9. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı 2026-2027 - Kaynakçılık

9. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Meslek Teknolojisi dersi, Metal Teknolojisi alanının Kaynakçılık dalında haftada 2 ders saati okutulur; yıllık planında 12 öğrenme birimi, 72 ders saati ve 121 kazanım yer alır. Yıl, “Metal Teknolojisi Atölyesinin Tanıtımı” öğrenme birimiyle başlar (Kişisel koruyucu donanımlar, Metal teknolojisi atölyesinin kısımları, Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan el aletleri ve malzemeler vb.); aradaki 10 öğrenme biriminin ardından “Bükme-Şişirme, Boğma-Burma” öğrenme birimiyle biter.

• 9. Sınıf Meslek Teknolojisi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metal Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Meslek Teknolojisi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Kaynakçılık (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Meslek Teknolojisi dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Metal Teknolojisi Atölyesinin Tanıtımı (8 ders saati)

  • 1. Kişisel koruyucu donanımlar
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği kurallarını ve kişisel koruyucuları kullanılmasının çalışanların sağlığı açısından önemini açıklar.
    • Kişisel koruyucuların kullanılmasının çalışanların sağlığı açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makine araç gereçlerin koruyucularının kullanılmasının kişisel ve makine araç gereçlerin güvenliği açısından önemi vurgulanır.
  • 2. Metal teknolojisi atölyesinin kısımları
    • 2. Metal teknolojisi alanının kısımlarını açıklar.
    • Kaynak atölyesinin kısımları tanıtılır.
    • Soğuk şekillendirme atölyesinin kısımları tanıtılır.
    • Sıcak şekillendirme atölyesinin kısımları tanıtılır.
  • 3. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan el aletleri ve malzemeler
    • 3. Metal teknolojisinde kullanılan el takımlarını ve malzemeleri sıralar.
    • Metal teknolojisinde kullanılan el aletleri ve kullanılan malzemeler listelenir.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan takımhanenin düzenlemesinin önemi üzerinde durulur.
    • Metal teknolojisi alanında kullanılan malzemeleri cinsleri, kalınlık, ölçü ve ebatlarına göre açıklaması sağlanır.
  • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalar
    • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalarında çalışmaya başlamadan önce bilinmesi gereken hususları açıklar.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan makinaların çalıştırılıp kapatılmasında dikkat edilecek hususlar üzerinde durulur.
    • Makinalarda bulunan acil durum butonlarının kullanılmasının güvenlik açısından önemi üzerinde durulur.

  2. Ölçme ve Kontrol Araç Gereçleri (6 ders saati)

  • 1. Ölçme kontrol araç gereçleri
    • 1. Ölçme kontrol araç gereçleri ile uzunluk ve çap ölçmeyi açıklar.
    • Ölçme aletleri listelenir.
    • Ölçü sistemleri tanıtılır.
    • Düzlem yüzeylerin, silindirik yüzeylerin, İç ve dış çaplarının ölçülmesinde örnekler verilir.
    • Ölçü sistemlerinin birbirine dönüştürülmesi ile ilgili örnekler verilir.
  • 2. Yüzey ve açı kontrol araç gereçleri
    • 2. Ölçme kontrol araç gereçleri ile parçaların yüzey ve açı kontrollerini açıklar.
    • Gönye ve üniversal gönye ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrollerine örnekler verilir.

  3. Markalama Takımları (6 ders saati)

  • 1. Yüzey hazırlama işlemleri
    • 1. Mekanik temizleme yöntemleri ile malzeme yüzeylerinin markalamaya hazır hale getirilmesini açıklar.
    • Mekanik temizleme araçları kullanırken kişisel koruyucuların kullanılmasının önemi sıralanır.
    • Markalama yapılacak parçaların yüzeylerinin boyanmasının önemini açıklar.
  • 2. Markalama
    • 2. Markalama takımları ile markalama yapmayı açıklar.
    • Markalama takımlarını sıralar.
    • Markalama takımları ile markalama yapmayı açıklar.
    • Markalama takımlarını amacına uygun kullanarak iş bitiminde bakım ve temizliğinin yapılmasının gerekliliğine vurgu yapılır.

  4. Doğrultma İşlemi (4 ders saati)

  • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma
    • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma ve düzgünlüğünü kontrol yöntemlerini sıralar.
    • Doğrultmanın gereği ve önemine vurgu yapılır.
    • Doğrultmada kullanılan araç gereçler listelenir.
    • Doğrultma işleminden sonra kontrol yöntemi tarif edilir.
  • 2. Biçim değişikliğine uğramış sac malzemeleri doğrultma
    • 2. Biçim değişikliğine uğramış sacları düzelterek düzgünlüğünü kontrol etme yöntemlerini açıklar.
    • Sac çeşitleri belirtilir.
    • Biçim bozukluğunun şekline göre doğrultma yönünün belirlenerek ahşap veya plastik tokmaklar kullanılarak düzeltilmesi işlemi sıralanır.
    • Düzeltilen sac parçaların düzgünlüğü pleyt üzerinde kontrol edilmesi tarif edilir.

  5. Metalleri Kesme (8 ders saati)

  • 1. El ile talaşlı kesme
    • 1. El testeresi ve el keskisi ile metal malzemelere talaşlı kesme işlemini açıklar.
    • Kesilecek malzemeye uygun kesme aletinin seçilerek testere lamasının doğru takılması tarif edilir.
    • El keskisi ile kesme işlemi açıklanır.
    • El keskisi ile kesmede kopan ve fırlayan parçalara karşı önlem alınmasının önemi üzerinde durulur.
  • 2. El ile talaşsız kesme
    • 2. El ve kollu makas ile metalleri talaşsız kesme işlemini açıklar.
    • Talaşsız kesme yapacak makinalarda kesme işleminin işlem sırası üzerinde durulur.

  6. Eğeleme (6 ders saati)

  • 1. Düz yüzey elde etme işlemi
    • 1. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırarak düz yüzey elde etme işlemini açıklar.
    • Eğeleme işlemi sırasında gerekli güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Eğelemenin amacı ve eğe çeşitleri üzerinde durulur.
    • Eğelere sap takma işlemini açıklanır.
    • Düz yüzey elde etmek için uygun ege seçimi işlenen yüzeyin ölçü ve düzgünlüğünün kontrolü tarif edilir.
  • 2. Silindirik yüzey elde etme işlemi
    • 2. Eğe ile metal malzemelerde iç ve dış silindirik yüzey elde etme işlemini açıklar.
    • Silindirik yüzey oluşturmak için uygun eğe seçimi işlenen yüzeyin düzgünlüğünü ve ölçü kontrolü tarif edilir.

  7. Eğme-Bükme (8 ders saati)

  • 1. El ile bükme işlemi
    • 1. Soğuk şekillendirme el takımları ile metal malzemelere eğme, bükme yapma işlemini açıklar.
    • El ile eğme ve bükme yapılacak malzemenin açınım boyunun hesaplanmasını yapar.
    • Eğme bükme bölgesindeki kristal değişimler ve tarafsız eksen açıklanır.
    • Malzemeye uygun eğme bükme yöntemi seçerek kalıpta, delikli pleytte, koni ve örste malzemeyi ölçüsünde bükmesi işlemleri tarif edilir.
    • Eğme ve büküme yapılan malzemenin ölçü kontrolünü yapmasına örnekler verilir.
  • 2. Makine ile bükme işlemi
    • 2. Soğuk şekillendirme makineleri ile metal malzemelere eğme, bükme yapma işlemini açıklar.
    • Kenet bükme ve silindir bükme tezgâhında yapım resmine uygun bükme yapılması tarif edilir.
    • Bükme işlemi sonunda tezgâhların gerekli temizlik ve bakımının yapılmasının önemi üzerinde durulur.

  8. Delme - Havşa Açma (8 ders saati)

  • 1. Matkap tezgâhında delme işlemi
    • 1. Matkap tezgâhlarında delme işlemini açıklar.
    • Delme işleminin amacı, tanımı ve çeşitleri açıklanır.
    • Delme makinaları sıralanır.
    • Matkap tezgâhının kısımları ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Matkap çeşitleri ve matkap tezgâhına bağlanma şekilleri açıklanır.
    • Kullanılan matkap ucuna uygun devir ayarının yapılmasının önemi üzerinde durulur.
    • Delik delinecek malzemeyi matkap tablasına sabitlemesi gerekliliği üzerinde durulur.
    • Matkap tezgâhında çalışırken uyulması gerekli güvenlik kurallarına vurgu yapılır.
  • 2. Matkap tezgâhında havşa açma işlemi
    • 2. Matkap tezgâhlarında delinmiş deliklere havşa açma işlemini açıklar.
    • Havşa matkaplarının özellikleri açıklanır.
    • Havşa matkabına uygun devir ayarının yapılarak havşa açılacak parçanın sabitlenmesinin gerekliliği üzerinde durulur.
  • 3. Matkap bileme işlemi
    • 3. Kırılmış veya körelmiş matkapların bilenmesini açıklar.
    • Matkapların kırılma sebeplerinden bahsedilir.
    • Zımpara taşı tezgâhında ve bileme makinasında matkap bilemesi tarif edilir.
    • Bileme sırasında matkap ucunun ısınmaması için aralıklarla soğutulması gerekliliğine vurgu yapılır.
    • Matkap tezgâhları bakımı ve temizlenmesinin nasıl yapılacağı açıklanır.

  9. Kılavuz ve Pafta ile Diş Açma (4 ders saati)

  • 1. Kılavuzla diş açma işlemi
    • 1. Kılavuz ile delinmiş deliklere diş açma işlemini açıklar.
    • Vidanın tarifi yapılarak çeşitleri sıralanır.
    • Kılavuz çeşitleri sıralanır.
    • Kılavuz kolları açıklanır.
    • Delik çapının çizelgeden bulunması açıklanır.
    • Kılavuzların kırılma sebeplerine vurgu yapılır.
    • Delinmiş havşa açılmış deliklere kılavuz takımı kullanılarak diş açma tarif edilir.
    • Kılavuz ile diş açarken yağ kullanması ve işlem sonrası temizliğinin yapılmasının önemi üzerinde durulur.
  • 2. Pafta ile diş açma işlemi
    • 2. Mil üzerine pafta ile diş açma işlemini açıklar.
    • Pafta çeşitleri açıklanır.
    • Pafta kolu çeşitleri sıralanır.
    • Paftaların kırılma sebepleri üzerinde durulur.
    • Mil üzerine pafta ile diş açma işlem sırası belirtilir.

  10. Perçinli Birleştirme (4 ders saati)

  • 1. Perçinli birleştirmeye hazırlama işlemleri
    • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlamayı açıklar.
    • Biçimlerine ve gereçlerine göre perçinler sıralanır.
    • Perçin takımları sıralanır.
    • Perçinleme makinalarının çalışma prensipleri açıklanır.
    • Perçinleme işleminde işlem sırasının önemi üzerinde durulur.
    • Perçinleme işleminde meydana gelebilecek olumsuzluklara örnekler verilir.
  • 2. Perçinleme işlemi
    • 2. El ve makine ile perçinleme yapma işlemini açıklar.
    • Perçin boyu hesaplanır.
    • Perçinleme yapma işlem sırası belirtilir.
    • Perçinleme işleminde alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Perçinleme işleminin yapılışı tarif edilir.

  11. Sıcak Çekme (6 ders saati)

  • 1. Sıcak şekillendirme takım ve makinaları
    • 1. Sıcak şekillendirme takım ve makinalarını açıklar.
    • Çekiç ve varyos çeşitleri ile sap takma işlemleri açıklanır.
    • Şekillendirme takımları ve makinaları sıralanır.
    • Şekillendirme makinalarının çalışma prensipleri açıklanır.
    • Şekillendirme makinalarının bakım ve onarımı açıklanır.
    • Şekillendirme makinalarında çalışırken alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
  • 2. Tavlama araçları
    • 2. Parçaları tavlamak için demirci ocağı ve indüksiyon fırınının hazırlanmasını açıklar.
    • Tavlamanın tanımı yapılarak, tavlama çeşitleri ve tav araçları belirtilir.
    • Tavlamada alınacak güvenlik önlemlerine vurgu yapılır.
    • Demirci ocağının yakılarak ateşin kontrol edilmesi tarif edilir.
    • İndüksiyon fırınının çalışma prensibi açıklanır.
  • 3. İşlenecek parçaları tavlama işlemi
    • 3. Demirci ocağında ve indüksiyon fırınında parçaların tavlanmasını açıklar.
    • Parçaların tav sıcaklığına geldiğini renk kartelasından kontrol ederek oksit ve tufal tabakasının temizlenmesi işlemi üzerinde durulur.
  • 4. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde sıcak parça çekme işlemi
    • 4. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde çekme yapılmasını açıklar.
    • Parçanın homojen olarak tavlanması gerekliliğine vurgu yapılır.
    • Geometrik şekil oluşturmayı ölçüleri kontrol edilerek güvenli bir şekilde soğutulması işlemleri tarif edilir.
    • Yanmalara karşı kişisel koruyucuların kullanılması gerekliliği üzerinde durulur.

  12. Bükme-Şişirme, Boğma-Burma (4 ders saati)

  • 1. Bükme, Şişirme (yığma), Köşe çıkarma
    • 1. Bükme, şişirme (yığma) ve köşe çıkarma işlemlerini açıklar.
    • Büküm yerinde kesit daralmasına karşı şişirme işleminin yapılması gerekliliği üzerinde durulur.
    • Tavlanan parçayı eksen doğrultusunda şişirerek delik kalıbında dövülerek yuvarlaklaştırılması işlemi açıklanır.
    • Tavlanan parçalarda köşe oluşturarak ölçü kontrolünün yapılması işlemi açıklanır.
  • 2. Boğma, Burma
    • 2. Boğma ve burma işlem sırasını açıklar.
    • Tavlanan parçalara tek ve çift taraflı köşeli veya yuvarlak boğma işlemlerinin yapılması tarif edilir.
    • Tavlanan parçaların burma yönü ve sayısı dikkate alınarak eksenel eğilmelere karşı önlem alınması üzerinde durulur.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak soğuk şekillendirme sıcak şekillendirme ile ilgili temel bilgilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.