12. Sınıf Santral Kontrol ve Otomasyonu Yıllık Planı 2026-2027

12. Sınıf Santral Kontrol ve Otomasyonu Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

12. sınıf Santral Kontrol ve Otomasyonu dersi, Yenilenebilir Enerji Teknolojileri alanında haftada 8 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 288 ders saati ve 106 kazanım yer alır. Yıl, “Sayısal İşlemler” öğrenme birimiyle başlar (Sayı sistemleri, Lojik kapılar); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Enerji Santrallerinin Elektrik ve Hareket Sistemleri” öğrenme birimiyle biter. En geniş yer 56 ders saatiyle “Dijital ve Analog Uygulamalar” öğrenme birimine ayrılır.

• 12. Sınıf Santral Kontrol ve Otomasyonu Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Yenilenebilir Enerji Teknolojileri 12. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Santral Kontrol ve Otomasyonu Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Yenilenebilir Enerji Teknolojileri - Yenilenebilir Enerji Teknolojileri (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Santral Kontrol ve Otomasyonu dersi 12. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Sayısal İşlemler (23 ders saati)

  Sayısal işlemleri yapabilme

  • 1. Sayı sistemleri
    • Sayı sistemlerinin özelliklerini açıklayarak birbirine dönüştürme işlemlerini yapar.
    • Sayı sistemleri sıralanır.
    • Sayı sistemlerinin özellikleri açıklanır.
    • Sayı sistemleri ile kendi arasında işlemler yapılır.
    • Sayı sistemleri ile dönüştürmeler yapılır.
  • 2. Lojik kapılar
    • Lojik kapılarla mantık devreleri kurar.
    • Temel lojik kapılar sıralanır.
    • Temel lojik kapı özellikleri açıklanır.
    • Temel lojik kapılarla işlemler yapar.
    • Temel lojik kapılarının elektriksel eş değer karşılıkları, doğruluk tabloları açıklanır.

  2. Mikrodenetleyici Programlama (35 ders saati)

  Mikrodenetleyici programlayabilme

  • 1. Mikrodenetleyici seçimi
    • Mikrodenetleyici donanım ve çevre birimlerini seçer.
    • Mikroişlemciler ve mikrodenetleyiciler açıklanır.
    • Mikrodenetleyici çeşitleri sıralanır.
    • Mikrodenetleyicinin donanım özellikleri açıklanır.
    • Mikrodenetleyici programlama dilleri sıralanır.
    • Mikrodenetleyici programlama dillerinin özellikleri açıklanır.
    • Mikrodenetleyicilerin tanımı, çeşitlerini ve özelliklerini tanıyıp ortama uygun programlayabileceği bir donanım ve çevre birimlerini seçmesi sağlanmalıdır.
  • 2. Mikrodenetleyici editörü
    • Mikrodenetleyici program editörünün kurulumunu ve ayarlarını yapar.
    • Seçilen mikrodenetleyici program editörünün kurulumu açıklanır.
    • Mikrodenetleyici program editörünün menü özellikleri açıklanır.
    • Mikrodenetleyiciye program yüklenecek şekilde ayarlamalarının yapılması sağlanmalıdır.
  • 3. Mikrodenetleyici yazılımı
    • Mikrodenetleyiciyi programlayarak yazılımı yükler.
    • Örnek bir program, akış diyagramı üzerinden anlatılır.
    • Basit bir yazılımın yüklenmesi sağlanmalıdır.
    • Yüklenen programın testi yaptırılmalıdır.

  3. Dijital ve Analog Uygulamalar (56 ders saati)

  Dijital ve analog uygulamalar yapabilme

  • 1. Mikrodenetleyici uygulamaları
    • Mikrodenetleyici ile uygulamalar yapar.
    • Mikrodenetleyici komutları anlatılır.
    • Derlenen programların devreleri kurularak çalıştırılır.
    • Devre kurma ile ilgili bilgi verilmelidir.
  • 2. Dijital giriş-çıkış
    • Mikrodenetleyicilerde digital giriş ve dijital çıkış işlemlerini yapar.
    • Dijital giriş ve çıkış kavramlarını anlatılır.
    • Dijital giriş-çıkış uygulamaları ve devrelerinin kurulması sağlanır.
  • 3. Port kavramı
    • Mikrodenetleyicilerde port kavramını açıklar.
    • Bit, byte ve port kavramlarını açıklanır.
  • 4. Analog giriş-çıkış
    • Mikrodenetleyicilerde seri haberleşme, analog giriş çıkış işlemlerini yapar.
    • Analog giriş-çıkış kavramları anlatılır.
    • Seçtiğiniz kodlama yazılımındaki serial monitor özelliği hakkında bilgi verilir.
    • Analog giriş-çıkış uygulamaları ve devrelerinin kurulması sağlanır.
  • 5. ADC/DAC uygulamaları
    • Mikrodenetleyici ile ADC/DAC dönüşümleri yapar.
    • ADC özellikleri açıklanır.
    • DAC özellikleri açıklanır.
    • Çevrim kontrol ilkeleri açıklanır.
    • ADC işlemini gerçekleştiren program yazdırılır.
    • DAC işlemini gerçekleştiren program yazdırılır.

  4. Mikrodenetleyici Proje Uygulamaları (35 ders saati)

  Mikrodenetleyici proje uygulamaları yapabilme

  • 1. Motor kontrol uygulamaları
    • Mikrodenetleyiciler ile motor kontrol uygulamalarını yapar.
    • DC motor ve sürücülerinin özellikleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilir.
    • STEP motor ve sürücülerinin özellikleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilir.
    • SERVO motor ve sürücülerinin özellikleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilir.
    • Motor kontrol programı yazdırılır.
  • 2. Sensör uygulamaları
    • Mikrodenetleyiciler ile fiziksel nicelikleri (ısı, ışık, sıcaklık, basınç, nem, kuvvet, ağırlık vb) ölçme uygulamaları yapar.
    • Fiziksel nicelikleri ölçebileceği ekipmanların tanıtımı yaptırılmalıdır.
    • Ekipmanların devre kurulumu ve yazılım ile kontrol edilmesi sağlanmalıdır.
  • 3. Hareket kontrolü uygulamaları
    • Mikrodenetleyici ile enerji santralleri hareket kontrolünü yapar.
    • Güneş panellerinin ve rüzgar türbinlerinin hareket sistemlerinin bağlantısını yaparak hareket kontrol uygulamaları yapılması sağlanmalıdır.

  5. Temel Kumanda ve Güç Devreleri (23 ders saati)

  Temel kumanda ve güç devrelerini yapabilme

  • 1. Kumanda ve güç devre elamanları
    • Kumanda ve güç devre elemanlarını açıklar.
    • Temel kumanda elemanları hakkında bilgi verilir.
    • Kumanda ve güç devre sembolleri hakkında bilgi verilmelidir.
    • Kumanda ve güç devre şeması çizimi hakkında bilgi verilmelidir.
  • 2. Kumanda ve güç devre uygulamaları
    • Kumanda ve güç devreleri uygulamaları yapar.
    • Yaptırılacak temrinlere uygun devre şemalarını çizmeleri sağlanmalıdır.
    • Çizilen şemaya göre kumanda ve güç devrelerini kurar ve çalıştırır.
    • Özel problem devrelerinde yalnızca kumanda devreleri yaptırılmalıdır.

  6. PLC Seçimi (35 ders saati)

  PLC seçimini yapabilme

  • 1. PLC çalışma prensibi
    • PLC’nin yapısına ve çalışma prensibine göre seçimini yapar.
    • PLC tanımı ve türleri hakkında bilgi verilir.
    • PLC’lerin kullanım amacı ve uygulamaları hakkında bilgi verilir.
    • Seçilen PLC’nin donanım özellikleri hakkında bilgi verilir.
  • 2. PLC bağlantıları
    • PLC’nin yapısına ve çalışma prensibine göre giriş çıkış, çevre birimleri bağlantılarını yapar.
    • PLC’nin giriş - çıkış bağlantıları yaptırılır.
    • PLC’nin çevre birim bağlantıları yaptırılır.
  • 3. PLC programlama editörü
    • PLC programlama editörünün kurulumunu yapar.
    • PLC programlama editörünün bilgisayara kurulumu sağlanmalıdır.
    • Programlama editörü araç çubuklarının tanıtımı yapılmalıdır.
    • Programlama editörü haberleşme ayarlarının testi yaptırılmalıdır.

  7. PLC Programlama Uygulamaları (46 ders saati)

  PLC programlama uygulamalarını yapabilme

  • 1. PLC komutları
    • Temel seviye PLC komutlarını kullanarak programlama yapar.
    • PLC’lerin programlama mantıkları hakkında bilgi verilir..
    • PLC program yazılım dilleri hakkında bilgi verilmelidir.
    • Klasik kumanda devrelerinin LADDER devresine dönüşümü hakkında bilgi verilir.
    • PLC programlamada; tip, hafıza alanları, girişler, çıkışlar, zamanlayıcı, sayıcı, data alanları hakkında bilgiler verilir.
    • Temel programlama komutları (NO, NC, XOR, NOT, RESET, SET, RESET SET, SET RESET, SAVE, N, P) uygulatılır.
  • 2. Dokunmatik ekran (HMI)
    • Dokunmatik ekran (HMI) ile uygulama yapar.
    • Oparatör paneli tanıtımı ve çeşitleri anlatılmalıdır.
    • Oparatör panelini programlama editörü menüleri hakkında bilgi verilir.
    • Oparatör panelini iletişim protokolleri ile ilgili ayarlamaları yaptırılır.
    • İşe uygun proje seçimini yaparak uygulama yaptırılır.
  • 3. Kontaktör, inverter kullanarak plc ile asenkron motor kontrolü
    • Kontaktör, inverter kullanarak PLC ile asenkron motor kontrolü yapar.
    • Inverterlerin özellikleri, güç, motor ve kontrol bağlantıları hakkında bilgi verilir.
    • Inverter parametreleri ve üzerinden çalıştırma hakkında bilgi verilir.
    • Inverterlerin çalıştırmaları (MOD) hakkında bilgi veriniz.
    • PLC kullanarak asenkron motor kontrol uygulamaları yapması sağlatılır.
  • 4. PLC ile servo motor kontrolü
    • PLC ile servo motor kontrolü yapar.
    • Servo mekanizmalar (sistemler) hakkında bilgi verilir.
    • Servo motor sürücüsü hakkında bilgi veriniz.
    • Servo motor sürücü parametrelerinin görevlerini açıklanır.
    • Servo motor sürücüsü parametre ayarları hakkında bilgi verilir.
    • Servo motor sürücü ile motor bağlantıları hakkında bilgi verilir.
    • AC motoru Servo motor sürücü kullanarak manuel kullandırılır.
    • PLC kullanarak Servo motor sürücü ile motor kontrol uygulamaları yapması sağlatılır.

  8. Enerji Santrallerinin Elektrik ve Hareket Sistemleri (35 ders saati)

  Enerji santrallerinin elektrik ve hareket sistemlerini yapabilme

  • 1. Enerji santrali elektrik ve şalt sahası sistemi
    • Enerji santrali elektrik ve şalt sahası izleme işlemlerini yapar.
    • Enerji Santrali elektrik üretiminin izlenmesi hakkında bilgi verilmelidir.
    • Enerji Santrali şalt sahasını olası arızalara zamanında müdahale yöntemleri hakkında bilgi verilmelidir.
  • 2. Güneş rotası ve ışınımı merkezli hareket sistemi
    • Güneş rotası ve ışınımı merkezli hareket sistemini izleme işlemlerini yapar.
    • İzleme programı kullanıcı arayüzünden güneş rotasını ve hareket motorlarını izleyerek yorum yapma becerisi kazandırılmaldır.
    • Güneş ışınım şiddetini izleme sistemini kurarak hareket motorlarıyla yön kontrolünü yaptırılmalıdır.
  • 3. Türbin kanat ve yön kontrolü
    • Türbin kanat ve yön kontrolünü yapar.
    • İzleme programı kullanıcı arayüzünden rüzgar hızını ve türbin kanatlarının açı kontrolünü yaptırılmalıdır.
    • İzleme programı kullanıcı arayüzünden rüzgar yönünü ve yaw kontrolünü izleyerek yorum yaptırılmalıdır.