu açık uçlu olarak yanıtlamaları istenir. Seçilen çocuklarla bulunan bilgiler eşleştirme soruları ile gözden geçirilir. Öğretmen, Performans Görevi kapsamında bilgi bulma sürecini değerlendirir; gruplar Grup Değerlendirme Formu'nu doldurur (PH.10.2.2.b).

   PH.10.2.2

Sınıf defteri: PH.10.2.2 Hz. Ebu Bekir’in çocukları ile ilgili bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilerin Hz. Ebu Bekir'in çocuklarıyla ilgili bulduğu bilgilerden birkaç örneği etkileşimli tahtada gösterir ve bu bilgilerin doğru olup olmadığını sorar. Öğrencilerden farklı kaynaklardaki bilgileri karşılaştırmanın neden gerekli olduğunu düşünmeleri istenir (KB2.14). Bu haftanın hedefinin ulaşılan bilgileri doğrulamak olduğu açıklanır (PH.10.2.2).

   PH.10.2.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden daha önce seçtikleri araçlarla ulaştıkları, Hz. Ebu Bekir'in çocuklarıyla ilgili bilgileri en az iki farklı kaynakla karşılaştırmaları istenir (KB2.6). Dijital kaynaklarda yazar, yayın tarihi ve kaynağın güvenilirliği sorgulanır, ders kitabı ölçüt olarak kullanılır (OB2). Tutarlı çıkan bilgiler işaretlenir, çelişen bilgiler ayrı listelenir (PH.10.2.2.c).

   PH.10.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde çelişen ya da şüpheli bilgiler ders kitabı ve ikinci bir kaynakla yeniden kontrol edilir. Her üye kendisine düşen bilgiyi bağımsız olarak doğrular ve sonucu gerekçesiyle gruba anlatır (E1.2). Doğrulanamayan bilginin kullanılıp kullanılmayacağına grup karar verir (PH.10.2.2.c).

   PH.10.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, doğrulama sonuçlarını kendi cümleleriyle özetler ve bilgilerin birbiriyle tutarlılığını yorumlar (KB2.3, KB2.14). Görüş ayrılıklarını önlemek için doğrulama ölçütlerinde ortak karar alınır; arkadaşların katkılarına dostça yaklaşılır (SDB3.2, D4). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir (PH.10.2.2.c).

   PH.10.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri kaynaklarıyla eşleştirmeleri istenir (eşleştirme soruları). Açık uçlu soru olarak 'Bir bilginin doğruluğu nasıl anlaşılır?' tartışılır (TAB2.2). Performans görevi olarak her grup doğrulama sürecini kısaca anlatır; öğretmen ve gruplar grup değerlendirme formunu doldurur (PH.10.2.2.c).

   PH.10.2.2

Sınıf defteri: PH.10.2.2 Hz. Ebu Bekir’in çocukları ile ilgili bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Hz. Ebu Bekir’in çocukları hakkında önceki haftalarda yürütülen bilgi toplama sürecini kısaca hatırlatır. Öğrencilerden bilgiyi nereden ve nasıl bulduklarını söylemeleri istenir (KB2.6). Bu haftanın hedefi olarak ulaşılan bilgilerin düzenli biçimde kaydedilmesi belirtilir. Bilgilerin dijital ortamlarda doğru kaydedilmesinin önemi vurgulanır (OB2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler, daha önce ulaşıp doğruladıkları bilgileri Hz. Ebu Bekir’in çocukları için hazırlanan kayıt kâğıdına bağımsız olarak işler; kaynak ve doğrulama notu da yazılır (PH.10.2.2.ç; E1.2). Hazırlanan kayıtlar eşlere kısaca sunulur. Sunumlar öz ve akran değerlendirme formlarıyla değerlendirilir.

   PH.10.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde üyelerin kayıtları karşılaştırılır; eksik ya da çelişen bilgiler fark edilip düzeltilir ve olası hatalar önlenir (SDB3.2). Her çocuk için kayıtlar birkaç cümlelik özete dönüştürülür (KB2.3). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (PH.10.2.2.ç).

   PH.10.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, kayıtlarını etkileşimli tahtada ortak bir tabloda düzenler (OB2; PH.10.2.2.ç). Kayıtlardan hareketle Hz. Ebu Bekir’in çocuklarıyla ilişkisi ve dostluk anlayışı yorumlanır (KB2.14; D4). Türk Dili ve Edebiyatı ile ilişkili olarak her grup, kaydettiği bilgileri kısa bir bilgilendirici paragrafla anlamlandırır (TAB2.2).

   PH.10.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları kayıt dosyasını Performans Görevi olarak sunmaları istenir. Eşleştirme Soruları ile çocukların isimleri ve kaydedilen bilgiler eşleştirilir; Açık Uçlu Sorular ile bilgilerin nasıl kaydedildiği ve doğrulandığı sorulur. Gruplar çalışmalarını Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir ve öğretmen dönüt verir (PH.10.2.2.ç).

   PH.10.2.2

Sınıf defteri: PH.10.2.2 Hz. Ebu Bekir’in çocukları ile ilgili bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste işlenen Hz. Ebu Bekir’in hayatı ve şahsiyetiyle ilgili bir soru sorarak dersi başlatır. Etkileşimli tahtada Hz. Ebu Bekir’in Müslüman oluşundan hicrete uzanan kısa bir zaman çizelgesi gösterilir. Öğrencilerden çizelgeye bakarak Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecinde hangi görevleri üstlenmiş olabileceğine dair tahminde bulunmaları istenir; ders hedefi bu tahminlerle duyurulur (PH.10.2.3.a).

   PH.10.2.3
2. Keşfetme25 dk

   Hz. Ebu Bekir’in Müslüman olması ve davetteki çabaları kapsamında gizli ve açık davet dönemleri, ilk Müslümanlar, İslam davetine tepkiler, Habeşistan’a hicret, isra ve miraç ile Akabe Biatleri takrir yöntemiyle anlatılır. Öğrencilerden ders kitabından bilgi toplayarak (KB2.6) her dönemde Hz. Ebu Bekir’in üstlendiği görevleri parçalarına ayırıp tabloya yazmaları istenir (PH.10.2.3.a).

   PH.10.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Ebu Bekir’in gizli davet dönemindeki faaliyetlerine yönelik açık uçlu sorular sorulur; öğrencilerden cevaplarını ders kitabındaki bilgilere dayandırmaları istenir. Öğretmen anlık dönüt verir ve cevaplardaki neden-sonuç ilişkilerini tahtada ayrıştırır (PH.10.2.3.a).

   PH.10.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde Hz. Ebu Bekir’in hicret yolculuğu için yaptığı hazırlıklar, alınan tedbirler, Sevr Mağarası’nda yaşananlar ve Kuba’daki faaliyetler incelenir. Karşılaşılabilecek sorunlar için alternatif çözümler üretilir (SDB3.2). Hz. Peygamber’in emanetleri sahiplerine teslim etme gayretine değinilerek onun ahde vefa konusundaki örnekliği ele alınır; yolculuktaki dostluk tartışılır (D4) (PH.10.2.3.a).

   PH.10.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hâlinde, Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü dönemlere göre çözümlediği tablo tamamlanır. Performans Görevi olarak her öğrenciden tablodan seçtiği bir dönemdeki rolü gerekçesiyle yazması istenir. Eşleştirme Soruları ile dönemler ve görevler eşleştirilir, Açık Uçlu Sorularla kavrayış yoklanır. Gruplar Grup Değerlendirme Formunu doldurur (PH.10.2.3.a).

   PH.10.2.3

Sınıf defteri: PH.10.2.3 Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste çözümlenen Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolüne ilişkin bilgileri kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada Hicret yolculuğu, Hudeybiye Antlaşması ve Tebük Seferi başlıkları gösterilir; öğrencilerden bu başlıkların ortak noktasını söylemeleri istenir. Dersin amacının Hz. Ebu Bekir’in katkılarını dönemlerine göre sınıflandırmak olduğu açıklanır. Öğrencilere sınıflandırmada hangi ölçütü kullanabilecekleri sorulur.

2. Keşfetme25 dk

   Hz. Ebu Bekir’in Hicret’teki yol arkadaşlığı, Hz. Peygamber’e gösterdiği sadakat (D4.1) çerçevesinde ders kitabı ve harita/atlas üzerinden incelenir. Öğrencilerden Mekke’den çıkıştan Medine’ye varışa kadar yaşanan olayları sırayla belirlemeleri ve bu olayları 'hazırlık', 'yolculuk', 'varış' gibi gruplara ayırmaları istenir. Gruplar ayırma ölçütlerini kavram haritası şablonuna yazar (PH.10.2.3.b).

   PH.10.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan Hz. Ebu Bekir’in Hicret’teki yol arkadaşlığının aşamalarını gösteren bir zihin haritası hazırlamaları istenir. Gerekli bilgiler ders kitabından ve dijital kaynaklardan toplanır (KB2.6, OB2). Hazırlanan haritalar öz değerlendirme formu ile değerlendirilir (PH.10.2.3.b).

   PH.10.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Ebu Bekir’in katıldığı savaşlar, Hudeybiye Antlaşması’ndaki rolü, Tebük Seferi’ndeki cömertliği, hac emîri tayin edilmesi ve Hz. Peygamber’in hastalık günlerinde Müslümanlara namaz kıldırması konuları kum saati tekniğiyle ele alınır. Öğrencilerden bu katkıları dönemlerine göre sınıflandıran eşleştirme sorularını çözmeleri istenir. Eşleştirmeler sınıfça kontrol edilir ve gerekçeleri sorulur (PH.10.2.3.b).

   PH.10.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Hz. Ebu Bekir’in İslam davetine katkılarını dönemlerine göre gösteren sınıflandırmayı bağımsız biçimde (E1.2) tamamlamaları istenir. Eşleştirme soruları ve performans görevi olarak hazırlanan zihin haritaları öğrenme kanıtı olarak toplanır. Gruplar çalışmalarını grup değerlendirme formuyla değerlendirir. Açık uçlu bir soruyla bir katkının hangi döneme ait olduğuna nasıl karar verildiği sorulur.

   PH.10.2.3

Sınıf defteri: PH.10.2.3 Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolüne ilişkin önceki iki haftada çözümlenen ve sınıflandırılan bilgilerden oluşan bir özet gösterir. Öğrencilerden bu özete bakarak bir bilgiyi seçmeleri ve nedenini söylemeleri istenir (KB2.3). Bugünkü hedef, bu rolün yorumlanması olarak belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, Hz. Ebu Bekir’in Hz. Peygamber’in vefatı sonrasındaki tutumuna değinir; ders kitabındaki ilgili metin birlikte okunur. Öğrencilerden metinden ve dijital kaynaklardan bu tutumu gösteren ifadeleri bulup listelemeleri istenir (KB2.6, OB2). Liste sınıfta karşılaştırılır ve bu tutumun tebliğ sürecinin devamı açısından neyi gösterdiği tartışılır (PH.10.2.3.c).

   PH.10.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü yorumlayan kısa bir metin yazmaları istenir. Metinde bir görüş belirtilmesi, görüşün tarihî olaylarla desteklenmesi ve akıcı bir anlatım kullanılması beklenir (KB2.14, E1.2). Yazılar eşleşen arkadaşlarıyla paylaşılır (PH.10.2.3.c).

   PH.10.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden performans görevi olarak rol oynama yöntemiyle Hz. Ebu Bekir’in hayatından bir bölümü canlandırmaları istenir. Gruplar önce veri toplar ve verileri düzenler, ardından sahneleme ve özgünlük ölçütlerine uygun bir canlandırma sunar; canlandırmada dostluk vurgusuna yer verilir (D4, TAB2.2). Sunumlar sonunda grup arkadaşlarıyla yorumlar paylaşılır (PH.10.2.3.c).

   PH.10.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, grup değerlendirme formunu doldurarak çalışmalarını değerlendirir. Öğretmen canlandırmaları veri toplama, verileri düzenleme, sahneleme ve özgünlük ölçütlerini içeren analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden açık uçlu sorularla Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü yorumlamaları, eşleştirme sorularıyla kavramları ilgili olaylarla eşleştirmeleri istenir.

   PH.10.2.3

Sınıf defteri: PH.10.2.3 Hz. Ebu Bekir’in tebliğ sürecindeki rolünü özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Mekke'den Medine'ye hicret güzergâhını gösterir ve yolculukta güvenilir bir arkadaşın yerinin ne olduğunu sorar. Öğrencilerden kısa yanıtlar alınır. Hz. Ebu Bekir'in Hz. Peygamber'e yol arkadaşlığının dostluk değeri açısından ele alınacağı belirtilir (D4).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ilgili metni bireysel okuyarak hicret hazırlıklarına, Sevr Mağarası'ndaki bekleyişe ve yolculuğa dair bilgileri toplar (KB2.6). Topladıkları bilgileri üç maddelik bir özet hâlinde defterlerine yazar (KB2.3). Özetler eşlerle karşılaştırılır ve eksikler tamamlanır.

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup hicret yolculuğunun bir aşamasını (hazırlık, mağara, yol) seçer. Gruplar Hz. Ebu Bekir'in bu aşamadaki davranışlarını yorumlar ve bunların dostluğa nasıl örnek olduğunu açıklar (KB2.14, D4). Karşılaşılabilecek tehlikeler ve alınan önlemler belirlenir (SDB3.2).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler bireysel olarak Hz. Ebu Bekir'in gözünden kısa bir günlük sayfası yazar; olayları kendi cümleleriyle ilişkilendirerek anlam oluşturur (TAB2.2). Metin, Türk Dili ve Edebiyatı dersindeki anlatım özelliklerine dikkat edilerek yazılır. Gerekli bilgiler etkileşimli tahtadan ve güvenilir dijital kaynaklardan doğrulanır (OB2). Öğrenciler yazım kararlarını kendileri verir (E1.2).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar bulgularını sunar; Grup Değerlendirme Formu ile akran dönütü verilir. Öğrencilerden Hz. Ebu Bekir'in hicretteki rolünü açıklayan Açık Uçlu Soruları yanıtlamaları ve olayları kişilerle Eşleştirme Soruları üzerinde eşleştirmeleri istenir. Performans Görevi olarak yazılan günlük sayfaları toplanır.

Sınıf defteri: Hz. Ebu Bekir’in Hicrette Yol Arkadaşlığı; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Medine'ye hicret sonrası İslam toplumunu yansıtan bir harita ve görsel gösterir; öğrencilerden görselde gördüklerini söylemeleri istenir (OB4). Önceki haftada işlenen Hz. Ebu Bekir'in Hicrette yol arkadaşlığı hatırlatılarak Medine'deki yeni dönemle bağ kurulur. Öğrencilerden 'Müslümanlara savaş izni verilmeden önce hangi sorunlarla karşılaşılmış olabilir?' sorusuna tahminde bulunmaları istenir ve ders konusu Savaşa İzin Verilmesi olarak duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; ders kitabındaki ilgili bölümden Medine'ye hicretten sonra İslam toplumunun oluşma sürecindeki faaliyetler ile Hz. Peygamber'in Medine'de gerçekleştirdiği sosyal ve siyasi değişimler okunur. Gruplar bu değişimleri çalışma kâğıdına yazar ve her değişimin Müslümanların güvenliğiyle ilişkisini sorgular (KB2.8). Her grup bulduğu iki bilgiyi sınıfa aktarır; bilgiler tahtadaki ortak listede toplanır (PH.10.3.1.a).

   PH.10.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara Mekkeli müşriklerin Hicret'ten sonra Müslümanlara karşı takındıkları tutumları anlatan ders kitabı metni verilir. Gruplar tutumları çalışma kâğıdındaki tabloya tutum, uygulayan taraf ve Müslümanlar üzerindeki etki sütunlarıyla kaydeder (OB7). Farklı grupların bulgularını dinlerken diğer görüşlere açık olunur (E3.5); toplanan bilgiler tahtada birleştirilir (PH.10.3.1.a).

   PH.10.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, münafıkların faaliyetlerini ve Hz. Peygamber'in münafıklarla mücadele metodunu ders kitabı üzerinden kısaca aktarır. Gruplar, bu faaliyetlerin toplumsal düzene etkisini ve Hz. Peygamber'in sorunu büyümeden önleyen tutumunu tartışır (SDB2.3, SDB3.2). Elde edilen bilgiler çalışma kâğıdına eklenir (PH.10.3.1.a).

   PH.10.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki bilgi tablolarını gözden geçirmeleri ve savaşa izin verilmeden önceki durumlara ilişkin topladıkları bilgiler arasından en önemli ikisini gerekçesiyle yazmaları istenir (PH.10.3.1.a). Öğretmen, bilgi toplama sürecini Gözlem Formu ile değerlendirir. Bilgi toplarken gösterilen çabanın değeri vurgulanır (D3) ve gruplardan birkaçının seçtiği bilgiler sınıfla paylaşılır.

   PH.10.3.1

Sınıf defteri: PH.10.3.1 Askerî mücadeleyi gerektiren durumlar konusunda genelleme yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Müslümanlara savaş izni verilmesini hatırlatarak sınıfa "Bir toplumun savaşmak zorunda kaldığı durumların ortak yönleri olabilir mi?" sorusunu yöneltir. Öğrencilerin ön fikirleri alınır ve etkileşimli tahtada kısa bir listeye dönüştürülür. Bu hafta askerî mücadeleyi gerektiren durumların ortak özelliklerinin belirleneceği açıklanır (KB2.8, E3.5). Öğrencilerden ders kitaplarında ilgili bölümü açmaları istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, savaşa izin veren ayetleri etkileşimli tahtada gösterir ve ders kitabından birlikte okutur. Gruplar, Hicret'ten sonra Müslümanların durumunu, Mekkeli müşriklerin tutumlarını ve savaşa izin veren ayetleri üç sütunlu bir çalışma kâğıdında ilişkilendirir. Her grup, bu üç unsurda yinelenen ortak noktaları belirler ve tahtada paylaşır (PH.10.3.1.b) (KB2.7, SDB2.3).

   PH.10.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen "seriyye" ve "gazve" kavramlarını açıklar; öğrenciler kavramları kitaptan bulup çalışma kâğıdına yazar. Hz. Peygamber'in ilk seriyyeleri hangi amaçlarla sevk ettiği harita veya atlas üzerinde gösterilerek incelenir ve bu amaçlardaki ortak noktalar belirlenir (PH.10.3.1.b) (OB4, KB2.4).

   PH.10.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, kavram haritası şablonuyla zihin haritası oluşturur; merkeze "Savaşa izin verilen durumlar" yazılır. Hz. Peygamber'in katıldığı savaşların gerçekleşme sebepleri kitaptan taranarak dallara eklenir ve sebeplerdeki ortak özellikler ayrı renkte işaretlenir (PH.10.3.1.b) (OB7, MAB4.4, E3.11). Haritalar sınıfta kısaca sunulur.

   PH.10.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, grupların zihin haritalarından yola çıkarak askerî mücadeleyi gerektiren durumların belirlenen ortak özelliklerini sınıfla birlikte özetler (PH.10.3.1.b). Çalışma Kâğıdı toplanarak Performans Görevi olarak değerlendirilir. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurarak birlikte çalışma süreçlerini değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, Gözlem Formu notlarına dayanarak dönüt verir (D3, SDB3.3).

   PH.10.3.1

Sınıf defteri: PH.10.3.1 Askerî mücadeleyi gerektiren durumlar konusunda genelleme yapabilme; değerlendirme