Atölye Döküm 10. Sınıf Yıllık Plan

Atölye Döküm 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metalürji Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Döküm Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Döküm Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - Döküm (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye Döküm dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Maça Yapımı (61 ders saati)

  • 1. Kalıp kumundan maça kumu hazırlama
    • 1. Kalıp kumuna katkı maddeleri ekleyerek maça kumunu hazırlar.
    • Kuma gereken miktarda kuru katkı maddelerinin eklenmesi sağlanır.
    • Kuru karışıma gereken miktarda su eklenmesi sağlanır.
    • Karışım homojen oluncaya kadar karıştırılması sağlanır.
  • 2. Maça iskeleti hazırlama
    • 2. Maça sandığının ölçülerine uygun iskelet hazırlar.
    • İskelet için maça sandığından ölçü alması sağlanır.
    • Ölçüye uygun kesilen iskelete istenen şekil verilmesi sağlanır.
  • 3. Bütün maça yapma
    • 3. Tek parça maça yapar.
    • Maça sandığını hazırladığı kum ile doldurarak sıkıştırması sağlanır.
    • Maçaya hava kanalı açması sağlanır.
    • Maça sandığını takalayarak maçayı çıkarması sağlanır.
  • 4. Mumlu ip hazırlama
    • 4. Maçaya uygun mumlu ip hazırlar.
    • Isıtıcıyı çalıştırarak balmumunun erimesi sağlanır.
    • İp üzerinde balmumu ile kalınlık oluşturması sağlanır.
  • 5. Yarım yarım maça yapma
    • 5. Maçayı yarım yarım yaparak birleştirir.
    • Maçanın yarım yarım yapılması sağlanır.
    • Hazırlanan mumlu ipin yarım maçanın içine konulması sağlanır.
    • Yarım maça sandıklarının tekniğe uygun olarak birleştirilmesi sağlanır.
  • 6. Eğreti parçalı maça yapma
    • 6. Eğreti parçalı maçayı yaparak kum yatağa alır.
    • Maça sandığında yapılan maçanın eğreti parçasının alınması sağlanır.
    • Maçanın kum yatağa veya cekete alınması sağlanır.
  • 7. Boya hazırlama
    • 7. Maça boyasını hazırlar.
    • Boya malzemeleri tekniğe uygun olarak karıştırarak hazırlanması sağlanır.
  • 8. Maçaları boyama
    • 8. Hazırladığı boya ile maçayı boyar.
    • Hazırlanan boya ile maçanın tekniğe uygun olarak boyanması sağlanır.
  • 9. Maçaları kurutma
    • 9. Kurutma fırınında maçaları kurutur.
    • Boyanan maçaların kurutma fırınında kurutulması sağlanır.

  2. Reçineli Maça (30 ders saati)

  • 1. Reçineli maça kumu hazırlama
    • 1. Reçineli maça kumu bileşenlerini sıralı olarak karıştırır.
    • Reçineli maça kumu bileşenlerinin hesaplanarak tartılması sağlanır.
    • Tartılan maddelerin tekniğe uygun olarak karıştırılması sağlanır.
  • 2. Reçineli kum ile maça yapma
    • 2. Hazırladığı reçineli kum ile maça yapar.
    • Hazırlanan reçineli maça kumunun maça sandığına sıkıştırılması sağlanır.

  3. Cam Sulu Maça (20 ders saati)

  • 1. Cam sulu maça kumu hazırlama
    • 1. Cam sulu maça kumu bileşenlerini sıralı olarak karıştırır.
    • Cam sulu maça kumu bileşenlerinin hesaplanarak tartılması sağlanır.
    • Tartılan maddelerin tekniğe uygun olarak karıştırılması sağlanır.
  • 2. Cam sulu kum ile maça yapma
    • 2. Hazırladığı cam sulu kumu ile maça yapar.
    • Hazırlanan cam sulu maça kumunun maça sandığına sıkıştırılması sağlanır.
    • Sıkıştırılan maça kumunun karbondioksit gazı ile sertleştirilmesi sağlanır.

  4. Beziryağlı Maça (18 ders saati)

  • 1. Beziryağlı maça kumu hazırlama
    • 1. Beziryağlı maça kumu bileşenlerini sıralı olarak karıştırır.
    • Beziryağlı maça kumu bileşenlerinin hesaplanarak tartılması sağlanır.
    • Tartılan maddelerin tekniğe uygun olarak karıştırılması sağlanır.
  • 2. Beziryağlı kum ile maça yapma
    • 2. Hazırladığı beziryağlı maça kumu ile maça yapar.
    • Hazırladığı maça kumunun maça sandığına sıkıştırılması sağlanır.
    • Sıkıştırılan maça kumunun kum yatağa alınması sağlanır.
  • 3. Beziryağlı maçayı tavaya alma
    • 3. Beziryağlı maçayı ölçülerine uygun tavaya alır.
    • Sıkıştırılan maça kumunun tavaya alınması sağlanır.
  • 4. Beziryağlı maçayı pişirme
    • 4. Tava veya yatağa aldığı maçayı fırında pişirir.
    • Tava veya yatağa aldığı maçanın uygun sıcaklıkta fırında pişmesi sağlanır.
  • 5. Maça yapıştırıcısı hazırlama
    • 5. Yarım yarım yaptığı maçayı yapıştırıcı ile birleştirir.
    • Maça yapıştırıcısının hazırlanması sağlanır.
    • Yarım yarım yapılan maçanın yapıştırıcı ile birleştirilmesi sağlanır.

  5. Makinede Maça Yapma (10 ders saati)

  • 1. Sıcak kutu yöntemiyle maça yapma
    • 1. Makinede sıcak kutu yöntemiyle maça yapar.
    • Maça sandığının makineye bağlanması sağlanır.
    • Maça sandığının kum ile doldurulması sağlanır.
    • Kumun pişmesi sonrası maçanın sandıktan ayrılması sağlanır.
  • 2. Soğuk kutu yöntemiyle maça yapma
    • 2. Makinede soğuk kutu yöntemiyle maça yapar.
    • Maça sandığının makineye bağlanması sağlanır.
    • Maça sandığının kum ile doldurulması sağlanır.
    • Gaz ile kumun sertleşmesi sonrası maçanın sandıktan ayrılması sağlanır.

  6. Maçalı Kalıplar (74 ders saati)

  • 1. Yağlı grafit hazırlama
    • 1. Tekniğe uygun yağlı grafit hazırlar.
    • Yağlı grafit malzemelerini hazırlayarak uygun kıvama gelinceye kadar karıştırılması sağlanır.
  • 2. Çevirme maçalı kalıp yapma
    • 2. Çevirme maçalı modeli kalıplar.
    • Modeli alt derecede kalıplayarak mont alması sağlanır.
    • Mont aldığı yerde çevre maçayı oluşturması sağlanır.
    • Üst dereceyi tekniğe uygun olarak kalıplaması sağlanır.
    • Mala yüzeyine hazırlanan yağlı grafit sürülerek derecenin kapatılması sağlanır.
  • 3. Yaptığı maçayı kalıba tekniğe uygun olarak yerleştirme
    • 3. Yaptığı maçayı kalıba tekniğe uygun olarak yerleştirir.
    • Modele uygun maçanın hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırladığı maçanın kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
  • 4. Yatık maçalı modelleri kalıplama
    • 4. Yatık maçalı modelleri kalıplar.
    • Modele uygun maçanın hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırladığı maçanın yatık olarak kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
  • 5. Dik maçalı modelleri kalıplama
    • 5. Dik maçalı modelleri kalıplar.
    • Modele uygun maçanın hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırladığı maçanın dik olarak kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
    • Dereceyi tekniğe uygun olarak kapatarak üzerine ağırlık koyması sağlanır.
  • 6. Asma maçalı kalıp yapma
    • 6. Asma maçalı modelleri kalıplar.
    • Modele uygun asma maçanın hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırladığı asma maçanın kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
  • 7. Maça destekli kalıp yapma
    • 7. Maça destekli modelleri kalıplar.
    • Modele uygun maçanın hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Kalıba maça desteğini yerleştirilmesi sağlanır.
    • Hazırladığı maçanın kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
  • 8. Çevre maçalı kalıp yapma
    • 8. Çevre maçalı modelleri kalıplar.
    • Modele uygun çevre maçaların hazırlanması sağlanır.
    • Tekniğe uygun olarak modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırladığı çevre maçaların kalıba yerleştirilmesi sağlanır.
  • 9. Maçalardan oluşturulan kalıp yapma
    • 9. Maçalardan oluşturulan kalıp yapar.
    • Modele uygun maçaların yapılması sağlanır.
    • Kütük modelin kalıplanması sağlanır.
    • Hazırlanan maçalar tekniğe uygun olarak kalıba yerleştirilmesi sağlanır.

  7. Taşıma Potaları (20 ders saati)

  • 1. Taşıma potasını astarlama
    • 1. Taşıma potasını tekniğe uygun astarlar.
    • Pota astar harcının hazırlanması sağlanır.
    • Hazırlanan harç ile potanın taban ve yan yüzeylerinin astarlanması sağlanır.
  • 2. Taşıma potasını boyayarak kurutma
    • 2. Taşıma potasını tekniğe uygun boyayarak kurutur.
    • Taşıma potası için uygun boya hazırlanması sağlanır.
    • Astarlanan potanın boyanarak kurutulması sağlanır.

  8. Endüksiyon Ocağı (26 ders saati)

  • 1. Endüksiyon ocağı astarını yapma
    • 1. Endüksiyon ocağı astarını tekniğe uygun olarak yapar.
    • Endüksiyon ocağı için uygun astar malzemesi hazırlanması sağlanır.
    • Hazırlanan astar malzemesiyle ocak tabanının sıkıştırılması sağlanır.
    • Önceden hazırlanan şablonun ocak içerisine yerleştirilmesi sağlanır.
    • Ocak yan astarının sıkıştırılması sağlanır.
    • Hazırlanan karışım ile ocak ağzının astarlanması sağlanır.
  • 2. Endüksiyon ocağında kontroller yapma
    • 2. Endüksiyon ocağında metal ergitiminden önce son kontrolleri yapar.
    • Endüksiyon ocağı enerji girişi, dış su basıncı, hidrolik sistemi, iç su basıncı ve soğutma suyu kulesinin çalışmasının kontrol edilmesi sağlanır.
  • 3. Endüksiyon ocağını çalıştırma
    • 3. Endüksiyon ocağını tekniğe uygun olarak çalıştırır.
    • Endüksiyon ocağına ergitilecek metali yüklenmesi sağlanır.
    • Endüksiyon ocağının tekniğe uygun olarak çalıştırılması sağlanır.
  • 4. Endüksiyon ocağını sinterleme
    • 4. Endüksiyon ocağı astarını tekniğe uygun olarak sinterler.
    • Endüksiyon ocağını çalıştırılarak çıkış gücünün kademeli olarak arttırılması sağlanır.
    • Yüklenen metal ergitilerek ocaktan alınması sağlanır.

  9. Gri(Esmer) Dökme Demir (14 ders saati)

  • 1. Dökme demir kumundan kalıp hazırlama
    • 1. Dökme demire uygun kumdan modeli kalıplar.
    • Dökme demire uygun kalıp kumunun hazırlanması sağlanır.
    • Hazırlanan kalıp kumu ile istenen modelin kalıplanması sağlanır.
  • 2. Ergitme ocağında gri dökme demir ergitme
    • 2. Ergitme ocağında gri dökme demiri tekniğe uygun olarak ergiterek kalıba döker.
    • Ergitilecek gri dökme demir pikinin ocağa yüklenmesi sağlanır.
    • Ergitilen metalin hazırlanan kalıplara dökülmesi sağlanır.

  10. Kimyasal Analizler (15 ders saati)

  • 1. Sıvı metalin sıcaklığını ölçme
    • 1. Ergitilen sıvı metalin sıcaklığını ölçer.
    • Şarj ettiği pirometre ile sıvı metalin sıcaklığını ölçmesi sağlanır.
  • 2. Metal analizi için örnek parça alma
    • 2. Sıvı metal analizini yapmak için numune alır.
    • Metal analizi örnek alma kalıbına sıvı metali dökmesi sağlanır.
    • Metal analizi örnek alma kalıbından çıkan numunenin taşlanması sağlanır.
  • 3. Metalin içindeki elementleri belirleme
    • 3. Sıvı metalin içindeki elementlerin oranını belirler.
    • Spektrometreyi çalıştırarak örnek metal içerisindeki elementlerin belirlenmesi sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TSE, AFS ve DIN standartlarına uygun maça yapma, maçalı kalıp yapma, gri dökme demir ergitme, hazırlanan kalıplara dökme ve kimyasal analizler yapma ile ilgili becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.