11. Sınıf Tasarım Uygulamalar Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Tasarım Uygulamalar Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Tasarım Uygulamalar Atölyesi dersi, Plastik Sanatlar alanında haftada 8 ders saati okutulur; yıllık planında 11 öğrenme birimi, 288 ders saati ve 157 kazanım yer alır. Yıl, “Kartonpiyer” öğrenme birimiyle başlar (er Kompozisyon Tasarımı, Modelajı, Modelden Kalıp, Kalıptan Seri Döküm); aradaki 9 öğrenme biriminin ardından “Metal Süsleme (Ferforje)” öğrenme birimiyle biter (Metal Süsleme ve Demir İşleme Mesleği, Strüktürel Ağ Tasarımı, Ferforje Uygulama).

• 11. Sınıf Tasarım Uygulamalar Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Plastik Sanatlar 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Tasarım Uygulamalar Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Tasarım Uygulamalar Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Plastik Sanatlar - Plastik Sanatlar (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Tasarım Uygulamalar Atölyesi dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kartonpiyer (32 ders saati)

  • 1. Modüler Kompozisyon Tasarımı
    • Kartonpiyer tekniği ve kartonpiyercilik mesleği tanıtılır.
    • Tarihi mimari yapılardaki kartonpiyer örneklerini çizmesi sağlanır.
    • Tasarı ilkeleri ile Kartonpiyer Modül tasarımı yapması sağlanır.
    • Modüler kompozisyon çizmesi sağlanır.
    • Modüler kompozisyonun etüdü sağlanır.
  • 2. Modül Modelajı
    • Kullanımına göre kil türleri; seramik çamuru, seramik hamuru, şamotlu çamur, döküm çamuru, heykel çamuru vb. özellikleri açıklanır.
    • Modelaj malzemeleri, malzemelerin özellikleri ve kullanım amaçları açıklanır.
    • Kili yoğurarak kıvama getirmesi sağlanır.
    • Kilden modül boyutunda plaka hazırlaması sağlanır.
    • Kartonpiyer tasarım şablonu plaka üzerine çizmesi sağlanır.
    • Kabartma şekillendirmesini yapması sağlanır.
    • Detay doku modelajı ve rötuş yapması sağlanır.
  • 3. Modelden Kalıp
    • Modeli izole etmesi sağlanır.
    • Modele set yaparak kalıp kalınlığını belirlemesi sağlanır.
    • Alçı harç hazırlaması sağlanır.
    • Alçı harcı modelin üzerine sıvaması sağlanır.
    • Alçının donması beklenerek kalıbı kil modelinden ayırma açıklanır.
    • Kalıbı fırça veya sünger ile temizlemesi sağlanır.
  • 4. Kalıptan Seri Döküm
    • Kalıba ayrıştırıcı sürmesi (arapsabunu-yağ) sağlanır.
    • Kalıbın izolasyonunu yapması sağlanır.
    • Kalıba döküm seti yapması sağlanır.
    • Alçı harç hazırlaması sağlanır.
    • Alçı harcı sıvaması sağlanır.
    • Kalıbı sökmesi ve temizlemesi sağlanır.
    • Tüm parçaların seri dökümünü aynı işlemler ile yapması sağlanır.
    • Elde edilen alçı modülleri zımparalayarak kompozisyonu birleştirmesi sağlanır.
    • Patine yapması sağlanır.

  2. Biblo (24 ders saati)

  • 1. Model Tasarım ve Modelaj
    • Biblo yapımının tarihçesi açıklanır.
    • Farklı toplumlara ait biblo örneklerine değinilir.
    • Biblonun yapım amacı açıklanır.
    • Biblo tasarımları yapması sağlanır.
    • Taslağa göre seramik kili ve şekillendirme araç-gereçlerini hazırlaması sağlanır.
    • Kil ile tasarımın şekillendirmesini yapması sağlanır.
    • Biblonun detaylarını yapması sağlanır.
  • 2. Modele Kalıp
    • Atölye ortamını kalıp alma işlemine hazır hale getirmesi sağlanır.
    • Kalıp malzemelerini hazırlaması sağlanır.
    • Formun yapısına göre kil bibloya kalıp ayırma plakalarını yerleştirmesi sağlanır.
    • Alçıyı, plakanın ayırdığı kısımlarına sırayla uygulaması sağlanır.
    • Alçının donma işleminden sonra kalıp parçalarını ayırarak temizlemesi sağlanır.
    • Kalıp parçalarını doğru birleştirmesi sağlanır.
  • 3. Kalıptan Döküm
    • Kalıpları döküme hazırlaması sağlanır.
    • Döküm için sıvı çamur hazırlaması sağlanır.
    • Kalıbın içine sıvı çamur dökümü yapması sağlanır.
    • Çamur donduktan sonra kalıptan dikkatlice modeli ayırması sağlanır.
    • Seri biblo dökümlerini yapması sağlanır.
    • Çıkarılan modellerin rötuş ve doku detaylarını yapması sağlanır.
    • Kurutma ve fırınlama öncesi iş güvenliği önlemleri ve ürünün zarar görmemesi için alınması gereken önlemlere değinilir.
    • Kurutma ve fırınlama (ön fırınlama) yapması sağlanır.
    • Bibloyu özellik ve konusuna uygun sırlaması sağlanır.
    • Bibloyu özellik ve konusuna uygun boyaması sağlanır.
    • Sır fırınlama aşamaları, gerekli ısı dereceleri, sır boyanın kimyasal yapısına göre uygulanacak ısı dereceleri açıklanır.

  3. Oyuncak (32 ders saati)

  • 1. Oyuncak Araştırmaları
    • Oyuncağın tarihçesi açıklanır.
    • Farklı kültürlerin oyuncak örneklerine değinilir.
    • Oyuncakların kullanılan yaş özelliğine uygun yapıldığına değinilir.
  • 2. Oyuncak Tasarımı
    • Yaş gurubu, işlevsellik ve kültürel yapıya uygun oyuncak tasarımları yapması sağlanır.
    • Parçaların çizimlerini yapması sağlanır.
    • Çizimlerin şablonlarını hazırlaması sağlanır.
    • Tasarım çizimini renklendirmesi sağlanır.
    • Oyuncağın fonksiyonunu belirten ölçülü üç görünüş teknik resmini çizmesi sağlanır.
    • Oyuncağın yapımında kullanılacak malzemeleri seçmesi sağlanır.
  • 3. Teknik Malzemeyle Uygulama

  4. Metal Kabartma (24 ders saati)

  • 1. Metal Rölyef Resmi
    • Metal kabartama tekniğinin tarihçesi açıklanır.
    • Bakırcılık mesleğinin kültürümüzdeki yerine değinilir.
    • Metal folyo malzemeye (işlenebilirliğine göre/seçilen konuya uygun) metal rölyefin taslağını (desenini) hazırlaması sağlanır.
  • 2. Resmin Yüzeye Aktarımı
    • Resmi folyoya ters şekilde yapıştırması sağlanır.
    • Hazırlanan resmi ölçeklendirerek karbon kâğıdı ile metal folyo üzerine çizmesi sağlanır.
  • 3. Model Üzerinden Folyo Çökertme-Kabartma
    • Model üzerinden folyoyu negatif-pozitif prensiplere göre kabartma kalemleri ile çökertme ve kabartmasını yapması sağlanır.
  • 4. Eskitme Patine/Restorasyon
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak sentetik boya malzemeleri veya zift koruma önlemlerini alıp eskitme patine yapması sağlanır.
  • 5. Çerçeveleme
    • Kabartmanın özelliklerine ve ölçülerine uygun çerçeve paspartu yapması sağlanır.

  5. Seramik Şekillendirme (24 ders saati)

  • 1. İç Dış Sıvama Tekniği
    • Seramik/ seramik şekillendirme tekniğinin tarihçesi açıklanır.
    • Kalıp almak için kâsenin/tabağın içine poşet, kâğıt veya bez sermesi sağlanır.
    • Seramik çamurundan eşit büyüklükte bilyeler yapması sağlanır.
    • Kalıba çamur ile iç ve dış sıvama yapması sağlanır.
    • Dekoratif kâse formunu yapması sağlanır.
  • 2. Sucuk Tekniği
    • Tasarlanan forma uygun kalınlıkta sucuklar hazırlaması sağlanır.
    • Sucuk tekniği ile tasarım formuna uygun şekillendirme yapması sağlanır.
    • Formun yüzeyine dekorlama yapması sağlanır.
  • 3. Plaka Tekniği
    • Merdane ile tasarım formuna ve ölçülerine uygun plakalar yapması sağlanır.
    • Plakaları birleştirerek yapıştırması sağlanır.

  6. Pano (28 ders saati)

  • 1. Mekân Krokisi
    • Mekân ölçüsü alması sağlanır.
    • Ölçüleri krokiye yazması sağlanır.
  • 2. Yapım Resim
    • Uygulanacak mekâna göre kompozisyon araştırması yapması sağlanır.
    • Kompozisyonu resim teknikleriyle çizerek detay etüdü yapması sağlanır.
    • Mekâna uygun tasarıma renklendirme yapması sağlanır.
    • Teknik resim standartlarına uygun yapım resmi çizmesi sağlanır.
  • 3. Şablon Yapımı
    • Eskiz deseni büyütmesi sağlanır.
    • Mekân ölçülerine çalışılacak panonun şablonunu yapması sağlanır.
  • 4. Modelaj Yapımı
    • Belirlenen ölçülerde şamotlu çamurdan kil plakalar hazırlaması sağlanır.
    • Şablon ile plakalar üzerine resim aktarması sağlanır.
    • Pano modelajı yapması sağlanır.

  7. Seramik Pişirim (12 ders saati)

  • 1. Fırın Hazırlama
    • Fırının içine tamamen kuruyan seramik ürünleri yerleştirmesi sağlanır.
  • 2. Formun Bisküvi Pişirimi
    • İş sağlığı güvenliği önlemlerini alarak fırının çalışma prensibine göre bisküvi pişirim yapması sağlanır.
  • 3. Sırlı Pişirim
    • Bisküvi pişirimi yapılmış ürünün üzerine formun özellikline göre sırlama yapması sağlanır.

  8. Ahşap Taş Oyma (32 ders saati)

  • 1. Ahşap Taş İşçiliği Mesleği
    • Ahşap şekillendirme/oymacılık tekniğinin tarihçesi açıklanır.
    • Taş oyma tekniği, taş oymacılığı ve kültürümüzde farklı yörelerde taş oyma ile ilgili örneklere değinilir.
  • 2. Rölyef Modelden Ağaç Taş Oyma
    • Ağaç, taş, gaz beton (ytong), strafor vb. malzemelerin özellikleri açıklanır.
    • Malzemelerin şekillendirilme yöntemleri açıklanır.
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak rölyef modelden geometrik, bitkisel, figüratif kabartma yapması sağlanır.
    • Alçak/yüksek ölçütlerini kullanarak yontu tekniğiyle şekillendirme yapması sağlanır.
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak elektrikli/manuel araçlar ile malzemenin yapısına uygun (ahşap, taş vb.) rölyefin (restorasyon/temizleme) yüzey çalışmalarını yapması sağlanır.
  • 3. Üç Boyutlu Modelden Ağaç-Taş Oyma
    • Tasarı ilkeleri ve üç boyutlu yontma tekniğine uygun antik kopya, figüratif/soyut heykel formu tasarlaması sağlanır.
    • Antik kopya, figüratif/soyut üç boyutlu heykel şekillendirmesi sağlanır.
    • İş sağlığı ve güvenlik tedbirlerini alarak elektrikli/manuel araçlar ile malzemenin yapısına uygun (ahşap, taş vb.) antik, figüratif/soyut üç boyutlu heykelin (restorasyon/temizleme/zımpara/parlatma/patine) yüzey çalışmalarını yapması sağlanır.

  9. Vitrin Mankeni (32 ders saati)

  • 1. Cansız Manken Araştırma ve Tasarımları
    • Vitrin mankeni (amaç, işlev, form-biçim, malzeme, hedef kitle, yapım yöntemleri) açıklanır.
    • Moda duruşları ve anatomik ölçülere göre figüratif model taslak çizimleri yapması sağlanır.
    • Amaca göre (sektör ihtiyacı, insan, hayvan, nesne vb.) belirtilen bir konuda sitilizasyon yöntemlerini kullanarak vitrin ve manken tasarımı yapması sağlanır.
    • Vitrin mankeni tasarımlarını seçtiği boyama tekniğiyle eskizleri renklendirme/hacimlendirme yapması sağlanır.
  • 2. Figür İskeleti ve Stilistik Modelleme
    • Modelaj malzemeleri, araç-gereçleri ve çalışma alanı açıklanır.
    • Tasarıma göre model iskeleti malzemesini keserek, konstrüksiyon yapması sağlanır.
    • Modelaj prensiplerine göre vitrin mankeni temel formunu ekspresif (dışavurumcu, anlamlı, ifadeli, etkileyici, dokunaklı, canlı) özellikleriyle şekillendirmesi sağlanır.
    • Modeli seri kalıplama aşamasına hazır hale getirmesi sağlanır.
  • 3. Modeli Kalıplama
    • Vitrin mankeni modelinin boyutuna göre alçı kalıplama işlemine hazırlaması sağlanır.
    • Vitrin mankeni modelinin hareketli kısımlarını (baş, gövde, kollar, bacaklar, eller, ayaklar vb.) ayırması sağlanır.
    • Modelin her bir parçasının ön-arka kesit ayrımlarından çift parçalı alçı ile kalıplama işlemi yapması sağlanır.
  • 4. Döküme Hazırlık ve Polyester Döküm
    • Mankenin döküm hazırlığını yapması sağlanır.
    • Alçı kalıp parçalarına (alçı, polyester, silikon, epoksi vb.) yardımcı malzeme seçimi yapması sağlanır.
    • Polyester model dökümünde kullanılan malzemeleri gereken miktarda hazırlaması sağlanır.
    • Dökümden önce kalıpları ayrıştırıcı ile izole etmesi sağlanır.
    • Dökülen parçanın hareket aksamını yerleştirme işlemlerini planlaması sağlanır.
    • Vitrin mankeni parçalarının dökümünü yapması sağlanır.
    • Tüm parça kalıplarına sıralı olarak döküm yapılmasına değinilir.
  • 5. Toparlama Yapımı
    • Model parçalarının birleştirilmesinde model duruşu ve hareket ekseni doğrultusunda genel formu bozmadan planlama yapması sağlanır.
    • Birleşme çizgilerindeki çapakları (metal testere, taşlama makinesi, eğe, zımpara vb.) temizleme yapması sağlanır.
    • Dökümden kaynaklanan boşluk ve hatalarına polyester macunu ile dolgu yapması sağlanır.
    • Zımparalama işlemlerini kademeli olarak; kalın, orta ve ince zımpara ile yapması sağlanır.
    • De-montaj, montaj prensiplerinden yararlanarak, hareketli parçaların montajını yapması sağlanır.
  • 6. Boyama ve Desenleme
    • Modele astar boya sürme işlemi yapması sağlanır.
    • Boya tabancası, fırça vb. ile boyaması sağlanır.
    • Detayları desenleme ve makyajlama yapması sağlanır.
    • İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alarak (maske, eldiven, koruyucu gözlük vb.) vernikleme yapması sağlanır.

  10. Dekor (32 ders saati)

  • 1. Özgün Dekor/Sahne/Kostüm Tasarımı
    • Dekor yapımı tarihçesi açıklanır.
    • Dekor ürünleri, konstrüksiyon ve sahne dekorları özellikleri açıklanır.
    • Özgün dekor ürünleri, konstrüksiyon, sahne dekorları, stantlar, kostüm, figüratif dekorlar tasarlaması sağlanır.
    • Konstrüktif form tasarımı yapım tekniğine göre belirtilen bir formun (oturma elemanı, tiyatro dekoru, sahne dekoru, figüratif dekor vb.) teknik çizimle görünüş resimlerini çizmesi sağlanır.
    • Teknik çizimde temel konstrüksiyona göre önemli parçaların detay çizimlerini yapması sağlanır.
    • Perspektif kurallarına göre formun üç boyutlu (bilgisayar ve/veya serbest el ile) resmini çizmesi sağlanır.
    • Resme renk ve doku kazandırması sağlanır.
  • 2. Dekor Konstrüksiyonu
    • Konstrüktif formların (dekoratif, işlevsel kullanım eşyaları) fonksiyonel özellikleri ve yapım sistemleri açıklanır.
    • Malzemeyi (demir, ahşap, strafor kütle vb.) tasarıma uygun ölçmesi sağlanır.
    • Malzemenin üzerinde tasarım parçalarının kesim yerlerini işaretlemesi sağlanır.
    • İşaretlenen parçaları dekorun ölçülerine göre kesmesi sağlanır.
    • Oluşturulan parçaların monte-de montesi için kullanacağı aparatları hazırlaması sağlanır.
    • Hazırlanan parçalara yüzey çalışmaları (yüzey üzeri renklendirme, doku oluşturma, yüzey kaplama vb.) yapması sağlanır.
  • 3. Dekoru Birleştirme
    • Dekorun parçalarını malzemeye göre birleştirmesi sağlanır.
    • Dekorun parçaların montaj-de montajlarını yapması sağlanır.
    • Hazırladığı dekoru mekân içinde gösteren çizim ve malzeme detaylarıyla birlikte sunuma hazırlaması sağlanır.

  11. Metal Süsleme (Ferforje) (16 ders saati)

  • 1. Metal Süsleme ve Demir İşleme Mesleği
    • Ferforje tekniği açıklanır.
    • Tarihi mimari yapılardaki ferforje örnekleri ile mesleğin tarihçesi ve kültürümüzdeki önemi açıklanır.
    • Metal (ferforje) heykel, çerçeve, kapı, pencere vb. dekor ürünleri ve ferforje süsleme strüktürel ağ örneklerine değinilir.
  • 2. Strüktürel Ağ Tasarımı
    • Ferforje süsleme tasarım ön eskizlerini hazırlaması sağlanır.
    • Ferforje tasarımı detaylarıyla çizmesi sağlanır.
    • Ferforje tasarımı renklendirmesi sağlanır.
  • 3. Ferforje Uygulama
    • Ferforje tasarımının prototipini yapması sağlanır.
    • Prototipi yapılan tasarıma uygun kalınlık ve dokularda metal malzemeleri seçmesi sağlanır.
    • Birleştirme tekniğine uygun kullanılacak aletleri (kaynak makinaları, yapıştırıcılar, çekiç, çivi, vida, kişisel koruyucu donanım malzemeleri vb.) kullanıma hazır hale getirmesi sağlanır.
    • Metal birleştirme tekniklerini (kaynak yapma, perçinleme vb.) yapması sağlanır.
    • Ürünü birleştirilmesi (perçin, kaynak, vidalama vb.) sağlanır.
    • Ürünü malzemeye uygun metal boyaları ile renklendirmesi sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak sanat pratiklerini kullanarak özgün, üç boyutlu dekoratif- işlevsel ürün tasarlama, farklı tekniklerden ve teknolojik cihazlardan yararlanarak tasarımlarını uygulama ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.