11. Sınıf Hastalıklarla Mücadele Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Hastalıklarla Mücadele Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Hastalıklarla Mücadele dersi, Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı alanında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 11 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 202 kazanım yer alır. Yıl, “Biyogüvenlik Önlemleri” öğrenme birimiyle başlar (Hastalık Bulaşma Kaynakları, İşletmeye Hastalık Bulaşmasını Önleyici Tedbirler, Tıbbi Atıklar vb.); aradaki 9 öğrenme biriminin ardından “Protozoer Hastalıklarla Mücadele” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Hastalıklarla Mücadele Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Hastalıklarla Mücadele Ders Bilgi Formu (DBF)
• Hastalıklarla Mücadele Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı - Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Hastalıklarla Mücadele dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Biyogüvenlik Önlemleri (12 ders saati)

  • 1. Hastalık Bulaşma Kaynakları
    • Hastalık bulaşma kaynaklarını açıklar.
    • Topraktan bulaşan mikroorganizmaların bulaşma yollarını ve neden olduğu hastalıklar açıklanır.
    • Sudan bulaşan mikroorganizmaların bulaşma yollarını ve neden olduğu hastalıklar açıklanır.
    • Hava yolu ile bulaşan mikroorganizmaların bulaşma yollarını ve neden olduğu hastalıklar açıklanır.
    • Gıdadan bulaşan mikroorganizmaların bulaşma yollarını ve neden olduğu hastalıklar açıklanır.
    • Canlılardan bulaşan mikroorganizmaların bulaşma yollarını ve neden olduğu hastalıklar açıklanır.
  • 2. İşletmeye Hastalık Bulaşmasını Önleyici Tedbirler
    • İşletmeye hastalık bulaşmasını önleyici tedbirleri açıklar.
    • Enfeksiyon etkenlerinin bulaşma yolları açıklanır.
    • Enfeksiyon etkenlerinin bulaşma sebepleri (insanlar, hasta/portör hayvanlar, kuşlar, kemirgenler, insektler, araç gereç, yem, su vb.) açıklanır.
    • Hastalık bulaşmasını önleme yöntemleri açıklanır.
    • İşletme giriş ve çıkış biyogüvenlik işlemleri açıklanır.
  • 3. Tıbbi Atıklar
    • Tıbbi atıkları zararsız hale getirme yöntemlerini açıklar.
    • Tıbbi atıkların neden olabilecekleri zararlar açıklanır.
    • Tıbbi atıkların konulacağı, depolanacağı, taşınacağı ekipmanın özellikleri açıklanır.
    • Tıbbi atıkların zararsız hâle getirilmesinde uygulanan yöntemler açıklanır.
  • 4. Haşere ve Kemirgenlerle Mücadele
    • Haşere ve kemirgenlerle mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Haşere ve kemirgen mücadelesinin önemi ve gerekliliği açıklanır.
    • Haşere ve kemirgenlerin biyolojisi açıklanır.
    • Haşere ve kemirgenlerle mücadele yöntemleri açıklanır.
    • Haşere ve kemirgen mücadelesinde kullanılan ilaçları ve ilaçlama yöntemleri açıklanır.

  2. Aşı Uygulamaları (14 ders saati)

  • 1. Aşı Çeşitleri ve Aşıların Saklanma Koşulları
    • Aşı çeşitlerini ve aşıların saklanma koşullarını açıklar.
    • Aşılama programına veya hayvan sayılarına göre ihtiyaç duyulan aşı miktarı ve aşı türü açıklanır.
    • Soğuk hava deposunun veya buzdolabının ısısı saklanacak aşının prospektüsüne göre ayarlanır.
    • Soğuk hava deposunun veya buzdolabının ısısı termometre ile belirli aralıklarla kontrol edilir.
    • Aşıları soğuk hava deposuna son kullanma tarihini baz alarak yerleştirilmesi açıklanır.
    • Aşıların son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi açıklanır.
    • İmha edilecek aşıları soğuk zincirden çıkarak imha tekniğine göre imha edilişi açıklanır.
    • Nakledilecek aşılar, aşı özelliğini yitirmeyecek şekilde ambalajlanır.
    • Aşı nakil kaplarını, buz akülerini ve nakil olacak aşı miktarı ve mesafeye göre hazırlanır.
    • Nakil araçlarının ısısını aşıların bozulmasına engel olacak şekilde doğru olarak ayarlanır.
    • Nakil araçlarının ısısı termometre ile belirli aralıklarla kontrol edilir.
    • Aşıların saklanması ve nakli açıklanır.
  • 2. Aşının Hayvanlara Uygulanma Yöntemleri
    • Aşının hayvanlara uygulanma yöntemlerini açıklar.
    • Aşıların uygulanma yöntemlerini açıklanır.
    • Aşılama öncesi dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Aşılama sonrası ortaya çıkabilecek komplikasyonlar açıklanır.
    • İşletme giriş ve çıkışındaki biyogüvenlik işlemleri açıklanır.
    • Aşılama sonrası mevzuat gereği doldurulması gereken belgelerin önemi açıklanır.
    • Kayıtların nasıl tutulacağını açıklanır.
    • Tutulan kayıtların zamanında resmi kurumlara iletilmesinin önemi açıklanır.

  3. Hastalık Materyali (Marazi Madde) Alma (14 ders saati)

  • 1. Hastalıklı Doku veya Organ Parçası Alınması
    • Hastalıklı doku veya organ parçası alınmasını açıklar.
    • Hayvanlardan hastalık materyali (marazi madde) alma yöntem ve kuralları açıklanır.
    • Marazi madde almada kullanılan araç gereçler açıklanır.
    • Hayvanlardan organ veya organ parçası alımı açıklanır.
    • Organ frotisi hazırlanması açıklanır.
    • Doku veya organ numunesi gönderirken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 2. Farklı Tür Erkek ve Dişi Hayvanlardan İdrar Numunesi Alma
    • Farklı tür erkek ve dişi hayvanlardan idrar numunesi alınması açıklar.
    • İdrar numunesi almada kullanılan araç gereçlerin özellikleri açıklanır.
    • Farklı hayvan türlerinden idrar numunesi alınma yöntemleri açıklanır.
    • İdrar numunelerinin gönderilmesinde dikkat edilmesi gereken hususları sıralar.
  • 3. Gaita Numunesi Alma
    • Gaita numunesi alınmasını açıklar.
    • Gaita numunesi almada kullanılan araç gereçlerin özellikleri açıklanır.
    • Gaita numunesi alımı yöntem ve kuralları açıklanır.
    • Gaita numunesi sevk kuralları açıklanır.
  • 4. Deri Kazıntısı ve Kıl Numunesi Alma
    • Deri kazıntısı ve kıl numunesi alınmasını açıklar.
    • Deri kazıntısı ve kıl numunesi alınması için gerekli araç gereç hazırlanır.
    • Deri kazıntısı ve kıl numunesi alımı yöntem ve kuralları açıklanır.
    • Deri kazıntısı ve kıl numunesi gönderme şekilleri açıklanır.
  • 5. Swapla Numune Alma
    • Swapla numune alınmasını açıklar.
    • Swab çeşitleri açıklanır.
    • Swapla numune alımı yöntem ve kuralları açıklanır.
    • Taşıma tüplerinin özellikleri açıklanır.
    • Alınan swabların laboratuvarlara gönderilme kuralları açıklanır.
  • 6. Süt Numunesi Alma
    • Süt numunesi alınmasını açıklar.
    • Süt numunesi almada kullanılan araç gereçler açıklanır.
    • Süt numunesi alımı yöntem ve kuralları açıklanır.
    • Süt numunesi gönderme kuralları açıklanır.

  4. Kesimhane İşlemlerine Yardım (10 ders saati)

  • 1. Kesim Öncesi Muayene
    • Kesim öncesi muayeneyi açıklar.
    • Mezbaha ve kombinaların önemi açıklanır.
    • Mezbaha ve kombinaların görevleri sıralanır.
    • Kasaplık hayvanlar sınıflandırılır.
    • Kasaplık hayvanlarda kesim öncesi muayene çeşitleri açıklanır.
    • Kesimi yasak hastalıklar ve durumla açıklanır.
    • Hastalıklarla ilgili alınacak kararlar açıklanır.
  • 2. Kesim Sonrası Muayene
    • Kesim sonrası muayeneyi açıklar.
    • Post mortem muayene uygulamaları açıklanır.
    • Damga çeşitlerini ve hayvanların damgalanması açıklanır.
    • Hastalıklı hayvan etleri ile ilgili kararlar açıklanır.
    • Farklı hayvan türlerinin karkaslarının birbirinden ayrılmaları açıklanır.
    • Ölüm sonrası yapılan kesimlerin tespit yöntemleri açıklanır.
  • 3. Etlerin Depolanma Yöntemleri
    • Etlerin depolanma yöntemlerini açıklar.
    • Etlerin soğutulması ve soğukta muhafaza edilmesi açıklanır.
    • Etlerin dondurulması ve donmuş muhafazası açıklanır.
    • Soğuk ve donmuş muhafaza süresine etki eden faktörler açıklanır.
    • Etlerin kontaminasyon kaynakları ve genel hijyenik önlemler açıklanır.
    • Dondurulmuş etlerin çözdürülmesi açıklanır.

  5. Hastalık Çıkan Yerlerde Sağlık Tedbirleri (8 ders saati)

  • 1. İhbarı Mecburi Hastalıklar
    • İhbari mecburi hastalıkları açıklamak
    • İhbari mecburi hayvan hastalıkları açıklanır.
    • Hastalık çıkışında haberleşme ve hastalığın duyurulması ile ilgili işlemler açıklanır.
  • 2. Hastalık Çıkışında Karantina Tedbirleri
    • Hastalık çıkışında karantina tedbirlerini açıklar.
    • Hastalık çıkışında alınacak genel tedbirler açıklanır.
    • Hastalık türüne göre alınması gereken karantina tedbirleri açıklanır.
    • Karantina tedbirleri ile ilgili mevzuat açıklanır.
  • 3. Tecrit Edilen Hayvanların Kontrol Yöntemleri
    • Tecrit edilen hayvanların kontrol yöntemlerini açıklar.
    • Tecrit bölgesindeki infeksiyon kaynaklarının kontrol kriterleri açıklanır.
    • Tecrit yöntemleri açıklanır.
    • Tecritteki hayvanların kayıt işlemleri açıklanır.
  • 4. İtlaf Yöntemleri
    • İtlaf yöntemlerini açıklar.
    • Hayvanların itlaf ve imha yöntemleri açıklanır.
    • Gömülme yerinin özellikleri açıklanır.

  6. Zoonoz Salgın Hastalıklarla Mücadele (10 ders saati)

  • 1. Tuberküloz ile Mücadele
    • Tuberküloz hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Zoonoz hastalıkların önemi açıklanır.
    • Zoonoz hastalıklar açıklanır.
    • Tüberküloz hastalığı tarif edilir.
    • Tüberküloz etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Tüberkülozun bulaşma yolları açıklanır.
    • Tüberkülozun belirtileri açıklanır.
    • Tüberküloziste marazi madde gönderilmesi açıklanır.
    • Tüberkülozdan korunma ve tüberkülozla mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 2. Brusella Hastalığı ile Mücadele
    • Brusella hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Brusella hastalığı tarif edilir.
    • Brusella hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Brusella hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Brusella hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Brusella hastalığında marazi madde gönderilmesi açıklanır.
    • Brusella hastalığından korunma ve brusella ile mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 3. Şarbon Hastalığı ile Mücadele
    • Şarbon hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Şarbon hastalığı tarif edilir.
    • Şarbon hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Şarbon hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Şarbon hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Şarbon hastalığından korunma ve şarbon ile mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 4. Kuduz Hastalığı ile Mücadele
    • Kuduz hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Kuduz hastalığı tarif edilir.
    • Kuduz hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Kuduz hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Kuduz hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Kuduz hastalığından korunma ve kuduz ile mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 5. Ruam Hastalığı ile Mücadele
    • Ruam hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Ruam hastalığı tarif edilir.
    • Ruam hastalığının etkeninin özelliklerini açıklanır.
    • Ruam hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Ruam hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Ruam hastalığından korunma ve ruam ile mücadele yöntemleri açıklanır.

  7. Zoonoz Olmayan Salgın Hastalıklarla Mücadele (8 ders saati)

  • 1. Şap Hastalığı ile Mücadele
    • Şap hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Şap hastalığı tarif edilir.
    • Şap hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Şap hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Şap hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Şap hastalığında marazi madde alma ve gönderilmesi ile ilgili işlemler açıklanır.
    • Şap hastalığından korunma ve şap hastalığı ile mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 2. Koyun ve Keçi Çiçek Hastalığı ile Mücadele
    • Koyun ve keçi çiçek hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Koyun keçi çiçek hastalığı tarif edilir.
    • Koyun keçi çiçek hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Koyun keçi çiçek hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Koyun keçi çiçek hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Koyun keçi çiçek hastalığından korunma ve hastalıkla mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 3. Koyun Keçi Vebası Hastalığı ile Mücadele
    • Koyun keçi vebası hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Koyun keçi vebası hastalığı tarif edilir.
    • Koyun keçi vebası hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Koyun keçi vebası hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Koyun keçi vebası hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Koyun keçi vebası hastalığından korunma ve koyun keçi vebası ile mücadele yöntemleri açıklanır.

  8. Kanatlı Hayvanların Salgın Hastalıklarıyla Mücadele (6 ders saati)

  • 1. Newcastle Hastalığı ile Mücadele
    • Newcastle hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Newcastle hastalığı tarif edilir.
    • Newcastle hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Newcastle hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Newcastle hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Newcastle hastalığından korunma ve mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 2. Tavuk Vebası Hastalığı ile Mücadele
    • Tavuk vebası hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Tavuk vebası hastalığı tarif edilir.
    • Tavuk vebası hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Tavuk vebası hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Tavuk vebası hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Tavuk vebası hastalığından korunma ve tavuk vebası ile mücadele yöntemleri açıklanır.
  • 3. Kanatlıların Salmonellozis Hastalığı ile Mücadele
    • Kanatlıların salmonellozis hastalığını ve hastalıkla mücadeleyi açıklar.
    • Kanatlıların salmonellozisi hastalığı tarif edilir.
    • Kanatlıların salmonellozisi hastalığının etkeninin özellikleri açıklanır.
    • Kanatlıların salmonellozisi hastalığının bulaşma yolları açıklanır.
    • Kanatlıların salmonellozisi hastalığının belirtileri açıklanır.
    • Kanatlıların salmonellozisi hastalığından korunma ve mücadele yöntemleri açıklanır.

  9. Dış Parazit Mücadelesi (12 ders saati)

  • 1. Evcil Hayvanlarda Sık Görülen Dış Parazitlerle Mücadele
    • Evcil hayvanlarda sık görülen dış parazitleri ve mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Evcil hayvanlarda sık olarak görülen dış parazitler açıklanır.
    • Evcil hayvanlarda sık görülen dış parazitlerden korunma yolları açıklanır.
    • Evcil hayvanlarda sık görülen dış parazitler aracılığıyla ortaya çıkan hastalıklar açıklanır.
  • 2. Dış Parazit İlacının Hayvana Uygulanması
    • Dış parazit ilacının hayvana uygulanma yöntemlerini açıklar.
    • Sıvı dökme ilaçları hayvanlara uygulama tekniği açıklanır.
    • Damlatma şeklinde ilaçları hayvanlara uygulama tekniği açıklanır.
    • İlaçların hayvana banyo şeklinde uygulanması tekniği açıklanır.
    • Banyo şeklinde ilaç uygularken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Toz ilaçların haricen uygulanması açıklanır.
    • Dış parazit ilacının ağız yoluyla uygulanması açıklanır.

  10. İç Parazit Mücadelesi (6 ders saati)

  • 1. Trematodların Neden Olduğu Hastalıklarla Mücadele
    • Trematodların neden olduğu hastalıkları ve mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Trematoda sınıfının genel özellikleri açıklanır.
    • Trematoda sınıfına bağlı parazitler ve yaptığı hastalıklar açıklanır.
  • 2. Sestodların Neden Olduğu Hastalıklarla Mücadele
    • Sestodların neden olduğu hastalıklar ve mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Sestoda sınıfının genel özellikleri açıklanır.
    • Sestoda sınıfına bağlı parazitler ve yaptığı hastalıklar açıklanır.
  • 3. Nematodların Neden Olduğu Hastalıklarla Mücadele
    • Nematodların neden olduğu hastalıkları ve mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Nematod sınıfının genel özellikleri açıklanır.
    • Nematod sınıfına bağlı parazitler ve yaptığı hastalıklar açıklanır.

  11. Protozoer Hastalıklarla Mücadele (8 ders saati)

  • 1. Protozoonların Genel Özellikleri ve Neden Olduğu Hastalıklar
    • Protozoonların özelliklerini ve neden olduğu hastalıkları açıklar.
    • Protozoonların genel özellikleri açıklanır.
    • Protozoonlar gruplandırılır.
    • Protozoonların hayvanlarda neden olduğu önemli hastalıklar açıklanır.
  • 2. Protozoer Hastalıkların Teşhis Yöntemleri
    • Protozoer hastalıkların teşhis yöntemlerini açıklar.
    • Protozoer hastalıklarda numune alma açıklanır.
    • Dışkı muayenesi ile teşhis yöntemleri açıklanır.
    • Serolojik teşhis yöntemleri açıklanır.
  • 3. Protozoon Kaynaklı Hastalıklarla Mücadele
    • Protozoon hastalıklarla mücadele yöntemlerini açıklar.
    • Protozoer hastalıklardan korunma yolları açıklanır.
    • Protozoon hastalıkların ilaçla tedavi yöntemleri açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine dikkat ederek biyogüvenlik önlemleri, aşı uygulamaları, hastalık materyali (Marazi Madde) alma, kesimhane işlemlerine yardım, hastalık çıkan yerlerde sağlık tedbirleri, zoonoz salgın hastalıklarla mücadele, zoonoz olmayan salgın hastalıklarla mücadele, kanatlı hayvanların salgın hastalıklarıyla mücadele, dış parazit mücadelesi, iç parazit mücadelesi ve protozoer hastalıklarla mücadele etmeye yönelik bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.