Ark Kaynak Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan

Ark Kaynak Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metal Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Ark Kaynak Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ark Kaynak Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Kaynakçılık (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Ark Kaynak Atölyesi dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Yatayda Kalın Parçaların Kaynağı (32 ders saati)

  • 1. Yatayda V Kaynağı
    • Çelik gereçlere rutil elektrotla yatayda V kaynağı yapar.
    • V kaynak ağzı açılmış parçalara uygun aralık bırakılarak puntalama yapılması sağlanır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılması sağlanır.
    • V kaynak dikişi pasolar arası kaynak cürufunun temizlenmesine dikkat edilir.
  • 2. Yatayda K Kaynağı
    • Çelik gereçlere rutil elektrotla yatayda K kaynağı yapar.
    • K kaynak ağzı açılmış parçalara uygun aralık bırakılarak puntalama yapılması sağlanır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılması sağlanır.
    • K kaynak dikişi pasolar arası kaynak cürufunun temizlenmesine dikkat edilir.

  2. Dolgu Kaynağı (16 ders saati)

  • 1. Yüzey Dolgu Kaynağı
    • Çelik gereçlere yatayda yüzey dolgu kaynağı yapar.
    • Tek sıralı veya üst üste dolgu dikişlerini uygun ark boyu, amper ayarı, elektrot açısı ve ilerleme hızında yapılması sağlanır.
    • Tek sıralı veya üst üste dolgu dikişinde pasolar arası kaynak cürufunun temizlenmesine dikkat edilir.
  • 2. Mil Dolgu Kaynağı
    • Çelik gereçlere yatayda mil dolgu kaynağı yapar.
    • Mil dolgu dikişlerini uygun ark boyu, amper ayarı, elektrot açısı ve ilerleme hızında yapılması sağlanır.
    • Mil dolgu dikişinde pasolar arası kaynak cürufunun temizlenmesine dikkat edilir.

  3. Dikey Kaynaklar (64 ders saati)

  • 1. Yukarıdan Aşağıya Küt Ek Kaynağı
    • Rutil elektrotla yukarıdan aşağıya dik küt ek kaynağı yapar.
    • Çelik gereçler arasında uygun aralık bırakılarak puntalama işlemi yapılması sağlanır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılması sağlanır.
  • 2. Aşağıdan Yukarıya Küt Ek Kaynağı
    • Rutil elektrotla aşağıdan yukarıya dik küt ek kaynağı yapar.
    • Çelik gereçler arasında uygun aralık bırakılarak puntalama işlemi yapılması sağlanır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılması sağlanır.
    • Kaynak sırasında düşen sıcak metale karşı önlem alınır.
  • 3. Aşağıdan Yukarıya V Kaynağı
    • Rutil elektrotla aşağıdan yukarıya dik V kaynağı yapar.
    • Çelik gereçler arasında uygun aralık bırakılarak puntalama işlemi yapılması sağlanır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılması sağlanır.
    • Kaynak sırasında düşen sıcak metale karşı önlem alınır.
  • 4. Aşağıdan Yukarıya İç Köşe Kaynağı
    • Rutil elektrotla aşağıdan yukarıya dik iç köşe kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
    • Kaynak sırasında düşen sıcak metale karşı önlem alınır.
  • 5. Yukarıdan Aşağıya İç Köşe Kaynağı
    • Rutil elektrotla yukarıdan aşağıya dik iç köşe kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
  • 6. Yukarıdan Aşağıya Dış Köşe Kaynağı
    • Rutil elektrotla yukarıdan aşağıya dik dış köşe kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.

  4. Korniş Ve Tavan Kaynakları (48 ders saati)

  • 1. Yan Küt Ek Kaynağı
    • Rutil elektrotla yan küt ek kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
  • 2. Yan V Kaynağı
    • Rutil elektrotla yan V kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
  • 3. Yan İç Köşe Kaynağı
    • Rutil elektrotla yan iç köşe kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
  • 4. Tavan Küt Ek Kaynağı
    • Rutil elektrotla tavan küt ek kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
    • Kaynak sırasında düşen sıcak metale karşı önlem alınır.
  • 5. Tavan V Kaynağı
    • Rutil elektrotla tavan V kaynağı yapar.
    • Çelik gereçlere puntalama işlemi yapılır.
    • Uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
    • Kaynak sırasında düşen sıcak metale karşı önlem alınır.

  5. Selülozik Ve Bazik Elektrotla Kaynak (16 ders saati)

  • 1. Selülozik Elektrotla Küt Ek Kaynağı
    • Selülozik elektrotla yatayda küt ek kaynağı yapar.
    • Selülozik elektrotla uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.
    • Kök pasoda doğru kutuplama dikişlerde ise ters kutuplama yapılır.
  • 2. Bazik Elektrotla Küt Ek Kaynağı
    • Bazik elektrotla yatayda küt ek kaynağı yapar.
    • Ters kutuplama yapılır.
    • Kaynak yapmadan önce 250-300 c0 de 2-3 saat kurutma yapılır.
    • Bazik elektrotla uygun amper ayarı, ark boyu, elektrot açısı ve ilerleme hızında kaynak yapılır.

  6. Dökme Demir Kaynağı (16 ders saati)

  • 1. Çatlamış Dökme Demirlerin Kaynağı
    • Döküm elektrot ile çatlamış dökme demirlerin kaynağını yapar.
    • Elektrotun (+) kutba bağlatır.
    • Çatlakların bitiş noktaları tespit edilerek 3-4 mm matkap ile delik delinmesi sağlanır.
    • Kalın kesitli dökme demirlere kaynak ağzı açılır.
    • Çatlak alanı geniş ise saplamalar yapılır.
    • Kaynak dikişleri kısa olarak çekilip dikiş soğumadan çekiçlenir.
    • Soğuk kaynak yönteminde parçanın ısınmaması için kısa ark boyu ile çalışılır.
    • Sıcak kaynak yönteminde parçanın tamamı 600 0c nin üzerinde ısıtılır.
    • Sıcak kaynak yönteminde kaynak sonrası parçanın yavaş soğutulmasına dikkat edilir.
  • 2. Kırılmış Dökme Demirlerin Kaynağı
    • Döküm elektrot ile kırılmış dökme demirlerin kaynağını yapar.
    • Elektrotun (+) kutba bağlatır.
    • Kalın kesitli dökme demirlere kaynak ağzı açılır.
    • Kaynak dikişleri kısa olarak çekilip dikiş soğumadan çekiçlenir.
    • Soğuk kaynak yönteminde parçanın ısınmaması için kısa ark boyu ile çalışılır.
    • Sıcak kaynak yönteminde parçanın tamamı 600 0c nin üzerinde ısıtılır.
    • Sıcak kaynak yönteminde kaynak sonrası parçanın yavaş soğuması sağlanır.

  7. Çelik Olmayan Metallerin Kaynağı (24 ders saati)

  • 1. Bakır Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile bakır gereçlerin yatayda küt ek kaynağını yapar.
    • Elektrotun (+) kutba bağlatır.
    • 2 mm den kalın parçalar 200 - 300 C0 ön tavlama yapılır.
    • Isı toplayıcı altlıklar kullanılır.
    • Geniş çaplı elektrotlar kullanılır.
    • Kaynak sonrası yavaş soğuması sağlanır.
  • 2. Pirinç Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile pirinç gereçlerin yatayda küt ek kaynağını yapar.
    • Elektrotun (+) kutba bağlatır.
    • 2mm den kalın parçalar 200-300 C0 ön tavlama yapılır.
    • Büyük çaplı elektrotla hızlı kaynak yapılır.
    • Kısa ark boyu ile çalışılır.
    • Çinko yanmasına karşı havalandırma yapılır.
  • 3. Alüminyum Ve Alaşımlarının Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile alüminyum gereçlerin yatayda küt ek kaynağını yapar.
    • Elektrotun (+) kutba bağlatır.
    • Elektrotlar kaynaktan önce 175-200 C0 de bir saat kurutma işlemi yapılır.
    • Alüminyum ve alaşımlarının yüzeyleri mekanik ve kimyasal çözeltiler ile temizlenir.
    • Elektrotun tutuşması için fırça hareketi yapılır.
    • Elektrotun ucundaki kraterin yan keski ile temizlenir.
    • Parçaların kaynağında puntalama yapılmaması ve tek pasoda kaynak yapılmasına dikkat edilir.
    • Oluşacak kılcal çatlaklara karşı ön tavlama ve kaynak sonrası yavaş soğuma sağlanır.

  8. Alaşımlı Çeliklerin Kaynağı (16 ders saati)

  • 1. Paslanmaz Çeliklerin Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile paslanmaz çelik gereçlerin yatayda küt ek kaynağını yapar.
    • Kaynatılacak paslanmaz çelik malzemeye uygun elektrot seçilir.
    • Isı girdisinin az olması için küçük çaplı elektrot seçilmesine dikkat edilir.
    • Kalın kesitli parçaların kaynaklarında 100-150 C0 ön tavlama ve kaynak sonrası dikişin hafif çekiçlenmesi sağlanır.
  • 2. Takım Çeliklerinin Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile takım çeliklerinin yatayda küt ek kaynağını yapar.
    • Kaynatılacak takım çeliğine uygun elektrot seçimine dikkat edilir.
    • Kalın kesitlerde ön tavlama yapılması sağlanır.
    • Kaynak dikişlerinin pasoları hafifçe çekiçlenir.

  9. Büyük Çaplı Boruların Kaynağı (56 ders saati)

  • 1. Büyük Çaplı Boruların Alın Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile büyük çaplı borulara dik, tavan ve yatay konumda alın kaynağı yapar.
    • Alın kaynağı yapılacak boruların birleşme yerleri alıştırılarak kaynak ağzı açılır.
    • Özel bağlama aparatları ile bağlanarak eşit aralıklar ile puntalanır.
    • Bazik elektrot ile kök dikiş çekilir.
    • Dik, tavan ve yatay pozisyonlarda kaynak yaptırılır.
    • Kaynak bitiminde gerekli ise ısıl işlem uygulanır.
    • Sızdırmazlık ve basınç kontrolü yapılır.
  • 2. Büyük Çaplı Boruların Flanş Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile büyük çaplı borulara dik, tavan ve yatay konumda flanş kaynağı yapar.
    • Flanş kaynağı yapılacak boruların birleşme yerleri alıştırılarak kaynak ağzı açılır.
    • Özel bağlama aparatları ile bağlanarak eşit aralıklar ile puntalanır.
    • Bazik elektrot ile kök dikiş çekilir.
    • Dik, tavan ve yatay pozisyonlarda kaynak yaptırılır.
    • Kaynak bitiminde gerekli ise ısıl işlem uygulanır.
    • Sızdırmazlık ve basınç kontrolü yapılır.
  • 3. Büyük Çaplı Boruların T Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile büyük çaplı borulara dik, tavan ve yatay konumda T birleştirme kaynağı yapar.
    • T birleştirme yapılacak borulara arakesit açtırılır.
    • T kaynağı yapılacak boruların birleşme yerleri alıştırılarak kaynak ağzı açtırılır.
    • Özel bağlama aparatları ile bağlanarak eşit aralıklar ile puntalanır.
    • Bazik elektrot ile kök dikiş çekilir.
    • Dik, tavan ve yatay pozisyonlarda kaynak yaptırılır.
    • Kaynak bitiminde gerekli ise ısıl işlem uygulanır.
    • Sızdırmazlık ve basınç kontrolü yapılır.
  • 4. Büyük Çaplı Boruların L Kaynağı
    • Elektrik ark kaynak yöntemi ile büyük çaplı borulara dik, tavan ve yatay konumda L birleştirme kaynağı yapar.
    • L kaynağı yapılacak boruların birleşme yerleri alıştırılarak kaynak ağzı açtırılır.
    • Özel bağlama aparatları ile bağlanarak eşit aralıklar ile puntalanır.
    • Bazik elektrot ile kök dikiş çekilir.
    • Dik, tavan ve yatay pozisyonlarda kaynak yaptırılır.
    • Kaynak bitiminde gerekli ise ısıl işlem uygulanır.
    • Sızdırmazlık ve basınç kontrolü yapılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TS EN ISO standartlarına ve kaynak yöntem şartnamesine (WPS) göre, elektrik ark kaynağı ve kesme yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.