Metal Yüzey ve Muayene İşlemleri 11. Sınıf Yıllık Plan

Metal Yüzey ve Muayene İşlemleri 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metal Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Metal Yüzey ve Muayene İşlemleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Yüzey Temizleme
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — Yüzeyleri Renklendirme ve Parlatma
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 3 — Tahribatsız Muayene
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 4 — Tahribatlı Muayene
• Ders İçeriği

  Metal Teknolojisi - Metal Doğrama (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Metal Yüzey ve Muayene İşlemleri dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Yüzey Temizleme (8 ders saati)

  • Metal Yüzeyleri Mekaniksel Yollarla Temizleme
    • Metallerin yüzeylerini mekanik yöntemler ile temizler.
    • Korozyon hakkında bilgi verir.
    • Metal yüzeylerini temizleme amaçlarını sıralar.
    • Metal yüzeylerini mekaniksel yolla temizleme yöntemleri hakkında bilgi verir.
    • Kişisel koruyucuların kullanılması çalışanların sağlığı açısından önemi üzerinde durulur.
    • Metal yüzeylerini mekaniksel olarak temizleyerek boyama işlemine hazır hale getirmesi sağlanır.
  • Metal Yüzeyleri Kimyasal Yollarla Temizleme
    • Metallerin yüzeylerini kimyasal yöntemler ile temizler.
    • Kimyasal temizleme yönteminin diğer yöntemlere göre avantajlarını sıralar.
    • Metalin cinsine göre çözeltiler hazırlayarak temizleme işlemini yapması, yıkama ve kurulama işlemini yapma hakkında bilgi verir.
    • Kimyasal çözeltilere karşı kişisel koruyucuları kullanması sağlanır.
    • Temizlenecek metalin cinsine göre çözeltiler hazırlanarak temizleme işlemini yapması sağlanır.
    • Temizleme işlemi sonrası yıkama ve kurulama işlemini yapması sağlanır.

  2. Yüzeyleri Renklendirme ve Parlatma (12 ders saati)

  • Kimyasal Yolla Renklendirme
    • Metallerin yüzeylerini kimyasal bileşik banyosunda renklendirerek yıkama işlemi yapar.
    • Eloksal işlemini tarif eder.
    • Kimyasal bileşik banyosunda renklendirme ve yıkama işlemini açıklar.
    • Renklendirilecek metal yüzeyini mekanik veya kimyasal olarak temizlemesi sağlanır.
    • Kimyasal bileşik banyosunda renklendirme ve yıkama işlemini yapması sağlanır.
  • Isıtarak Renklendirme
    • Metallerin yüzeylerini uygun tav sıcaklığında ısı emdirme yöntemi ile renklendirerek vernikleme işlemi yapar.
    • Menevişleme işlemini tarif eder.
    • Tav sıcaklığı ve meneviş renklerini açıklar.
    • Tav araçları ve yakıtları hakkında bilgi verir.
    • Metal parça uygun tav sıcaklığında ve sürede renklendirme işlemi yapar.
    • Renklendirme yapılan metal yüzeyine vernikleme işlemi yapması sağlanır.
  • Metal Yüzeylerini Parlatma
    • Makinelere bağlanan parlatma fırçaları ile metallerin yüzeylerini parlatır.
    • Metal yüzeylerini parlatmada kullanılan bez ve pastalar hakkında bilgi verir.
    • Parlatma işleminde dikkat edilecek hususları sıralar.
    • Metal yüzeylerini parlatma fırçalarını makinaya bağlayarak parlatma işlemini yapması sağlanır.

  3. Yüzeyleri Boyama (12 ders saati)

  • Klasik Yöntemle (Fırça İle) Boyama
    • Temizlik, astar boya ve macunlama sonrası metal yüzeyleri klasik yöntemle (fırça ile) boyar.
    • Metal yüzeylerini boyamanın amacı ve önemini açıklar.
    • Astar boya ve macunların kullanılma amaçlarını sıralar.
    • Boyaları sınıflandırır.
    • Ana renkleri karıştırarak elde edilebilen ara renkleri listeler.
    • Fırça, rulo ve boyaları koruma ve saklama koşullarını açıklar.
    • Metal yüzeylere macunlama ve astar boya yapması sağlanır.
    • Fırça ile metal yüzeyleri boyaması sağlanır.
  • Püskürtme Yöntemi İle Boya
    • Püskürtme yöntemi ile metal yüzeylerini boyar.
    • Kompresörler ve boya tabancalarının çalışma prensiplerini açıklar.
    • Püskürtme yöntemi ile boyamada dikkat edilecek hususları sıralar.
    • Püskürtme yöntemi ile boyamada boya tabancası ayarlarını yapması sağlanır.
    • Bayama sonrası boya tabancasının temizliğinin yapılması sağlanır.
  • Elektro Statik (Toz) Püskürtme İle Boya
    • Elektro statik toz boya yöntemi ile metal yüzeylerini boyar.
    • Kuru boyaların çeşitlerini ve özelliklerini sıralar.
    • Toz boya uygulama donanımları hakkında bilgi verir.
    • Toz boya donanımlarını hazırlaması sağlanır.
    • Elektrostatik yöntem ile metal malzemeleri boyaması sağlanır.

  4. Tahribatsız Muayene (12 ders saati)

  • Penetran sıvı ile kontrol
    • Penetran sıvı yöntemi ile malzeme yüzeyindeki kılcal çatlakları tespit eder.
    • Malzeme muayene yöntemlerinden tahribatsız muayene yöntemlerini sıralar.
    • Kılcal çatlakların malzemelerde ne gibi sorunlara sebep olabileceklerini açıklar.
    • Penetran sıvıyı kaynak bölgesine uygulayarak ara yıkama işlemlerini yapmasını sağlar.
    • Kuru ve sıvı geliştiricileri kullanarak kılcal çatlakları tespit ettirir.
    • Son temizleme işlemini yaptırır.
  • Ultrasonik kontrol
    • Ultrasonik muayene cihazı ile malzeme içerisindeki hataların yerini ve büyüklüğünü tespit eder.
    • Ultrasonik muayene yönteminin temel prensibi hakkında bilgi verir.
    • Ultrasonik muayene yönteminin diğer yöntemlere göre üstünlüklerini sıralar.
    • Ultrasonik cihazın osiloskop ekranında hataların yerini ve büyüklüğünü tespit ettirerek göstertir.
  • Röntgen ile kontrol
    • Röntgen muayene cihazı ile malzeme içerisindeki hataların yerini ve boyutunu tespit eder.
    • Radyografik muayene yönteminin temel prensibi hakkında bilgi verir.
    • Radyografik görüntüler ile hangi hataların tespit edildiğini listeler.
    • Röntgen cihazı ile çektiği filmi banyo ettirir.
    • Film üzerinden kaynak hatalarının yerini ve şeklini sınıf ortamında paylaşması istenir.
  • Manyetik kontrol
    • Manyetik muayene cihazı ile kaynak dikişindeki hataların yerini ve boyutunu tespit eder.
    • Manyetik muayene yönteminin temel prensibi hakkında bilgi verir.
    • Manyetizasyon işlemini ile mıknatıslanabilen metalleri sıralar.
    • Manyetik muayenede kaynak dikişinde bulunan hataların yerlerini tespit ederek arkadaşları ile paylaşması istenir.
  • Basınç ile kontrol
    • Basınçlı kontrol düzeneği ile malzemelerdeki hataların boyutunu ve yerini tespit eder.
    • Basınçla muayene yönteminin temel prensibi hakkında bilgi verir.
    • Basınçlı hava ile muayene edilebilen metalleri sıralar.
    • Hava ve su ile basınç kontrolü yaparak kabarcık ve sızıntıların olduğu yerleri tespit etmesi istenir.

  5. Tahribatlı Muayene (16 ders saati)

  • Çekme deneyi
    • Metal malzemelere çekme deneyi ile tahribatlı muayene yapar.
    • Tahribatlı muayene yöntemlerini sıralar.
    • Malzemelerin kristal yapılarını açıklar.
    • Çekme deneyi yöntemini açıklar.
    • Çekme deney numunesi hazırlayarak deneyi yapmasını sağlar.
    • Gerilim uzama, yüzde uzama, kesit daralması ve elastikiyet modülü hesaplamalarının yapılması istenir.
  • Basma deneyi
    • Metal malzemelere basma deneyi ile tahribatlı muayene yapar.
    • Basma deneyi yapmanın amaçlarını sıralar.
    • Basma deneyi yöntemini açıklar.
    • Basma deney numunesi hazırlayarak deneyi yapmasını sağlar.
    • Basma gerilimi, ezilme yüzdesi ve kesit büyümesi hesaplarını yapması istenir.
  • Kırma deneyi
    • Metal malzemelere kırma deneyi ile tahribatlı muayene yapar.
    • Kırma deneyi yapmanın amaçlarını sıralar.
    • Kırma deneyi yöntemini açıklar.
    • Kırma deney numunesi hazırlayarak deneyi yapmasını sağlar.
    • Kırma enerjisi hesabı ve yüzey hatalarını sınıf ile paylaşması istenir.
  • Eğme deneyi
    • Metal malzemelere eğme deneyi ile tahribatlı muayene yapar.
    • Eğme deneyi yapmanın amaçlarını sıralar.
    • Eğme deneyi yöntemini açıklar.
    • Eğme deney numunesi hazırlayarak deneyi yapmasını sağlar.
    • Eğme gerilim hesabını yapması istenir.

  6. Sertlik Ölçme (12 ders saati)

  • Brinell deneyi
    • Brinell sertlik ölçme yöntemi ile metal malzemelerin sertlik değerini hesaplar.
    • Sertlik kavramını tanımlar.
    • Sertlik ölçme yöntemlerini sıralar.
    • Brinell sertlik ölçme yöntemini açıklar.
    • Deney numunesini hazırlayarak sertlik ölçümünü yapmasını sağlar.
    • Formülü kullanarak malzeme sertliğini hesaplaması istenir.
  • Rockwell deneyi
    • Rockwell sertlik ölçme yöntemi ile metal malzemelerin sertlik değerini hesaplar.
    • Rockwell sertlik ölçmede kullanılan uç çeşitlerini sıralar.
    • Rockwell sertlik ölçme yöntemini açıklar.
    • Deney numunesini hazırlayarak sertlik ölçümünü yapmasını sağlar.
    • Sertlik değerini cihazdan okuyarak sınıf ile paylaşması istenir.
  • Vickers deneyi
    • Vickers sertlik ölçme yöntemi ile metal malzemelerin sertlik değerini hesaplar.
    • Vickers sertlik ölçmede kullanılan uç çeşitlerini sıralar.
    • Vickers sertlik ölçme yöntemini açıklar.
    • Deney numunesini hazırlayarak sertlik ölçümünü yapmasını sağlar.
    • Numune üzerinde meydana gelen izi metalürji mikroskobu ile ekrana aktararak malzeme sertliğini hesaplaması istenir.
  • Shore deneyi
    • Shore sertlik ölçme yöntemi ile metal malzemelerin sertlik değerini hesaplar.
    • Shore sertlik ölçme yöntemini açıklar.
    • Deney numunesini hazırlayarak sertlik ölçümünü yapmasını sağlar.
    • Malzemenin sertlik değerini hesaplatır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TS EN ISO standartlarına göre metallerin yüzeylerini çeşitli yöntemlerle temizleme, renklendirme, parlatma, astar ve son kat boya yapma, tahribatsız muayene, tahribatlı muayene ve sertlik ölçme yöntemlerini kullanarak malzemelere muayene yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.