10. Sınıf Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim dersi, Plastik Sanatlar alanında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 92 kazanım yer alır. Yıl, “Vektörel Çizim” öğrenme birimiyle başlar (Vektörel çizim programı, Boyutlandırma ve yönlendirme araçları, Metin düzenleme); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Ambalaj” öğrenme birimiyle biter (Konuya uygun ön hazırlık yapmak, Konuya uygun eskiz çalışmaları yapmak, Bilgisayarda ambalaj hazırlamak).

• 10. Sınıf Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Plastik Sanatlar 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Plastik Sanatlar - Plastik Sanatlar (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bilgisayarda İkiboyutlu Çizim dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Vektörel Çizim (18 ders saati)

  • 1. Vektörel çizim programı
    • Vektörel tabanlı programda geometrik çizimler yapar.
    • Vektörel programın ara yüzü/çalışma alanı açıklanır.
    • Vektörel programda araç kutusu, özellikleri ve kısa yollar açıklanır.
    • Yeni doküman açma, var olan bir dokümanı açma ve kaydetme işlemleri uygulatılır.
    • Görüntüyü yakınlaştırıp, uzaklaştırma işlemi açıklanarak uygulatılır.
    • Çalışma alanında el aracı ile gezinme yöntemi açıklanır.
    • Seçim araçları ve çizim araçları açıklanır ve bu araçlarla geometrik form çizimleri yapmaları istenir.
    • Çalışılmış dokümanı farklı formatlarda kaydetme işlemi uygulatılır.
  • 2. Boyutlandırma ve yönlendirme araçları
    • Vektörel tabanlı programda geometrik formların tasarı ilkelerine göre düzenlemelerini yapar.
    • Vektörel programda çizdiği geometrik formları yansıtma (ayna görüntüsü alma), yerini değiştirme, çoğaltma, döndürme, boyutlandırma işlemleri açıklanarak uygulatılır.
    • Geometrik formları birbirine ve sayfaya hizalama işlemleri yaptırılır.
    • Vektörel programda nesneleri gruplama ve çözme işlemi gösterilir.
    • Geometrik formları birleştirme, çıkarma, vb. işlemiler örneklerle açıklanır, pathfinder menüsü ile uygulatılır.
    • Geometrik formların dolgu ve çizgi rengini değiştirmesi sağlanır.
    • Oluşturduğu yeni formları tasarı ilkelerine göre düzenlemeleri istenir.
  • 3. Metin düzenleme
    • Vektörel tabanlı programda basit metin düzenlemeleri yapar.
    • Vektörel programda nokta metin ve alan metni oluşturma işlemi açıklanarak uygulatılır.
    • Metin dolgu rengi, çizgi rengi, bloklama çeşitleri ve temel karakter ayarları ile ilgili işlemler uygulatılır.
    • Metin oluştururken karşılaşılabilecek sorunlar açıklanır.

  2. Tipografik Düzenlemeler (18 ders saati)

  • 1. Tipografi
    • Tipografik elemanlarla kompozisyon ilkelerine uygun yüzey düzenlemesi yapar.
    • Tipografi tanımlanarak tarihi gelişimi açıklanır.
    • Harf/Harflerin anatomisi açıklanır.
    • Tipografide renk kullanımı ve renklerin psikolojik etkileri açıklanır.
    • Tipografide görsel anlatım öğelerine göre (zıtlık, ritim, denge, vb.) yüzey düzenleme örneklerle açıklanır.
  • 2. Kelime ve Form ilişkisi
    • Seçilen bir nesnenin yalın formu içine nesnenin adını okunaklı biçimde deforme ederek tipografik düzenleme yapar.
    • Kelime ve form ilişkisi örneklerle açıklanır.
    • Fontlarda deformasyon tanımlanır.
    • Vektörel programda ana hatta dönüştürdüğü harfleri nesnenin yalın formuna göre deforme etmesi sağlanır.
  • 3. Tipografik düzenlemeler
    • Tipografik elemanları görsel hiyerarşiyi dikkate alarak tipografik sistemlere göre yüzey üzerinde düzenler.
    • Tipografide görsel hiyerarşi öğeleri sıralanır.
    • Tipografide çizgi ve dairenin kullanımı açıklanır.
    • Tipografik sistemler örneklerle gösterilir.
    • Vektörel tabanlı programda yol üzerine metin yazma uygulatılır.
    • Vektörel tabanlı programda metni ana hatlara dönüştürme uygulatılır.
    • Vektörel tabanlı programda metni farklı şekillerdeki alanlara hapsetme (maskeleme) yöntemini uygulatılır.

  3. Amblem ve Logo (18 ders saati)

  • 1. Kurum sembolü
    • Kurumun özelliklerine göre siyah-beyaz ve renkli amblem/logo eskiz çalışmaları yapar.
    • Amblem ve logo tanımlanarak formlarını harfinden alan amblem/logo ile biçimlerden oluşan amblem/logo örneklerle açıklanır.
    • İyi bir Amblem/logo tasarımında bulunması gereken özellikler üzerinde durulur.
    • Logotype tanımlanarak amblem, logo ve logotype arasındaki farklar örneklerle açıklanır.
    • Kurumu ifade eden amblem, logo, logotype eskizleri çizmesi ve renklendirmesi istenir.
  • 2. Vektörel çizim programında amblem/logo/logotype oluşturma
    • Belirlenen amblem/logo eskizini sayısal(dijital) ortama aktararak istenilen sürede baskıya hazırlar.
    • Renk modlarının tasarım ve baskıdaki önemi açıklanır.
    • Tasarımda spot renk ve pantone renklerin önemi açıklanır.
    • Yol kaydırma (ofset path) ile nesneleri içe /dışa doğru küçültme/büyültme işlemi açıklanır.
    • Silgi, makas, bıçak araçlarının kullanım yöntemleri açıklanır.
    • Sayfa aracının nasıl kullanıldığı açıklanır.
    • Nesneleri kilitleme ve kilidi açma işlemi uygulatılır.
  • 3. Amblem/logo/logotype'ı kurumsal kimlik kılavuzuna yerleştirme
    • Kurumsal kimlik kılavuzunda amblem ve logonun kullanım şekillerini gösteren bölümlerini hazırlar.
    • Amblem-logo-logotype'ın kurumsal kimlik kılavuzunda kullanım şekillerini gösterecek şekilde vektörel programda sayfaları hazırlaması sağlanır.

  4. Görüntü Düzenleme (18 ders saati)

  • 1. Görüntü düzenleme programı
    • Piksel tabanlı programda işin özelliğine göre görselin boyutlarını ayarlar ve kaydeder.
    • Piksel tabanlı programda dosya açma, paneller, menü çubuğu, çalışma alanı mantığını açıklar.
    • Dosyaya görsel ekleme yöntemlerini gösterir.
    • Katmanlarla çalışma mantığını açıklar.
    • Görselin boyutunu, çözünürlüğünü ayarlama ton/doygunluk ayarları ile ilgili işlemleri yaptırır.
    • Çalışma dosyasını kaydetmesini sağlanır.
  • 2. Fotoğraf düzenleme (rötuşlama)
    • Piksel tabanlı programda görseli rötuşlar ve kaydeder.
    • Görselde seçilen alan/katman üzerinde sünger aracı ile bölgesel keskinleştirme, soldurma aracı ile bölgesel açma, yakma aracı ile bölgesel koyulaştırma işlemleri uygulatılır.
    • Nokta düzeltme araçları kullanım özellikleri açıklanarak görsel üzerinde uygulatılır.
    • Yama ve klonlama araçları ile görsel üzerinde rötuşlama yaptırılır.
    • Görsel üzerinde farklı efektler uygulaması istenir.
    • Yaptığı değişiklikleri kaydetmesi sağlanır.
  • 3. Renk ayarları yapma
    • Görsellerin orijinal çözünürlüklerini düşürmeden renk ve ışık ayarlarını yapar.
    • Image menüsündeki renkle ilgili ayarlar açıklanır.
    • Araç çubuğundaki renk paletinin kullanımı açıklanır.
    • Fırça, boya kovası, geçiş (gradient) ile renklendirme çalışmaları yaptırılır.
    • Gerekli komutları kullanarak renk ve ton ile ışık parlak/yoğunluk ayarları yapması sağlanır

  5. Afiş Tasarımı (18 ders saati)

  • 1. Afiş Tasarımı
    • Konu özelliğine göre afiş tasarımı için eskiz çalışması yapar.
    • Afiş tanımlanarak çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Afiş tasarımında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Konu ile ilgili araştırmalar yapılarak afiş tasarımı için elle eskiz çalışmaları yapılması istenir.
  • 2. Başkalaştırma (Manipülasyon)
    • Pixel tabanlı programda fotoğraf başkalaştırma (manipülasyon) çalışmaları yapar.
    • Pixel tabanlı programda fotoğraf başkalaştırma (manipülasyon) yöntemleri ve kullanılan araçlar açıklanır.
    • Fotoğraf başkalaştırma (manipülasyon) örnekleri incelenir.
    • Fotoğraf başkalaştırma (manipülasyon) yöntemlerinin afiş çalışmalarında kullanabileceği örneklerle açıklanır.
  • 3. Bilgisayarda Afiş oluşturma
    • Belirlenen afiş eskizinin sayısal (dijital) ortama aktararak istenilen sürede baskıya hazırlar.
    • Hazırlanan afiş eskizlerinden birinin seçilerek uygun grafik programları (vektörel ya da pixel tabanlı) kullanılarak istenilen sürede oluşturulması, gerekli düzeltmelerin yapılarak çıktısının alınması sağlanır.

  6. Ambalaj (18 ders saati)

  • 1. Konuya uygun ön hazırlık yapmak
    • Ambalaj tasarımı maketi için gerekli ön hazırlıkları yapar.
    • Ambalajın tanımı yapılır, özellikleri ve çeşitleri açıklanır.
    • Ambalaj tasarımında dikkat edilmesi gereken hususlar belirtilir.
    • Kutu ambalajının yapısal öğeleri ile kesim ve kırım çizgilerinin kullanılacağı yerler ve ambalajda pencere kullanılabilecek durumlar açıklanır.
    • Konuya yönelik araştırma yapılarak verilerin bir dosyada toplanması sağlanır.
  • 2. Konuya uygun eskiz çalışmaları yapmak
    • Ambalaj tasarımı için eskiz çalışmaları yapar ve maketini hazırlar.
    • Örnek Ambalaj çalışmaları incelenir
    • Ürün için uygun maket tasarımı belirlenerek maketin açılımının kesim ve kırım yerlerinin çizilmesi istenir.
    • Ürün için pencere veya separatör gerekliyse yer ve ölçülerin belirlenmesi istenir.
    • Hazırlanan tasarım, kesim çizgisi yerlerinden kesilir, yapıştırma kulaklarından birleştirilerek üç boyutlu maket oluşturulur.
  • 3. Bilgisayarda ambalaj hazırlamak
    • Elle yaptığı eskiz çalışmalarından uygun olanı bilgisayara aktarır ve gerekli programları kullanarak ambalaj üzeri düzenlemeleri yapar.
    • Bilgisayarda ambalaj üzeri tasarımının aşamaları açıklanır.
    • Ambalajın açılımı çizilerek ambalaj üzeri tasarımın hazırlanması istenir.
    • Bıçak kesim ve kırım yerlerinin belirlenmesine dikkat edilir.
    • Ürün için pencere veya separatör gerekliyse yer ve ölçülerin belirlenmesi gerektiği belirtilir.
    • Hazırlanan Ambalaj tasarımının ürüne uygun malzemeye çıktısı alınır, çizim yerlerinden kesilir, yapıştırma kulaklarından birleştirilerek maket üç boyutlu olarak oluşturulur.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak tasarım ilkeleri doğrultusunda bilgisayarda iki boyutlu grafiksel çizim yapmakla ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.