T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF DEMİRYOLU ELEKTRİFİKASYONU DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş35 dk

   ELEKTRİK-ELEKTRONİK ESASLARI ünitesine giriş: Elektriğin Temel Esasları üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Elektrik-Elektronik Esasları: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından elektriğin temel esasları, atomun yapısı ve elektron hareketi görsel materyaller ve animasyonlu videolar aracılığıyla açıklanır. Elektriğin madde yapısı ile ilişkisi vurgulanarak elektron hareketinin elektriksel olayların temelini oluşturduğu ifade edilir. Ardından öğrencilerin bu kavramları örnekler üzerinden incelemeleri ve temel kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya koymaları sağlanır. Öğrencilerin inceleme ve temel kavramları ilişkilendirme becerileri, yapılandırılmış grid ve bağlam temelli sorular kullanılarak değerlendirilebilir (OB1, E1.1). Devamında öğretmen, elektrik enerji santralleri ve elektrik üretim aşamalarını şematik çizimler üzerinden açıklar.

3. Uygulama160 dk

   Mekanik-elektrik, kimyasal-elektrik gibi enerji dönüşüm süreçleri ele alınarak öğrencilerin üretim türlerini karşılaştırmaları ve elde ettikleri sonuçları yorumlamaları sağlanır. Karşılaştırma becerisinin ölçülmesinde T tablosu veya karşılaştırma tablolarından yararlanılabilir (OB4, KB2.7). Sonraki aşamada elektrik yükü, elektrik alanı, elektrik potansiyeli ve gerilim kavramları öğretmen tarafından tanımlanır. Problem çözümüne geçilmeden önce öğretmen tarafından elektrik yükü, alan ve potansiyel kavramlarını içeren örnek bir problem adım adım çözülerek çözüm yöntemi gösterilir. Öğrencilerin elektrik yük, alan ve potansiyel ile ilgili sayısal problemler çözmeleri, elde edilen sonuçları tablo hâline getirerek karşılaştırmaları sağlanır. Bu kapsamda öğrencilerin elektrik yükü, elektrik alanı ve elektrik potansiyeline ilişkin problem çözümleri yapmaları sağlanır (KB2.4). Deneylere başlamadan önce öğretmen tarafından deney düzeneği ve güvenlik adımları uygulamalı olarak gösterilir. Statik elektrik ve elektriklenme yöntemleri (sürtünme, dokunma, etkiyle) açıklanır, öğrencilerin elektrostatik yük problemlerini çözmeleri ve elektriklenme deneylerini yapmaları sağlanır (OB4, E3.2). Öğretmen elektriksel iş ve güç kavramlarını formüller ve grafikler yardımıyla açıklar. Açıklamanın ardından öğretmen tarafından örnek bir elektriksel iş ve güç problemi çözülerek çözüm basamakları gösterilir. Öğrencilerin farklı yükler için elektriksel iş ve güç hesaplamaları yapmaları, sonuçları yorumlamaları beklenir (KB2.5, KB2.9). Uygulamaya geçilmeden önce öğretmen tarafından örnek bir yük senaryosu üzerinden uygun güç kaynağı seçimi adım adım gösterilir. Atölye uygulamalarında öğrencilerin elektrik enerji kaynağına ilişkin problemleri çözmeleri ve yapılan hesaplamalara göre uygun güç kaynağı seçimini yapmaları sağlanır (OB4, KB2.9, E3.6).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Elektrik yük hesapları yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektriğin Temel Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektriğin Temel Esasları) kısa sorularla yoklanır; elektriğin Temel Esasları konusuna dikkat çekilir. İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Elektrik akımı kavramı açıklanarak akım-gerilim-direnç ilişkisi ele alınır. Öğrencilerin elektrik akımı ve gerilim hesabı yapmaları sağlanır. Deneylere başlamadan önce öğretmen tarafından deney düzeneği kurularak her bir etki için örnek gözlem yapılır. Bu gösterimin ardından öğrenciler tarafından elektrik akımının ısı, ışık, manyetik ve kimyasal etkileri deneylerle gözlemlenir. Isı etkisinde iletken sıcaklık değişimleri, ışık etkisinde foto direnç devresi, manyetik etkide bobin çevresindeki alan ve kimyasal etkide elektroliz hücresi incelenir. Ölçüm sonuçlarının deftere kaydedilmesi sağlanır (OB2, KB2.6, E3.6). Devamında doğru akımın özellikleri ve doğru akım kaynakları açıklanır.

3. Uygulama160 dk

   Öğrencilerin pil bağlantı problemlerini hesaplamaları, seri ve paralel pil bağlantılarını kurmaları ve gerilim ölçümleri gerçekleştirmeleri sağlanır (OB4). Seri, paralel ve karışık devrelerde akım ve gerilim değerleri ölçülür. Öğretmen tarafından Ohm Kanunu açıklanır. Öğretmen tarafından deney düzeneği kurularak ilk akım ve gerilim ölçümü uygulamalı olarak gösterilir. Bu uygulamanın ardından öğrencilerin seri, paralel ve karışık devre problemlerini çözmeleri ve Ohm Kanunu deneyini yaparak akım-gerilim-direnç ilişkisini doğrulamaları sağlanır (KB2.9). Uygulamaya geçilmeden önce öğretmen tarafından çevre ve düğüm metodu kullanılarak örnek bir devre çözümü yapılır. Kirchhoff Kanunları açıklanarak öğrencilerin çevre ve düğüm metotlarıyla akım ve gerilim hesaplamaları yapmaları, deneysel sonuçlarla teorik hesapları karşılaştırmaları ve hata paylarını yorumlamaları sağlanır (OB4, KB2.4, E3.6). Bobin ve kondansatör elemanları tanıtılır. Öğrencilerin bobin ve kondansatör bağlantı hesaplarını yapmaları, reaktans, empedans ve faz farkı ilişkilerini hesaplamaları sağlanır (KB2.9, E3.6). Sonraki aşamada alternatif akımın özellikleri ve alternatif akım kaynakları açıklanır. Öğretmen tarafından örnek bir AC devre simülasyonu çözülerek faz, empedans ve güç faktörü ilişkisi gösterilir. Öğrencilerin simülasyon veya atölye ortamında alternatif akım gerilim-akım grafiğini oluşturmaları, grafik üzerinde bileşenleri yerleştirmeleri ve faz açısı değişimlerini incelemeleri sağlanır (KB2.7). Alternatif akımda bobin ve kondansatörün çalışması açıklanır. Hesaplamalara başlamadan önce öğretmen tarafından örnek bir seri R-L-C devresi üzerinden empedans ve güç faktörü hesabı yapılır. Öğrencilerin AC akımda endüktans ve kapasitans hesapları yapmaları, seri ve paralel R-L-C devrelerinin simülasyonunu yaparak empedans, güç ve güç faktörü hesaplamalarını gerçekleştirmeleri sağlanır (OB4, KB2.9, E3.6).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "f) Elektrik geriliminin özellikleri açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektriğin Temel Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektriğin Temel Esasları) kısa sorularla yoklanır; elektriğin Temel Esasları konusuna dikkat çekilir. Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin DC ve AC akımı karşılaştırmaları, AC bileşenlerini vektörel diyagramla göstermeleri ve sonuçları yorumlamaları beklenir (E3.6, KB3.1). Öğrenme birimi sonunda her grubun güneş paneli, DC motor veya LED aydınlatma elemanı içeren küçük ölçekli bir "Temel Elektrik Uygulaması" geliştirmesi sağlanır. Bu kapsamında öğrencilerden elektrik enerjisinin üretilmesi ve devre kurulumu süreçlerini gerçekleştirmeleri, devre üzerinde ölçüm işlemlerini yapmaları, elde ettikleri ölçüm sonuçlarını yorumlamaları ve sistemi güvenli kullanım esaslarına uygun biçimde çalıştırmaları beklenir. Öğrenciler, uygulama sürecini teknik rapor ve kısa sunum ile belgeleyerek devrenin çalışma prensibini açıklar. Devre kurulum doğruluğu, ölçüm ve yorumlama becerisi, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyum, uygulama sürecini açıklayabilme ve raporlama kalitesi ölçütlerine göre değerlendirilir (D3.2, OB4, KB2.9, E3.6, SDB2.2).

3. Uygulama160 dk

   Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Elektrifikasyon Sistemi ve Sabit Tesisler: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından demiryolu elektrifikasyonu kavramı, tarihsel gelişimi ve enerji verimliliği ile sürdürülebilir ulaşım açısından önemi görseller ve teknik videolar eşliğinde açıklanır. Öğrencilerin elektrifikasyon sistemlerinin çevresel katkıları, enerji tasarrufuna etkileri ve işletme verimliliği üzerine görüşlerini paylaşmaları sağlanır; elde edilen bulgular pano veya dijital ortamda görselleştirilir (OB1, E1.1, OB4, KB2.7). Devamında öğretmen, raylı sistemlerde kullanılan farklı gerilim ve frekanslardaki besleme sistemlerini (1,5 kV DC, 3 kV DC, 25 kV AC vb.) açıklar. AC ve DC besleme sistemlerinin özellikleri, avantajları ve dezavantajları şema çizimleri ile görseller üzerinden açıklanır (OB1, KB2.6). Öğretmen tarafından AC ve DC cer sistemlerinin özellikleri örnekler ve şemalarla açıklandıktan sonra, öğrencilerin AC ve DC cer sistemlerini gerilim seviyesi, enerji verimliliği, işletme maliyeti ve kullanım alanları açısından tablo veya poster hâlinde karşılaştırmaları sağlanır. Hazırlanan çalışmalar, sınıf ortamında sunularak farklı hat türlerinde tercih nedenleri tartışılır (OB4, KB2.9, SDB2.1). Öğretmen tarafından örnek bir sınıflandırma tablosu gösterildikten sonra öğrencilerin demiryolu elektrifikasyon sistemlerini enerji türlerine göre sınıflandırmaları sağlanır. Enerji türlerinin çevresel etkileri ve işletme verimliliğine katkıları grup çalışmalarıyla değerlendirilir; elde edilen sonuçlar tablo ve kısa raporlar hâlinde sınıf ortamında paylaşılır (E2.2).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "i) Elektrik akımı ve gerilim ilişkisi üzerine uygulama yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektriğin Temel Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektriğin Temel Esasları) kısa sorularla yoklanır; doğru Akımın Esasları konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Devamında öğretmen, elektrifikasyon sabit tesislerini (trafo merkezleri, cer postaları, enerji iletim hatları, SCADA sistemi) kavramsal harita yöntemiyle açıklar. Öğrencilerin her bir bileşenin görevini şematik olarak çizmeleri ve işlevlerini açıklamaları sağlanır (OB1, OB4, KB2.7, KB2.4, E2.2). Öğrencilerden bir demiryolu hattının enerji besleme zincirini (trafo merkezi-cer postası-katener/üçüncü ray-araç) sistem haritası üzerinde göstermeleri, enerji akış yönleri ve besleme noktalarını işaretlemeleri istenir. Kent içi raylı sistemlerde kullanılan sabit tesislerin çalışma prensipleri örnek videolar ve görseller üzerinden incelenir. Öğrencilerin bu sistemleri anlatan görsel materyal veya poster tasarlamaları sağlanır (OB4, KB2.5, D3.2).

3. Uygulama160 dk

   Uzaktan kumanda sistemi (SCADA) ve haberleşme altyapısı simülasyon ortamında veya gerekli güvenlik tedbirleri alınmış işletme sahalarında tanıtılır. Öğrencilerin SCADA üzerinden enerji izleme, uzaktan kumanda ve alarm mantığını teknik terimleri doğru kullanarak yorumlamaları sağlanır (OB2, KB2.9). Saha çalışmasında öğrencilerin trafo merkezleri, cer postaları ve kontrol odalarını ziyaret etmeleri sağlanır. Bu süreçte ekipmanların görevleri, topraklama düzenleri ve enerji akışı gözlemlenir. Ziyaret sonrasında öğrencilerin kısa bir gözlem raporu hazırlamaları sağlanır (KB2.2, KB2.4, D3.2, E2.2). Atölye ortamında veya maket üzerinde öğrencilerin besleme hatlarını ve elektriksel uyarı levhalarını doğru noktalara yerleştirmeleri sağlanır. Öğretmen tarafından enerji kesme-verme prosedürü uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilere görev dağılımı yapılarak enerji kesme-verme senaryosu uygulanır. Bölge postalarının çalışma sistemi maket veya simülasyon ortamında canlandırılır, öğrencilere görev dağılımı yapılarak enerji kesme-verme senaryosu uygulanır (OB4, KB2.5, D16.3, D3.2). SCADA tabanlı uzaktan kumanda sistemi üzerinden enerji kesme, topraklama ve yeniden devreye alma adımları örnek senaryo ile ele alınarak öğrencilerin bu adımları simülasyon ortamında uygulamaları sağlanır (OB4, KB3.1, D3.2). Elektrikli işletmelerde kullanılan uyarı levhalarının anlamları ve güvenlik açısından önemi açıklanır, öğrencilerin bu levhaları uygun noktalara yerleştirmeleri sağlanır (OB4, KB2.5, E2.2, D3.2, SDB2.2). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Trafo Merkezi ve Elemanları: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından trafo merkezlerinin demiryolu elektrifikasyonundaki yeri, görevleri ve genel mimarisi şemalar üzerinden açıklanır.

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Doğru akım devrelerinin hesapları yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Doğru Akımın Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Doğru Akımın Esasları) kısa sorularla yoklanır; doğru Akımın Esasları konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Güç ve ölçü transformatörleri, ayırıcı-kesici sistemleri, parafudurlar, YG sigortaları, koruma röleleri ve yardımcı donanımların görevleri tanıtılır (OB1, OB4). Öğretmen transformatörlerin yapısını, çeşitlerini ve çalışma prensibini açıklar; indüklenen gerilim, dönüştürme oranı, güç ve verim kavramları örnek hesaplamalarla anlatır. Öğrencilerin trafolarda güç, verim ve dönüşüm oranlarını hesaplamaları sağlanır. Dersin devamında öğrencilerin trafo merkezi genel şemalarını çizerek merkez elemanlarının adlandırılması sağlanır (KB2.4, KB2.9, E3.6). Akıllı trafo sensörleri ve izleme mantığı tanıtılarak sanal haritalar veya çevrim içi uygulamalar üzerinden trafo sahaları inceletilir (KB2.2, E2.2). Atölye uygulamalarında öğrencilerin YG dağıtım panosu etiket bilgilerini okumaları, anma değerlerini yorumlamaları, YG-AG uç bağlantılarını yapmaları ve kademe ayarı uygulamalarını gerçekleştirmeleri sağlanır (OB4, KB3.1).

3. Uygulama160 dk

   Öğretmen tarafından trafolarda bakım ve kontrollerin nasıl yapılacağı açıklanır. Bakım ve kontrol süreci öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen rehberliğinde öğrencilerin silikajel değişimi, Buchholz rölesi bağlantısı, yağ ve sargı ısı göstergesi ayarlarını ve ilgili ölçüm işlemlerini yapmaları sağlanır. İzolasyon yağı numunesi alınması, yağ boşaltma vanası kontrolü ve trafo yüzey temizliği uygulanır (D18.2). Meger kullanım esasları açıklanır, öğretmen tarafından meger kullanım esasları ve ölçüm adımları uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin YG trafo sargılarında sağlamlık ve kaçak kontrolü yapmaları sağlanır (KB2.6). Trafo koruma topraklaması ölçülür, topraklama bağlantıları kontrol edilir. Yıldız-üçgen-zikzak bağlantıları kurdurularak doğrulatılır. Sekonder devrelerde dengesiz yüklenmenin nedenleri ve sonuçları örnek senaryolarla açıklanır (OB4, KB2.5). Ölçü transformatörleri bölümünde akım ve gerilim trafolarının yapısı, çeşitleri ve bağlantı şemaları çizdirilir; montaj, devreye alma ve etiket değerleri değerlendirilir. Ölçü transformatörlerinin montaj ve bağlantıları uygulamaları olarak gösterilir. Öğrencilerden akım ve gerilim trafolarının montaj bağlantılarını yapmaları beklenir. Olası arıza senaryoları üzerinden bakım-onarım adımları uygulatılır (KB2.7, KB3.1, E3.6). Ayırıcı ve kesicilerin yapısı, çalışma prensibi ve çeşitleri açıklanır. Öğrencilerin ayırıcı ve kesicilerde etiket okuma, montaj-demontaj, açma-kapama testi, bakım ve parça değişimi işlemlerini sıralı biçimde uygulamaları sağlanır. Talimatlara uygun bir şekilde ayırıcıların izolatör ve bıçaklarının değiştirilmesi, kesicilerin ise iç parça değişimlerinin yapılması sağlanır (OB4, KB2.4).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "g) Kirchhoff Kanunu kullanılarak deneyler yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Doğru Akımın Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Doğru Akımın Esasları) kısa sorularla yoklanır; doğru Akımın Esasları konusuna dikkat çekilir. Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Ark boynuzlarının atlama aralıkları standartlara göre ayarlanır. Parafudurların yapısı, çeşitleri ve kullanım yerleri açıklanır, deşarj enerjisi hesapları yaptırılır ve parafudur montaj-bağlantıları uygulanır. YG sigortalarının seçim kriterleri doğrultusunda montaj-demontaj ve bağlantı işlemleri yaptırılır. Koruma röleleri uygulamalarında aşırı akım, toprak ve toprak kaçağı rölelerinin montajı, hata kodu okuma, arıza analizi ve fonksiyon testleri gerçekleştirilir (KB2.9, KB3.1, E3.6). Demiryolu transformatör merkezleri ulusal ve kent içi sistemler açısından karşılaştırılır. Primer ve sekonder bölümlerde bulunan elemanlar şema üzerinde gösterilir, röle ekranları üzerinden arıza-sebep-çözüm ilişkisi kurdurulur (OB4, KB2.7).

3. Uygulama160 dk

   Kompanzasyon sistemlerinin enerji kalitesi üzerindeki etkileri açıklanır. SCADA sisteminin trafo merkezine özel uygulamaları (manevra, alarm, kilitleme, kayıt ve LOTO entegrasyonu) açıklanır. Öğrencilerin senaryo üzerinden ayırıcı-kesici kumandası ve enerji kesme-verme işlemlerini uygulamaları sağlanır (OB2, KB2.13). Saha ziyareti veya simülasyon ortamında trafo merkezi ekipmanları, topraklama güzergâhları ve enerji kesme-topraklama-devreye alma akışı gözlemlenir. Arıza senaryoları (aşırı akım, toprak kaçağı, yağ seviyesi alarmı) canlandırılarak doğru müdahale sıralaması uygulatılır (KB3.1, E3.6). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Enerji İletim Sistemleri: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından katener sisteminin görevi, yapısı ve enerji iletim prensipleri teknik çizimler, şemalar ve görsel materyaller aracılığıyla tanıtılır. Katener sistemini oluşturan direk, konsol, izolatör, pandül, gerdirme cihazı, kontak teli, besleme hattı ve yardımcı donanımlar görseller üzerinden gösterilerek görevleri açıklanır. Öğrencilerin katener sistemi bileşenlerini tanımaları ve görevlerini sıralamaları sağlanır (OB1, E1.1, OB4, KB2.4). Devamında öğretmen; katener hattında direk yeri tespiti, direk dikim kriterleri, açıklık hesapları, kurplu yolda fleş hesabı ve güvenlik önlemlerini proje paftaları üzerinden açıklar. Öğrencilerin projeye göre direk açıklıklarını hesaplamaları ve kurplu yolda fleş hesabı yapmaları sağlanır (KB2.9, D3.2). Uygulama aşamasında öğrencilerin direk montajı için karot sabitleme elemanlarını seçmeleri, katener direği ayarını yapmaları, direk dibine kum koyma ve çember betonunu dökme işlemlerini maket üzerinde gerçekleştirmeleri sağlanır.

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "j) Bobin bağlantılarının hesapları gösterilip yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Doğru Akımın Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Alternatif akımın özellikleri, elde edilme yöntemleri ve bileşenleri üzerine giriş yapılır. Alternatif akımın temel kavramları etkileşimli tahta üzerinden görselleştirilerek aktarılır (OB4). Öğrencilerden alternatif akım ile doğru akım arasındaki temel farkları içeren ön bilgilerini paylaşmaları istenir.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Alternatif akımın özellikleri ve bileşenleri görsel materyaller eşliğinde açıklanır (OB1). Öğrencilerden alternatif akım üretim süreçlerini içeren bir şema oluşturmaları istenir.

3. 30 dk
   Etkinlik 2

   İzolatör, boru ve iletken seçimi ile bağlantı esasları açıklanır. Öğrenciler tarafından montaj karnesi hazırlanarak besleme planı etüt edilir (OB4, KB3.1).

4. 30 dk
   Etkinlik 3

   Katener hattında lente bağlantısı ve mesnet montajı işlemleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrenciler tarafından katener sisteminde koruma topraklaması uygulanır (OB1, KB3.1).

5. 25 dk
   Etkinlik 4

   Topraklama direnci ölçümleri yapılır ve veriler kayıt altına alınır (OB2, E2.2). Öğrencilerden topraklama sonuçlarını karşılaştırmalı olarak raporlamaları istenir.

6. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Gerdirme sisteminin çalışma prensibi ve makara-palanga montajı gösterilir. Öğrencilerce gerdirme cihazı halatlarının X ve Y boyları hesaplanır (KB2.9, E3.6).

7. 25 dk
   Etkinlik 2

   Anti balansan askı pandül uzunluğu ve teli aralıkları hesaplanarak uygun pandülaj çalışması yapılır (KB2.9, E3.6). İşlemler proje ölçülerine göre kontrol edilir.

8. 25 dk
   Etkinlik 3

   Enerji kesme-verme prosedürleri ve LOTO adımları örnek senaryo üzerinden gösterilir (D16, D3.2). Öğrencilerce güvenli çalışma kurallarına uygun olarak enerji kesme uygulaması yapılır.

9. 25 dk
   Etkinlik 4

   Rijit katener sisteminin yapısı ve klasik telli sistemle farkları açıklanır. Öğrenciler tarafından montaj yuvaları açılır ve iletken ray profilleri doğru hizalanarak monte edilir (OB2).

10. 30 dk
    Etkinlik 5

    Üçüncü ray sisteminin yapısı, çalışma prensibi ve arıza senaryoları analiz edilir (KB2.2, E3.6). Öğrencilerce üçüncü ray yalıtım malzemelerinin bakımı ve topraklaması gerçekleştirilir.

11. 25 dk
    Etkinlik 6

    Saha çalışmalarında üçüncü ray yüksekliği, rampa eğimi ve sıcaklık değişimine bağlı genleşmeler ölçülür (KB2.2). Öğrencilerce genleşme eklemleri arasındaki aralıklar kontrol edilir.

12. Sonuçlandırma55 dk

    Alternatif akım sistemlerinin bileşenleri ve uygulama aşamaları üzerine değerlendirme yapılır. Öğrencilerden hazırlanan gözlem formları ve öz değerlendirme formlarını doldurmaları istenir. Uygulama sırasında karşılaşılan teknik sorunlar tartışılır.

Sınıf defteri: Alternatif Akımın Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Alternatif Akımın Esasları) kısa sorularla yoklanır; alternatif Akımın Esasları konusuna dikkat çekilir. Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin güneş paneli ve motor içeren basit bir raylı sistem maketi hazırlamaları sağlanır. Bu maket üzerinden enerji dönüşümü, enerji kayıpları ve verim oranları gözlemlenir, öğrencilerin bulgularını yorumlamaları sağlanır (OB4, KB2.5, E2.2). Sonraki aşamada öğrencilerin SCADA enerji izleme simülasyonu veya uygun işletme ortamlarında SCADA sistemlerini kullanarak raylı sistemlerde enerji akışı ve kayıplarını incelemeleri sağlanır. Alarm, enerji kesme ve tüketim senaryoları üzerinden uygulamalar yaptırılır (OB2, KB2.6, E3.6).

3. Uygulama160 dk

   Her grubun enerji kayıplarını azaltmaya yönelik bir "Enerji Verimliliği ve Karbon Azaltımı Senaryosu" oluşturması sağlanır. Bu kapsamda öğrencilerin rejeneratif frenleme oranının artırılması, istasyon aydınlatma sürelerinin optimize edilmesi veya enerji izleme sistemlerinin etkin kullanımı gibi çözüm önerileri geliştirmeleri beklenir (KB3.1, E3.6, D3.2). Hazırlanan senaryolar dijital sunum hâlinde sınıfta paylaşılır, grup içi iş birliği ve iletişim becerileri değerlendirilir (SDB2.2). Öğrenme birimi sonunda öğrencilerin "Yeşil Enerji ve Sürdürülebilir Ulaşım Çalışması" hazırlamaları sağlanır. Çalışmada; güneş paneli, mini jeneratör veya SCADA simülasyonundan elde edilen veriler kullanılarak enerji akış şemaları, verim hesapları ve karbon azaltım grafiklerinin oluşturulması beklenir. Hazırlanan maket veya dijital modeller üzerinden sunum yapılır; çalışmalar teknik doğruluk, enerji verimliliği, çevresel katkı ve yaratıcı çözüm üretme ölçütlerine göre değerlendirilir (OB4, E2.2, D3.2, D18.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir.

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "i) Alternatif akımda rezonans devre hesaplarını yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Alternatif Akımın Esasları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   ELEKTRİFİKASYON SİSTEMİ VE SABİT TESİSLER ünitesine giriş: Elektrifikasyon Sistemi üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin elektrifikasyon Sistemi ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler elektrifikasyon Sistemi ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Elektrifikasyon Sistemi).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Raylı sistemlerde kullanılan elektrik enerjisinin gerilim ve frekans değerleri açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektrifikasyon Sistemi; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektrifikasyon Sistemi) kısa sorularla yoklanır; elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme konusuna dikkat çekilir. Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Elektrifikasyon sisteminin çevreye katkıları açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektrifikasyon Sistemlerinde Besleme) kısa sorularla yoklanır; elektrifikasyon Sabit Tesisleri konusuna dikkat çekilir. İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin elektrifikasyon Sabit Tesisleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler elektrifikasyon Sabit Tesisleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Elektrifikasyon Sabit Tesisleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "e) Enerji iletim sistemleri genel olarak sıralanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektrifikasyon Sabit Tesisleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Elektrifikasyon Sabit Tesisleri) kısa sorularla yoklanır; elektriksel İşaret Levhaları konusuna dikkat çekilir. Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin elektriksel İşaret Levhaları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler elektriksel İşaret Levhaları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Elektriksel İşaret Levhaları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Demiryolunda kullanılan işaret ve levhaları amacına uygun şekilde kullanması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Elektriksel İşaret Levhaları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   TRAFO MERKEZİ VE ELEMANLARI ünitesine giriş: Trafo Merkezi Elemanları üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin trafo Merkezi Elemanları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler trafo Merkezi Elemanları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Trafo Merkezi Elemanları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "h) Trafo sahalarını sanal ortamda veya çevrim içi haritalar üzerinden incelemesi sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Trafo Merkezi Elemanları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Trafo Merkezi Elemanları) kısa sorularla yoklanır; güç Transformatörleri konusuna dikkat çekilir. Yılbaşı ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin güç Transformatörleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler güç Transformatörleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Güç Transformatörleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "k) Dağıtım transformatörlerinin sekonder devrelerinde dengesiz yüklerin sonuçları açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Güç Transformatörleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Güç Transformatörleri) kısa sorularla yoklanır; ölçü ve Koruma Transformatörleri konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin ölçü ve Koruma Transformatörleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler ölçü ve Koruma Transformatörleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Ölçü ve Koruma Transformatörleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "h) Akım transformatörlerinin bakım ve onarımı gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Ölçü ve Koruma Transformatörleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Ölçü ve Koruma Transformatörleri) kısa sorularla yoklanır; ölçü ve Koruma Transformatörleri konusuna dikkat çekilir. Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin ölçü ve Koruma Transformatörleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler ölçü ve Koruma Transformatörleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Ölçü ve Koruma Transformatörleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "p) Gerilim transformatörlerinin bakım ve onarımı gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Ölçü ve Koruma Transformatörleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Ölçü ve Koruma Transformatörleri) kısa sorularla yoklanır; ayırıcılar ve Kesiciler konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin ayırıcılar ve Kesiciler ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler ayırıcılar ve Kesiciler ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Ayırıcılar ve Kesiciler).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "n) Kesicilerin bakım ve onarımı gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Ayırıcılar ve Kesiciler; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Ayırıcılar ve Kesiciler) kısa sorularla yoklanır; parafudurlar konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin parafudurlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler parafudurlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Parafudurlar).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "h) Parafudur montaj ve bağlantı işlemlerini yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Parafudurlar; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Parafudurlar) kısa sorularla yoklanır; yüksek Gerilim Sigortaları konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin yüksek Gerilim Sigortaları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler yüksek Gerilim Sigortaları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Yüksek Gerilim Sigortaları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "e) Yüksek gerilim sigortalarının bağlantı işlemleri gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Yüksek Gerilim Sigortaları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Yüksek Gerilim Sigortaları) kısa sorularla yoklanır; koruma Röleleri konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin koruma Röleleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler koruma Röleleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Koruma Röleleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "i) Koruma rölelerinde arıza tespiti, bakım ve onarım işlemleri gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Koruma Röleleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Koruma Röleleri) kısa sorularla yoklanır; demiryolu Transformatör Merkezleri konusuna dikkat çekilir. Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin demiryolu Transformatör Merkezleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler demiryolu Transformatör Merkezleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Demiryolu Transformatör Merkezleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "p) Negatif dönüş hücreleri açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Demiryolu Transformatör Merkezleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Demiryolu Transformatör Merkezleri) kısa sorularla yoklanır; kontrol ve Kumanda Merkezi konusuna dikkat çekilir. Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (21 Mart Nevruz Günü'nü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin kontrol ve Kumanda Merkezi ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler kontrol ve Kumanda Merkezi ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Kontrol ve Kumanda Merkezi).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Telekomand merkezlerinden manevra işlemleri gösterilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Kontrol ve Kumanda Merkezi; değerlendirme