Bilgisayar Kontrollü Tezgâhlarla Tıbbi Cihaz Üretimi 11. Sınıf Yıllık Plan

Bilgisayar Kontrollü Tezgâhlarla Tıbbi Cihaz Üretimi 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Makine ve Tasarım Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bilgisayar Kontrollü Tezgâhlarla Tıbbi Cihaz Üretimi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bilgisayar Kontrollü Tezgâhlarla Tıbbi Cihaz Üretimi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Tıbbi Cihaz Üretimi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bilgisayar Kontrollü Tezgâhlarla Tıbbi Cihaz Üretimi dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. CNC Torna Tezgâhları (40 ders saati)

  • 1. CNC Torna Tezgâhları
    • CNC terimini tanımlar.
    • CNC tezgâhların önemini açıklar.
    • CNC tezgâhların avantajlarını açıklar.
    • CNC tezgâhların dezavantajlarını açıklar.
    • CNC torna tezgâhını tanımlar.
    • CNC torna tezgâhlarının kısımlarını açıklar.
    • CNC torna tezgâhında güvenli çalışma kurallarını açıklar.
    • İş parçasının ayna ayaklarına bağlanmasını açıklar.
    • CNC torna tezgâhlarının çalıştırılmasını açıklar.
    • İş parçası üzerinden elle talaş kaldırmayı açıklar.
    • CNC torna tezgâhını açtırır.
    • Kontrol tuşlarını kullanarak CNC torna tezgâhını çalıştırır.
    • İş parçasını aynaya bağlatır.
    • Tezgâhın devrini ayarlatır.
    • İş parçası üzerinden elle talaş kaldırtır.
    • Tezgâhı kapattırır.
  • 2. CNC Torna Tezgâhları Kontrol Paneli
    • Kontrol panelinin kısımlarını sıralar.
    • Kontrol panelinde kullanılan tuşların görevlerini açıklar.
    • Monitör üzerindeki terimlerin tanımını yapar.
    • Sayısal tuşların görevlerini açıklar.
    • Hafızada kayıtlı olan programları gözden geçirir.
    • Tezgâh kontrol tuşlarını kullandırır.
    • Program yazma tuşlarını kullanarak komut girişi yaptırır.
    • Hafızada kayıtlı olan programları açtırır.
    • Açılan programlar üzerinde gerekli düzenlemeleri yaptırır.
    • Programı tezgâh kontrol tuşlarını kullanarak çalıştırır.
  • 3. Kesici Takım Seçimi
    • Kesici uç imalatında kullanılan malzemeleri listeler.
    • CNC torna tezgâhında kullanılan kesici uçları şekillerine göre sıralar.
    • CNC torna tezgâhında kullanılan kesici uçlar için ISO kodlama sistemini açıklar.
    • Kataloglardaki takım uç kodlarının anlamlarını bilir.
    • Yapılacak işe uygun takım seçimini açıklar.
    • İşe uygun kesici ucu kataloglardan seçtirir.
    • İmal edilecek işe uygun takım seçtirir.
  • 4. Kesici Takımları CNC Tornaya Bağlama ve Takım Ayarı
    • Takım tutucuların isimlerini açıklar.
    • Takım tutucuların tezgâha bağlanmasını açıklar.
    • Tezgâh ayarlarının gereğini ve önemini açıklar.
    • Kesicilerin referans noktasına gönderilmesini açıklar.
    • İş parçası sıfır noktasını tarif eder.
    • İş parçasını aynaya bağlama işlem sırasını açıklar.
    • İş parçası üzerinden elle talaş kaldırma işlemini açıklar.
    • Kesici ucun şekline uygun takım tutucu seçer.
    • Kesici ucu takım tutucuya emniyetli bağlar.
    • Takım tutucuyu taret üzerindeki uygun cebe yerleştirir.
    • Ayna ayaklarını sökerek iş parçası çapına uygun olarak ayarlatır.
    • Tıbbi cihaz malzeme cinsine göre sıkma basıncını ayarlatır.
    • Ayna ayağı sınırlama swiçlerini ayarlatır.
    • Ayna açma kapama tuşunu kullanarak iş parçasını sıktırır.
    • El çarkı ile ilerleme vererek iş parçası üzerinden ince talaş kaldırtır.
    • İş parçası sıfır noktasını tespit ederek tezgâh hafızasına kaydettirir.

  2. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC Torna Tezgâhını Programlama (42 ders saati)

  • 1. CNC Torna Tezgâhı İçin Programlama
    • Programlamada kullanılacak eksenlerin seçimini açıklar.
    • Koordinat sistemlerini tanımlar.
    • Programlamada kullanılacak terimler ve anlamlarını açıklar.
    • Programın satır yapısını izah eder.
    • Programlamada sırasında kullanılacak eksenleri belirler.
    • Programın adını yazar.
    • Takım numarasını yazar.
    • Programlama sırasında kullanılacak M yardımcı fonksiyonlarını seçer.
    • Kesici hareketine uygun G hazırlık fonksiyonlarını seçer.
    • Programın baş kısmına uygun devir sayısını yazar.
    • Uygun ilerleme miktarını tayin eder.
  • 2. CNC Torna Tezgâhı İçin Mutlak Programlama
    • Mutlak programlama sistemini tanımlar.
    • Mutlak programlama mantığını açıklar.
    • Mutlak programlama ile tıbbi cihaz silindirik tornalama işlemlerini tasarlatır.
    • Mutlak programlamada kesicinin gideceği noktanın koordinatlarını iş parçası sıfır noktasına göre belirletir.
    • Mutlak programlama mantığı ile G ve M kodlarını kullanarak çeşitli tıbbi cihaz tornalama uygulamaları yaptırır.
  • 3. CNC Torna Tezgâhı İçin Artışlı Programlama
    • Artışlı programlama sistemini tanımlar.
    • Artışlı programlama mantığını açıklar.
    • Artışlı programlama ile tıbbi cihaz silindirik tornalama işlemlerini tasarlatır.
    • Artışlı programlamada kesicinin gideceği noktanın koordinatlarını gidilen son noktanın koordinatlarına göre belirletir.
    • Artışlı programlama mantığı ile G ve M kodlarını kullanarak çeşitli tıbbi cihaz tornalama uygulamaları yaptırır.

  3. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC Tornalama İşlemleri (44 ders saati)

  • 1. CNC Tornada Delik Delmek ve Raybalama
    • Delme işlemleri sırasında kullanılacak kesicileri listeler.
    • Kesicilerin işlem sırasına göre tarete yerleştirilmesini açıklar.
    • Delik delme programını tasarlatır.
    • CNC torna programı ile delik delme işlem sırasını tayin ettirir.
    • Tıbbi cihazlara delik delme ve raybalama ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırır.
  • 2. CNC Tornada Delik Büyütmek
    • CNC torna tezgâhında delik büyütme işleminin amacını açıklar.
    • CNC torna tezgâhında delik büyütme işlem sırasını açıklar.
    • İşlem sırasına göre programın taslağını çıkarır.
    • Matkapla delik büyütme işlemini için gerekli programı yazdırır.
    • Kesici takım kullanarak delik büyütme işlemini için gerekli programı yazdırır.
    • Kesici takımları tarete bağlatır.
    • Programı tezgâh hafızasına aktartır.
    • Tıbbi cihazlara delik büyütme işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 3. CNC Tornada Kanal Açma
    • CNC tornada kanal açmak için işlem sırasını açıklar.
    • Kanal açma işlemi için program taslağını çıkarır.
    • CNC tornada kesme işlemi için işlem sırasını açıklar.
    • Tıbbi cihazlara kanal açma ve kesme işlemleri ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 4. CNC Tornada Kesici Takım Uç Telafileri
    • CNC tornada kesici takım uç telafisini tanımlar.
    • Kesici takım uç telafisini kullanmanın gereğini açıklar.
    • Kesici takım uç telafisi çeşitlerini açıklar.
    • Programı uç telafisi kodlarını kullanarak tasarlatır.
    • Talaş kaldırma yönüne göre telafi yönünü hesaplatır.
    • Takım telafisi ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırır.
  • 5. Programı Aktarma ve Simülasyon Yapma
    • CNC torna tezgâhına veri aktarma yöntemlerini açıklar.
    • Yazılan CNC programını elle tezgâha aktarma işlem sırasını açıklar.
    • Yazılan CNC programını bilgisayar yardımı ile tezgâha aktarma işlem sırasını açıklar.
    • Simülasyon ile programı test etmenin önemini açıklar.
    • Simülasyonu yapılan CNC programında hatalar varsa yeniden düzenletir.
    • CNC torna tezgâhına veri aktarma yöntemlerini kullandırır.
    • CNC program kodlarını elle tezgâha girdirir.
    • CNC program kodlarını bilgisayar yardımı ile tezgâha aktarır.
    • Simülasyon ayarlarını yaptırır.
    • Tezgâha aktarılan programın simülasyonunu çalıştırır.
    • Simülasyonu DRY RUN tuşunu kullanarak programı seri modda çalıştırır.
    • Simülasyon sırasında hata varsa tespit ettirir.
    • Tezgâh üzerindeki düzenleme tuşlarını kullanarak programdaki hataları düzeltir.

  4. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC Tornalama Çevrimleri (42 ders saati)

  • 1. Silindirik Tornalama Çevrimleri
    • CNC tornalama çevrimi tarif eder.
    • CNC tornada kullanılan çevrim çeşitlerini sınıflandırır.
    • Silindirik tornalama çevrimlerini açıklar.
    • Kullanacağı çevrim çeşidini gözden geçirir.
    • Tıbbi cihaza yapılacak iş ve işleme uygun çevrim seçer.
    • Çevrimlerde kullanılan parametreleri doğru olarak yazdırır.
    • Tıbbi cihaz üretiminde çevrimleri kullanarak uygulamalar yaptırır.
  • 2. Delik Delme ve Kanal Açma Çevrimleri
    • CNC tornada delik delme çevrimlerini tarif eder.
    • Derin delik kavramını açıklar.
    • Derin delik delme (Gagalama ile) çevrimini açıklar.
    • Kanal açma ve kesme çevrimlerini açıklar.
    • Çevrim ile program yazarken kullanılacak parametreleri açıklar.
    • CNC tornada derin delik delme işlemleri için G74 çevrimini seçer.
    • Kanal açma işlemleri için G75 çevrimini seçer.
    • Kesme işlemleri için G75 çevrimini kullanır.
    • Çevrimlerdeki parametreleri yazar.
    • Cerrahi aletler ve vücut içi protez üretimi için çevrim kullanarak çeşitli uygulamalar yapar.
  • 3. Vida Açma ve Kılavuz Çekme Çevrimleri
    • CNC tornada kılavuz ile vida çekme çevrimlerini açıklar.
    • Vida açma çevrimlerini sınıflandırır.
    • Vida açma çevrimi ile program yazarken kullanılacak parametreleri tanımlar.
    • Çevrimlerde kullanılan parametreleri doğru olarak yazdırır.
    • Cerrahi aletler ve vücut içi protez üretimi için çevrim kullanarak çeşitli uygulamalar yaptırır.

  5. CNC Freze Tezgâhları (44 ders saati)

  • 1. CNC Freze Tezgâhı
    • CNC freze tezgâhını tanımlar.
    • CNC freze tezgâhının kısımlarını listeler.
    • CNC freze tezgâhlarının çalıştırılmasını tarif eder.
    • CNC freze tezgâhının kısımlarını yazar.
    • CNC freze tezgâhını açtırır.
    • Kesiciyi tezgâh referans noktasına göndertir.
    • Kontrol tuşlarını kullanarak CNC freze tezgâhını çalıştırtır.
    • Kontrol tuşlarını kullanarak CNC freze tezgâhını durdurtur.
    • Tezgâhı kapatır.
  • 2. CNC Freze Tezgâhı Kontrol Paneli
    • Kontrol ünitesinin görevini açıklar.
    • Kontrol ünitesinin kısımlarını sıralar.
    • Kontrol panelindeki tuşların görevlerini tarif eder.
    • Tezgâh kontrol tuşlarını sınıflandırır.
    • Tezgâh kontrol tuşlarının görevlerini açıklar.
    • Program yazma tuşlarının görevlerini açıklar.
    • Hafızada kayıtlı olan programları gözden geçirir.
    • Program yazımında kullanacağı tuşları seçtirir.
    • Tezgâh kontrol tuşlarını kullandırır.
    • Program yazma tuşlarını kullanarak komut girişi yaptırır.
    • Hafızada kayıtlı olan programları açtırır.
    • Açılan programlar üzerinde düzenlemeler yaptırır.
    • Programı kontrol tuşlarını kullanarak çalıştırır.
  • 3. CNC Freze Takımlarını Bağlama
    • Yapılacak işleme göre takımların isimlerini sıralar.
    • İşlenecek malzeme cinsine uygun takım isimlerini sıralar.
    • Kesicileri magazine takılmasını açıklar.
    • Takım değiştirme işlemini manüel ve otomatik değiştirmeyi açıklar.
    • Frezeleme işlemine uygun kesici takım seçtirir.
    • Kesici takım çapına uygun takım pens seçtirir.
    • Kesici takımı takım tutucuya bağlatır.
    • Takım tutucuyu magazin üzerindeki uygun cebe yerleştirtir.
    • Takım değiştirme işlemini manüel ve otomatik değiştirir.
    • CNC Frezede kesicilerin tanımlanması ve kontrolünü yaptırır.
    • Tezgâha takım tipini tanımlama yaptırır.
  • 4. CNC Freze Tezgâhında Takım Ayarı
    • Tezgâh ayarlarının gereğini ve önemini açıklar.
    • Kesicilerin tezgâha bağlanmasını açıklar.
    • Kesicileri referans noktasına göndermeyi açıklar.
    • İş parçası sıfır noktasını tarif eder.
    • İş parçasını tablaya bağlama işlem sırasını açıklar.
    • İş parçası üzerinden elle talaş kaldırma işlemini açıklar.
    • Mengene ya da pabuçları kullanarak tıbbi cihazı tabla üzerine bağlatır.
    • Sıfırlamada kullanılan elemanlar tezgâha taktırır.
    • İşlenecek tıbbi cihaza göre takım boylarını tanımlatır.
    • Kontrol panelinden gerekli ayarları yaptırır.
    • İş parçası sıfır noktasını tespit ederek tezgâh hafızasına kaydettirir.
  • 5. CNC Freze Tezgâhında Bağlama Aparatlarını Kullanma
    • İş parçasını bağlama yöntemini açıklar.
    • Bağlamanın iş güvenliği yönünden önemini açıklar.
    • Tezgâhın tablasına iş parçası bağlama tekniklerini açıklar.
    • İş parçasını tablaya bağlama işlem sırasını açıklar.
    • Bağlanan işi kontrol etmeyi açıklar.
    • İş parçası üzerinden elle talaş kaldırma işlemini açıklar.
    • İş parçasını tezgâh mengenesine bağlatır.
    • İş parçasını döner tabla bağlatır.
    • İş parçasını sinüs tablası bağlatır.
    • İş parçasını bağlama gönyesini bağlatır.
    • İş kalıpları ile iş bağlatır.
    • Bağlanan işi kontrol ettirir.

  6. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC Freze Tezgâhını Programlama (42 ders saati)

  • 1. CNC Freze Tezgâhı Programlama Hazırlığı
    • CNC freze tezgâhta kullanılacak eksenleri tanımlar.
    • Programlamada kullanılacak eksenlerin seçimini yapar.
    • Koordinat sistemini tanımlar.
    • Programlamada kullanılacak terimler ve anlamlarını açıklar.
    • Programın satır yapısını açıklar.
    • Programlamada kullanacağı eksenleri seçtirir.
    • Programın adını yazdırır.
    • Satır numarasını yazdırır.
    • Takım numarasını yazdırır.
    • Kullanacağı M yardımcı fonksiyonu seçtirir.
    • Devir sayısını hesaplayıp yazdırır.
    • Kesici hareketine uygun G hazırlık fonksiyonunu seçtirir.
  • 2. CNC Freze Tezgâhı İçin Mutlak Programlama Yapma
    • CNC frezede mutlak programlamayı tanımlar.
    • Mutlak programlama mantığını açıklar.
    • Mutlak programlama ile frezeleme işlemlerini izah eder.
    • Mutlak programlamada kesicinin gideceği noktanın koordinatlarını iş parçası sıfır noktasına göre belirler.
    • Mutlak programlama mantığı ile G kodlarını yüzey frezeleme işlemi yapar.
    • Mutlak programlama mantığı ile G kodlarını kullanarak çevresel frezeleme işlemi yapar.
    • Mutlak programlama mantığı ile G kodlarını kullanarak eğri sel (kavis) frezeleme işlemi yapar.
    • Mutlak programlama mantığı ile G kodlarını kullanarak kanal frezeleme işlemi yapar.
    • Mutlak programlama mantığı ile ilgili çeşitli frezeleme uygulamaları yapar.
  • 3. CNC Freze Tezgâhı İçin Artışlı Programlama Yapma
    • CNC frezede artışlı programlamayı tanımlar.
    • Artışlı programlama mantığını açıklar.
    • Artışlı programlama ile frezeleme işlemlerini izah eder.
    • CNC frezede kesicinin gideceği noktanın koordinatlarını gidilen son noktanın koordinatlarına göre belirler.
    • Artışlı programlama mantığı ile G ve M kodlarını kullanarak yüzey frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile CNC frezede yüzey frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile G ve M kodlarını kullanarak çevresel frezeleme işlemleri yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile CNC frezede çevresel frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile G ve M kodlarını kullanarak eğrisel (kavis) frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile CNC frezede eğrisel (kavis) frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama ile G ve M kodlarını kullanarak kanal frezeleme işlemi yapar.
    • Artışlı programlama mantığı ile ilgili çeşitli frezeleme uygulamaları yapar.

  7. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC'de Frezeleme İşlemleri (30 ders saati)

  • 1. CNC Frezede Kesici Takım Çap Telafileri
    • CNC frezede kesici takım çap telafisini tanımlar.
    • Kesici takım çap telafisi kullanmanın gereğini açıklar.
    • Kesici takım çap telafilerini sınıflandırır.
    • Programı çap telafisi kodlarını kullanmasını açıklar.
    • Kesici takımın kesme ağzının yerine göre telafi yönünü hesaplatır.
    • Kesici takım çap telafisi ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırır.
  • 2. CNC Frezede Kesici Takım Boy Telafileri
    • CNC frezede kesici takım boy telafisini tanımlar.
    • Kesici takım boy telafisi kullanmanın gereğini açıklar.
    • Kesici takım boy telafisi ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırır.
  • 3. CNC Freze Cep Boşaltma Programı
    • CNC frezede cep kavramını tanımlar.
    • Cep boşaltmada işlem sırasını tarif eder.
    • Mutlak programlama ve artışlı programlama kullanarak cep boşaltma işlemlerini açıklar.
    • CNC frezede cep boşaltma işlemine başlanacak noktayı tespit ettirir.
    • Cep için verilecek talaş derinliğini belirletir.
    • Mutlak programlama kullanarak tıbbi cihaz cep boşaltma programını yaptırır.
    • Artışlı programlama kullanarak tıbbi cihaz cep boşaltma programını yaptırır.
  • 4. Program Aktarma ve Simülasyon Yapma
    • CNC frezede yazılan CNC programını elle tezgâha aktarma işlem sırasını açıklar.
    • Yazılan CNC programını bilgisayar yardımı ile tezgâha aktarma işlem sırasını açıklar.
    • Simülasyon ile programı test etmenin önemini açıklar.
    • Simülasyonu yapılan CNC programında hatalar varsa yeniden düzenletir.
    • CNC program kodlarını elle tezgâha aktartır.
    • CNC program kodlarını bilgisayar yardımı ile tezgâha aktartır.
    • Tezgâha aktarılan programın simülasyonunu çalıştırtır.
    • İstenirse DRY RUN tuşunu kullanarak programı seri modda çalıştırır.
    • Simülasyon sırasında hata varsa tespit ettirir.
    • Tezgâh üzerindeki düzenleme tuşlarını kullanarak programdaki hataları düzeltirir.
    • Programı tezgâh hafızasına kaydettirir.
    • Tezgâhta bulunan programı bilgisayara ya da hafıza kartına aktartır.
    • Aktarılan programın uygulamasını yaptırır.

  8. Tıbbi Cihaz Üretimi İçin CNC'de Frezeleme Çevrimleri (40 ders saati)

  • 1. Delik Delme Çevrimleri
    • CNC frezelemede çevrimi tarif eder.
    • CNC frezelemede kullanılan çevrim çeşitlerini sınıflandırır.
    • CNC frezeleme çevrimlerde kullanılan parametrelerin anlamlarını tanımlatır.
    • Yapılacak iş ve işleme uygun çevrim seçtirir.
    • İmplantlara ve cerrahi aletlere delik delme çevrimleri ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 2. Kılavuz Çekme Çevrimleri
    • Frezede kılavuzla vida çekme çevrimini tanımlar.
    • Frezede kılavuzla vida çekme çevrimlerini sınıflandırır.
    • Kılavuzla vida çekme çevrimi ile program yazarken kullanılacak parametreleri tanımlar.
    • Raybalama çevrimini tanımlar.
    • Çevrimlerde kullanılan parametreleri doğru olarak yazar.
    • Vücut içi implantlara ve cerrahi aletlere raybalama ve vida açma çevrimleri ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 3. Delik Büyütme Çevrimleri
    • CNC frezede delik büyütme çevriminin amacını tanımlar.
    • Delik büyütme aparatlarını sıralar.
    • Delik büyütme çevrimleri ile program yazarken kullanılacak parametreleri tanımlar.
    • Yapılacak işe uygun delik büyütme çevrimi seçtirir.
    • Delik büyütme aparatlarını tezgâha bağlatır.
    • Delik delme işlemi yaptırır.
    • Vücut içi implantlara delik büyütme çevrimleri ile ilgili uygulamalar yaptırır.
  • 4. Cep Boşaltma Çevrimleri
    • CNC frezede çevrim kavramının anlamını tarif eder.
    • CNC frezede kullanılan cep boşaltma çevrim çeşitlerini sınıflandırır.
    • Cep boşaltma çevrimlerini listeletir.
    • CNC frezede yapılacak iş ve işleme uygun cep boşaltma çevrimini seçtirir.
    • Cep boşaltma çevrimlerini kullanarak cerrahi alet üretimi ile ilgili uygulamalar yaptırır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak CNC tezgâhlarında bilgisayar destekli tasarım ve üretim programlarını kullanıp tıbbi cihaz tasarımı ve imalatı yapma bilgi ve becerilerinin kazandırılması amaçlanmaktadır.