Isıl İşlem Teknikleri 11. Sınıf Yıllık Plan

Isıl İşlem Teknikleri 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Metalürji Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Isıl İşlem Teknikleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - İzabe ve Haddecilik (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Isıl İşlem Teknikleri dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Sıcaklık Ölçme (12 ders saati)

  • Lambalı Pirometre İle Sıcaklık Ölçme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak tavlanmış malzemelerin lambalı pirometre ile sıcaklıklarını ölçer.
    • Sıcaklık ölçmenin önemini açıklar.
    • Sıcaklık birimlerinin birbirlerine dönüşümlerini açıklar.
    • Sıcaklık ölçme araçlarını sıralar.
    • Lambalı pirometrelerin çalışma prensibini açıklar.
    • Lambalı pirometre kullanırken dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Lambalı pirometre ile sıcaklık ölçümü yapılacak malzemeyi hazırlar.
    • Lambalı pirometre ile sıcaklık ölçümü yapılacak malzemeyi tavlar.
    • Lambalı pirometrenin direnç ayarını yapar.
    • Lambalı pirometre ile malzemenin sıcaklığını ölçer.
  • Işınmalı Pirometre İle Sıcaklık Ölçme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak tavlanmış malzemelerin ışınmalı pirometre ile sıcaklıklarını ölçer.
    • Işınmalı pirometrenin kısımlarını sıralar.
    • Işınmalı pirometrelerin çalışma prensibini açıklar.
    • Işınmalı pirometre kullanırken dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Işınmalı pirometre ile sıcaklığı ölçülecek malzemeyi hazırlar.
    • Işınmalı pirometre ile sıcaklığı ölçülecek malzemeyi tavlar.
    • Tavladığı malzemenin yüzeyindeki cüruf vb. maddeleri temizler.
    • Işınmalı pirometre ile malzemenin sıcaklığını ölçer.

  2. Isıl İşlemler (48 ders saati)

  • Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çelik gereçlere uygun tavlama ve soğutma ortamında sertleştirme yapar.
    • Malzemelerin içyapı özelliklerini açıklar.
    • Demir karbon denge diyagramını açıklar.
    • Çelikleri sınıflandırır.
    • Katkı elemanlarının çeliğe kazandırdığı özellikleri açıklar.
    • Çeliğe uygulanan ısıl işlem çeşitlerini sıralar.
    • Sertleştirme işleminin yapılış yöntemini açıklar.
    • Sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Soğutma ortamlarını sıralar.
    • Sertleştirme işlemi ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Sertleştirme işlemi için malzemeyi homojen olarak tavlar.
    • Sertleştirilecek malzemeyi hızlı soğutarak sertleştirir.
  • Gerginlik Giderme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çelik gereçlere uygun tavlama ve soğutma ortamında gerginlik giderme işlemi yapar.
    • Gerginlik giderme yöntemlerini sıralar.
    • Menevişleme işleminin yapılış yöntemini açıklar.
    • Islah işleminin yapılış yöntemini açıklar.
    • Gerginlik giderme işleminde dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Gerginlik giderme işlemi ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Gerginlik giderme işlemi için malzemeyi homojen olarak tavlar.
    • Malzemeye gerginlik giderme işlemi yapar.
  • Normalleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çelik gereçlere uygun tavlama ve soğutma ortamında normalleştirme işlemi yapar.
    • Normalleştirme işleminin yapılış yöntemini açıklar.
    • Normalleştirme işleminde dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Normalleştirme işlemi ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Normalleştirme işlemi için malzemeyi homojen olarak tavlar.
    • Malzemeye normalleştirme işlemi yapar.
  • Yumuşatma
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çelik gereçlere uygun tavlama ve soğutma ortamında yumuşatma işlemi yapar.
    • Yumuşatma işleminin yapılış yöntemini açıklar.
    • Yumuşatma tavlamasında dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Yumuşatma işlemi ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Yumuşatma işlemi için malzemeyi homojen olarak tavlar.
    • Malzemeye yumuşatma işlemi yapar.
    • Yumuşatma işlemi yapılmış malzemenin sertliğini ölçer.

  3. Isıl Yüzey Sertleştirme (36 ders saati)

  • Alevle Yüzey Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak oksigaz kaynak alevi ile çelik gereçlerin yüzeylerine sertleştirme yapar.
    • Yüzey sertleştirmenin endüstrideki yeri ve önemini açıklar.
    • Yüzey sertleştirme çeşitlerini sıralar.
    • Alevle yüzey sertleştirme donanımlarını sıralar.
    • Alevle yüzey sertleştirme işleminin yapılışını açıklar.
    • Alevle yüzey sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Alevle yüzey sertleştirme ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Alevle sertleştirilecek malzemeyi istenilen derinlikte ve sertleştirme sıcaklığında tavlar.
    • Malzeme yüzeyine soğutma sıvısı püskürterek soğutma işlemini yapar.
    • Alevle sertleştirilen yüzeyin sertliğini ölçer.
  • Endüksiyon Akımı İle Yüzey Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak endüksiyon akımı ile çelik gereçlerin yüzeylerine sertleştirme yapar.
    • Endüksiyon akımı ile yüzey sertleştirme donanımlarını sıralar.
    • Endüksiyon akımı ile sertleştirme uygulanan metalleri sıralar.
    • Endüksiyon akımı ile yüzey sertleştirme işleminin yapılışını açıklar.
    • Endüksiyon akımı ile yüzey sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Endüksiyon akımı ile yüzey sertleştirme ortamını ve donanımını hazırlar.
    • Endüksiyon akımı ile sertleştirilecek malzemeyi istenilen derinlikte ve sertleştirme sıcaklığında tavlar.
    • Endüksiyon akımını keserek yüzeye hızlı soğutma uygular.
    • Endüksiyon akımı ile sertleştirilen yüzeyin sertliğini ölçer.

  4. Karbon Oranı Düşük Çeliklerde Sertleştirme (48 ders saati)

  • Katı Sementasyonla Yüzey Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak katı sementasyon yöntemi ile düşük karbonlu çeliklerin yüzeylerine sertleştirme yapar.
    • Nitrürasyon işlemini açıklar.
    • Sementasyon işlemi çeşitlerini sıralar.
    • Katı sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri sıralar.
    • Katı sementasyonla yüzey sertleştirme işleminin yapılışını açıklar.
    • Katı sementasyonla yüzey sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Katı sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri hazırlar.
    • Katı sementasyon ile yüzeyi sertleştirilecek malzemeyi sementasyon kutusunda ısıtır.
    • Katı sementasyon malzemesine uygun süre ve ortamda sertleştirme tavı uygular.
    • Katı sementasyon ile yüzeyi sertleştirilen malzemenin sertliğini ölçer.
  • Sıvı Sementasyonla Yüzey Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak sıvı sementasyon yöntemi ile düşük karbonlu çeliklerin yüzeylerine sertleştirme yapar.
    • Sıvı sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri sıralar.
    • Sıvı sementasyonla yüzey sertleştirme işleminin yapılışını açıklar.
    • Sıvı sementasyonla yüzey sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Sıvı sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri hazırlar.
    • Sıvı sementasyon ile yüzeyi sertleştirilecek malzemeye ön tavlama yapar.
    • Sıvı sementasyon malzemesini uygun sementasyon sıcaklığında ve süresinde banyoda bekletir.
    • Sıvı sementasyon malzemesinin yüzeyini hızlı soğutma ile sertleştirir.
    • Sıvı sementasyon ile yüzeyi sertleştirilen malzemenin sertliğini ölçer.
  • Gaz Sementasyonla Yüzey Sertleştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak gaz sementasyon yöntemi ile düşük karbonlu çeliklerin yüzeylerine sertleştirme yapar.
    • Gaz sementasyonla yüzey sertleştirmede kullanılan gaz çeşitlerini sıralar.
    • Gaz sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri sıralar.
    • Gaz sementasyonla yüzey sertleştirme işleminin yapılışını açıklar.
    • Gaz sementasyonla yüzey sertleştirmede dikkat edilecek hususları açıklar.
    • Gaz sementasyon için gerekli donanımı ve malzemeleri hazırlar.
    • Gaz sementasyon ile sertleştirilecek malzemenin yüzeyine karbon vererek tavlar.
    • Gaz sementasyon ile karbon verilen malzeme yüzeyine sertleştirme tavı uygular.
    • Gaz sementasyon ile karbon verilen malzeme yüzeyindeki karbon derinliğini ölçer.
    • Gaz sementasyon ile yüzeyi sertleştirilen malzemenin sertliğini ölçer.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, TS EN ve ISO standartlarına uygun olarak, tavlanmış gereçlerin sıcaklıklarını ölçme, çeliklere farklı ısıl işlem yöntemlerini uygulama, ısıl işlemlerle yüzey sertleştirme ve düşük karbonlu çeliklerin yüzeylerine sertleştirme yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.