10. Sınıf Ölçme ve Kontrol Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Ölçme ve Kontrol Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Ölçme ve Kontrol dersi, Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Makine Bakım Onarım dalında haftada 2 ders saati okutulur; yıllık planında 9 öğrenme birimi, 80 ders saati ve 34 kazanım yer alır. Yıl, “Kumpasla Ölçüm Yapma” öğrenme birimiyle başlar (Kumpaslar ve Çeşitleri); aradaki 7 öğrenme biriminin ardından “Boyut Tolerans Kontrolü Yapma” öğrenme birimiyle biter (Boyut Tolerans Kontrol Aracı Seçimi, Boyut Tolerans Kontrolü).

• 10. Sınıf Ölçme ve Kontrol Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Ölçme ve Kontrol Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ölçme ve Kontrol Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Makine Bakım Onarım (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Ölçme ve Kontrol dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kumpasla Ölçüm Yapma (16 ders saati)

  • 1. Kumpaslar ve Çeşitleri
  • 2. Kumpasla Ölçüm Yapma
    • Ölçülecek profile ve ölçü büyüklüğüne göre kumpas seçer.
    • Kumpas çene hassasiyetini kontrol eder.
    • Kumpası parça geometrisine göre konumlandırır.
    • Tespit vidası yardımıyla hareketli çeneyi tespit eder.
    • Kumpastan değer okur.

  2. Mikrometre Ölçüm Yapma (8 ders saati)

  • 1. Mikrometreler ve Çeşitleri
  • 2. Mikrometre ile Ölçüm Yapma
    • Ölçülecek profile ve ölçü büyüklüğüne göre mikrometre seçer.
    • Mikrometre örslerinin temizlik kontrolünü yapar.
    • Kontrol mastarlarıyla ölçü hassasiyeti kontrolünü yapar.
    • Mikrometreyi parça geometrisine göre konumlandırır.
    • Tespit mandalı yardımıyla hareketli mili tespit eder.
    • Mikrometreden değer okur.

  3. Açı Ölçme (8 ders saati)

  • 1. Açı Ölçme
    • Verniyerli açıölçerlerle ölçüm yapar.
    • Sinüs çubuğu ve ölçü mastarıyla ölçüm yapar.
    • Silindirik makaralar ve bilyeler yardımıyla koniklik açısı ölçer.
    • Optik açı ölçüm cihazıyla açı ölçer.

  4. Yüzey Pürüzlülüğü Ölçme (8 ders saati)

  • 1. Yüzey Profilometresi
    • Yüzey profilometresi ile yüzey pürüzlülüğünü ölçer.
  • 2. Yüzey Pürüzlülük Mastarları
    • Yüzey pürüzlülük mastarlarıyla ölçüm yapar.

  5. Vidaları Ölçme (8 ders saati)

  • 1. Vida Türlerinin Belirlenmesi
    • Kumpas ile vidanın metrik veya withworth vida cinslerinden hangisi olduğunu belirler.
  • 2. Vida Diş Üstü ve Diş Dibi Çapı Ölçme
    • Kumpas veya mikrometre ile diş üstü çapını ölçer.
    • Mikrometreyle diş dibi çapını ölçer.
    • Vida tarağıyla vida adımını ölçer.

  6. Dişli Çarkları Ölçme (8 ders saati)

  • 1. Dişlilerde Modül Tahmini
    • Diş büyüklüğüne göre modül tahmin eder.
  • 2. Dişli Çark Ölçümleri
    • Yapılan tahmine göre modül kumpasının ağzını ayarlar.
    • Modül kumpasını diş üzerine yerleştirip ölçüm yapar.

  7. Mastarlar ve Optik Camlarla Yüzey Kontrolü Yapma (8 ders saati)

  • 1. Mastar Türleri ve Mastar Seçimi
    • Ölçülecek profile göre mastarı seçer.
  • 2. Mastarlarla Ölçüm Yapma
    • Mastarları birleştirir.
    • Mastarları iş parçasına yerleştirir.
    • Mastarlar ile kontrol işlemleri yapar.

  8. Şekil Tolerans Kontrolü Yapma (8 ders saati)

  • 1. Şekil Konum Kontrol Aracı Seçimi
    • İmalat resmine bakılarak uygun şekil kontrol aracı seçer.
  • 2. Şekil Konum Kontrolü
    • Kontrolü yapılacak iş parçasını hazırlar.
    • Kontrol işlemi yapar ve sonucu kaydeder.

  9. Boyut Tolerans Kontrolü Yapma (8 ders saati)

  • 1. Boyut Tolerans Kontrol Aracı Seçimi
    • İmalat resmine bakarak uygun mastar seçer.
  • 2. Boyut Tolerans Kontrolü
    • Kontrolü yapılacak iş parçasını hazırlar.
    • Kontrol işlemi yapar ve sonucu kaydeder.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak ölçme ve kontrol yapma, TS, EN, ISO ve DIN Standartları'na göre ölçme ve kontrol aletlerini kullanma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.