1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: İş Sağlığı ve Güvenliği Dolu
- Ders
- Temel Otomotiv Teknolojisi
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma
- Süre
- 10 ders saati (400 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alabilme
Programlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Otomotiv Teknolojileri Alanına ait temel mekanik ve temel elektrik sistemlerinin bakım ve onarımlarını yapma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Matematik, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Derecelendirme Ölçeği
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Kelime İlişkilendirme Testi
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Karşılaştırma Tablosu
- Açık Uçlu Sorular
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde kelime ilişkilendirme testleri, karşılaştırma tablosu, kontrol listesi, boşluk doldurma, doğru/yanlış, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprağı, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından amaca uygun olanlar seçilerek kullanılabilir. Öğrencilerin öğretim sürecine aktif katılımını sağlamak ve kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Dersin uygulama temelli yapısı gereği öğrencilerin devre bağlantılarını doğru şekilde kurmaları, elektriksel büyüklükleri ölçmeleri, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymaları, mekanik parçalarda yaptıkları kontrol ve ölçmeleri, motor parçalarını söküp-takmaları öğrenme kanıtı olarak değerlendirilebilir. Bu süreçte öğrencilerin uygulamalarda izledikleri adım ve ortaya koydukları ürünler, derecelendirme ölçeği veya kontrol listeleriyle değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendi öğrenmelerini izlemesi ve arkadaşlarının süreçlerine katkı sağlaması amacıyla öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarına yer verilebilir. Uygulama faaliyeti kapsamında öğrencilerden, atölye ortamında araçlarda sık karşılaşılan akü arızalarını gerçek araçlar üzerinde incelemeleri; arızaların nedenlerini ve belirtilerini ölçüm cihazları kullanarak tespit etmeleri sağlanabilir. Tespit edilen arızalara yönelik uygun çözüm yollarını belirlemeleri ve bu çözümleri uygulamaya dönük olarak göstermeleri istenebilir. Ayrıca Otto ve dizel çevrimlerini motor kesitleri, görsel materyaller veya deney setleri üzerinden karşılaştırmaları; elde ettikleri bilgileri kısa bir uygulama raporu hâline getirerek sınıf ortamında sunmaları sağlanabilir. Uygulama faaliyetleri, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı veya derecelendirme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir. Süreç akran ve öz değerlendirme formları ile desteklenebilir.
Ön Değerlendirme Süreci Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Köprü Kurma Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB
- Derse Giriş40 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
- Keşfetme120 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Öğrencilere atölye çalışma alanı tanıtılır, iş güvenliği kuralları ile muhtemel iş kazaları ve meslek hastalıkları açıklanır. Öğrencilerin iş güvenliği kuralları, iş kazaları ve meslek hastalıklarını kavrama düzeyleri, kelime ilişkilendirme testleri, karşılaştırma tablosu, boşluk doldurma, doğru/yanlış, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir. Çalışma alanının nasıl düzenleneceği gösterildikten sonra öğrencilerden gruplara ayrılarak çalışma alanını iş güvenliği kurallarına uygun şekilde düzenlemeleri istenir (E2.2, SDB2.2). Yangın önleme tedbirleri kapsamında atölyedeki yangın tehlikeleri öğrencilere açıklanır, yangın söndürücüler ve diğer yangınla mücadele ekipmanlarının kullanımı uygulamalı olarak gösterilir; ardından öğrencilerden yangın söndürme ekipmanlarını tekniğine uygun olarak kullanmaları istenir (SDB3.3, D16.3). Atölyedeki muhtemel acil durumlar öğrencilere açıklanır, acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir; ardından atölyedeki muhtemel acil durum senaryolarından biri (deprem, yangın, kimyasal dökülmesi atölyede karşılaşılabilecek iş kazaları vb.) seçilerek uygulama yaptırılır (D3.3, OB1). Çevrenin önemi öğrencilere açıklanır, atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılmasının gerekliliği vurgulanır; çevre koruma tedbirleri kapsamında atıkların depolanması, ayrıştırılması ve bertaraf edilmesi yöntemleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilere çalışma ortamında oluşan atıkları uygun şekilde ayrıştırma, depolama ve uzaklaştırma uygulaması yaptırılır (D18.3, OB4). Çalışma alet ve donanımlarının bakımları ve bakım yapılmadığında ortaya çıkabilecek olumsuzluklar öğrencilere gösterilerek açıklanır, bakım işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden çalışma alet ve donanımlarının bakımlarını yapmaları istenir (OB7). Kişisel koruyucu donanımlar (KKD) öğrencilere tanıtılır. İşin özelliğine göre kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımların nasıl kullanılacağı öğrencilere gösterilerek açıklanır. Öğrencilerin kişisel koruyucu donanımları kavrama düzeyleri kelime ilişkilendirme testleri, boşluk doldurma, doğru/yanlış, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprağı, ile değerlendirilebilir. Ardından öğrencilerden kurallara uygun şekilde KKD kullanımını göstermeleri istenir. Atölyede kullanılan güvenlik levhaları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Öğrencilerden bu levhalardan gösterilenleri açıklamaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.14). Temel Servis Ekipmanları: Motorculukta kullanılan anahtarlar gösterilerek özellikleri ve kullanım alanları açıklanır. Anahtarların doğru kullanımı uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerden bu anahtarları iş başında kullanmaları istenir (KB2.2, E1.1). Otomotive özel takımların (torkmetre, buji lokması, sensör sökme anahtarı, segman bandı vb.) özellikleri ve kullanım alanları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Ardından öğrencilerden bu takımları iş başında amacına uygun ve doğru şekilde kullanmaları, iş bitiminde ise temizleyerek yerlerine koymaları istenir (D16.3, D18.2). Araç kaldırma ve sehpalama donanımlarının (liftler, krikolar, hidrolik kaldırıcılar, sehpalama ayakları vb.) özellikleri, kullanım yerleri ve güvenli kullanım kuralları öğrencilere ayrıntılı olarak açıklanır. Bu donanımların nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden araç kaldırma ve sehpalama donanımlarını kullanarak araçları güvenli şekilde kaldırmaları ve sehpalamaları istenir. Motor kaldırma ve sehpalama donanımlarının özellikleri ve kullanım yerleri açıklanır. Motor kaldırma ve sehpalama donanımlarının nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden bu donanımları kullanarak motorları güvenli şekilde kaldırmaları ve sehpalamaları istenir (SDB2.2). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.6, D3.3).
- Uygulama180 dk
Ölçme ve Kontrol İşlemleri: Öğrencilere ölçü sistemleri ile ölçme ve kontrol aletleri (kumpas, mikrometre, komparatör ve teleskobik geyç) kullanılarak ölçme işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterilerek açıklanır. Ardından bu ölçü aletleriyle doğru ölçü alma teknikleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilere iş parçası üzerinden ölçü alma uygulaması yaptırılır. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.7, D3.4). Temel Mekanik İşlemler: Öğrencilere markalama aletleri gösterilerek tanıtılır, iş parçasının nasıl temizleneceği uygulamalı olarak gösterilir ve markalama aletleriyle markalama yapma işlemi uygulanarak açıklanır; ardından öğrencilerden markalama aletlerini kullanarak verilen iş resmine uygun şekilde iş parçasına markalama yapmaları sağlanır (KB2.16, OB4). Kesme araç gerecinin kullanım alanları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Mengeneler tanıtılarak kullanım sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar belirtilir. İş parçasının mengeneye doğru şekilde nasıl bağlanacağı uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin iş parçalarını tekniğine uygun olarak mengeneye bağlamaları sağlanır. Kesme aletleri kullanılarak iş parçasının istenen ölçülerde nasıl kesileceği gösterilir. Öğrencilerden kendi iş parçalarını belirlenen ölçülere uygun şekilde kesmeleri istenir. Eğeler ve gönyelerin özellikleri ile çeşitleri öğrencilere gösterilerek açıklanır. Ardından iş parçasının eğelenerek gönyeye getirilmesi işlemi uygulama yapılarak gösterilir. Daha sonra öğrencilerden eğeleme uygulaması yaparak iş parçalarının doğruluğunu gönye ile kontrol etmeleri sağlanır (KB2.7, D16.3). El taşlama aleti ile taşlama işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilere uygulama yaptırılır. Nokta, çizecek, tornavida, matkap ve keski ağızlarının bileme işlemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden bu aletleri bilemeleri istenir. Matkap tezgâhı ve matkaplar tanıtılarak özellikleri açıklanır. İş parçasına uygun matkap seçimi hakkında bilgi verilir. Matkap tezgâhında metal parça üzerine delik açma işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden kendi iş parçalarını verilen ölçülere uygun şekilde delmeleri istenir (KB2.16). Kılavuz seti öğrencilere gösterilerek tanıtılır. İş parçasına havşa açma işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerden kendi iş parçalarına havşa açmaları istenir. İş parçasındaki deliğe kılavuz kullanılarak diş açma işlemi gösterilerek açıklanır, ardından öğrencilerden kendi iş parçalarında diş açma işlemini yapmaları istenir. Ayrıca diş tarağı ile vida dişlerini ölçme ve vida dişlerinin onarım işlemleri gösterilerek öğrencilere uygulama yaptırılır. Pafta seti gösterilerek tanıtılır. Silindirik iş parçasına pafta ile diş açma işlemi uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden kendi iş parçalarına pafta ile diş açma uygulaması yaptırılır. Perçinleme aletleri tanıtılır. Perçin tabancası ile perçinleme işlemi gösterilerek öğrencilerden perçinleme uygulaması yapmaları istenir (E3.2). Cıvata çeşitleri ve özellikleri açıklanır. Uygun anahtarlar kullanarak cıvata sökme ve takma işlemi uygulamalı olarak gösterilir. Ardından torkmetrenin kullanımı gösterilir. Öğrencilerden çeşitli cıvata ve somunları, torkmetre ile uygun torkta sıkmaları sağlanır. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (D3.2). İçten Yanmalı Motorlar: Öğrencilere içten yanmalı motorların tanımı, tarihçesi ve kullanım alanları açıklanır (OB1, E1.1). İçten yanmalı bir motorun genel yapısı ve parçaları açıklanır. Öğrencilerin içten yanmalı motorların tanımı, tarihçesi, yapısı ve kullanım alanlarını ile ilgili araştırma raporu hazırlamaları istenir. Hazırlanan raporlar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir. (KB2.3, KB2.6). Motor terimlerinin tanımları yapılır. Dört zamanlı bir motorda çevrim açıklanır. Otto (benzinli) çevrimi ve dizel çevrimlerinin karşılaştırması yapılır. Öğrencilerden otto ve dizel çevrimlerini karşılaştıran rapor hazırlayarak sınıfta sunmaları istenir. Öğrencilerin yapacağı sunum dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (KB2.7). Supap zaman ayar diyagramı gösterilerek açıklanır. Öğrencilerden supap zaman ayar diyagramını temrin defterlerine çizerek açıklamasını yazmaları istenir. Bu çalışma dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (OB4). Sabit Motor Parçaları: Öğrencilere içten yanmalı motorlarda emme ve egzoz sistemleri araç üzerinde gösterilerek açıklanır. Manifoldları motor üzerinden sökme işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin motor üzerinden manifoldları sökmeleri sağlanır. Manifoldların kontrolleri gösterilerek öğrencilerden gerekli kontrolleri yapmaları istenir (KB2.2). Silindir kapağının ve contasının görevleri ve yapısal özellikleri ile yanma odası çeşitleri ve yapısal özellikleri açıklanır. Silindir kapağının sökülmesi ve değiştirilmesi işlemleri öğrencilere uygulamalı olarak gösterilir, ardından öğrencilerden silindir kapağını sökme uygulaması yapmaları istenir. Silindir kapağının kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin gerekli kontrolleri gerçekleştirmeleri sağlanır (OB4). Silindir blokunun görevleri, yapısal özellikleri ve kısımları açıklanır. Silindir blokunun kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrenciler gruplara ayrılarak bu kontrolleri gerçekleştirmeleri sağlanır. Silindirlerin komparatör yardımı ile ölçümü uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin silindir ölçümlerini yapmaları sağlanır. Ardından silindir blokunun sökülmesi ve değiştirilmesi işlemi uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerden silindir blokunu söküp değiştirme/geri takma işlemini yapmaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (SDB2.2, OB1). Supap Sistemleri: Öğrencilere külbütör mekanizmasının görevi ve yapısal özellikleri açıklanır. Külbütör mekanizmasının aşınma ve eğiklik kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin bu kontrolleri yapmaları sağlanır. Külbütör mekanizmasının sökülmesi ve değiştirilmesi işlemleri uygulamalı olarak gösterilir, ardından öğrencilerden külbütör mekanizmasını söküp değiştirmeleri/geri takmaları istenir (OB1, KB2.2). Kam milinin görevleri ve yapısal özellikleri açıklanır. Kam milinin aşınma ve eğiklik kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin bu kontrolleri yapmaları sağlanır. Ardından kam milinin sökülme ve değiştirme/geri takma işlemleri gösterilerek öğrencilerin kam milini söküp değiştirme/geri takma işlemini yapmaları sağlanır (KB2.7, SDB2.2). Zaman ayar düzeneklerinin görevleri ve çeşitleri açıklanır. Zaman ayar mekanizmasının kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerden bu kontrolleri yapmaları istenir.
- Sonuçlandırma60 dk
Öğrencilerin "b) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.
Sınıf defteri: İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma; değerlendirme
Derse Giriş 40 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
Keşfetme 120 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Öğrencilere atölye çalışma alanı tanıtılır, iş güvenliği kuralları ile muhtemel iş kazaları ve meslek hastalıkları açıklanır. Öğrencilerin iş güvenliği kuralları, iş kazaları ve meslek hastalıklarını kavrama düzeyleri, kelime ilişkilendirme testleri, karşılaştırma tablosu, boşluk doldurma, doğru/yanlış, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir. Çalışma alanının nasıl düzenleneceği gösterildikten sonra öğrencilerden gruplara ayrılarak çalışma alanını iş güvenliği kurallarına uygun şekilde düzenlemeleri istenir (E2.2, SDB2.2). Yangın önleme tedbirleri kapsamında atölyedeki yangın tehlikeleri öğrencilere açıklanır, yangın söndürücüler ve diğer yangınla mücadele ekipmanlarının kullanımı uygulamalı olarak gösterilir; ardından öğrencilerden yangın söndürme ekipmanlarını tekniğine uygun olarak kullanmaları istenir (SDB3.3, D16.3). Atölyedeki muhtemel acil durumlar öğrencilere açıklanır, acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir; ardından atölyedeki muhtemel acil durum senaryolarından biri (deprem, yangın, kimyasal dökülmesi atölyede karşılaşılabilecek iş kazaları vb.) seçilerek uygulama yaptırılır (D3.3, OB1). Çevrenin önemi öğrencilere açıklanır, atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılmasının gerekliliği vurgulanır; çevre koruma tedbirleri kapsamında atıkların depolanması, ayrıştırılması ve bertaraf edilmesi yöntemleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilere çalışma ortamında oluşan atıkları uygun şekilde ayrıştırma, depolama ve uzaklaştırma uygulaması yaptırılır (D18.3, OB4). Çalışma alet ve donanımlarının bakımları ve bakım yapılmadığında ortaya çıkabilecek olumsuzluklar öğrencilere gösterilerek açıklanır, bakım işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden çalışma alet ve donanımlarının bakımlarını yapmaları istenir (OB7). Kişisel koruyucu donanımlar (KKD) öğrencilere tanıtılır. İşin özelliğine göre kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımların nasıl kullanılacağı öğrencilere gösterilerek açıklanır. Öğrencilerin kişisel koruyucu donanımları kavrama düzeyleri kelime ilişkilendirme testleri, boşluk doldurma, doğru/yanlış, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprağı, ile değerlendirilebilir. Ardından öğrencilerden kurallara uygun şekilde KKD kullanımını göstermeleri istenir. Atölyede kullanılan güvenlik levhaları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Öğrencilerden bu levhalardan gösterilenleri açıklamaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.14). Temel Servis Ekipmanları: Motorculukta kullanılan anahtarlar gösterilerek özellikleri ve kullanım alanları açıklanır. Anahtarların doğru kullanımı uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerden bu anahtarları iş başında kullanmaları istenir (KB2.2, E1.1). Otomotive özel takımların (torkmetre, buji lokması, sensör sökme anahtarı, segman bandı vb.) özellikleri ve kullanım alanları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Ardından öğrencilerden bu takımları iş başında amacına uygun ve doğru şekilde kullanmaları, iş bitiminde ise temizleyerek yerlerine koymaları istenir (D16.3, D18.2). Araç kaldırma ve sehpalama donanımlarının (liftler, krikolar, hidrolik kaldırıcılar, sehpalama ayakları vb.) özellikleri, kullanım yerleri ve güvenli kullanım kuralları öğrencilere ayrıntılı olarak açıklanır. Bu donanımların nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden araç kaldırma ve sehpalama donanımlarını kullanarak araçları güvenli şekilde kaldırmaları ve sehpalamaları istenir. Motor kaldırma ve sehpalama donanımlarının özellikleri ve kullanım yerleri açıklanır. Motor kaldırma ve sehpalama donanımlarının nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden bu donanımları kullanarak motorları güvenli şekilde kaldırmaları ve sehpalamaları istenir (SDB2.2). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.6, D3.3).
Uygulama 180 dk
Ölçme ve Kontrol İşlemleri: Öğrencilere ölçü sistemleri ile ölçme ve kontrol aletleri (kumpas, mikrometre, komparatör ve teleskobik geyç) kullanılarak ölçme işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterilerek açıklanır. Ardından bu ölçü aletleriyle doğru ölçü alma teknikleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilere iş parçası üzerinden ölçü alma uygulaması yaptırılır. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (KB2.7, D3.4). Temel Mekanik İşlemler: Öğrencilere markalama aletleri gösterilerek tanıtılır, iş parçasının nasıl temizleneceği uygulamalı olarak gösterilir ve markalama aletleriyle markalama yapma işlemi uygulanarak açıklanır; ardından öğrencilerden markalama aletlerini kullanarak verilen iş resmine uygun şekilde iş parçasına markalama yapmaları sağlanır (KB2.16, OB4). Kesme araç gerecinin kullanım alanları öğrencilere gösterilerek açıklanır. Mengeneler tanıtılarak kullanım sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar belirtilir. İş parçasının mengeneye doğru şekilde nasıl bağlanacağı uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin iş parçalarını tekniğine uygun olarak mengeneye bağlamaları sağlanır. Kesme aletleri kullanılarak iş parçasının istenen ölçülerde nasıl kesileceği gösterilir. Öğrencilerden kendi iş parçalarını belirlenen ölçülere uygun şekilde kesmeleri istenir. Eğeler ve gönyelerin özellikleri ile çeşitleri öğrencilere gösterilerek açıklanır. Ardından iş parçasının eğelenerek gönyeye getirilmesi işlemi uygulama yapılarak gösterilir. Daha sonra öğrencilerden eğeleme uygulaması yaparak iş parçalarının doğruluğunu gönye ile kontrol etmeleri sağlanır (KB2.7, D16.3). El taşlama aleti ile taşlama işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilere uygulama yaptırılır. Nokta, çizecek, tornavida, matkap ve keski ağızlarının bileme işlemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden bu aletleri bilemeleri istenir. Matkap tezgâhı ve matkaplar tanıtılarak özellikleri açıklanır. İş parçasına uygun matkap seçimi hakkında bilgi verilir. Matkap tezgâhında metal parça üzerine delik açma işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden kendi iş parçalarını verilen ölçülere uygun şekilde delmeleri istenir (KB2.16). Kılavuz seti öğrencilere gösterilerek tanıtılır. İş parçasına havşa açma işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerden kendi iş parçalarına havşa açmaları istenir. İş parçasındaki deliğe kılavuz kullanılarak diş açma işlemi gösterilerek açıklanır, ardından öğrencilerden kendi iş parçalarında diş açma işlemini yapmaları istenir. Ayrıca diş tarağı ile vida dişlerini ölçme ve vida dişlerinin onarım işlemleri gösterilerek öğrencilere uygulama yaptırılır. Pafta seti gösterilerek tanıtılır. Silindirik iş parçasına pafta ile diş açma işlemi uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden kendi iş parçalarına pafta ile diş açma uygulaması yaptırılır. Perçinleme aletleri tanıtılır. Perçin tabancası ile perçinleme işlemi gösterilerek öğrencilerden perçinleme uygulaması yapmaları istenir (E3.2). Cıvata çeşitleri ve özellikleri açıklanır. Uygun anahtarlar kullanarak cıvata sökme ve takma işlemi uygulamalı olarak gösterilir. Ardından torkmetrenin kullanımı gösterilir. Öğrencilerden çeşitli cıvata ve somunları, torkmetre ile uygun torkta sıkmaları sağlanır. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (D3.2). İçten Yanmalı Motorlar: Öğrencilere içten yanmalı motorların tanımı, tarihçesi ve kullanım alanları açıklanır (OB1, E1.1). İçten yanmalı bir motorun genel yapısı ve parçaları açıklanır. Öğrencilerin içten yanmalı motorların tanımı, tarihçesi, yapısı ve kullanım alanlarını ile ilgili araştırma raporu hazırlamaları istenir. Hazırlanan raporlar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir. (KB2.3, KB2.6). Motor terimlerinin tanımları yapılır. Dört zamanlı bir motorda çevrim açıklanır. Otto (benzinli) çevrimi ve dizel çevrimlerinin karşılaştırması yapılır. Öğrencilerden otto ve dizel çevrimlerini karşılaştıran rapor hazırlayarak sınıfta sunmaları istenir. Öğrencilerin yapacağı sunum dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (KB2.7). Supap zaman ayar diyagramı gösterilerek açıklanır. Öğrencilerden supap zaman ayar diyagramını temrin defterlerine çizerek açıklamasını yazmaları istenir. Bu çalışma dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (OB4). Sabit Motor Parçaları: Öğrencilere içten yanmalı motorlarda emme ve egzoz sistemleri araç üzerinde gösterilerek açıklanır. Manifoldları motor üzerinden sökme işlemi uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin motor üzerinden manifoldları sökmeleri sağlanır. Manifoldların kontrolleri gösterilerek öğrencilerden gerekli kontrolleri yapmaları istenir (KB2.2). Silindir kapağının ve contasının görevleri ve yapısal özellikleri ile yanma odası çeşitleri ve yapısal özellikleri açıklanır. Silindir kapağının sökülmesi ve değiştirilmesi işlemleri öğrencilere uygulamalı olarak gösterilir, ardından öğrencilerden silindir kapağını sökme uygulaması yapmaları istenir. Silindir kapağının kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin gerekli kontrolleri gerçekleştirmeleri sağlanır (OB4). Silindir blokunun görevleri, yapısal özellikleri ve kısımları açıklanır. Silindir blokunun kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrenciler gruplara ayrılarak bu kontrolleri gerçekleştirmeleri sağlanır. Silindirlerin komparatör yardımı ile ölçümü uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerin silindir ölçümlerini yapmaları sağlanır. Ardından silindir blokunun sökülmesi ve değiştirilmesi işlemi uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerden silindir blokunu söküp değiştirme/geri takma işlemini yapmaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir (SDB2.2, OB1). Supap Sistemleri: Öğrencilere külbütör mekanizmasının görevi ve yapısal özellikleri açıklanır. Külbütör mekanizmasının aşınma ve eğiklik kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin bu kontrolleri yapmaları sağlanır. Külbütör mekanizmasının sökülmesi ve değiştirilmesi işlemleri uygulamalı olarak gösterilir, ardından öğrencilerden külbütör mekanizmasını söküp değiştirmeleri/geri takmaları istenir (OB1, KB2.2). Kam milinin görevleri ve yapısal özellikleri açıklanır. Kam milinin aşınma ve eğiklik kontrolleri uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin bu kontrolleri yapmaları sağlanır. Ardından kam milinin sökülme ve değiştirme/geri takma işlemleri gösterilerek öğrencilerin kam milini söküp değiştirme/geri takma işlemini yapmaları sağlanır (KB2.7, SDB2.2). Zaman ayar düzeneklerinin görevleri ve çeşitleri açıklanır. Zaman ayar mekanizmasının kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir ve öğrencilerden bu kontrolleri yapmaları istenir.
Sonuçlandırma 60 dk
Öğrencilerin "b) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.
Farklılaştırma Boş
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Cetvel / pergel / gönye
Kaynaklar
- Temel Otomotiv Teknolojisi Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Temel Otomotiv Teknolojisi
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma
- Önerilen Süre
- 10 ders saati (400 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II DPO
Kazanımlar
Açıklamalar
- a) Atölye çalışma alanı tanıtılır.
- b) İş sağlığı ve güvenliği kuralları açıklanır.
- c) Muhtemel iş kazaları açıklanır.
- d) Meslek hastalıkları açıklanır.
- e) İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak çalışma alanı düzenlenmesi gösterilerek yaptırılır.
- a) Atölyedeki yangın tehlikeleri açıklanır.
- b) Yangın söndürücü ve diğer ekipmanın kullanımı uygulamalı olarak gösterilerek yaptırılır.
- a) Atölyedeki muhtemel acil durumlar ve yapılması gerekenler açıklanır.
- b) Çeşitli acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilerek yaptırılır.
- a) Çevrenin önemi açıklanır. Atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılması gerektiği açıklanır.
- b) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilerek yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
- Anlatım
- Soru-Cevap
- Problem Çözme
- Gösterip Yaptırma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Cetvel / pergel / gönye
Kaynaklar
- Temel Otomotiv Teknolojisi Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma ile ilgili günlük yaşamdan ya da meslekten bir örnek veya soru ile derse başlanır.
Güdüleme
İş güvenliği kuralları / Yangın önleme tedbirleri / Acil durumlar / Çevre koruma konusunun meslekteki ve günlük yaşamdaki yeri vurgulanır.
Gözden Geçirme
Öğrencilerin konuyla ilgili ön bilgileri sorularla yoklanır.
Derse Geçiş
Haftanın kazanımları öğrencilerle paylaşılır: Çalışma alanını iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak düzenler. Yangın önleme tedbirlerini alır. Acil durum tedbirlerini alır. Çevre koruma ile ilgili tedbirleri alır.
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Anlatım, soru-cevap ve gösterip yaptırma ile:
1) İş sağlığı ve güvenliği kuralları açıklanır.
2) Muhtemel iş kazaları açıklanır.
3) Meslek hastalıkları açıklanır.
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Atölye/laboratuvar uygulaması (grup çalışması, öğretmen gözetiminde):
1) Atölye çalışma alanı tanıtılır.
2) İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak çalışma alanı düzenlenmesi gösterilerek yaptırılır.
3) Atölyedeki yangın tehlikeleri açıklanır.
4) Yangın söndürücü ve diğer ekipmanın kullanımı uygulamalı olarak gösterilerek yaptırılır.
5) Atölyedeki muhtemel acil durumlar ve yapılması gerekenler açıklanır.
6) Çeşitli acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilerek yaptırılır.
7) Çevrenin önemi açıklanır. Atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılması gerektiği açıklanır.
8) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilerek yaptırılır.
Özet
Haftanın konuları öğrencilerle birlikte özetlenir; bir sonraki dersin konusu duyurulur.
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Derecelendirme Ölçeği
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Kelime İlişkilendirme Testi
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Karşılaştırma Tablosu
- Açık Uçlu Sorular
Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Grup çalışması gözlem formu
Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme
BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Belirtilen tarihlerde ve haftalarda, müfredat programına göre değişiklikler yapılabilir.
- Öğrenci merkezli öğretim yöntemleri ve teknikleri aktif olarak kullanılacaktır.
- Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitlilik sağlanacak ve süreç odaklı değerlendirme yapılacaktır.
- Bireysel farklılıklar dikkate alınarak öğretime yön verilecektir.
- Teknoloji entegrasyonu ile öğrenme süreçleri desteklenecektir.