Kumanda Teknikleri Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan

Kumanda Teknikleri Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Elektrik-Elektronik Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Kumanda Teknikleri Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Kumanda Teknikleri Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Asenkron Motor Kumanda Teknikleri
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — PLC Programlama Teknikleri
• Ders İçeriği

  Elektrik-Elektronik Teknolojisi - Asansör Sistemleri (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Kumanda Teknikleri Atölyesi dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Endüstriyel Sensörler (27 ders saati)

  • 1. Endüstriyel Sensörler
    • Endüstriyel sensörlerin özelliklerini açıklar.
    • Sensörlerin kullanıldıkları yerler açıklanır.
    • Sensörlerin tipleri (NPN-PNP) bağlantı şekli ile açıklanır.
    • Sensörlerin çeşitleri (2, 3 veya 4 kablolu) bağlantıları ile açıklanır.
  • 2. Dijital Çıkışlı Sensörler
    • Dijital çıkışlı sensörler ile devre uygulamaları yapar.
    • Dijital çıkışlı sensörlerin özellikleri açıklanır.
    • Endüktif sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Kapasitif sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Manyetik sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Optik sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Renk sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Enkoderlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Dijital çıkışlı sensörler ile devre bağlantıları yapılır.
  • 3. Analog Çıkışlı Sensörler
    • Analog çıkışlı sensörler ile devre uygulamaları yapar.
    • Analog çıkışlı sensörlerin özellikleri açıklanır.
    • Sıcaklık sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Basınç sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Mesafe (ultrasonik ve lazer) sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Seviye sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Analog çıkışlı sensörler ile devre bağlantıları yapılır.
  • 4. Sinyal Çeviriciler
    • Sinyal çeviriciler ile devre uygulamaları yapar.
    • Sinyal çeviricilerin yapısı açıklanır.
    • Sinyal çeviricilerin çeşitleri açıklanır.
    • Sinyal çeviricilerin kullanım alanları sıralanır.
    • Sinyal çeviricilerin röleli sistemlere göre avantajları açıklanır.
    • Sinyal çeviriciler ile devre bağlantıları yapılır.

  2. Asenkron Motor Kumanda Teknikleri (45 ders saati)

  • 1. Kumanda Devre Elemanları
    • Kumanda devre elemanlarını açıklar.
    • Asenkron motorun yapısı ve çeşitleri açıklanır.
    • Kumanda ve güç devrelerinin malzemeleri açıklanır.
    • Kumanda devrelerinde kullanılan kablo çeşitleri açıklanır.
  • 2. Kumanda ve Güç Devre Sembolleri Çizimi
    • Kumanda ve güç devresi sembollerinin çizimini yapar.
    • Kumanda ve güç devresinde kullanılan sembol normları açıklanır.
    • Kumanda ve güç devresinde kullanılan sembollerin çizimi açıklanır.
  • 3. Kumanda ve Güç Devreleri Çizimi
    • Kumanda ve güç devrelerinin çizimini yapar.
    • Kumanda ve güç devresinin özellikleri kullanım alanlarıyla açıklanır.
    • Kumanda ve güç devresinin çizim yöntemleri açıklanır.
  • 4. Kumanda ve Güç Devre Uygulamaları
    • Kumanda ve güç devrelerini kurar.
    • Kumanda ve güç devrelerinin bağlantısı çizime göre yaptırılır.

  3. Asenkron Motorlara Yol Verme Teknikleri (45 ders saati)

  • 1. Asenkron Motorlarda Kalkınma ve Etkileri
    • Asenkron motorların kalkınmasını ve etkilerini açıklar.
    • Asenkron motorların güçlerine göre ilk kalkış anının etkisi açıklanır.
    • Asenkron motorlarda ilk kalkış akımının şebekeye etkileri çalışma şeklinde açıklanır ve motora etkileri örneklendirilir.
    • Asenkron motorlarda kalkış akımının azaltılması yöntemleri sıralanır.
  • 2. Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri
    • Asenkron motorlara yol verme yöntemleri uygulamalarını yapar.
    • Asenkron motorlara yol vermenin önemi açıklanır.
    • Asenkron motorlara yol verme yöntemleri sıralanır.
    • Asenkron motorlara yıldız-üçgen yol verme devresi açıklanır.
    • Asenkron motorlara sürücüler ile yol verme devresi açıklanır.
  • 3. AC Motor Sürücüleri ile Devir Ayarları
    • AC motor sürücüleri ile devir ayarını yapar.
    • Frekans ile asenkron motor devir sayısı değişimi örneklerle hesaplar.
    • Asenkron motorların devir sayısı değiştirme yöntemleri sıralanır.
    • İnvertörlerin özellikleri açıklanır.
    • İnvertörlerin bağlantıları açıklanır.
    • Asenkron motorları invertörlerle devir ayarı değiştirme devresi açıklanır.
  • 4. Çift Devirli Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri
    • Çift devirli asenkron motorlara yol verme uygulamasını yapar.
    • Çift devirli asenkron motorların özellikleri ve kullanım alanları açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorların klemensi ve bağlantı şekilleri görsellerle açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motor çalıştırılması devresi açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorlarda yol verme devresi açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorlarda devir yönü değiştirme devresi açıklanır.

  4. Asenkron Motorlarda Frenleme (27 ders saati)

  • 1. Frenleme Sistemleri
    • Frenleme sisteminin özelliklerini açıklar.
    • Frenlemenin önemi ve kullanım alanı açıklanır.
  • 2. Balatalı Frenleme Sistemleri
    • Üç fazlı asenkron motora balatalı frenleme sistemlerini kurar.
    • Frenleme sisteminde kullanılan malzemeler ve montaj teknikleri açıklanır.
    • Balatalı frenleme devreleri açıklanır.
  • 3. Dinamik Frenleme Sistemleri
    • Üç fazlı asenkron motora dinamik frenleme sistemlerini kurar.
    • Dinamik frenleme sisteminin özellikleri açıklanır.
    • Frenleme gerilim ve akımının doğru hesapladığı kontrol edilmelidir.
    • Dinamik frenlemede motora uygulanacak gerilim hesabı açıklanır.
    • Dinamik frenleme devreleri açıklanır.

  5. Asansör Elektrik Kontrol Panosu ve Montajı (18 ders saati)

  • 1. Kontrol Panosu Montaj Hazırlığı
    • Kontrol panosunun montaj hazırlığını yapar.
    • Elektrik güç devre şemasının çizilmesi açıklanır. Çizim aşamaları örnek devre ile gösterilir. Şemalar IEC normunda planlanır.
    • Kontrol şemasının okunma yöntemleri ve uygulanacak adımlar açıklanır. Şemalar IEC normunda planlanır.
  • 2. Kumanda Panosu Elemanları Montajı
    • Kumanda panosu elemanlarının montajını yapar.
    • Panoyu montaja hazırlamada izlenecek adımlar açıklanır.
    • Panoya yerleştirilecek elemanlar ve yerleşimi örnek üzerinden açıklanır.
    • Panoya yerleştirilecek iç taşıyıcı elemanların montaj aşamaları sıralanır.
    • Panoya eleman montajı örnekle gösterilir.
  • 3. Kumanda Panosu Kablo Bağlantıları
    • Kumanda panosunun kablo bağlantılarını yapar.
    • Pano elemanlarının etiketleme işlemleri örnek üzerinden açıklanır.
    • Panoya yerleştirilecek kabloların özellikleri ve seçimi açıklanır.
    • Panoya yerleştirilecek kablolara pabuç ve yüksük takım işlemleri sıralanır.
    • Kabloların cihazlara bağlanması işlemleri açıklanır.
    • Kablo bağı ve spiral ile kabloları gruplama işlemleri sıralanır.
    • Pano aydınlatması ve havalandırılması açıklanır.
  • 4. Kumanda Panosu Testleri
    • Kumanda panosu testlerini yapar.
    • Cihaz ayarlarının yapılması açıklanır.
    • İzolasyon testleri açıklanır.
    • Pano çalışma testleri açıklanır.

  6. Temel PLC İşlemleri (45 ders saati)

  • 1. PLC Özellikleri
    • PLC'nin özelliklerini açıklar.
    • PLC'nin tanımı yapılır.
    • PLC yapısı ve çalışması açıklanır.
    • PLC kullanım alanları sıralanır.
    • PLC giriş ve çıkış adreslemeleri açıklanır.
    • PLC programının yürütülmesi açıklanır.
    • PLC seçiminde dikkat edilecek hususlar sıralanır.
  • 2. PLC Giriş Elemanları
    • PLC'nin giriş elemanlarını seçer.
    • PLC'nin giriş elemanları sıralanır.
    • Butonların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Anahtarların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Şalterlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Sensörlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
  • 3. PLC Çıkış Elemanları
    • PLC'nin çıkış elemanlarını seçer.
    • PLC'nin çıkış elemanları sıralanır.
    • Sinyal lambaların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Selenoid valflerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Rölelerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Kontaktörlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Motorların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
  • 4. PLC Giriş ve Çıkış Bağlantıları
    • PLC'nin giriş ve çıkış bağlantılarını yapar.
    • PLC devre sembollerinin çizimi açıklanır.
    • PLC besleme bağlantısının çizimi açıklanır.
    • PLC giriş eleman ve bağlantılarının çizimi açıklanır.
    • PLC çıkış eleman ve bağlantılarının çizimi açıklanır.
    • PLC giriş ve çıkış bağlantıları açıklanır.
  • 5. PLC Donanım ve Ekipmanlarının Seçimi
    • PLC donanımlarını ve ekipmanlarını seçer.
    • PLC dijital modülleri açıklanır.
    • PLC analog modülleri açıklanır.
    • PLC enerji cihaz modülleri açıklanır.
    • PLC haberleşme modülleri açıklanır.
    • PLC kablo ve ekipmanları açıklanır.
    • Katalogdan PLC seçim işlemi açıklanır.

  7. PLC Programlama Teknikleri (45 ders saati)

  • 1. PLC Programlama Mantığı ve Yazılım Dili
    • PLC programlama mantığını ve yazılım dillerini açıklar.
    • PLC program işleme mantığı açıklanır.
    • PLC program yazılım dilleri açıklanır.
    • PLC programlamada hafıza alanları ve adreslemeleri açıklanır.
  • 2. Temel Editör İşlemleri
    • PLC programda temel editör işlemlerini yapar.
    • PLC programlama yazılımının kurulumu açıklanır.
    • PLC programlama yazılımı menüleri ve araç çubukları açıklanır.
    • PLC programlama yazılımı pençelerinin özellikleri kullanımı ile açıklanır.
    • PLC programlama yazılımda PLC tipi seçimi açıklanır.
    • PLC programlama yazılımında kullanılan program komutları sıralanır.
    • PLC programlama yazılımında donanım ayarları açıklanır.
    • PLC ile PC haberleşmesi açıklanır.
    • PC'den PLC'ye program yüklenmesi açıklanır.
    • PLC'den PC'ye program aktarılması (yedeklenmesi) açıklanır.

  8. Frekans İnvertörleri (36 ders saati)

  • 1. Frekans İnvertörleri
    • Frekans invertörlerinin özelliklerini açıklar.
    • Frekans invertörlerin özellikleri açıklanır.
    • Frekans invertörlerin kullanım amaçları açıklanır.
    • Frekans invertörlerin kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Frekans invertörlerin çeşitleri açıklanır.
  • 2. Frekans İnvertörlerin Bağlantıları ve Ayarları
    • Frekans invertörlerinin bağlantılarını ve ayarlarını yapar.
    • Frekans invertörlerin bağlantıları açıklanır.
    • Frekans invertörlerin temel parametre ayarları açıklanır.
  • 3. PLC ile Frekans İnvertörlerin Kontrolü
    • PLC ile frekans invertörlerinin kontrolünü yapar.
    • PLC programı yazılır.
    • PLC bağlantısını yapar.
    • PLC ile frekans invertörü kontrolü için gerekli parametre ayarları yapılır.

  9. Senkron Motorlara Yol Verme (36 ders saati)

  • 1. Senkron Motorların Özellikleri
    • Senkron motorların özelliklerini açıklar.
    • Senkron motorun yapısı açıklanır.
    • Senkron motorun kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Senkron motor sürücülerin teknik özellikleri açıklanır.
  • 2. Senkron Motorların Bağlantıları
    • Senkron motorların bağlantılarını yapar.
    • Senkron motor kablo bağlantıları açıklanır.
    • Senkron motor temel parametre ayarları açıklanır.
  • 3. Senkron Motorlara Yol Verme
    • Senkron motorlara yol verme uygulamalarını yapar.
    • Senkron motorlara yol verme uygulaması açıklanır.
    • Senkron motora direk yol verme uygulanır.
    • Senkron motorlara frekans değiştirerek yol verme uygulanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak elektrik makinelerinin kumanda devrelerini kurma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.