11. Sınıf Uçak Kaza Kırım ve Yangınları Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Uçak Kaza Kırım ve Yangınları Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Uçak Kaza Kırım ve Yangınları dersi, İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği alanında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 85 kazanım yer alır. Yıl, “Acil Durum Haberleşmesi ve Alarm Yöntemleri” öğrenme birimiyle başlar (Alarm ve Gözlem Odası Operatörlüğü, Havaalanında Acil Durum Haberleşmesi); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Havaalanı İtfaiyesi (ARFF) Dokümantasyonu ve Arşivleme” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Uçak Kaza Kırım ve Yangınları Günlük Planları (haftalık ders planları)
• İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Uçak Kaza Kırım ve Yangınları Ders Bilgi Formu (DBF)
• Uçak Kaza Kırım ve Yangınları Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği - İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Uçak Kaza Kırım ve Yangınları dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Acil Durum Haberleşmesi ve Alarm Yöntemleri (16 ders saati)

  • 1. Alarm ve Gözlem Odası Operatörlüğü
    • Havaalanında acil durum haberleşmesi yapar.
    • Havaalanı haberleşme ve alarm sistemleri, havaalanında olabilecek acil durumlar açıklanır.
    • Havaalanında haberleşme ve alarm sistemleri çalıştırma esaslarının belirtildiği SHGM’nin(Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) yayınladığı havaalanlarında kurtarma ve yangınla mücadele hizmetleri yayını ve Annex- 14(Havaalanları, Cilt I
    • Havaalanı Tasarımı ve İşletiminde yer alan hükümler gereğince uygun şekilde anlatılmalıdır.
    • Havaalanında haberleşme ve alarm sistemleri çalıştırma esaslarının belirtildiği SHGM'nin yayınladığı havaalanlarında kurtarma ve yangınla mücadele hizmetleri yayını ve Annex14 hükümleri uygun şekilde anlatılır.
  • 2. Havaalanında Acil Durum Haberleşmesi
    • Havaalanında acil durumlarda birimler arası haberleşmeyi sağlar.
    • Havaalanı acil durumlarında kullanılan haberleşme araçları, havaalanında birimler arası haberleşme prosedürü açıklanır.
    • Fonetik alfabe açıklanır.(Milli ve Uluslararası)
    • Fonetik alfabe açıklanır.
    • ICAO tarafından belirlenen standartlar açıklanır.
    • Her öğrenciye havaalanında birimler arası telsiz haberleşmesi uygulaması yaptırılır.

  2. Uçak Kazasına Müdahale (24 ders saati)

  • 1. İstasyondan Çıkış
    • Uçak kazasında alarmın durumuna göre istasyondan çıkış yapar.
    • Hava alanında hizmet gerektirecek acil durumlar tanımlanır.
    • ARFF istasyonundan çıkış aşamaları ve çıkış yapılırken araç içerisinde bulunması gereken ekipmanlar açıklanır.
  • 2. Olay Değerlendirmesi
    • Uçak kazasında hava ve arazi şartlarına göre tehlikeli maddelerin değerlendirmesini yapar.
    • Acil durum olay değerlendirmesi açıklanır.
    • Tehlikeli maddeleri sınıflandırır ve oluşturduğu acil durumlar sıralanır.
    • Uçak içerisinde bulunan tehlikeli maddelerin ne şekilde saklanması gerektiği açıklanır.
  • 3. Uçak Kazasında Pozisyon
    • Havaalanında uçak kazasına müdahale için kurtarma ve söndürme araçlarını uygun şekilde konumlandırır.
    • Uçak kazasında kurtarma ve söndürme araçlarının müdahale pozisyonu alma esasları açıklanır.
    • Olay yerinin aydınlatılmasının önemi açıklanır.
    • Olay yerinde koordinasyonun sağlanması açıklanır.
  • 4. Uçak Yangınına Müdahale
    • Risk durumuna göre uygun yöntemlerle helikopter ve uçak yangınına müdahale eder.
    • Helikopter ve uçaklar açıklanır.
    • Uçak yapısal ve yanıcı malzemeleri sıralanır.
    • Uçaklarda meydana gelebilecek yangın çeşitleri, uçak yangın söndürme teknikleri açıklanır.

  3. Uçak Kazasında Kurtarma (20 ders saati)

  • 1. Uçak Kazasında Kazazedeleri Tahliyesi
    • Uçak içerisine havalandırmayı sağlayarak kaza sonrasında uçakta sıkışanları olay yerinden güvenli olarak tahliye eder.
    • Uçak tahliye çıkışları ve uçak tahliye ekipmanları açıklanır.
    • Uçak tahliyesinde acil durumlarda uygulanması gereken işlemler gerekli prosedürlere göre açıklanır.
  • 2. Uçak Kazasında Kazazedelerin Kurtarılması
    • Uçak kazasında kazazedeleri kurtarmak için gerekli çalışmaları yapar.
    • Uçak kazasında kurtarma taktikleri açıklanır.
    • Uçak kazasında gerekebilecek kurtarma ekipmanları sıralanır.
    • Kurtarma operasyonlarında uçuş mürettebatı ile koordinasyonu açıklanır.
  • 3. Zor Çevre Şartlarında Birimler Arası Koordinasyonu Sağlayarak Kurtarma Operasyonu Yürütülmesi
    • Zor çevre şartlarında birimler arası koordinasyonu sağlayarak uygun yöntemlerle kurtarma yapar.
    • Suda meydana gelen kazalar için operasyon adımları açıklanır.
    • Müdahale personeli eğitimi açıklanır.
    • Kurtarma ile İlgili kuruluşlarla koordinasyonun önemi açıklanır.
    • Bataklık veya bozuk arazilerde meydana gelen kazalar için operasyon adımları ve kurtarma teknikleri açıklanır.

  4. İniş Takımları Açılmayan Uçağa Müdahale (24 ders saati)

  • 1. Pist Köpükleme Hazırlıkları
    • İniş takımları açılmayan uçağa müdahale için pist köpükleme hazırlıkları yapar.
    • Pist köpüklenmesi gereken haller, pist köpüklenmesine engel olan operasyonel problemler açıklanır.
  • 2. Pist Köpükleme
    • İniş takımları açılmayan uçağa müdahale için hava şartlarını değerlendirip pisti köpükler.
    • Pist köpüklüme teknikleri, köpüğün yayılması ve temizlenmesi işlemleri açıklanır.

  5. Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçaklara Müdahale (44 ders saati)

  • 1. Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçağı Kurtarmaya Hazırlık
    • Gerekli ekipmanlarla ve kurtarma usul ve teknikleri ile uçağı kurtarmak için gereken hazırlıkları yapar.
    • Hareket kabiliyetini yitiren uçakların kurtarılması süreci açıklanır.
    • Kurtarma öncesi yapılacak işlemler açıklanır.
    • Kurtarma operasyonu öncesi ve sonrasında gerekli prosedürler açıklanır.
  • 2. Uçak Kaza-Kırım Krokisi Çizilmesi
    • Olay yerinin ayrıntılı fotoğraflarından faydalanarak uçağın ana gövdesini ve uçak parçalarını kareli haritada işaretler.
    • Uçak kaza krokisi, kaza yerindeki uçak parçalarının yerinin kroki üzerinde işaretlenmesi açıklanır.
    • Kareli harita açıklanır.
    • Olay yerinin fotoğraflanması açıklanır.
    • Uçak kazası inceleme el kitabı açıklanır.
  • 3. Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçağın Yakıtını Boşaltılması
    • Uygun yöntemler ile hareket kabiliyetini kaybeden uçağın yakıtını boşaltır.
    • Hareket kabiliyetini kaybeden uçağın yakıtının yaratacağı tehlike ve riskler açıklanır.
    • Hareket kabiliyetini kaybeden uçağın yakıtının boşaltılması yöntemleri açıklanır.
  • 4. Hava Yastıkları ile Uçağı Yükseltilmesi
    • Uçağın yükseltileceği yerlerdeki zemin şartlarına göre uygun hava yastıkları ile uçağı yükseltir.
    • Uçak kaldırma ekipmanları ve uçak kaldırma yöntemleri açıklanır.
  • 5. Yol Paneli Serilmesi
    • Zemin şartlarına göre yol panelini serip sabitler.
    • Geçici yol paneli ve özellikleri açıklanır.
    • Yol paneli serilecek zeminin hazırlanması işlemi açıklanır.
    • Yol panelinin serilmesi ve sabitlenmesi işlemi açıklanır.
  • 6. Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçakların Çekilmesi
    • Uçak çekme operasyonunda kullanılan ekipmanlar ile uçağı güvenli bir alana çeker.
    • Hareket kabiliyetini kaybeden uçakların kurtarma yöntemleri açıklanır.
    • Hareket kabiliyetini kaybeden küçük uçağın kaldırılması ve büyük uçağın kaldırılması işlemi açıklanır.
    • Uçak çekme operasyonunda kullanılan ekipmanlar açıklanır.

  6. Havaalanı İtfaiyesi (ARFF) Dokümantasyonu ve Arşivleme (16 ders saati)

  • 1. Uçak Kaza-Kırım Raporu Tanzimi
    • Havaalanı uçak yangını ve kazalarını kamera görüntüleri ve fotoğraflar yardımı ile raporlar.
    • Uçak kaza-kırım raporları, arşivleme kuralları açıklanır.
    • Prosedürlere uygun şekilde ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanması açıklanır.
    • Her öğrenciye uçak kaza yerinin fotoğraflarının çekilmesi uygulaması yaptırılır.
    • Her öğrenciye kareli haritada farklı senaryoda uçak kazasının yerinin gösterilmesi uygulaması yaptırılır.
    • Her öğrenciye uçak kaza-kırım raporunun uygun şekilde doldurulması uygulaması yaptırılır.
  • 2. ARFF İstasyonu İş Organizasyonu Dokümantasyonu
    • Kurallara uygun şekilde ARFF istasyonunda kullanılan matbu formları doldurur.
    • Nöbetçi ekip görev dağılım formu, aylık faaliyet raporu açıklanır.
    • Her öğrenciye ARFF istasyonunda nöbetçi ekip görev dağılım formu, aylık faaliyet raporu hazırlanması uygulaması yaptırılır.
  • 3. ARFF İstasyonu Bakım İşlemleri Dokümantasyonu
    • Kurallara uygun şekilde ARFF istasyonunda kullanılan bakım kartlarını doldurur.
    • Arıza takip formu açıklanır.
    • Her öğrenciye ekipman arıza takip formu doldurulması uygulaması yaptırılır.
    • Kurtarma ve yangın söndürme araçları için bakım kontrol formu açıklanır.
    • Her öğrenciye ARFF istasyonundaki kurtarma ve yangın söndürme araçları için bakım kontrol formlarının doldurulması uygulaması yaptırılır.
    • Seyyar yangın söndürme cihazı kontrol formu açıklanır.
    • Her öğrenciye seyyar yangın söndürme cihazı kontrol formu hazırlanması uygulaması yaptırılır.
  • 4. ARFF İstasyonu Emniyet Tedbirleri Dokümantasyonu
    • Havaalanı yangın emniyet talimatı ile acil yardım emniyet tedbirlerini açıklar.
    • Yangın emniyet talimatı açıklanır.
    • Acil yardım emniyet tedbirleri protokolü hazırlanır.
    • Emniyet tedbir hizmet formu açıklanır.
    • Havaalanı itfaiyesi nezaret tutanakları açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak uçak kaza kırım ve yangınları ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.