Anadolu Lisesi - Anadolu Lisesi (Anadolu Lisesi) alanında İslam Bilim Tarihi dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.
Üniteler ve Konular
1. Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu (15 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin İslam biliminin temel kavramları ve genel özellikleri ile ilgili kaynağı yorumlayabilmeleri, İslam'ın doğduğu ortamın coğrafi, kültürel, ekonomik ve dinî özelliklerini sentezleyebilmeleri; İslam dünyasında bilimin gelişmesinde etkili olan unsurları yorumlayabilmeleri; şehirlerin bilim ve sanata etkisi ile ilgili bilgi toplayabilmeleri; İslami bilimlerin oluşumunu kaynağından inceleyebilmeleri; teoriden pratiğe İslam dünyasında bilime yönelik ilk çalışma alanları ile ilgili çıkarım yapabilmeleri; İslam dünyasında tercüme faaliyetlerinin nedenlerini sorgulayabilmeleri ve bilim alanlarını yeniden sınıflandırabilmeleri amaçlanmaktadır.
- İslam Biliminin Temel Kavramları ve Genel Özellikleri
- İBT.1.1 İslam biliminin temel kavramları ve genel özellikleri ile ilgili kaynağı yorumlayabilme
- İslam'ın Doğduğu Ortam
- İBT.1.2 İslam'ın doğduğu ortamın kültürel, ekonomik ve dinî özelliklerini sentezleyebilme
- İslam Dünyasında Bilimin Gelişmesine Etki Eden Unsurlar
- İBT.1.3 İslam dünyasında bilimin gelişmesinde etkili olan unsurları yorumlayabilme
- Medine ile Başlayan İslam Şehir Kültürü; Şehirlerin Bilim, Sanat ve İrfana Etkisi
- İBT.1.4 Şehirlerin bilim, sanat ve irfana etkisi ile ilgili bilgi toplayabilme
- İslami İlimlerin Oluşumu
- İBT.1.5 İslami ilimlerin oluşumunu kaynağından inceleyebilme
- Teoriden Pratiğe İslam Dünyasında Bilime Yönelik İlk Çalışmalar
- İBT.1.6 Teoriden pratiğe İslam dünyasında bilime yönelik ilk çalışma alanları ile ilgili çıkarım yapabilme
- İslam Dünyasında İlk Tercüme Faaliyetleri
- İBT.1.7 İslam dünyasında tercüme faaliyetlerinin nedenlerini sorgulayabilme
- Bilim Alanlarının Yeniden Sınıflandırılması
- İBT.1.8 Bilim alanlarını yeniden sınıflandırabilme
2. İslam Biliminde Kurumsallaşma ve İhtisaslaşma (14 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin yeni siyasi yapılanma ve bilim merkezlerinin oluşumu hakkında kaynakları yorumlayabilmeleri, İslam bilim tarihinde gözlem ve deneyi tarihsel bağlamda değerlendirebilmeleri, İslam dünyasında yapılan teknolojik ürünlerle ilgili akıl yürütebilmeleri, İslam dünyasında ilk medreselerin kuruluş nedenlerini sorgulayabilmeleri, İslam dünyasında sosyal bilimler ile matematik, fen, gök bilimi ve sağlık bilimleri alanında yapılan çalışmaları yorumlayabilmeleri amaçlanmaktadır.
- İslam Dünyasında Yeni Siyasi Yapılanma ve İlim Merkezlerinin Oluşumu
- İBT.2.1 Yeni siyasi, iktisadi, kültürel yapılanma ve ilim merkezlerinin oluşumu ile ilgili kaynağı yorumlayabilme
- İslam Dünyasında İlk Medreselerin Kuruluşu
- İBT.2.2 İslam dünyasında ilk medreselerin kuruluş nedenlerini sorgulayabilme
- İslam Dünyasında Gözlem ve Deneye Yöneliş
- İBT.2.3 İslam bilim tarihinde gözlem ve deneye yönelimi tarihsel bağlamsallaştırma ile değerlendirebilme
- İslam Dünyasında Gök Bilimi, Matematik, Fen, Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler Alanında Yapılan Çalışmalar
- İBT.2.4 İslam dünyasında gök bilimi, matematik, fen, sağlık bilimleri ve sosyal bilimler alanında yapılan çalışmaları yorumlayabilme
- İslam Dünyasında Tekniğin Yükselişi
- İBT.2.5 İslam dünyasında yapılan teknik ürünlerle ilgili analojik akıl yürütebilme
3. Endülüs'te İslam Biliminin Gelişimi (8 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin Endülüs Bilim Havzası'nda yapılan bilimsel çalışmalar ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri, haritadan faydalanarak İslam biliminin Avrupa'ya geçiş yolları ile ilgili çıkarım yapabilmeleri ve İslam biliminin Avrupa'da yeni bir medeniyetin doğuşuna etkisini yorumlayabilmeleri amaçlanmaktadır.
- Endülüs Bilim Havzası
- İBT.3.1 Endülüs Bilim Havzası'nda yapılan bilimsel çalışmalar ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilme
- İslam Biliminin Avrupa'ya Geçişi
- İBT.3.2 Harita üzerinden İslam biliminin Avrupa'ya geçiş yolları ile ilgili çıkarım yapabilme
- İslam Biliminin Avrupa'da Yeni Bir Medeniyetin Doğuşuna Etkisi
- İBT.3.3 İslam biliminin Avrupa'da yeni bir medeniyetin doğuşuna etkisini yorumlayabilme
4. Değişen Dünyada İslam Bilimi (8 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin, Haçlı saldırılarının bilimin Batı'ya geçişindeki etkilerini yapılandırabilmeleri; Büyük Selçuklular, Birinci Beylikler, Türkiye Selçukluları Dönemi bilimsel çalışmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilmeleri ve Türkistan Havzası'ndaki bilimsel çalışmaları tarihsel bağlamda değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.
- Türkistan Bilim Havzası
- İBT.4.1 Türkistan Bilim Havzası'ndaki bilimsel çalışmaları tarihsel bağlamda değerlendirebilme
- Haçlı Saldırılarının Bilimin Batı'ya Geçişindeki Etkileri
- İBT.4.2 Haçlı saldırılarının bilimin Batı'ya geçişindeki etkilerini yapılandırabilme
- Büyük Selçuklular, Birinci Beylikler ve Türkiye Selçukluları Dönemi Bilimsel Çalışmaları
- İBT.4.3 Büyük Selçuklular, Birinci Beylikler ve Türkiye Selçukluları Dönemi bilimsel çalışmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
5. Osmanlılarda Bilimsel Çalışmalar (17 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin ilk Osmanlı medreselerinde yapılan çalışmalar hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri; Türkçenin bilim dili hâline gelmesini yorumlayabilmeleri; Semerkant gök bilimi ve matematik ekolünün Osmanlı biliminin gelişimine etkisini değerlendirebilmeleri; İstanbul'un bilim merkezi hâline gelmesinin sonuçlarını değerlendirebilmeleri; Süleymaniye Medreselerinin Osmanlı bilim tarihindeki yeri ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri; Takıyyüddin Rasıd ve İstanbul Rasathanesinde yapılan çalışmaları tartışabilmeleri; Osmanlı'da coğrafya, haritacılık, kartografya ve tıp alanı ile askerî ve teknik alanda yapılan çalışmaları kaynaklardan inceleyebilmeleri; Osmanlılarda açılan yeni eğitim kurumlarını sorgulayabilmeleri; Osmanlı Devleti'nde yeni bilimsel anlayışı yorumlayarak modern yapılanma ve Rasathâne-i Âmire'nin günümüze etkilerini değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.
- Erken Dönem Osmanlı Bilim Anlayışının Oluşumu ve Türkçenin Bilim Dili Hâline Gelmesi
- İBT.5.1 Erken Dönem Osmanlı bilim anlayışının oluşumunu ve Türkçenin bilim dili hâline gelmesini yorumlayabilme
- İstanbul'un Bilim Merkezi Olması
- İBT.5.2 İstanbul'un bilim merkezi hâline gelme sürecindeki unsurları yapılandırabilme
- Takıyyüddin Rasıd ve İstanbul Rasathanesi
- İBT.5.3 Takıyyüddin Rasıd ve İstanbul Rasathanesinin açılışı ve yapılan çalışmalar ile ilgili tartışabilme
- Osmanlı'da Coğrafya, Haritacılık ve Tıp Alanında Yapılan Çalışmalar
- İBT.5.4 Osmanlı Devleti'nde coğrafya, haritacılık, kartografya ve tıp alanında yapılan çalışmaları kaynaklardan inceleyebilme
- Osmanlı'da Yeni Eğitim Kurumları ve Yeni Bilimsel Anlayış
- İBT.5.5 Osmanlı Devleti'nde yeni eğitim kurumlarının açılış nedenlerini ve yeni bilimsel anlayışı sorgulayabilme
- XVIII-XIX. Yüzyılda Eğitim ve Bilim Alanında Faaliyet Gösteren Bilim İnsanlarının Çalışmaları
- İBT.5.6 XVIII-XIX. yüzyılda eğitim ve bilim alanında faaliyet gösteren bilim insanlarının çalışmaları hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilme
- Modern Yapılanma ve Rasathâne-i Âmire
- İBT.5.7 Osmanlı Devleti'nde modern yapılanmanın ve Rasathâne-i Âmire'de yapılan çalışmaların günümüze etkilerini değerlendirebilme
6. Cumhuriyet Dönemi Bilimsel Çalışmaları (6 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi bilim politikası ve yeni kurulan bilim kurumları ile ilgili yorum yapabilmeleri, Cumhuriyet Dönemi bilim insanlarının çalışmaları ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri amaçlanmaktadır.
- Cumhuriyet Dönemi Bilim Politikası ve Yeni Bilim Kurumları
- İBT.6.1 Cumhuriyet Dönemi bilim politikalarını ve yeni kurulan bilim kurumlarının çalışmalarını yorumlayabilme
- Cumhuriyet Dönemi Bilim İnsanlarının Çalışmaları
- İBT.6.2 Cumhuriyet Dönemi bilim insanlarının çalışmaları hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilme