9. Sınıf Araçlar Teknolojisi Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

9. Sınıf Araçlar Teknolojisi Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Araçlar Teknolojisi Atölyesi dersi, Motorlu Araçlar Teknolojisi alanının Elektrikli Araçlar dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 11 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 171 kazanım yer alır. Yıl, “İş Sağlığı ve Güvenliği” öğrenme birimiyle başlar (Yangın Önleme Tedbirleri, Acil Durumlar, Çevre Koruma vb.); aradaki 9 öğrenme biriminin ardından “Otomotiv Aküleri” öğrenme birimiyle biter (Akü Kontrolleri ve Değişimi, Akü Şarj İşlemi).

• 9. Sınıf Araçlar Teknolojisi Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Motorlu Araçlar Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Araçlar Teknolojisi Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Motorlu Araçlar Teknolojisi - Elektrikli Araçlar (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Araçlar Teknolojisi Atölyesi dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İş Sağlığı ve Güvenliği (9 ders saati)

  • 1. İş Sağlığı ve Güvenliği
    • Atölye çalışma alanı tanıtılır
    • İş güvenliği kuralları açıklanır
    • Muhtemel iş kazaları açıklanır
    • Meslek hastalıkları açıklanır
  • 2. Yangın Önleme Tedbirleri
    • Atölyedeki yangın tehlikeleri açıklanır
    • Yangın söndürücü ve diğer ekipmanların kullanımı uygulamalı olarak gösterilir
  • 3. Acil Durumlar
    • Atölyedeki muhtemel acil durumlar açıklanır
    • Çeşitli acil durum senaryolarında yapılması gerekenler örneklendirilir
  • 4. Çevre Koruma
    • Çevrenin önemi ve değeri açıklanır
    • Atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılması sağlanır
  • 5. Çalışma Alet ve Donanımlarının Bakımları
    • Çalışma alet ve donanımlarının bakımının önemi açıklanır
    • Çalışma alet ve donanımlarının bakım yapılmadığı taktirde olumsuz etkiler gösterilir
  • 6. Kişisel Koruyucu Donanımları
    • Kişisel koruyucu donanımların (KKD) hangi durumlarda kullanılacağı açıklanır
    • KKD'ın nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir

  2. Temel Servis Ekipmanları (18 ders saati)

  • 1. Anahtar Çeşitleri
    • Anahtarların özellikleri ve kullanım yerleri açıklanır
    • Anahtarların doğru şekilde kullanılması sağlanır
  • 2. Özel Takımlar
    • Motorculuk özel takımlarının özellikleri ve kullanım yerleri açıklanır
    • Motorculuk özel takımlarının doğru şekilde kullanılması sağlanır
  • 3. Motorlu Araç Kaldırma, Sehpalama, Motorlu Araçların Alet ve Donanımları
    • Motorculuk kaldırma, sehpalama donanımlarının özellikleri ve kullanım yerleri açıklanır
    • Motorculuk kaldırma, sehpalama donanımlarının doğru şekilde kullanılması sağlanır
  • 4. Ölçü ve Kontrol Aletleri ile Ölçme Kontrol
    • Ölçü sistemleri ve çeşitleri açıklanır
    • Çelik cetvel, mastar, sentil özellikleri ve kullanımları açıklanır
    • Kumpas ile doğru olarak ölçü alınması sağlanır
    • Mikrometre ile doğru olarak ölçü alınması sağlanır
    • Komparatör ile doğru olarak ölçü alınması sağlanır
    • Teleskopik geyç ile doğru olarak ölçü alınması sağlanır

  3. Temel Mekanik İşlemler (36 ders saati)

  • 1. Kesme
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Kesme araç gereçlerinin neler olduğu yapıları ve kullanımları hakkında bilgi verilir
    • Mengenelerin kullanılmasında dikkat edilmesi gereken hususları açıklanır
    • İş parçasını istenilen ölçüde kesilmesi sağlanır
  • 2. Gönyeleme
    • Eğe, gönye ve çeşitleri hakkında bilgi verilir
    • İş parçasının eğe ile gönyeye getirilmesi sağlanır
    • İş parçasının gönye ile kontrol edilmesi sağlanır
  • 3. Markalama
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Markalama aletleri tanıtılır
    • Zımpara yaparak iş parçası temizleme işlemi yapılması sağlanır
    • Markalama aletleri kullanarak markalama yapılması sağlanır
  • 4. Taşlama
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • El taşlama aleti ile taşlama yapılması sağlanır
  • 5. Bileme
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Nokta, çizecek, tornavida, matkap ve keski ağzı bileme hakkında bilgi verilir
    • Nokta, çizecek, tornavida, matkap ve keski ağzı bileme uygulamaları yapılması sağlanır
  • 6. Delik Delme
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Matkap tezgâhı ve bireyiz tanıtılır
    • İş parçasına uygun matkap seçimi hakkında bilgi verilir
    • Matkap tezgahında metal parça üzerine delik delme işlemi yapılması sağlanır
    • Bireyiz ile metal parça üzerine delik delme işlemi yapılması sağlanır
  • 7. Kılavuz ile Diş Açma
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Diş açma aletleri tanıtılır
    • İş parçasına havşa açma işlemi yapılması sağlanır
    • İş parçasına delik içine kılavuz ile diş açma işlemi yapılması sağlanır
    • Diş tarağı ile vida dişini ölçme işlemi yapılması sağlanır
    • Vida dişini onarma hakkında bilgi verilir
    • Vida dişi onarılma işleminin yapılması sağlanır
  • 8. Pafta ile Diş Açma
    • Silindirik iş parçası ağzına pafta ile diş açma işlemi yapılması sağlanır
    • Metal boru ağzına pafta ile diş açma işlemi yapılması sağlanır
  • 9. Perçinleme
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Perçinleme aletleri tanıtılır
    • Pop perçin tabancası ile perçin yapılması sağlanır
  • 10. Cıvata Sökme ve Takma
    • Çalışma ortamının hazırlığı için gerekli rehberlik yapılır
    • Cıvata çeşitleri ve özellikleri hakkında bilgi verilir
    • Torkmetrenin kullanım alanı ve kullanım şekli uygulamalı olarak gösterilir
    • Her çeşit cıvata için sökme ve torkuna uygun olarak sıkma işlemi yapılması sağlanır

  4. Motor Terimleri ve Motoru Senteye Getirme (18 ders saati)

  • 1. İçten Yanmalı Motorların Tanımı
    • İçten yanmalı motorların tanımı, tarihçesi ve kullanıldığı yerler hakkında bilgi verilir
  • 2. İçten Yanmalı Motorun Genel Yapısı ve Parçaları
    • İçten yanmalı bir motorun genel yapısı ve parçaları hakkında bilgi verilir
  • 3. Alternatif Motorlar
    • Alternatif motorlar ve çeşitleri hakkında bilgi verilir
  • 4. Motor Terimleri
    • Dört zamanlı bir motorda çevrim açıklanır
    • Otto (Benzinli) çevrimi ve dizel çevrimlerinin karşılaştırması yapılır
    • Supap zaman ayar diyagramı açıklanır
  • 5. Motoru Senteye Getirme
    • Motorun silindirlerini tespit edilmesi sağlanır
    • Motoru dönüş yönünde çevirerek emme ve egzoz supaplarının belirlenmesi sağlanır
    • Motoru dönüş yönünde çevirerek emme veya egzoz supaplarına göre ateşleme sırasının belirlenmesi sağlanır
    • Ateşleme sırasına göre motorun beraber çalışan silindirlerinin belirlenmesi sağlanır
    • Motor üzerindeki Ü.Ö.N. (Üst Ölü Nokta) işaretlerinin belirlenmesi sağlanır

  5. Sabit Motor Parçaları (27 ders saati)

  • 1. Motor Takozlarının Kontrolleri ve Değişimi
    • Motor takozunu sökülmesi sağlanır
    • Motor takozunu değiştirilmesi sağlanır
  • 2. Manifoldların Kontrolleri ve Değişimi
    • Motorlarda emme ve egzoz sistemleri açıklanır
    • Manifold ısı kontrol sistemleri açıklanır
    • Motor üzerinden manifoldların sökülmesi sağlanır
    • Manifoldların kontrolünün yapılması sağlanır
    • Manifoldları motor üzerine takılması sağlanır
  • 3. Silindir Kapağı Kontrolleri ve Değişimi
    • Silindir kapağının ve contasının görevleri ve yapısal özellikleri açıklanır
    • Motorlarda yanma odalarının görevleri, yanma odası çeşitleri ve yapısal özellikleri açıklanır
    • Silindir kapağını sökülmesi sağlanır
    • Silindir kapağının kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Silindir kapağının değişiminin yapılması sağlanır
  • 4. Silindir Bloğu Kontrolleri ve Değişimi
    • Silindir bloğunun görevleri, yapısal özellikleri ve kısımları açıklanır
    • Silindir bloğunun kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Silindir bloğunun değişiminin yapılması sağlanır
    • Silindir ve silindir gömleklerinin ölçüm ve kontrollerinin yapılması sağlanır

  6. Supap Sistemleri (54 ders saati)

  • 1. Külbütör Mekanizması Kontrol ve Değişimi
    • Külbütör mekanizması görevi ve yapısal özellikleri açıklanır
    • Külbütör mekanizmasının kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Külbütör mekanizmasının değişiminin yapılması sağlanır
  • 2. Kam Mili Kontrol ve Değişimi
    • Kam mili görevleri ve yapısal özellikleri açıklanır
    • Kam milinin kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Kam milinin değişiminin yapılması sağlanır
  • 3. Zaman Ayar Mekanizması Kontrol ve Değişimi
    • Zaman ayar düzeneklerinin görevi ve çeşitleri açıklanır
    • Zaman ayar mekanizmasının kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Zaman ayar mekanizmasının değişiminin yapılması sağlanır
    • Zincir ve triger kayışı gerginliğini ayarlanması sağlanır
  • 4. Supap Mekanizması Kontrol ve Değişimi
    • Supaplar ve supap mekanizmasının görevleri ve genel yapısını açıklar
    • Supap mekanizmasının kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Supap çektirmesi ile supapları sökme işleminin yapılması sağlanır
    • Supap mekanizmasının parça değişiminin yapılması sağlanır
    • Supap ayarı işlemi yapılması sağlanır
  • 5. Değişken Supap Zamanlama Mekanizması Kontrol ve Değişimi
    • Değişken supap zamanlama mekanizmalarının görevi, çeşitleri ve yapısal özellikleri açıklanır
    • Değişken supap zamanlama mekanizmasının kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Değişken supap zamanlama mekanizmasının değişiminin yapılması sağlanır

  7. Motor Donanımları (27 ders saati)

  • 1. Motorlarda Soğutma Sistemi Bakım, Onarım ve Kontrolü
    • Soğutma sistemi görevini, çeşitlerini, elemanlarını, arızalarını ve arıza belirtileri açıklanır
    • Soğutma sisteminde kullanılan sıvılar açıklanır
    • Motor soğutma sistemlerinin kontrollerini yapma işlemi yapılması sağlanır
    • Motor soğutma sistemlerinin bakımını yapılması sağlanır
    • Motor soğutma sistemlerinin onarımının yapılması sağlanır
  • 2. Motorlarda Yağlama Sistemi Bakım, Onarım ve Kontrolü
    • Motorlarda yağlamanın önemi motorlarda kullanılan yağlar ve özellikleri açıklanır
    • Yağlama sisteminin görevleri, çeşitleri ve yağlama sistemini oluşturan parçalar tanıtılır
    • Motor yağlama sistemlerinin kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Motor yağlama sistemlerinin bakımının yapılması sağlanır
    • Motor yağlama sistemlerinin onarımının yapılması sağlanır

  8. Piston Biyel Krank Mekanizması (63 ders saati)

  • 1. Piston Biyel Mekanizması Kontrol ve Ölçümü
    • Piston ve piston piminin mikrometre ile ölçülmesi sağlanır
    • Segmanların kontrol işlemlerinin yapılması sağlanır
    • Biyel kollarının ölçüm ve kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesini ve ölçülen parçalarla ilgili doğru karara varılması sağlanır
    • Arızalı parçaları değiştirmesi sağlanır
  • 2. Krank Mili Kontrol ve Değişimi
    • Krank milinin görevi, yapısal özellikleri ve kısımları açıklanır
    • Krank milinin aşınma nedenlerini ve ölçülmesi sağlanır
    • Krank milinin kontrollerinin yapılması sağlanır
    • Krank milinin değiştirilmesi sağlanır
  • 3. Krank Keçesinin, Yatakların Kontrol ve Değişimi
    • Krank mili keçelerinin ve yataklarının görevleri yapısı ve özellikleri açıklanır
    • Krank mili keçelerinin ve yataklarının arızaları ve belirtileri açıklanır
    • Krank mili keçesinin ve yataklarının kontrolünün yapılması sağlanır
    • Yağ boşluklarının ölçü aletleriyle ve plastik geyç ile ölçümünün yapılması sağlanır
    • Krank mili keçesinin ve yataklarının değişiminin yapılması sağlanır
  • 4. Volanın Kontrol ve Değişimi
    • Volanın görevleri, çeşitleri, yapısı ve malzemesi açıklanır
    • Volanın arızaları ve belirtileri açıklanır
    • Volanın kontrol ve değişiminin yapılması sağlanır

  9. Araçlarda Temel Elektrik İşlemleri (27 ders saati)

  • 1. Basit Elektrik Devreleri
    • Elektriğin tanımı, iletken, yalıtkan, ölçü birimleri ve ohm kanunu açıklanır
    • Ölçü aletlerinin (Voltmetre, Ohmmetre, Ampermetre) kullanımı uygulamalı olarak açıklanır
    • Basit devrenin özelliklerini açıklanır
    • Basit devrenin kurulmasını ve devredeki gerilim akım ve direnç değerlerinin ölçümünün yapılması sağlanır
    • Basit devredeki gerilim akım ve direnç değerlerinin hesaplaması sağlanır
  • 2. Seri ve Paralel Elektrik Devreleri
    • Seri ve paralel devrenin özelliklerini açıklanır
    • Seri ve paralel devredeki gerilim akım ve direnç değerlerinin hesaplaması sağlanır
    • Seri ve paralel devrenin kurulmasını ve devredeki gerilim ve akım değerlerinin ölçümünün yapılmasını sağlanır
  • 3. Elektriğin Manyetik ve Kimyasal Etkisi
    • Elektriğin elde edilme yöntemleri ve etkileri açıklanır
    • Elektriğin manyetik ve kimyasal etkilerinin deneylerinin yapılması sağlanır
    • Elektriğin ısı ve ışık etkilerinin deneylerinin yapılmasını sağlanır

  10. Araçlarda Temel Elektronik İşlemleri (27 ders saati)

  • 1. Elektronik Devre Elemanlarının Kontrolü
    • Diyot özelliklerini, çeşitleri ve kontrolleri açıklanır
    • Direnç özelliklerini, çeşitleri ve kontrolleri açıklanır
    • Transistör özelliklerini, çeşitleri ve kontrolleri açıklanır
    • Kondansatör özelliklerini, çeşitleri ve kontrolleri açıklanır
    • Diğer elektronik devre elemanlarının (Tristör, triyak, entegre vb.) özellikleri açıklanır
  • 2. Çeşitli Elektronik Devrelerin Yapımı
    • Lehimin tekniğine uygun şekilde yapılması sağlanır
    • Lehim işlerinin yapılmasında kişinin sağlığına ve işin temizliğine dikkat edilmesi sağlanır
    • Elektronik devrelerin okunması ve çizimi açıklanır
    • Elektronik devrelere elemanların montajının yapılması sağlanır
    • Çeşitli hobi devrelerinin yapılması sağlanır

  11. Otomotiv Aküleri (18 ders saati)

  • 1. Akü Kontrolleri ve Değişimi
    • Akünün tanımı, çeşitleri, görevleri, çalışma prensibi ve yapısı açıklanır
    • Akü kapasitesini etkileyen faktörler açıklanır
    • Taşıta göre akü seçimi açıklanır
    • Akülerin sökülüp takılmasında dikkat edilecek hususlar listelenir
    • Akünün gözle kontrolünün yapılmasını sağlanır
    • Akünün yoğunluk kontrolünün yapılması sağlanır
    • Akünün eleman kontrolünün yapılması sağlanır
    • Akünün kapasite kontrolünün yapılması sağlanır
  • 2. Akü Şarj İşlemi
    • Akünün şarj ve deşarjını açıklanır
    • Akü şarj etme metotlarını sıralanır
    • Aşırı şarjın ve deşarjın zararlarını açıklanır
    • Kullanılmadan bekletilmiş akülerde yapılacak işlemler açıklanır
    • Akü şarj akımını ve şarj süresini hesaplaması sağlanır
    • Aküyü şarj cihazı ile şarj işlemi yapılması sağlanır
    • Birden fazla sayıdaki akünün şarja bağlanma işleminin yapılması sağlanır

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre koruma önlemlerini uygulayarak kalite gereklilikleri çerçevesinde; motorlu araçlarda temel mekanik, temel elektrik ve temel elektronik işlemleri yapma ve üretici firma kataloglarına uygun olarak motor mekanik sistemlerinin mekanik arızalarının tespitini ve onarımlarını yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.