Atölye 9. Sınıf Yıllık Plan

Atölye 9. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metal Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Kaynakçılık (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye dersi 9. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Metal Teknolojisi Atölyesinin Özellikleri (20 ders saati)

  • 1. Kişisel koruyucu donanımlar
    • 1. İş sağlığı ve güvenliği kurallarını ve kişisel koruyucuları kullanır.
    • Kişisel koruyucuların kullanılmasına vurgu yapılır.
    • Kişisel koruyucuları kullanmanın çalışanın sağlığı açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makine araç gereçlerin koruyucularının kullanılmasının kişisel ve makine araç gereçlerin güvenliği açısından önemi üzerinde durulur.
    • Makinaların kullanılması sırasında kullanılan koruyucuların montaj demontaj işlemlerini yapması sağlanır.
  • 2. Metal teknolojisi atölyesinin kısımları
    • 2. Metal Teknolojisi alanı atölyelerinin kısımlarında kullanılan makine araç gereçleri açıklar.
    • Kaynak atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makineleri sıralaması sağlanır.
    • Soğuk şekillendirme atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makinaları sıralaması sağlanır.
    • Sıcak şekillendirme atölyesinde kullanılan araç-gereç ve makinaları sıralaması sağlanır.
  • 3. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan el aletleri
    • 3. Metal Teknolojisinde kullanılan el takımlarını gruplandırır.
    • Metal teknolojisinde kullanılan el aletlerini özelliklerine göre gruplandırması sağlanır.
    • Metal teknolojisi atölyesine bulunan takımhanenin düzenlemesi sağlanır.
  • 4. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan makinalar
    • 4. Metal Teknolojisi atölyesinde kullanılan makinaların açma-kapama işlemini yapar.
    • Metal teknolojisi atölyesinde bulunan makinaların yalnızca çalıştırılıp kapatılması sağlanır.
    • Makinalarda bulunan acil durum butonlarının kullanılması sağlanır.
  • 5. Metal teknolojisi atölyesinde kullanılan malzemeler
    • 5. Metal Teknolojisi atölyesinde kullanılan malzemeleri sınıflandırır.
    • Metal teknolojisi alanında kullanılan malzemelerin cinsleri, kalınlık, ölçü ve ebatlarına göre sınıflandırması ve istiflenmesi sağlanır.

  2. Ölçme ve Kontrol (12 ders saati)

  • 1. Uzunluk ölçme
    • 1. Uzunluğu ölçülecek parçaya uygun ölçme kontrol araç gereçleri ile uzunluk ölçme yapar.
    • Ölçülecek parçaya uygun ölçme aletini seçmesi sağlanır.
    • Ölçü aleti ile ölçme yapması sağlanır.
    • Ölçülerin doğru okunması sağlanır.
  • 2. Çap ölçme
    • 2. Ölçme aletleri ile çeşitli gereçlerin çaplarını ölçer.
    • Silindirik yüzeylerin ölçülmesinde kumpas kullanmasının ölçü doğruluğu açısından önemine vurgu yapılır.
    • Silindirik parçaların kumpas ile ölçülmesi sağlanır.
    • İç çaplarının ölçülmesinde kumpas kullanmanın ölçü doğruluğu açısından önemine vurgu yapılır.
    • İç çap ve derinlik ölçümü yapması sağlanır.
    • Mikrometre ile çeşitli parçaların ölçümünün yapılması istenir.
  • 3. Yüzey ve açı kontrolü
    • 3. Parçaların yüzey ve açı kontrollerini yapar.
    • Gönye ve üniversal gönye ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrolleri ve ölçümünün yapılması sağlanır.
    • Çeşitli gönyeler ile açı ve yüzey düzgünlüğü kontrolü yapılır.

  3. Markalama (8 ders saati)

  • 1. Yüzey işlemleri
    • 1. Mekanik temizleme yöntemleri ile malzeme yüzeylerini markalamaya hazır hale getirir.
    • Mekanik temizleme araçları kullanırken kişisel koruyucuları kullanması sağlanır.
    • Yüzeyi temizlenen parçaların yüzeylerinin tebeşir veya uygun bir boyama maddesi ile boyanması sağlanır.
  • 2. Resmi iş parçası üzerine aktarma
    • 2. Markalama takımları ile yapım resmini verilen parça üzerine çizer.
    • Çizecek ve noktaların bilemesini yapması sağlanır.
    • Markalama takımlarının amacına uygun kullanılarak iş bitiminde bakım ve temizliğinin yapılması sağlanır.

  4. Doğrultma (8 ders saati)

  • 1. Profilleri doğrultma
    • 1. Şekil değişikliğine uğramış profilleri doğrultma yapar.
    • Şekil değişikliğine uğramış profilleri düzeltme işleminde dikiş yüzeyine dikkat edilerek uygun altlıklar üzerinde doğrultulması sağlanır.
    • Doğrultma işlemi sonrası pleyt üzerinde doğruluğunu kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Sac malzemeleri doğrultma
    • 2. Şekil değişikliğine uğramış sacları düzelterek düzgünlüğünü kontrol eder.
    • Biçim bozukluğunun şekline göre doğrultma yönünün belirlenerek ahşap veya plastik tokmaklar kullanılarak düzeltilmesi sağlanır.
    • Parçaların el ve göz ile kontrol edilmesi sağlanır.
    • Düzeltilen sac parçaların düzgünlüğünün pleyt üzerinde kontrol edilmesi sağlanır.

  5. Kesme (8 ders saati)

  • 1. El ile talaşlı kesme
    • 1. El testeresi ve el keskisi ile metal malzemelerde talaşlı kesme yapar.
    • Kesilecek malzemeye uygun kesme aletinin seçilerek testere lamasının doğru takılması sağlanır.
    • El testeresi ile kesme yapması sağlanır.
    • El keskisi ile kesmede kopan ve fırlayan parçalara karşı önlem alınması sağlanır.
    • El keskisi ile kesme yapması sağlanır.
  • 2. El ile talaşsız kesme
    • 2. El makası ve kollu makas ile metal malzemelere talaşsız kesme yapar.
    • Talaşsız kesme yapacak uygun kesme aletinin seçilmesine önem gösterilir.
    • Kesme yapılacak yerin markalanması sağlanır.
    • Talaşsız kesme yapması sağlanır.

  6. Eğeleme (8 ders saati)

  • 1. Düz yüzey elde etme
    • 1. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırarak düz yüzey elde eder.
    • Eğelemede gerekli güvenlik önlemlerini alması sağlanır.
    • Eğelere sap takma işlemi yapması sağlanır.
    • Düz yüzey elde etmek için uygun egeyi seçerek işlenen yüzeyin ölçü ve düzgünlüğünün kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Silindirik yüzey elde etme
    • 2. Eğe ile metal malzeme yüzeylerinden talaş kaldırıp iç ve dış silindirik yüzey elde eder.
    • Silindirik yüzey oluşturmak için uygun egeyi seçerek işlenen yüzeyin düzgünlüğünün ve ölçüsünün kontrol edilmesi sağlanır.

  7. Eğme-Bükme (16 ders saati)

  • 1. El ile bükme yapmak
    • 1. Soğuk şekillendirme el takımları ile metal malzemelere eğme, bükme yapar.
    • El ile eğme ve bükme yapılacak malzemenin açınım boyunun hesaplanması sağlanır.
    • Malzemeye uygun eğme bükme yöntemi seçerek kalıpta, delikli pleytte, koni ve örste malzemeyi ölçüsünde bükmesi sağlanır.
    • Eğme ve büküme yapılan malzemenin ölçü kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 2. Makine ile bükme yapmak
    • 2. Soğuk şekillendirme makineleri ile metal malzemelere eğme, bükme yapar.
    • Kenet bükme ve silindir bükme tezgâhında yapım resmine uygun bükme yapılması sağlanır.
    • Bükme işlemi sonunda tezgâhların gerekli temizlik ve bakımının yapılmasına özen gösterilir.

  8. Delme - Havşa Açma (16 ders saati)

  • 1. Matkap tezgâhında delme yapmak
    • 1. Matkap tezgâhlarında delme yapar.
    • Matkap tezgâhında çalışmaya başlamadan gerekli güvenlik kurallarını alması sağlanır
    • Kullanılan matkap ucuna uygun devir ayarını yapması sağlanır.
    • Delik delinecek malzemeyi matkap tablasına sabitlenerek delmesi sağlanır.
  • 2. Matkap tezgâhında havşa açmak
    • 2. Matkap tezgâhlarında delinmiş deliklere havşa açar.
    • Kullanılan havşa matkabına uygun devir ayarının yapılması sağlanır.
    • Havşa açılacak parçanın sabitlenerek havşa açılması sağlanır.
  • 3. Matkap bilemek
    • 3. Kırılmış veya körelmiş matkapları biler.
    • Zımpara taşı tezgâhına matkap bilemek için uygun taşı takması sağlanır.
    • Bileme sırasında matkap ucunun ısınmaması için aralıklarla soğutulmasına dikkat eder.
    • Matkap bileme makinasının uç açısı ve matkap çapına göre ayarını yapması sağlanır.
    • Bilenen matkapların uç açılarının kontrol edilmesi sağlanır.

  9. Diş Açma (8 ders saati)

  • 1. Kılavuzla diş açmak
    • 1. Kılavuz ile delinmiş deliklere diş açar.
    • Diş açılacak delik çapını çizelgeden bulması sağlanır.
    • Delinmiş havşa açılmış deliklere kılavuz takımı kullanılarak sırası ile diş açması sağlanır.
    • Kılavuz ile diş açarken yağ kullanılması ve işlem sonrası temizliğinin yapılmasına özen gösterilir.
  • 2. Pafta ile diş açmak
    • 2. Mil üzerine pafta ile diş açar.
    • Mil üzerine diş açarken yağ kullanılması ve işlem bittikten sonra temizliğinin yapılmasına özen gösterilir.

  10. Perçinli Birleştirme (8 ders saati)

  • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlamak
    • 1. Parçaları perçinli birleştirmeye hazırlar.
    • Perçinleme yapmak için perçin çapına uygun matkap seçilmesi sağlanır.
    • Yapım resmine göre parça üzerine markalama yapılarak nokta vurulması sağlanır.
  • 2. Perçinleme yapmak
    • 2. El ve makine ile perçinleme yapar.
    • Perçin boyunun hesaplanması sağlanır.
    • Perçin başına uygun perçin yuvalarının hazırlanmasına dikkat edilir.
    • Perçin alt ve üst yuvası hazırlanarak parçalar arasında boşluk kalmadan perçin başının doğru şekilde oluşturulması sağlanır.
    • Perçin tabancası ile sac parçaların perçinleme işlemi yapması sağlanır.

  11. Sıcak Çekme (12 ders saati)

  • 1. Tavlama aracını hazırlamak
    • 1. Sıcak şekillendirme takım ve manikalarını hazırlar.
    • Sıcak şekillendirmede kullanılan takımların hazırlaması sağlanır.
    • Çekiç ve varyoslara sap takma işleminin yapılması sağlanır.
    • Sıcak şekillendirmede kullanılan kişisel koruyucuların kullanılmasına özen gösterilir.
  • 2. İşlenecek parçaları tavlamak
    • 2. Demirci ocağında ve indüksiyon fırınında parçaları tavlar.
    • Parçaların tav sıcaklığına geldiğinin kontrol edilmesi, oksit ve tufal tabakasının temizlenmesi sağlanır.
  • 3. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde sıcak parça çekmek
    • 3. Düzgün çekiç kullanarak çeşitli geometrik şekillerde çekme yapar.
    • Parçaların her tarafının homojen olarak tavlanmasına dikkat edilir.
    • Geometrik şekil oluşturulan parçaların ölçüleri kontrol edilerek güvenli bir şekilde soğutulması sağlanır.
    • Yanmalara karşı kişisel koruyucuların kullanılmasına özen gösterilir.

  12. Bükme-Şişirme (12 ders saati)

  • 1. Bükme yapmak
    • 1. Bükme yapar.
    • Büküm yerinde kesit daralmasına karşı şişirme işlemi yapması sağlanır.
  • 2. Şişirme (yığma) yapmak
    • 2. Şişirme (Yığma) yapar.
    • Tavlanan parçayı eksen doğrultusunda şişirerek delik kalıbında dövülerek yuvarlatılması sağlanır.
  • 3. Köşe çıkarma yapmak
    • 3. Köşe çıkarma yapar.
    • Tavlanan parçalarda vurma takımları ile köşe oluşturarak ölçü kontrolünün yapılması sağlanır.

  13. Boğma-Burma (8 ders saati)

  • 1. Boğma yapmak
    • 1. Boğma yapar.
    • Tavlanan parçalara tek ve çift taraflı köşeli veya yuvarlak boğma işleminin yapılması sağlanır.
  • 2. Burma yapmak
    • 2. Burma yapar.
    • Tavlanan parçaların burma yönü ve sayısı dikkate alınarak eksenel eğilmelere karşı önlem alınması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak soğuk şekillendirme yapma ve sıcak şekillendirme yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.