11. Sınıf Bilgisayardan Kalıba Çıkış Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Bilgisayardan Kalıba Çıkış Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Bilgisayardan Kalıba Çıkış dersi, Matbaa Teknolojisi alanının Baskı Öncesi dalında haftada 6 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 216 ders saati ve 137 kazanım yer alır. Yıl, “Baskıya Tek Sayfalı Belge Hazırlama” öğrenme birimiyle başlar (Sayfa Ayarlarını Yaparak Yeni Belge Oluşturmak, Metinlerle İlgili Düzenlemeler Yapmak, Görsellerle İlgili Düzenlemeler Yapmak vb.); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Kalıp Çıkış Alma” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Bilgisayardan Kalıba Çıkış Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Matbaa Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bilgisayardan Kalıba Çıkış Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bilgisayardan Kalıba Çıkış Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Matbaa Teknolojisi - Baskı Öncesi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bilgisayardan Kalıba Çıkış dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 6 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Baskıya Tek Sayfalı Belge Hazırlama (24 ders saati)

  • 1. Sayfa Ayarlarını Yaparak Yeni Belge Oluşturmak
    • Sayfa mizanpaj programında sayfa ölçülendirmelerini yaparak yeni belge oluşturur.
    • Sayfa mizanpaj programında yeni belge oluşturması sağlanır.
    • Baş-etek-ağız-sırt paylarını açıklanır.
    • Taşma payı, rehber ve kontrol şeritleri açıklanır.
    • Renk, maddesel renkler, pantone renkler, spot renkler açıklanır.
    • Trapping, overprint kavramları açıklanır.
    • Sayfa ölçülerini ayarlaması sağlanır.
    • Renk kontrol şeritleri ve taşma payı vermesi sağlanır.
  • 2. Metinlerle İlgili Düzenlemeler Yapmak
    • Sayfa mizanpaj programında metinlerle ilgili düzenlemeler yapar.
    • Sayfaya yazı alanı açma işlemi yaptırılır.
    • Yazı alanını sütunlara bölme işlemi yaptırılır.
    • Metin çerçevesi oluşturma ve boyutlandırma işlemi yaptırılır.
    • Özel karakterler ve dipnotlar üzerinde durulur.
    • Metin biçimlendirme seçenekleri gösterilir.
    • Basit geometrik çizimler yapması sağlanır.
    • Karakter ve paragraf stillerini oluşturması sağlanır.
  • 3. Görsellerle İlgili Düzenlemeler Yapmak
    • Sayfa mizanpaj programında görsellerle düzenlemeler yapar.
    • Fotoğraf çağırma, fotoğraf sıkıştırma işlemlerini yapması sağlanır.
  • 4. Belgeyi Baskıya Hazırlamak
    • Sayfa mizanpaj programında belgeyi baskıya hazırlar.
    • Yazıcı, yazıcı çeşitleri, yazıcı özellikleri açıklanır.

  2. Baskıya Çok Sayfalı Belge Hazırlama (30 ders saati)

  • 1. Çok Sayfalı Belgelerde Master Sayfa Yapmak
    • Çok sayfalı belgelerde master sayfa yapar.
    • Şablon sayfa üzerinde durulur.
    • Şablon sayfa oluşturması sağlanır.
    • Otomatik sayfa numarası verme işlemi işlemi yaptırılır.
    • Izgara ve gridlerin kullanılması sağlanır.
    • Layer kavramı üzerinde durulur.
    • Layerla çalışması sağlanır.
  • 2. Çok Sayfalı Belge Tasarlamak
    • Sayfa mizanpaj programında belge hazırlar.
    • Tasarımda nesnelerin kullanılması sağlanır.
    • Nesnelerin çevresine metin sarma işlemini yapması sağlanır.
    • Nesneleri boyutlandırma işlemini yapması sağlanır.
    • Yola yazı yazma işlemini yapması sağlanır.
  • 3. Çok Sayfalı Belgeyi Baskıya Hazır Hale Getirmek
    • Çok sayfalık belgeyi baskıya hazır hale getirir.
    • Pdf yaratma işlemi yapması sağlanır.

  3. Renk Ayrımı (18 ders saati)

  • 1. Tire Renk Ayrımı
    • Tire spot renk ayrımını manuel olarak yaparak işi baskıya hazır hâle getirir.
    • Renk ayrımının tanımı, renk ayrım sistemleri, tire, trigromi, overprint ve trapping kavramları açıklanır.
    • Yarım ton ve tire orijinaller üzerinde durulur.
  • 2. Trigromi Renk Ayrımı
    • Spot renk ayrımı yaparak işi baskıya hazır hâle getirir.
    • Trigromi + tire renk ayrım üzerinde durulur.
    • Trigromi + yarım ton spot renk ayrım üzerinde durulur.
    • Spot kanal oluşturma üzerinde durulur.

  4. Dergi Sayfası Hazırlama (72 ders saati)

  • 1. Dergi Sayfa Planı Yapmak
    • Dergi sayfası hazırlamak için sayfa planı yapar.
    • Dergi, dergi türleri, mizanpaj, sayfa elemanları, dergi montaj planı açıklanır.
    • Dergi tasarımında dikkat edilecek noktalar üzerinde durulur.
    • Mizanpaj yaparken dikkat edilecek noktalar üzerinde durulur.
    • Hazır dergilerin sayfa tasarımlarını incelemeleri sağlanır.
  • 2. Basılı Dergi Örneğinden Mizanpaj Yapmak
    • Basılı dergi örneğine uygun olarak mizampaj yapar.
    • Sayfaya yazı alanı açma, yazı alanını sütunlara ayırma, metin çerçevesi oluşturması sağlanır.
    • Özel karakterler ve dipnot kullanması sağlanır.
  • 3. Sayfa Planına Uygun İç Sayfa Hazırlamak
    • Sayfa planına uygun iç sayfa hazırlar.
    • Metin biçimlendirme seçeneklerini kullanması sağlanır.
    • Tablo oluşturması ve tablolarla çalışması sağlanır.
  • 4. Dergi Kapağı Hazırlamak
    • Dergi içeriğine ve temel tasarım ilkelerine uygun dergi kapağı hazırlar.
    • Dergi kapağının görüntü işleme programı ile hazırlanması sağlanır.
    • Farklı türlerde basılı derglerin kapakları örnek olarak verilir.
  • 5. Dergiyi Baskıya Hazırlamak
    • Dergiyi baskıya hazır hale getirir.
    • Kayıt seçenekleri üzerinde durulur.
    • Uygun formatta kayıt yapması sağlanır.
    • Tahsis/düzeltme yapması sağlanır.
    • Oluşturduğu PDF döküması çıktı alması sağlanır.
    • Çözünürlük konusu üzerinde durulur.
    • Yazdırma işleminde renk yönetimi üzerinde durulur.
    • Çıkış çözünürlüğünü ayarlar.

  5. Gazete Sayfası Hazırlama (60 ders saati)

  • 1. Birinci Sayfa Hazırlamak
    • Birinci sayfa özelliklerine uygun planladığı sayfayı hazırlar.
    • Gazete mizanpaj kuralları açıklanır.
    • Birinci sayfa örneklerinin incelenmesi sağlanır.
    • Birinci sayfada yapılması gerekenler sıralanır.
    • Birinci sayfa taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Mizanpaj programında sayfanın sütunlarını ve kenar boşluklarını belirler.
    • Mizanpaj programında yeni sayfa açarak sayfanın sütunlarını ve kenar boşluklarını belirlemesi sağlanır.
    • Birinci sayfa taslak planına uygun olarak metinleri, görselleri, başlıkları ve manşeti yerleştirmesi sağlanır.
    • Mizanpaj programında sayfayı paket olarak kayıt etmesi sağlanır.
  • 2. Haber Sayfası Hazırlamak
    • Haber başlığı, görselleri ve metinleri verilen alan içine yerleştirerek haber sayfası hazırlar.
    • Haber sayfası örneklerini incelemesi ve sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Haber sayfasında yer alabilecek konuları sıralaması sağlanır.
    • Haber sayfası taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Haber sayfası şablonunu hazırlayarak sabit yerleri oluşturması sağlanır.
    • Mizanpaj programında ölçülere uygun belirlenen alan içine görseli ve haberi yerleştirmesi sağlanır.
  • 3. Arka Sayfa Hazırlamak
    • Arka sayfa özelliklerine uygun sayfayı hazırlar.
    • Arka sayfa örnekleri üzerinden sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Arka sayfada yer alabilecek konuları sıralaması sağlanır.
    • Arka sayfa taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Arka sayfa şablonunu hazırlayarak sabit yerleri oluşturması sağlanır.
    • Arka sayfa taslak planına uygun olarak metinleri ve görselleri yerleştirmesi sağlanır.
  • 4. Spor/Magazin Sayfası Hazırlamak
    • Spor/magazin sayfası özelliklerine uygun planladığı sayfayı hazırlar.
    • Spor/Magazin sayfası örnekleri üzerinden sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Spor/Magazin sayfasında yer alabilecek konuları sıralaması sağlanır.
    • Spor/Magazin sayfası taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Spor/Magazin sayfasında manşetin yeri ve büyüklüğünü planlaması sağlanır.
    • Spor/Magazin sayfası taslak planına uygun olarak metinleri ve görselleri yerleştirmesi sağlanır.
  • 5. Kültür-Sanat Sayfasını Hazırlamak
    • Konuya uygun, anlaşılır, etkileyici olmasına dikkat ederek planladığı kültür-sanat sayfasını hazırlar.
    • Kültür sanat sayfası örnekleri üzerinden sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Kültür sanat sayfasında yer alabilecek konuları sıralaması sağlanır.
    • Kültür sanat sayfası taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Kültür sanat sayfası şablonunu hazırlayarak sabit yerleri oluşturması sağlanır.
    • Kültür sanat sayfası taslak planına uygun olarak metinleri, görselleri ve başlıkları yerleştirmesi sağlanır.
  • 6. Ekonomi Sayfası Hazırlamak
    • Ekonomi sayfası özelliklerine uygun planladığı sayfayı hazırlar.
    • Ekonomi sayfası örnekleri üzerinden sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Ekonomi sayfasında yer alabilecek konuları sıralaması sağlanır.
    • Ekonomi sayfası taslak planını hazırlaması sağlanır.
    • Ekonomi sayfası taslak planına uygun olarak metinleri, görselleri ve başlıkları yerleştirmesi sağlanır.
    • Ekonomi sayfasına uygun grafikler/infografikler hazırlaması sağlanır.
  • 7. İlan ve Reklam Sayfası Hazırlamak
    • Konularına göre sıraladığı ilan ve reklamları anlaşılır şekilde hazırlayarak sayfaya yerleştirir.
    • İlan ve reklam sayfası örnekleri üzerinden sayfa özelliklerini sıralaması sağlanır.
    • Bir ilan ve reklam sayfasında yapılması gerekenleri sıralaması sağlanır.
    • İlan ve reklam metinlerini gruplaması sağlanır.
    • İlan ve reklamları boyutlarını belirleyerek konularına göre sıralaması sağlanır.
    • İlan ve reklam sayfa planını hazırlaması sağlanır.
    • İlan ve reklamları vektörel ya da piksel tabanlı program kullanarak oluşturması sağlanır.
    • İlan ve reklamları tek tek uygun formatta, çözünürlüklerine dikkat ederek kayıt etmesi sağlanır.
    • Mizanpaj programında ilan ve reklamları sayfa planına uygun olarak yerleştirmesi sağlanır.
  • 8. Tek Konulu (İnfografik) Sayfa Hazırlamak
    • Kronolojik sırayla ve akılda kalıcı tek konulu (infografik) sayfa hazırlar.
    • Tek konulu sayfada kullanılacak bilgi, belge ve görselleri toplaması ve katagorize etmesi sağlanır.
    • Tek konulu sayfa için konu belirlemesi sağlanır.
    • Tasarımındaki öğelere uygun grafik programını seçmenin önemi üzerinde durulur.
    • Tespit edilen metinleri, görselleri kısa ve anlaşılır biçimde ayıklaması sağlanır.
    • Gruplandırılmış metin ve görsellerin grafiksel olmasına ve anlaşılırlığına dikkat ederek kronolojik olarak sıralaması sağlanır.
    • Tek konulu sayfa planını yapması sağlanır.
    • Metin ve görselleri akılda kalıcı olmasına dikkat ederek tek konulu sayfa planına göre yerleştirmesi sağlanır.

  6. Kalıp Çıkış Alma (12 ders saati)

  • 1. Banyoyu Hazırlamak
    • Düzenli ve kontrollü olarak banyoyu hazır hale getirir.
    • Ctp kavramı üzerinde durulur.
    • Kalıp çıkış makinelerinin çeşitleri, çalışma prensibi, CTP banyo makinelerinin çalışma prensipleri açıklanır.
    • Banyo aşamaları sıralanır.
  • 2. Pozlandırma Makinesini Kalibre Etmek
    • Pozlandırma makinesini ideal densite değerleri ile kalibre eder.
    • Densitometre ve densite kavramları üzerinde durulur.
  • 3. Kalıp Yüklemek
    • Kalıbı zarar görmeden makineye yükler.
    • Ctp kalıbın tanımını, çeşitlerini, özellikleri üzerinde durulur.
  • 4. Baskı Tekniklerine Göre Lpi ve Dpi Değeri Ayarlamak
    • Baskı tekniklerine göre lpi, dpi değerlerini ayarlar.
    • Nokta ve tram, tram çeşitleri, tram sıklığı, tram ton değerleri, tram açısı üzerinde durulur.
    • Emülsiyon yönüne dikkat etmesi gerektiği açıklanır.
    • Renk ayrım yaptırılır.
    • Rehber ve işaretleri yerleştirmesi sağlanır.
  • 5. Kalıp Pozlandırmak
    • Verilen kriterlere uygun pozlandırma işlemi yapar.
    • Kalıpta meydana gelen kimyasal olayları açıklaması istenir.
  • 6. Banyo Makinesini Hazırlamak
    • Uygun kimyasallarla banyo makinasını hazırlar.
    • Banyo aşamalarını sıralar.
    • Makineye uygun kimyasalları koyarak banyo makinesini hazırlar.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda hazırladığı orijinallerin dijital montajını yaptıktan sonra kalıba çıkış alma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.