11. Sınıf Çini Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Çini Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Çini Atölyesi dersi, Geleneksel Türk Sanatları alanında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 4 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 82 kazanım yer alır. Yıl, “Desen ve Kompozisyon” öğrenme birimiyle başlar (Ana Desenleri Çizme, Geleneksel Kompozisyonlar Oluşturma, Çinide Hat Sanatını Kullanma); “Desenleri Çiniye Aktarma” ve “Çini Üzerinde Fırçayla Desen Çizimi” öğrenme birimlerinin ardından “Çinileri Sırlayıp (Sırça) Fırınlama” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Çini Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Geleneksel Türk Sanatları 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Çini Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Çini Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Geleneksel Türk Sanatları - Geleneksel Türk Sanatları (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Çini Atölyesi dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Desen ve Kompozisyon (36 ders saati)

  • 1. Ana Desenleri Çizme
    • Türk süsleme sanatlarında kullanılan desenler tanıtılır.
    • Yaprak çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun yaprak çizimi yapması istenir.
    • Penç çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun penç çizimi yapması istenir.
    • Hatai çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun hatai çizimi yapması istenir.
    • Lale çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun lale çizimi yapması istenir.
    • Karanfil çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun karanfil çizimi yapması istenir.
    • Gül çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun gül çizimi yapması istenir.
    • Gonca çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun gonca çizimi yapması istenir.
    • Bulut çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun bulut çizimi yapması istenir.
    • Rumi çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun rumi çizimi yapması istenir.
    • Simurg (Zümrüdü Anka) çizimi açıklanır.
    • Tekniklerine uygun Simurg (Zümrüdü Anka) çizimi yapması istenir.
    • Farklı desenleri estetik bir üslupla, tekniğine uygun olarak, değişik ölçü ve yönlerde çizmesi sağlanır.
    • Stilize motifler çizmesi istenir.
    • Doğadaki çiçek ve hayvanları stilize ederek çalışmalarında kullanması sağlanır.
    • Öğrendiği motiflerden kendi geleneksel motif ve desenlerini oluşturması sağlanır.
  • 2. Geleneksel Kompozisyonlar Oluşturma
    • Desenin kanaviçesini oluşturmak için gerekli hususlar açıklanır.
    • Desenin kanaviçesini oluşturması sağlanır.
    • Motifleri ve yaprakları yerleştirme açıklanır.
    • Motifleri ve yaprakları yerleştirmesi sağlanır.
    • Tamamlayıcı unsurları (kenar suyu gibi) yerleştirme açıklanır.
    • Tamamlayıcı unsurları (kenar suyu gibi) yerleştirmesi sağlanır.
    • Geometrik desenleri çizmek açıklanır.
    • Geometrik desenler çizmesi sağlanır.
  • 3. Çinide Hat Sanatını Kullanma
    • Yazıyı düzgün delme aşamaları açıklanır.
    • Yazıyı düzgün bir şekilde delmesi sağlanır.
    • Çiniye nasıl orantılı aktarım yapacağı açıklanır.
    • Yazıyı çiniye orantılı şekilde aktarması istenir.
    • Çini üzerine aktarılan yazının hatasız tahrirlenmesi için uyulması gereken adımlar açıklanır.
    • Çini üzerine aktarılan yazının hatasız tahrirlenmesi gerçekleştirmesi istenir.
    • Çini üzerine aktarılan yazının hatasız nasıl boyanacaniğı açıklanır.
    • Belirlediği tarihi bir kufi yazının replikasını yapması istenir.

  2. Desenleri Çiniye Aktarma (18 ders saati)

  • 1. Çini Malzemelerini Seçme
    • Kullanacağı malzemeler (karo, tabak, dik obje) açıklanır.
    • Çalışacağı desene göre uygun malzemeleri listelemesi istenir.
    • Çalışacağı desene göre uygun malzemeyi seçmesi sağlanır.
    • Çalışacağı objenin sağlamlığına ait kriterleri belirlemesi istenir.
    • Çalışacağı objenin sağlamlığını test etmesi istenir.
    • Yüzeyi pürüzsüz olarak zımparalaması sağlanır.
  • 2. Desen İğneleme
    • Dört kat üst üste zımbalayarak Deseni delmeye hazırlık aşamaları açıklanır.
    • En az dört kat üst üste zımbalayarak Deseni delmeye hazırlaması sağlanır.
    • Uygun aralıklarla iğneli kalemle delmeyi açıklanır.
    • Uygun aralıklarla iğneli kalemle delmesi istenir.
  • 3. Deseni Kömür Tozuyla Çiniye Geçirme
    • Kömür tozu kullanımı açıklanır.
    • Kömür tozu ile uygulama yapması sağlanır.
    • Ezilmiş kömür tozuyla delinmiş deseni çini malzemeye aktarmayı kavraması sağlanır.
    • Deseni düzgün bir biçimde çini malzemeye aktarması istenir.

  3. Çini Üzerinde Fırçayla Desen Çizimi (54 ders saati)

  • 1. Çini Üzerinde Fırçayla Tahrir(kontur) Çekme
    • Tahrir çekme açıklanır.
    • Pürüzsüz net çizgiler çekmesi istenir.
    • İnce kalın (Nüans) İznik tarzı tahrir çekme açıklanır.
    • Nüanslı çizgiler çekmesi istenir.
    • Kütahya tarzı tahrir çekme açıklanır.
    • Düz çizgiler çekmesi istenir.
  • 2. Çini Üzerinde Fırçayla Boya Yapma
    • Boya çeşitleri açıklanır.
    • Sulu ve koyu renklerin kullanımı açıklanır.
    • Sulu ve koyu boyaları fırçayla kullanması sağlanır.
    • Hangi rengi önce kullanacağı açıklanır.
    • Renk önceliğine dikkat ederek deseni boyaması istenir.

  4. Çinileri Sırlayıp (Sırça) Fırınlama (36 ders saati)

  • 1. Sırça Çekme İşlemine İlişkin Temel Uygulamaları Yapma
    • Sırça hazırlama açıklanır.
    • Kullanacağı sırça miktarını hesaplaması sağlanır.
    • Bome kullanma açıklanır.
    • Bome (sır ölçüm cihazı) kullanması sağlanır.
    • Sırçanın kalınlığı açıklanır.
    • Sırçanın kalınlığını ölçmesi sağlanır.
  • 2. Şeffaf ve Renkli Sır Tekniği ile Sırça Çekme
    • Şeffaf sırı nasıl hazırlayacağı açıklanır.
    • Şeffaf sır hazırlaması istenir.
    • Renkli sır hazırlama açıklanır.
    • Renkli sır hazırlaması istenir.
  • 3. Fırına Sırlı Malzemeyi Yerleştirerek Fırın Isı Derecelerini Ayarlama
    • Fırın yerleştirme kavramı açıklanır.
    • Fırın çeşitlerine göre yerleştirme işlemini yapması istenir.
    • Sırlı çininin pişirme dereceleri açıklanır.
    • Fırında homojen ısı dağılımının nasıl sağlandığı açıklanır.
    • Fırın soğutma işleminin nasıl yapıldığı açıklanır.
    • Sırlı çiniyi uygun derecede tekniğine uygun olarak fırınlaması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak geleneksel Türk sanatları ile ilgili gereklilikler doğrultusunda çini sanatı uygulamaları ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.