11. Sınıf Atölye Döküm Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Atölye Döküm Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Atölye Döküm dersi, Metalürji Teknolojisi alanının Döküm dalında haftada 10 ders saati okutulur; yıllık planında 14 öğrenme birimi, 360 ders saati ve 127 kazanım yer alır. Öğrenme birimleri arasında “İş Etüdü”, “Kalıpları Boyama ve Kurutma” ve “İleri Kalıplama Teknikleri” de bulunur. En geniş yer 50 ders saatiyle “İleri Kalıplama Teknikleri” öğrenme birimine ayrılır.

• 11. Sınıf Atölye Döküm Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metalürji Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Döküm Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Döküm Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - Döküm (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye Döküm dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 10 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İş Etüdü (20 ders saati)

  • 1. Yolluk hesabı yapma
    • 1. Dökümü istenen modelin yolluk hesabını yapar.
    • Dökülecek parçanın toplam ağırlığını hesaplaması sağlanır.
    • Meme ölçülerini hesaplaması sağlanır.
    • Cürufluk ölçülerini hesaplaması sağlanır.
    • Gidici çapını hesaplaması sağlanır.
  • 2. Model etüdü yapma
    • 2. Dökümü istenen modelin etüdünü yapar.
    • Derece sayısı ve ölçülerini belirlemesi sağlanır.
    • Dökülecek parçanın yapım planını belirlemesi sağlanır.
    • Yolluk, çıkıcı, besleyici ve soğutucuların yerlerini belirlemesi sağlanır.

  2. Kalıpları Boyama ve Kurutma (20 ders saati)

  • 1. Tek mala yüzeyli modelleri kalıplama
    • 1. Tek mala yüzeyli modelleri kalıplar.
    • Tek mala yüzeyli modelin model etüdünü yaparak kalıplanması sağlanır.
  • 2. Kalıpları boyama
    • 2. Kalıpları çeşitli yöntemlerle boyar.
    • Grafit boyayı hazırlayarak kalıbın boyanması sağlanır.
  • 3. Kalıpları kurutma
    • 3. Kalıpları çeşitli yöntemlerle kurutur.
    • Boyadığı kalıpların tekniğe uygun olarak kurutulması sağlanır.

  3. İleri Kalıplama Teknikleri (50 ders saati)

  • 1. Yığma dereceli kalıp yapma
    • 1. Yığma dereceli kalıplama yapar.
    • Yığma derece ile yapılan modele etüt yapılması sağlanır.
    • Yığma dereceli modelin tekniğe uygun olarak kalıplanması sağlanır.
  • 2. Çok modelli kalıp yapma
    • 2. Çok modelli kalıp yapar.
    • Çok modelle ilgili etüt yapması sağlanır.
    • Salkım yolluk sistemi ile çok modelli kalıp yapması sağlanır.
  • 3. Kancalı işleri kalıplama
    • 3. Kanca kullanılan kalıpları yapar.
    • Modelin etüdünü yapması sağlanır.
    • Kanca kullanarak modeli kalıplaması sağlanır.
  • 4. İki mala yüzeyli modelleri kalıplama
    • 4. İki mala yüzeyinden oluşan modelleri kalıplar.
    • İki mala yüzeyli modele etüt yapması sağlanır.
    • İki mala yüzeyli modeli kalıplaması sağlanır.
  • 5. Geniş – düz yüzeyli modelleri kalıplama
    • 5. Geniş ve düz yüzeyli modelleri kalıplar.
    • Geniş ve düz yüzeyli modele etüt yapması sağlanır.
    • Geniş ve düz yüzeyli modeli tekniğe uygun kalıplaması sağlanır.
    • Geniş ve düz yüzeyli kalıplarda çivi kullanması sağlanır.

  4. Soğutuculu Kalıplama (20 ders saati)

  • 1. Dış soğutucu kullanma
    • 1. Dış soğutucu kullanılması gereken modelleri kalıplar.
    • Dış soğutucuyu modele uygun hazırlaması sağlanır.
    • Soğutucuyu modelde uygun yere koyması sağlanır.
  • 2. İç soğutucu kullanma
    • 2. İç soğutucu kullanılması gereken modelleri kalıplar.
    • İç soğutucuyu tekniğe uygun olarak hazırlaması sağlanır.
    • İç soğutucuyu kalıpta uygun yere sabitlemesi sağlanır.

  5. Çıkma Derecede Kalıplama (20 ders saati)

  • 1. Çıkma derecede kalıplama
    • 1. Modelleri çıkma derece ile kalıplar.
    • Modellere uygun çıkma dereceyi hazırlaması sağlanır.
    • Modellerin çıkma derecede kalıplanması sağlanır.
  • 2. Tampon yapma
    • 2. Çıkma derece ile yapılmış kalıplara tampon yapar.
    • Çıkma derece ile yapılan kalıplara tekniğe uygun olarak tampon yapılması sağlanır.

  6. Plak Modelle Kalıplama (30 ders saati)

  • 1. Dökümcü plak modeli yapma
    • 1. Dökümcü plak modeli yapar.
    • İstenen plak modelin ölçülerine uygun yükseltme mastarlarını hazırlaması sağlanır.
    • Model ve meme modellerini alt derecede kalıplaması sağlanır.
    • Üst derecenin kalıplanması sağlanır.
    • Alt derecede mastarların dış kısmını kumla doldurarak plak modelin boşluğunun elde edilmesi sağlanır.
    • Ergittiği metali hazırlanan kalıba dökerek plak modeli elde etmesi sağlanır.
  • 2. Plak modelle çıkma derecede kalıplama
    • 2. Plak modelle çıkma derecede kalıp yapar.
    • Dökümcü plak modelini çıkma derecede kalıplaması sağlanır.

  7. Makinede Kalıplama (35 ders saati)

  • 1. Pres yöntemi ile kalıp yapma
    • 1. Makinede pres yöntemi ile kalıp yapar.
    • Plak modeli makineye bağlaması sağlanır.
    • Dereceyi pres yöntemi ile sıkıştırması sağlanır.
  • 2. Sarsma yöntemi ile kalıp yapma
    • 2. Makinede sarsma yöntemi ile kalıp yapar.
    • Plak modeli makineye bağlaması sağlanır.
    • Dereceyi sarsma yöntemi ile sıkıştırması sağlanır.
  • 3. Kumu savurma yöntemi (silinger) ile kalıp yapma
    • 3. Kumu savurma yöntemi ile kalıp yapar.
    • Alt ve üst dereceyi kumu savurma yöntemiyle sıkıştırması sağlanır.
  • 4. Dizamatik yöntem ile kalıp yapma
    • 4. Dizamatik yöntem ile kalıp yapar.
    • Plak modelleri kalıp odasına bağlaması sağlanır.
    • Makinede kalıbı elde etmesi sağlanır.
    • Elde edilen kalıbı diğer kalıpla birleştirmesi sağlanır.

  8. Köpük Modelle Kalıplama (20 ders saati)

  • 1. Reçineli kalıp kumu hazırlama
    • 1. Reçineli kum bileşenlerini tekniğe uygun karıştırır.
    • Reçineli kalıp kumuna katılan maddelerin yüzde oranlarını hesaplaması sağlanır.
    • Hesaplanan oranlara göre katkı maddelerini sırasıyla ekleyerek kumu hazırlaması sağlanır.
  • 2. Köpük modelle kalıplama
    • 2. Reçineli kum ile köpük modeli kalıplar.
    • Köpük modele uygun köpük yolluk bağlantılarını hazırlaması sağlanır.
    • Modeli tekniğe uygun kalıplaması sağlanır.
    • Köpük modeli ve yolluk bağlantılarını kalıptan çıkarması sağlanır.

  9. Kupol Ocağı (35 ders saati)

  • 1. Kupol ocağı astarını onarma
    • 1. Kupol ocağı astarını tamir eder.
    • Kupol ocağı onarım harcını hazırlaması sağlanır.
    • Hazırladığı harçla kupol ocak duvar astarını onarması sağlanır.
  • 2. Kupol ocağı tabanı-cüruf-maden alma oluğunu hazırlama
    • 2. Kupol ocağı tabanı-cüruf- maden alma oluğunu ergitmeye hazırlar.
    • Kupol ocağı maden alma oluğunu astarlaması sağlanır.
    • Kupol ocağı cüruf alma oluğunu astarlaması sağlanır.
    • Kupol ocağı ocak tabanını astarlaması sağlanır.
  • 3. Kupol ocağını çalıştırma
    • 3. Kupol ocağında dökme demir ergitimi yapar.
    • Kupol ocağı ile ilgili hesapların yapılması sağlanır.
    • Kupol ocağı tekniğe uygun olarak çalıştırılması sağlanır.
    • Kupol ocağında dökme demirin ergitilmesi sağlanır.

  10. Dökme Çelik (20 ders saati)

  • 1. Çelik kumundan kalıp hazırlama
    • 1. Çelik dökümü için kalıp yapar.
    • Dökme çelik kalıp kumunu hazırlaması sağlanır.
    • Modeli tekniğe uygun kalıplayarak döküme hazırlaması sağlanır.
  • 2. Ergitme ocağında dökme çelik ergitme
    • 2. Ergitme ocağında dökme çelik ergitir.
    • Ergitme ocağında çelik malzemeyi ergitmesi sağlanır.
    • Sıvı çeliğin kimyasal yapısını analiz etmesi sağlanır.
    • Sıvı metali taşıma potasıyla kalıplara dökmesi sağlanır.

  11. Küresel Grafitli Dökme Demir (20 ders saati)

  • 1. Küresel grafitli dökme demir ergitme
    • 1. Küresel grafitli dökme demiri ergitir.
    • Küresel grafitli dökme demir özel aşılama potasını hazırlaması sağlanır.
    • Küresel grafitli dökme demir küreleştirici gereçleri hazırlaması sağlanır.
    • Sfero pikini ergitme ocağında ergitmesi sağlanır.
  • 2. Potada küreleştirici yapma
    • 2. Ergitilen sıvı metale potada küreleştirici işlemini yapar.
    • Sıvı metali özel aşılama potasına alması sağlanır.
    • Aşılanan sıvı metali tekrar ergitme ocağına alması sağlanır.
    • Sıvı metali ocaktan alarak hazırlanan kalıplara dökmesi sağlanır.

  12. Bakır Alaşımları (40 ders saati)

  • 1. Bakır alaşımları kumundan kalıplama
    • 1. Bakır alaşımları kumundan kalıp hazırlar.
    • Kumun maddelerini belirlenen miktarlara göre karıştırması sağlanır.
    • Hazırlanan kum ile modeli kalıplaması sağlanır.
  • 2. Normal pirinç ergitme
    • 2. Normal pirinç alaşımı ergitir.
    • Ergitilecek normal pirinç alaşım hesabını yaparak malzemeleri hazırlaması sağlanır.
    • Ergitme ocağını çalıştırarak sıra ile bakırı ve çinkoyu ergitmesi sağlanır.
    • Ergiyen alaşımın cürufunu temizleyerek kalıplara dökmesi sağlanır.
  • 3. Özel pirinç ergitme
    • 3. Özel pirinç alaşımını ergitir.
    • Ergitilecek özel pirinç alaşım hesabını yaparak malzemeleri hazırlaması sağlanır.
    • Ergitme ocağını çalıştırarak sıra ile bakırı ve diğer metalleri ergitmesi sağlanır.
    • Ergiyen alaşımın cürufunu temizleyerek kalıplara dökmesi sağlanır.
  • 4. Normal bronz ergitme
    • 4. Normal bronz alaşımını ergitir.
    • Ergitilecek normal bronz alaşım hesabını yaparak malzemeleri hazırlaması sağlanır.
    • Ergitme ocağını çalıştırarak sıra ile bakırı ve kalayı ergitmesi sağlanır.
    • Ergiyen alaşımın cürufunu temizleyerek kalıplara dökmesi sağlanır.
  • 5. Özel bronz ergitme
    • 5. Özel bronz alaşımını ergitir.
    • Ergitilecek özel bronz alaşım hesabını yaparak malzemeleri hazırlaması sağlanır.
    • Ergitme ocağını çalıştırarak sıra ile bakırı ve diğer metalleri ergitmesi sağlanır.
    • Ergiyen alaşımın cürufunu temizleyerek kalıplara dökmesi sağlanır.

  13. Çinko ve Magnezyum Alaşımları (10 ders saati)

  • 1. Çinko ergitme
    • 1. Çinko alaşımını ergitir.
    • Ergitilecek çinko alaşımını hazırlaması sağlanır.
    • Çinko alaşımını ergitme ocağında ergitmesi sağlanır.
  • 2. Magnezyum ergitme
    • 2. Magnezyum alaşımını ergitir.
    • Ergitilecek magnezyum alaşımını hazırlaması sağlanır.
    • Magnezyum alaşımını ergitme ocağında ergitmesi sağlanır.

  14. Döküm Hataları (20 ders saati)

  • 1. Dökülen işlerin kalite kontrolü yapma
    • 1. Dökülen işlerin kalite kontrol işlemlerini yapar.
    • Temizlenen döküm parçada döküm hatası olup olmadığını göz ile kontrol etmesi sağlanır.
    • Parçanın resmine ya da modeline bakarak ölçü kontrolü yapması sağlanır.
  • 2. Hatalı parçaları onarma
    • 2. Döküm sonrası hatalı parçaları onarır.
    • Hatalı döküm parçalar için karışım hazırlaması sağlanır.
    • Hamur şeklindeki karışımı temizlenen hatalı kısımlara sürmesi sağlanır.
    • Karışım sertleştikten sonra düzeltme yapması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TSE, AFS ve DIN standartlarına uygun iş etüdü yapma, çeşitli modelleri elle ve makine ile kalıplama, çeşitli metalleri ergitme ve hazırlanan kalıplara dökme ve döküm hatalarını giderme ile ilgili becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.