11. Sınıf Ambalaj Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Ambalaj Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Ambalaj dersi, Matbaa Teknolojisi alanının Baskı Öncesi dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 4 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 138 kazanım yer alır. Yıl, “Metal Kesim Kalıbı” öğrenme birimiyle başlar (Bıçak İzini Kalıba Geçirme, Kesim Kalıbı Hazırlama, Kesim Kalıbını Makineye Takma ve Ayarlama); “Keski Yapma” ve “Gofre Baskı” öğrenme birimlerinin ardından “Ambalaj Yapıştırma” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Ambalaj Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Matbaa Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Ambalaj Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ambalaj Ders Materyali (DM)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — Metal Kesim Kalıbı
• Ders İçeriği

  Matbaa Teknolojisi - Baskı Öncesi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Ambalaj dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Metal Kesim Kalıbı (40 ders saati)

  • 1. Bıçak İzini Kalıba Geçirme
    • Bıçak izini birebir kalıba geçirir.
    • Metal kesim kalıbı tanımlanır.
    • Metal kesim kalıbının kullanıldığı alanlar listelenir.
    • Kesim kalıplarının türleri açıklanır.
    • Kesim kalıplarının kullanıldığı makineler açıklanır.
    • İşe göre kesim kalıbının özellikleri belirlenir.
    • Karton ambalaj dışında yapılacak olan kesim işlerinin özelliklerine göre kesim kalıbı hazırlaması sağlanır.
    • Kalıpları kutu çizimine göre oluşturması sağlanır.
    • Doğru kalıp yöntemini seçmesi sağlanır.
  • 2. Kesim Kalıbı Hazırlama
    • Oluğa sorunsuz geçen bıçak yapar.
    • Kalıp tahtaları açıklanır.
    • Şerit bıçakları açıklanır.
    • Lastikler açıklanır.
    • Lazer kesim tekniği ile kesim kalıbı hazırlama işlemleri açıklanır.
    • Lazer kesiciler açıklanır.
    • Otomatik bıçak hazırlama makineleri üzerinde durulur.
    • Lazer kesim makinesi ile kalıp tahtalarının kesimini yapması sağlanır.
    • Kesim tahtası üzerine bıçakları köreltmeden çakması sağlanır.
    • Çoklu kesim kalıplarında kesim kalıbına ilave karşı kalıp ayıklama ve ayırma kalıbı hazırlaması sağlanır.
    • Kesim kalıbına göre düşürülmesi gereken yerlere göre erkek ve dişi ayıklama düşürme kalıpları hazırlaması sağlanır.
  • 3. Kesim Kalıbını Makineye Takma ve Ayarlama
    • Bıçaklara zarar vermeden sağlam şekilde kullanıp saklar.
    • Metal kesim kalıplarının pedal tipi makinelerde kullanılması gerektiği vurgulanır.
    • Metal kesim kalıplarının kazanlı kesim makinelerinde kullanımı açıklanır.
    • Metal kesim kalıplarının hızlı çoklu kesim makinelerinde kullanımı açıklanır.
    • Pedal tipi kesim makinesine kalıbı takması sağlanır.
    • Baskı kazanında yan poza yerlerini hazırlaması sağlanır.
    • Hazırlanmış pilyaj karşı kalıp saç plakasını alt şaseye takması sağlanır.
    • Çoklu kesim makinelerinde ayıklama ünitesi olan makinelerinde ayıklama, ayırma kalıplarını düzgün ve ayarlı bir şekilde makineye takması sağlanır.

  2. Keski Yapma (40 ders saati)

  • 1. Keski Kalıbını Hazırlama
    • İstenilen işe uygun keski işlemini gerçekleştirecek keski kalıbını hazırlar.
    • Keski baskının kullanım alanları açıklanır.
    • Kâğıdın su yönü üzerinde durulur.
    • Perforaj kesim bıçaklarının tanımını ve keski işlemindeki fonksiyonunu açıklanır.
    • Plakanın işlevi tanımlanır.
    • Bıçakları çentiklemenin keskideki işlevi üzerinde durulur.
    • Bıçak aralarına yapıştırılan sünger veya lastiklerin keskideki görevleri açıklanır.
    • Keski kalıbını çembere yerleştirmesi sağlanır.
    • Boş malzemeleri yerleştirmesi sağlanır.
    • Vizoları sol ve üst kısma yerleştirmesi sağlanır.
    • Vizo anahtarı ile boşluğu alması sağlanır.
    • Vizoları vizo anahtarı ile sıkması sağlanır.
    • Keski bıçağını çentiklemesi sağlanır.
    • Bıçak aralarına lastik yerleştirmesi sağlanır.
    • Vizoların dil kısmının keski kalıbına değil de çembere doğru bakması sağlanır.
  • 2. Kalıbı Çembere Alma
    • Kalıbı işe uygun şekilde çembere alır.
    • Kesim işlemindeki teknik özellikler açıklanır.
    • Besleme, çelik plaka ve konik bandının keski işlemindeki fonksiyonu açıklanır.
    • Keski işleminde pilyaj ve perforaj bıçaklarının işlevini açıklanır.
    • Mizantren işleminin keski işlemindeki önemini üzerinde durulur.
    • Mürekkep ünitesini iptal etmesi sağlanır.
    • Su yönüne dikkat etmesi sağlanır.
    • Kazan kâğıtları çıkartılması sağlanır.
    • Beslemeyi yerleştirmesi sağlanır.
    • Çelik plakayı gergin bir şekilde takması sağlanır.
    • Konik olacak yerlere konik bandı yapıştırması sağlanır.
    • Giriş asansörünü işin ebadına göre ayarlaması sağlanır.
    • Emici üfleyici hava ayarlarını yapması sağlanır.
    • Çalışacağınız pozanın ayarını yapması sağlanır.
    • Çıkış asansöründeki ayarları yapması sağlanır.
    • Forsayı boşaltması sağlanır.
    • Bıçak kalıbının üzerine şablon amaçlı mürekkep vermesi sağlanır.
    • Az forsa ile baskı kazanına iz yapması sağlanır.
    • Kırım yerlerinin pilyajını açması sağlanır.
    • Gerekli kısımlara mizantren yapması sağlanır.
  • 3. Keski İşlemi Yapma
    • İstenilen düzeyde keski işlemini gerçekleştirir.
    • Pilyaj, perforaj ve kesim bıçaklarının özellikleri açıklanır.
    • Makine üzerinde yapılan ayarları işlevleriyle birlikte açıklanır.
    • Keski kalıbının iş sonrası bakım temizliğinde uygulanacak işlem basamakları sıralanır.
    • Prova baskı alması sağlanır.
    • Kesim, kırım ve perforaj yerleri kontrol etmesi sağlanır.
    • Gerektiğinde kesim, pilyaj ve perforaj gerçekleştirilemeyen yerler için mizantren yapması sağlanır.
    • Mürekkep ünitesini ayarlaması sağlanır.
    • Gerektiğinde çemberi makineden söküp kalıba uygun müdahaleleri yapması sağlanır.

  3. Gofre Baskı (40 ders saati)

  • 1. Gofre Kalıbı Hazırlama
    • İşe uygun gofre kalıbını hazırlar.
    • Gofrenin tanımı yapılır.
    • Gofre baskının kullanım alanları sayılır.
    • Tipo kalıplarının hazırlanışını açıklanır.
    • Klişe bandının görevi açıklanır.
    • Gofre kalıbında kullanılan klişenin özellikleri açıklanır.
    • Klişeye uygun gale açması sağlanır.
    • Çemberi düz bir satıh üzerine koyması sağlanır.
    • Kalıbı uygun yere yerleştirmesi sağlanır.
    • Vizoları yerleştirip sıkması sağlanır.
    • Kalıbı tutan mandalı açması sağlanır.
    • Baskı yapılacak malzemeleri havalandırarak giriş asansörüne yüklemesi sağlanır.
    • Giriş asansörünü ayarlaması sağlanır.
    • Emici ayarlarını yapması sağlanır.
    • Üfleyici ayarlarını yapması sağlanır.
    • Çift kontak ayarını yapması sağlanır.
    • Gofre kalıbını hazırlaması sağlanır.
  • 2. Gofre Baskı Yapma
    • İstenilen standartta gofre baskıyı gerçekleştirir.
    • Gofre yöntemleri açıklanır.
    • Kabartma yöntemlerini açıklanır.
    • Gofre baskıda forsanın önemi açıklanır.
    • Kazan kâğıdı ile forsa ilişkisini açıklanır.
    • Tespit edilen yere kabartma malzemesini yapıştırması sağlanır.
    • Forsayı yavaş yavaş artırması sağlanır.
    • Yüksek forsada kabartma malzemesi üzerine baskı yapması sağlanır.
    • Görüntünün kenarlarını kademeli olacak şekilde temizlemesi sağlanır.
  • 3. Gofre Baskı Sürecini Kontrol Etme
    • Gofre baskı sürecini kontrol eder.
    • İyi basılmış gofrenin özellikleri üzerinde durulur.
    • Gofre kalıbını dağıtma açıklanır.
    • Çift kâğıt ayarını kontrol etmesi sağlanır.
    • Giriş–çıkış asansörünü ayarlaması sağlanır.
    • Kalıbı düz bir satıh üzerine koyması sağlanır.
    • Vizoları gevşetmesi sağlanır.
    • Baskı kazanından erkek kalıbı söküp temizlemesi sağlanır.
    • Mürekkep merdanelerini makineye takması sağlanır.
    • Çemberi makineye bağlaması sağlanır.

  4. Ambalaj Yapıştırma (24 ders saati)

  • 1. Yapıştırma Makinesi Yapıştırma Ayarları Yapma
    • Kutuyu tutacak yapışkan kalınlığı ve sürekli akışı sağlar.
    • Yapıştırma makinelerinin çalışma prensipleri açıklanır.
    • Yapıştırma makinelerinin türleri sınıflandırılır.
    • Yapıştırma makinelerinin üniteleri işlevleriyle açıklanır.
    • Kullanılan tutkal çeşitlerini avantaj ve dezavantajları üzerinde durulur.
    • Katlama ve yapıştırma yapılacak karton kutuları makinenin giriş ünitesine koyması sağlanır.
    • Katlanacak kutunun boyutları makineye girmesi sağlanır.
    • Katlama bölgesi çengel ayarları ve aparatları takması sağlanır.
    • Alt üst bantları ayarlaması sağlanır.
    • Katlama bölgesi yan katlama ve aparatları takıp ayarlaması sağlanır.
    • Yan ve dip tutkal sürme ayarları yapması sağlanır.
    • Transfer grubunda transfer alt üst bantları ayarlaması sağlanır.
    • Tırnak ve düşürme ayarını yapması sağlanır.
    • İtme işaretleyiciyi ayarlaması sağlanır.
  • 2. Bant Akış Ayarı Yapma
    • İşe uygun bant akışını sağlar.
    • Paletten giriş ünitesine kartonları istiflemesi sağlanır.
    • Giriş bölümü ayarlarını yapması sağlanır.
    • Katlama yerlerine göre birinci ve ikinci ünitelerdeki çengelleri yerleştirip ayarlarını yapması sağlanır.
    • Üçüncü ünitede yan katlama bantlarını ayarlaması sağlanır.
    • Tutkal sürme aparatlarını kutu açılımına göre ayarlaması sağlanır.
    • Transfer ve presleme bantlarını ayarlaması sağlanır.
    • İstifleme ünitesinde otomatik bağlama makinesiyle bağlayıp kolilere yerleştirmesi sağlanır.
  • 3. Çıkış Ayarı ve Yapıştırma Sürecini Kontrolünü Yapma
    • Dayanımı yüksek yapıştırma yapar.
    • Yapıştırma testlerin aşamaları açıklanır.
    • Yapıştırma hataları nedenleriyle açıklanır.
    • Yapıştırma hatalarının çözüm yolları açıklanır.
    • Kartonları katlama ve yapıştırmaya hazır hale getirmesi sağlanır.
    • Yapıştırma ayarlarını yapması sağlanır.
    • Çıkan numune işin kalite kontrolünü yapması sağlanır.
    • Hatalı iş olduğunda gerekli ayarları yapması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alarak metal kesim kalıbı hazırlama; keski, yapıştırma ve gofre yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.