Terbiye Makineleri 11. Sınıf Yıllık Plan

Terbiye Makineleri 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Tekstil Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Terbiye Makineleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Terbiye Makineleri Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Tekstil Teknolojisi - Tekstil Boya Apre ve Laborantlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Terbiye Makineleri dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Elyaf, Tops Ve İplik Boyama Makineleri (12 ders saati)

  • 1. Elyaf Boyama
    • Elyaf boyamayla ilgili genel bilgileri açıklar.
    • Elyaf boyama makinelerini ve kısımlarını açıklar.
    • Elyaf boyama işlemini açıklar.
    • Ard işlemleri açıklar.
    • Makinenin temizliği ve bakımını açıklar.
    • Elyaf boyamanın kullanıldığı yerleri açıklar.
    • Boyanacak elyafı taşıyıcıya malzeme sıklığına dikkat ederek doldurur ve presler.
    • Materyali taşıyıcı içerisinde iken vinçle aparat içine yerleştirir.
    • Aparatın programını yapar.
    • Aparatı çalıştırır.
    • Rezerv kazanında boyarmadde ve yardımcı maddeleri çözer.
    • Çalışma süresince ilaveleri yapar.
    • Taşıyıcıyı makineden çıkartır.
    • Boyama sonrası taşıyıcıyı santrifüje koyar.
    • Makine temizliğini yapar.
  • 2. Tops Ve Tow Boyama
    • Tops ve Tow boyamayla ilgili genel bilgileri açıklar.
    • Tops ve Tow makinelerini ve kısımlarını açıklar.
    • Tops ve Tow işlemini açıklar.
    • Ard işlemleri açıklar.
    • Makinenin temizliği ve bakımını açıklar.
    • Tops ve Tow boyamanın kullanıldığı yerleri açıklar.
    • Materyali makine girişindeki konveyöre besler.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • Boyar madde ve yardımcı kimyasallarla çözelti hazırlar.
    • Hazırlanan çözeltiyi süzerek fularda besler.
    • Boyama işlemini yapar.
    • Boyama sonrası ard işlemleri yapar.
    • Makine temizliğini yapar.
  • 3. İplik Boyama
    • Bobin boyamayla ilgili genel bilgileri açıklar.
    • Bobin boyama makinelerini ve kısımlarını açıklar.
    • Bobin boyama işlemini açıklar.
    • Ard işlemleri açıklar.
    • Makinenin temizliği ve bakımını açıklar.
    • Bobin boyamanın kullanıldığı yerleri açıklar.
    • Çile boyamayla ilgili genel bilgileri açıklar.
    • Çile boyama makinelerini ve kısımlarını açıklar.
    • Ard işlemleri açıklar.
    • Makinenin temizliği ve bakımını açıklar.
    • Çile boyamanın kullanıldığı yerleri açıklar.
    • Bobin veya Çile haline getirilmiş iplikleri makineye yerleştirerek kapağını kapatır.
    • Makine programını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • Makineye yeterli miktarda su alır.
    • Rezerv kazanında boyarmadde ve yardımcı maddeleri çözer.
    • Hazırlanan çözeltiyi makine içerisine süzerek alır.
    • Çalışma süresince gerekli tüm ilaveleri yapar.
    • Gerekli kontrolleri yaptıktan sonra ipliği makineden çıkartır.
    • İpliği santrifüj yapar.
    • İpliği kurutur.
    • Makinenin temizliğini yapar.

  2. Çektirme Yöntemine Göre Kumaş Boyama Makineleri (24 ders saati)

  • 1. Jet Boyama Makinesinde Boyama
    • Jet boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Materyali makineye yerleştirir.
    • Makine programlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 2. Over-Flow Boyama Makinesinde Boyama
    • Over - Flow boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Materyali makineye yerleştirir.
    • Makine programlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 3. HT Haspel Boyama Makinesinde Boyama
    • Ht haspel boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Materyali makineye yerleştirir.
    • Makine programlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 4. HT Jigger Boyama Makinesinde Boyama
    • Ht Jigger boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Materyali makineye yerleştirir.
    • Makine programlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 5. Levent Boyama Makinesinde Boyama
    • Levent boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Kumaşı leventlere sarar.
    • Levendi makineye yerleştirir.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 6. Air- Flow Boyama Makinesinde Boyama
    • Air - Flow boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Kumaşı leventlere sarar.
    • Levendi makineye yerleştirir.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.
  • 7. Blow – Dye Boyama Makinesinde Tüp Kumaş Boyama
    • Blow- Dye boyama makinesinin çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin kısımlarını açıklar.
    • Makinenin programlanmasını açıklar.
    • Makinenin çalıştırılmasını açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Kumaşı leventlere sarar.
    • Levendi makineye yerleştirir.
    • Makineyi çalıştırır.
    • İşlemin takibini yapar.
    • Makinenin bakım ve temizliğini yapar.

  3. Emdirme Yöntemine Göre Kumaş Boyama Makineleri (24 ders saati)

  • 1. Pad-Batch Yöntemi İle Boyama
    • Pad- batch yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- batch yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığı ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma %si hesabını açıklar.
    • Pad- batch yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Folyoya sarma ve döndürme işlemini açıklar.
    • Son işlemleri açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamule boyarmadde flottesini fularda emdirir.
    • Emdirme işlemi sonrasında kumaşı roliğe düzgün bir şekilde sarar.
    • Üzerini hava geçirmeyecek şekilde polietilen folye ile sarar ve bekletir.
  • 2. Pad-Roll Yöntemi İle Boyama
    • Pad- roll yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- roll yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığını ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma %si hesabını açıklar.
    • Pad- roll yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Folyoya sarma ve döndürme işlemini açıklar.
    • Son işlemleri açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamule boyarmadde flottesini fularda emdirir.
    • Emdirme işlemi sonrasında kumaşı roliğe düzgün bir şekilde sarar.
    • Termo bekletme odasında döner rolikte bekletir.
    • Sabunlama ve ard işlemleri yapar.
    • Kurutma yapar.
    • Kumaşı makineden çıkartır.
  • 3. Pad-Jig Yöntemi İle Boyama
    • Pad- Jig yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- Jig yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığı ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma %si hesabını açıklar.
    • Pad- Jig yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Folyoya sarma ve döndürme işlemini açıklar.
    • Son işlemleri açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamulü nötr boyarmadde çözeltisi ile emdirir.
    • Ara kurutma yapar.
    • Jigger de sudkostik + tuz ile fiksaj yapar.
    • Sabunlama ve yıkama işlemleri yapar.
    • Kurutma yapar.
    • Kumaşı makineden çıkartır.
  • 4. Pad-Steam Yöntemi İle Boyama
    • Pad- steam yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- steam yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığı ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma %si hesabını açıklar.
    • Pad- steam yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Buhar kamarasının sıcaklığı ve buharlamayı açıklar.
    • Boyama sonrası yapılan yıkama işlemlerini açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamule boyarmadde flottesini fularda emdirir.
    • Kumaşı düzgün bir şekilde buharlama işlemine tabi tutar.
    • Boyama sonrası ard işlemleri yapar.
  • 5. Pad-Dry Yöntemi İle Boyama
    • Pad- dry yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- dry yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığı ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma %si hesabını açıklar.
    • Pad- dry yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Kurutma ve fiksaj işlemlerini açıklar.
    • Kullanılan boyar maddeye göre son işlemleri açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamule boyarmadde flottesini fularda emdirir.
    • Kumaşa ön kurutma ve fiksaj yapar.
    • Boyama sonrası son işlemleri yapar.
  • 6. Pad–Termosol Yöntemi ile Boyama
    • Pad- thermosol yönteminin tercih edilme sebeplerini açıklar.
    • Pad- thermosol yöntemine uygun boyar madde seçimini açıklar.
    • Boya banyosunda kullanılan kimyasal maddeler ve görevlerini açıklar.
    • Fulard sıcaklığı ve önemini açıklar.
    • Fulard hızının önemini açıklar.
    • Sıkma yüzdesi hesabını açıklar.
    • Pad- thermosol yöntemine göre boyamayı açıklar.
    • Sıkma silindirlerinin basınç ayarını açıklar.
    • Dakikadaki ilave miktarının ayarını ( debi ayarı ) açıklar.
    • Fulard makinesindeki çalışma ayarını açıklar.
    • Ön kurutma işlemini açıklar.
    • Thermosolleme işlemini açıklar.
    • Kullanılan boyarmaddeye göre son işlemleri açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamule boyarmadde flottesini fularda emdirir.
    • Kumaşa ön kurutma ve thermosolleme işlemini yapar.
    • Boyama sonrası son işlemleri yapar.

  4. Parça Boyama (12 ders saati)

  • 1. Paket Boyama
    • Paket boyama makinesini ve çeşitlerini açıklar.
    • Makine kısımlarını açıklar.
    • Çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Boyanacak hazır giysi parçalarını uygun sayıda naylon filelere doldurur.
    • Naylon fileleri materyal taşıyıcıya yerleştirir.
    • Materyal taşıyıcıyı boyama kazanına yerleştirir ve kapağını kapatır.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Makineyi çalıştırır ve boyama süresince gerekli takibi yapar.
    • Boyama bitince gerekli kontrolleri yaptıktan sonra materyali dışarı çıkartır.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini yapar.
  • 2. Çekmeceli Tip Çorap Boyama Aparatında Boyama
    • Çekmeceli tip çorap boyama aparatını açıklar.
    • Makinenin kısımlarını ve çalışma prensibini açıklar.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Boyanacak çorapları uygun sayıda çekmecelere doldurur.
    • Çekmeceleri makineye yerleştirir.ve makinenin kapağını kapatır.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Makine ayarlarını yapar ve makineyi çalıştırır.
    • Boyama bitince gerekli kontrolleri yaptıktan sonra materyali dışarı çıkartır.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini yapar.
  • 3. Kalıplı Çorap Boyama Aparatında Boyama
    • Kalıplı çorap boyama aparatını açıklar.
    • Makinenin kısımlarını ve çalışma prensibini açıklanır.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini açıklar.
    • Reçetedeki madde miktarlarını hesaplar ve tartar.
    • Boyama çözeltisini hazırlar.
    • Makine ayarlarını yapar ve makineyi çalıştırır.
    • Boyama bitince gerekli kontrolleri yaptıktan sonra materyali kalıplardan çıkartır.
    • Makinenin işlem sonrası bakım ve temizliğini yapar.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği kuralları, iş ve makine kullanma talimatları ile boyama kurallarına uygun olarak elyaf, tops, iplik, kumaş ve parça boyama ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.