9. Sınıf Atölye Yıllık Planı 2026-2027 - Kaynakçılık

9. Sınıf Atölye Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Atölye dersi, Metal Teknolojisi alanının Kaynakçılık dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 13 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 111 kazanım yer alır. Öğrenme birimleri arasında “Metal Teknolojisi Atölyesinin Özellikleri”, “Ölçme ve Kontrol” ve “Markalama” de bulunur. En geniş yer 20 ders saatiyle “Metal Teknolojisi Atölyesinin Özellikleri” öğrenme birimine ayrılır.

• 9. Sınıf Atölye Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metal Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Kaynakçılık (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Metal Teknolojisi Atölyesinin Özellikleri (20 ders saati)

  • 1. Kişisel koruyucu donanımlar
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği kurallarını ve kişisel koruyucuları kullanır.
    • Kişisel koruyucuların kullanılmasına vurgu yapılır.
    • Kişisel koruyucuları kullanmanın çalışanın sağlığı açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makine araç gereçlerin koruyucularının kullanılmasının kişisel ve makine araç gereçlerin güvenliği açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makinaların kullanılması sırasında kullanılan koruyucuların montaj demontaj işlemlerini yapması sağlanır.
  • 2. Metal teknolojisi atölyesinin kısımları
    • 2. Metal Teknolojisi alanı atölyelerinin kısımlarında kullanılan makine araç gereçleri açıklar.
    • Kaynak atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makineleri sıralaması sağlanır.
    • Soğuk şekillendirme atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makinaları sıralaması sağlanır.
    • Sıcak şekillendirme atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makinaları sıralaması sağlanır.
  • 3. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan el aletleri
    • 3. Metal Teknolojisinde kullanılan el takımlarını gruplandırır.
    • Metal teknolojisinde kullanılan el aletlerini özelliklerine göre gruplandırması sağlanır.
    • Metal teknolojisi atölyesine bulunan takımhanenin düzenlemesi sağlanır.
  • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalar
    • 4. Metal Teknolojisi atölyesinde kullanılan makinaların açma-kapama işlemini yapar.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan makinaların yalnızca çalıştırılıp kapatılması sağlanır.
    • Makinalarda bulunan acil durum butonlarının kullanılması sağlanır.
  • 5. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan malzemeler
    • 5. Metal Teknolojisi atölyesinde kullanılan malzemeleri sınıflandırır.
    • Metal teknolojisi alanında kullanılan malzemelerin cinsleri, kalınlık, ölçü ve ebatlarına göre sınıflandırması ve istiflenmesi sağlanır.

  2. Ölçme ve Kontrol (12 ders saati)

  • 1. Uzunluk ölçme
    • 1. Uzunluğu ölçülecek parçaya uygun ölçme kontrol araç gereçleri ile uzunluk ölçme yapar.
    • Ölçülecek parçaya uygun ölçme aletini seçmesi sağlanır.
    • Ölçü aleti ile ölçme yapması sağlanır.
    • Ölçülerin doğru okunması sağlanır.
  • 2. Çap ölçme
    • 2. Ölçme aletleri ile çeşitli gereçlerin çaplarını ölçer.
    • Silindirik yüzeylerin ölçülmesinde kumpas kullanmasının ölçü doğruluğu açısından önemine vurgu yapılır.
    • Silindirik parçaların kumpas ile ölçülmesi sağlanır.
    • İç çaplarının ölçülmesinde kumpas kullanmanın ölçü doğruluğu açısından önemine vurgu yapılır.
    • İç çap ve derinlik ölçümü yapması sağlanır.
    • Mikrometre ile çeşitli parçaların ölçümünün yapılması istenir.
  • 3. Yüzey ve açı kontrolü
    • 3. Parçaların yüzey ve açı kontrollerini yapar.
    • Gönye ve üniversal gönye ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrolleri ve ölçümünün yapılması sağlanır.
    • Çeşitli gönyeler ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrolü yapılır.

  3. Markalama (8 ders saati)

  • 1. Yüzey işlemleri
    • 1. Mekanik temizleme yöntemleri ile malzeme yüzeylerini markalamaya hazır hale getirir.
    • Mekanik temizleme araçları kullanırken kişisel koruyucuları kullanması sağlanır.
    • Yüzeyi temizlenen parçaların yüzeylerinin tebeşir veya uygun bir boyama maddesi ile boyanması sağlanır.
  • 2. Resmi iş parçası üzerine aktarma
    • 2. Markalama takımları ile yapım resmini verilen parça üzerine çizer.
    • Çizecek ve noktaların bilemesini yapması sağlanır.
    • Markalama takımlarının amacına uygun kullanılarak iş bitiminde bakım ve temizliğinin yapılması sağlanır.

  4. Doğrultma (8 ders saati)

  • 1. Profilleri doğrultma
    • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma yapar.
    • Şekil değişikliğine uğramış profilleri düzeltme işleminde dikiş yüzeyine dikkat edilerek uygun altlıklar üzerinde doğrultulması sağlanır.
    • Doğrultma işlemi sonrası pleyt üzerinde doğruluğunu kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Sac malzemeleri doğrultma
    • 2. Şekil değişikliğine uğramış sacları düzelterek düzgünlüğünü kontrol eder.
    • Biçim bozukluğunun şekline göre doğrultma yönünün belirlenerek ahşap veya plastik tokmaklar kullanılarak düzeltilmesi sağlanır.
    • Parçaların el ve göz ile kontrol edilmesi sağlanır.
    • Düzeltilen sac parçaların düzgünlüğünün pleyt üzerinde kontrol edilmesi sağlanır.

  5. Kesme (8 ders saati)

  • 1. El ile talaşlı kesme
    • 1. El testeresi ve el keskisi ile metal malzemelerde talaşlı kesme yapar.
    • Kesilecek malzemeye uygun kesme aletinin seçilerek testere lamasının doğru takılması sağlanır.
    • El testeresi ile kesme yapması sağlanır.
    • El keskisi ile kesmede kopan ve fırlayan parçalara karşı önlem alınması sağlanır.
    • El keskisi ile kesme yapması sağlanır.
  • 2. El ile talaşsız kesme
    • 2. El makası ve kollu makas ile metal malzemelere talaşsız kesme yapar.
    • Talaşsız kesme yapacak uygun kesme aletinin seçilmesine önem gösterilir.
    • Kesme yapılacak yerin markalanması sağlanır.
    • Talaşsız kesme yapması sağlanır.

  6. Eğeleme (8 ders saati)

  • 1. Düz yüzey elde etme
    • 1. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırarak düz yüzey elde eder.
    • Eğelemede gerekli güvenlik önlemlerini alması sağlanır.
    • Eğelere sap takma işlemi yapması sağlanır.
    • Düz yüzey elde etmek için uygun egeyi seçerek işlenen yüzeyin ölçü ve düzgünlüğünün kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Silindirik yüzey elde etme
    • 2. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırıp iç ve dış silindirik yüzey elde eder.
    • Silindirik yüzey oluşturmak için uygun egeyi seçerek işlenen yüzeyin düzgünlüğünün ve ölçüsünün kontrol edilmesi sağlanır.

  7. Eğme-Bükme (16 ders saati)

  • 1. El ile bükme yapmak
    • 1. Soğuk şekillendirme el takımları ile metal malzemelere eğme, bükme yapar.
    • El ile eğme ve bükme yapılacak malzemenin açınım boyunun hesaplanması sağlanır.
    • Malzemeye uygun eğme bükme yöntemi seçerek kalıpta, delikli pleytte, koni ve örste malzemeyi ölçüsünde bükmesi sağlanır.
    • Eğme ve büküme yapılan malzemenin ölçü kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 2. Makine ile bükme yapmak
    • 2. Soğuk şekillendirme makineleri ile metal malzemelere eğme, bükme yapar.
    • Kenet bükme ve silindir bükme tezgâhında yapım resmine uygun bükme yapılması sağlanır.
    • Bükme işlemi sonunda tezgâhların gerekli temizlik ve bakımının yapılmasına özen gösterilir.

  8. Delme - Havşa Açma (16 ders saati)

  • 1. Matkap tezgâhında delme yapmak
    • 1. Matkap tezgâhlarında delme yapar.
    • Matkap tezgâhında çalışmaya başlamadan gerekli güvenlik kurallarını alması sağlanır
    • Kullanılan matkap ucuna uygun devir ayarını yapması sağlanır.
    • Delik delinecek malzemeyi matkap tablasına sabitlenerek delmesi sağlanır.
  • 2. Matkap tezgâhında havşa açmak
    • 2. Matkap tezgâhlarında delinmiş deliklere havşa açar.
    • Kullanılan havşa matkabına uygun devir ayarının yapılması sağlanır.
    • Havşa açılacak parçanın sabitlenerek havşa açılması sağlanır.
  • 3. Matkap bilemek
    • 3. Kırılmış veya körelmiş matkapları biler.
    • Zımpara taşı tezgâhına matkap bilemek için uygun taşı takması sağlanır.
    • Bileme sırasında matkap ucunun ısınmaması için aralıklarla soğutulmasına dikkat eder.
    • Matkap bileme makinasının uç açısı ve matkap çapına göre ayarını yapması sağlanır.
    • Bilenen matkapların uç açılarının kontrol edilmesi sağlanır.

  9. Diş Açma (8 ders saati)

  • 1. Kılavuzla diş açmak
    • 1. Kılavuz ile delinmiş deliklere diş açar.
    • Diş açılacak delik çapını çizelgeden bulması sağlanır.
    • Delinmiş havşa açılmış deliklere kılavuz takımı kullanılarak sırası ile diş açması sağlanır.
    • Kılavuz ile diş açarken yağ kullanılması ve işlem sonrası temizliğinin yapılmasına özen gösterilir.
  • 2. Pafta ile diş açmak
    • 2. Mil üzerine pafta ile diş açar.
    • Mil üzerine diş açarken yağ kullanılması ve işlem bittikten sonra temizliğinin yapılmasına özen gösterilir.

  10. Perçinli Birleştirme (8 ders saati)

  • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlamak
    • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlar.
    • Perçinleme yapmak için perçin çapına uygun matkap seçilmesi sağlanır.
    • Yapım resmine göre parça üzerine markalama yapılarak nokta vurulması sağlanır.
  • 2. Perçinleme yapmak
    • 2. El ve makine ile perçinleme yapar.
    • Perçin boyunun hesaplanması sağlanır.
    • Perçin başına uygun perçin yuvalarının hazırlanmasına dikkat edilir.
    • Perçin alt ve üst yuvası hazırlanarak parçalar arasında boşluk kalmadan perçin başının doğru şekilde oluşturulması sağlanır.
    • Perçin tabancası ile sac parçaların perçinleme işlemi yapması sağlanır.

  11. Sıcak Çekme (12 ders saati)

  • 1. Tavlama aracını hazırlamak
    • 1. Sıcak şekillendirme takım ve manikalarını hazırlar.
    • Sıcak şekillendirmede kullanılan takımların hazırlaması sağlanır.
    • Çekiç ve varyoslara sap takma işleminin yapılması sağlanır.
    • Sıcak şekillendirmede kullanılan kişisel koruyucuların kullanılmasına özen gösterilir.
  • 2. İşlenecek parçaları tavlamak
    • 2. Demirci ocağında ve indüksiyon fırınında parçaları tavlar.
    • Parçaların tav sıcaklığına geldiğinin kontrol edilmesi, oksit ve tufal tabakasının temizlenmesi sağlanır.
  • 3. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde sıcak parça çekmek
    • 3. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde çekme yapar.
    • Parçaların her tarafının homojen olarak tavlanmasına dikkat edilir.
    • Geometrik şekil oluşturulan parçaların ölçüleri kontrol edilerek güvenli bir şekilde soğutulması sağlanır.
    • Yanmalara karşı kişisel koruyucuların kullanılmasına özen gösterilir.

  12. Bükme-Şişirme (12 ders saati)

  • 1. Bükme yapmak
    • 1. Bükme yapar.
    • Büküm yerinde kesit daralmasına karşı şişirme işlemi yapması sağlanır.
  • 2. Şişirme (yığma) yapmak
    • 2. Şişirme (Yığma) yapar.
    • Tavlanan parçayı eksen doğrultusunda şişirerek delik kalıbında dövülerek yuvarlatılması sağlanır.
  • 3. Köşe çıkarma yapmak
    • 3. Köşe çıkarma yapar.
    • Tavlanan parçalarda vurma takımları ile köşe oluşturarak ölçü kontrolünün yapılması sağlanır.

  13. Boğma-Burma (8 ders saati)

  • 1. Boğma yapmak
    • 1. Boğma yapar.
    • Tavlanan parçalara tek ve çift taraflı köşeli veya yuvarlak boğma işleminin yapılması sağlanır.
  • 2. Burma yapmak
    • 2. Burma yapar.
    • Tavlanan parçaların burma yönü ve sayısı dikkate alınarak eksenel eğilmelere karşı önlem alınması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak soğuk şekillendirme yapma ve sıcak şekillendirme yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.