Nasıl Yapılır?
Maarif modelinin ön plana çıkan iki temel özelliğinden bahsedebiliriz. Bunlar müfredat sadeleştirmesi ve ders dışı değerlerin müfredatın bir parçası haline getirlmesi denilebilir.
- Arama kutusuna dersin adını ve sınıfını yazın
- Listeden okul türünüzü seçin
- Plan hazır: haftalar, üniteler ve öğrenme çıktıları dolu
- Yazdırmak için “PDF İndir”e dokunun
Tarihsel Bilgiler:
- Lansman: 26.04.2024
- Uygulama: 2024-2025 eğitim-öğretim yılı
- Kademeli Geçiş: Okul öncesi, 1., 5., 9. sınıflar
- Motto: "Köklerden Geleceğe"
- Müfredat Sadeleştirmesi: %35 azaltma
Singapur'un CCE modeli ve Japonya'nın Doutoku (道徳) sistemi gibi örnekler varken, TYMM'nin "Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi" ile bütüncül yaklaşımı, özgün ve sistematik bir konuma sahiptir.
DEĞER EĞİTİMİNDE KÜRESEL YAKLAŞIMLAR
Dünya Örnekleri:
Singapur - CCE 2021
- 6 Temel Değer: Respect, Responsibility, Resilience, Integrity, Care, Harmony
- Yaklaşım: Pragmatik, vatandaşlık odaklı
Japonya - Doutoku (道徳)
- Geleneksel ahlak eğitimi
- Yaklaşım: Kültürel, gelenek temelli
İngiltere
- National Curriculum'da minimum framework
- Yaklaşım: Temel değerler, sistematik olmayan
ABD
- Eyalet bazlı, parçalı yaklaşım
- Yaklaşım: Merkezi olmayan, heterojen
Maarif Modeli:
- 21 Kodlanmış Değer (D1-D20 + 3 üst değer)
- Sistematik Erdem-Değer-Eylem Hiyerarşisi
- Kavramsal Beceri Kodları (KB1, KB2, KB3)
- Bütüncül Felsefi Çerçeve
DÖRT BÜTÜNLÜK
- Ontolojik Bütünlük → Ruh + Beden
- Epistemolojik Bütünlük → Bilgi + Bilgelik
- Zamansal Bütünlük → Geçmiş + Şimdi + Gelecek
- Aksiyolojik Olgunluk → Ahlak + Estetik
ÖĞRENCİ PROFİLİ: YETKİN VE ERDEMLİ İNSAN (10 ÖZELLİK)
- Ahlaklı
- Bilge
- Cesaretli
- Estetik
- İradeli
- Merhametli
- Sağlıklı
- Sorgulayıcı
- Üretken
- Vatansever
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri
SDB1. Benlik Becerileri | SDB2. Sosyal Yaşam Becerileri (SDB2) | SDB3.Ortak/Birleşik Beceriler |
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi) | SDB2.1 .iletişim Becerisi | SDB3.1. Uyum Becerisi |
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi) | SDB2.2. Iş Birliği Becerisi | SDB3.2. Esneklik Becerisi |
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi) | SDB2.3. Sosyal Farkındalık Becerisi | SDB3.3. Sorumlu Karar Verme Becerisi |
Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi
- Plan Maarif modeli biçiminde açılır
- Klasik biçim için “Klasik”e dokunun
- Maarif biçimine dönmek için “Maarif”e dokunun
20 toplam değerden oluşan bu kısım maarif modelin ders dışı temasını oluşturur. Çatı değerlerın ve alt değerlerin yer aldığı bir sınıflandırma dışında alt değerler de kendi içinde üç sınıfa ayrılmıştır.
ÇATI DEĞERLERİ (3)
- D1 - Adalet (çatı değer)
- D14 - Saygı (çatı değer)
- D16 - Sorumluluk (çatı değer)
ALT DEĞERLER (17)
Alt değerler olarak belirtilmiş bu tabloda değerler üç başlık altında toplanmıştır. Bunlar Huzurlu İnsan, Huzurlu Aile ve Toplum, son olarak da Yaşanabilir Çevre'dir.
Huzurlu İnsan | Huzurlu Aile ve Toplum | Yaşanabilir Çevre |
D3 - Çalışkanlık | D2 - Aile Bütünlüğü | D5 - Duyarlılık |
D8 - Mahremiyet | D4 - Dostluk | D7 - Estetik |
D9 - Merhamet | D6 - Dürüstlük | D18 - Temizlik |
D10 - Mütevazılık | D11 - Özgürlük | D9 - Merhamet (Huzurlu İnsan Çapraz Değer) |
D12 - Sabır | D15 - Sevgi | |
D13 - Sağlıklı Yaşam | D19 - Vatanseverlik | |
D17 - Tasarruf | D20 - Yardımseverlik |
Okuryazarlık Becerileri
Dokuz farklı başlıkta toplanmış olan okuryazarlık becerilerini 3 farklı tabloda gösterebiliriz:
İlk üç okuryazalık becerileri ve alt isimleri:
OB1. Bilgi Okuryazarlığı | OB2. Dijital Okuryazarlık | OB3. Finansal Okuryazarlık | |
OB1.1. Bilgi İhtiyacını Fark Etme | OB2.1. Dijital Bilgiye Ulaşma ve Dijital Bilgiyi Tanıma | OB2.6. İletişim Kurma ve Paylaşma | OB3.1. Geliri Anlama |
OB1.2. Bilgiyi Toplama | OB2.2. Dijital İletişimi Anlama | OB2.7. Dijital Araçlarla İş Görme | OB3.2. Para Yönetimini Sağlama |
OB1.3. Bilgiyi Özetleme | OB2.3. Fikri Mülkiyet Haklarını Bilerek Davranma | OB2.8. E-Güvenlik Önlemleri Alma | OB3.3. Bilinçli Harcama Yapma ve Borçlanma |
OB1.4. Bilgiyi Sentezleme | OB2.4. Dijital Bilgiyi Anlamlandırma | OB2.9. Dijital Bilgiyi Kullanarak Eleştirel Düşünme | OB3.4. Düzenli Tasarruf Yapma ve Yatırımları Yönetme |
OB1.5. Bilgiyi Kullanarak Eleştirel Düşünme | OB2.5. Dijital Ortamlar İçin İçerik Oluşturma ve Paylaşma | OB3.5. Finansal Teknolojileri Anlamlandırma | |
İkinci üç okuryazalık becerileri ve alt isimleri:
OB4. Görsel Okuryazarlık | OB5. Kültür Okuryazarlıği | OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı |
OB4.1. Görseli Anlama | OB5.1. Kültürü Kavramı | OB6.1. Vatandaşlığı Anlama |
OB4.2. Görseli Yorumlama | OB5.2. Kültürü Sürdürme | OB6.2. Vatandaşlık Hak ve Sorumluluklarını Sorgulama |
OB4.3. Görsel Hakkında Eleştirel Düşünme | OB5.3. Kültürel Etkileşim | OB6.3. Vatandaşlık Hak ve Sorumluluklarını Kullanma |
OB4.4. Görsel İletişim Uygulamaları Oluşturma | OB6.4. Hak Arama |
Üçüncü üç okuryazalık becerileri ve alt isimleri:
OB7. Veri Okuryazarlığı | OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı | OB9. Sanat Okuryazarlığı | ||
OB7.1. Sorular Sorma ve Olası Sonuçları Düşünme | OB7.6. Verileri Basitleştirme ve Dönüştürme | OB8.1. Sürdürülebilirliği ve Sürdürülebilir Kalkınmayı Anlama | OB8.6. Sürdürülebilir Sistem Davranışlarını Tahmin Eden Araçları Oluşturma/Seçme/ Kullanma | OB9.1. Sanat Türlerini ve Tekniklerini Anlama |
OB7.2. Veri Oluşturma | OB7.7. Örüntüleri Betimleme ve Analiz Etme | OB8.2. Sürdürülebilir ve Sürdürülebilir Olmayan Sistemleri Anlama | OB8.7. Sistemlerin Sürdürülebilirliğini Etkileyen Problemleri Çözme | OB9.2. Sanat Eseri İnceleme |
OB7.3. Verileri Sayısallaştırma ve Ölçme | OB7.8. Bilgiye Ulaşma Için Veriyi Yorumlama | OB8.3. Sürdürülebilir ve Sürdürülebilir Olmayan Sistemleri Çözümleme | OB8.8. Sistemlerin Sürdürülebilirliği İçin Geliştirdiği Çözüm Önerilerini Eyleme Dönüştürmek | OB9.3. Sanatı Kültürel, Tarihi ve Sosyal Bağlamda Anlama |
OB7.4. Verileri Düzenleme ve işleme | OB7.9. Yeni Bilgiyi Kullanma ve Yapılandırma | OB8.4. Sürdürülebilir ve Sürdürülebilir Olmayan Sistemleri Yapılandırma | OB9.4. Sanatsal Pratik Geliştirme | |
OB7.5. Verileri Görselleştirme | OB8.5. Sürdürülebilir Olmayan Sistemlere Yönelik Problemleri ve Sorunları Tartışma | |||
(YENİ) Sistem Okuryazarlığı (öğrencinin kendi öğrenme yöntemini belirleme becerisi)
Kavramsal Beceriler
Üç grupta toplanmıştır ve toplam 31 tanedir.
KB1 - Temel Beceriler | KB2 - Bütünleşik Beceriler | KB3 - Üst Düzey Düşünme Becerileri | |
KB1.1 - Sayma | KB2.1 - Çelişki Giderme | KB2.11 - Gözleme Dayalı Tahmin Etme | KB3.1 Karar verme |
KB1.2 - Okuma | KB2.2 - Gözlemleme | KB2.12 - Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme | KB3.2 Problem çözme |
KB1.3 - Yazma | KB2.3 - Özetleme | KB2.13 - Mantıksal Denetleme | KB3.3 Eleştirel düşünme |
KB1.4 - Çizim Yapma | KB2.4 - Çözümleme | KB2.14 - Tartışma | |
KB1.5 - Bulma | KB2.5 - Sınıflandırma | KB2.15 - Sentezleme | |
KB1.6 - Seçme | KB2.6 - Bilgi Toplama | KB2.16 - Muhakeme (Akıl Yürütme) | |
KB1.7 - Belirleme | KB2.7 - Karşılaştırma | KB2.17 - Değerlendirme | |
KB1.8 - İşaret Etme | KB2.8 - Sorgulama | KB2.18 - Tartışma | |
KB2.9 - Genelleme | KB2.19 - Mantıksal Denetleme | ||
KB2.10 - Çıkarım Yapma | KB2.20 - Sentezleme | ||
Fiziksel Beceriler
Kol, bacak, gövde ve kas gruplarının doğru ve tutarlı hareketlerini ifade etmektedir. Bu başlık için belirlenmiş bir değer sistemi yoktur.
Eğilimler
İnsan karakreri, mizacını tanımlayan bileşenlerden oluşur. Üç başlık altında sınıflandırılmıştır.
E1. Benlik Eğilimleri | E2. Sosyal Eğilimler | E3. Entelektüel Eğilimler | |
E1.1. Merak | E2.1. Empati | E3.1.Muhakeme | E3.7. Sistematiklik |
E1.2. Bağımsızlık | E2.2. Sorumluluk | E3.2.Odaklanma | E3.8. Soru Sorma |
E1.3. Azim ve Kararlılık | E2.3. Girişkenlik | E3.3. Yaratıcılık | E3.9. Şüphe Duyma |
E1.4.Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) | E2.4. Güven | E3.4. Gerçeği Arama | E3.10. Eleştirel Bakma |
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) | E2.5. Oyunseverlik | E3.5. Açık Fikirlilik | |
E1.6. Seçicilik | E3.6. Analitiklik | ||
Alan Becerileri
Kavramsal becerileri de kapsayan bir yapıda alan bazlı sınıflandırmadır.
| 2. Matematik Alan Becerileri (MAB) | 3. Fen Bilimleri Alan Becerileri (FBAB) | 4. Sosyal Bilimler Alan Becerileri (SBAB) |
TAB1. Okuma Anlama | MAB1. Sayı Algısı | FBAB1. Canlı Sistemler | SBAB1. Tarihsel Bilişler |
TAB2. Yazma | MAB2. İşlemler | FBAB2. Fiziksel Sistemler | SBAB2. Coğrafi Bilişler |
TAB3. Konuşma | MAB3. Geometri | FBAB3. Yer Sistemleri | SBAB3. Sosyolojik Bilişler |
TAB4. Dinleme | MAB4. Veri Analizi | FBAB4. İnsan-Çevre Etkileşimi | SBAB4. Kültürel Bilişler |
5. Sanat Alan Becerileri (SAB) | 6. Beden Eğitimi, Oyun ve Spor Alan Becerileri (BEOSAB) | 7. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Alan Becerileri (BTYAB) |
SAB1. Görsel Sanatlar | BEOSAB1. Hareket Becerileri | |
SAB2. Müzik Sanatları | BEOSAB2. Oyun Kuralları | |
SAB3. Dramatik Sanatlar | BEOSAB3. Sağlığın Geliştirilmesi | |
SAB4. Sanat Değerlendirmesi | BEOSAB4. Takım Ruhu |
8. Tasarım Alan Becerileri (TSRMAB) | 9. Din Eğitimi ve Öğretimi Alan Becerileri (DAB) | 10. Yabancı Dil Alan Becerileri (YDAB) |
Maarif Modeli’ne göre hazırlanan planın sütunlarını Maarif Modeli çerçeve yıllık plan yazısında inceledik; dersinizin 2026-2027 yıllık planını plan.dogru.app’te ücretsiz hazırlayabilir, Doğru Cevap uygulamasında hafta hafta takip edebilirsiniz. 2026-2027’de hangi sınıfın Maarif çerçeve planı, hangisinin 2018 ünitelendirilmiş planı kullandığını bu karşılaştırmada görebilirsiniz.
Güncel: Maarif Modeli programlarının 2026 güncellemesinde hangi derslerin değiştiğini yeni müfredat 2026: güncellenen dersler listesi yazısında topladık.