Yıllık Plan
Kısa cevap: Öğrenme çıktısı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin (2024 sonrası programlar) terimidir; kazanım, 2018 programlarının. İkisi de "öğrenci dersin sonunda neyi yapabilecek" sorusunun cevabıdır, ama öğrenme çıktısı bir beceri fiiliyle yazılır ("… yorumlayabilme") ve altında süreç bileşenleri (a, b, c) sıralanır; kazanım tek cümlelik bir davranıştır ("… okur ve yazar"). 2026-2027'de 1-2-3, 5-6-7 ve 9-10-11. sınıflar öğrenme çıktısı; 4, 8 ve 12. sınıflar kazanım kullanır. Yıllık planda Maarif sütunu "Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri", 2018 sütunu "Kazanımlar"dır.
- Arama kutusuna dersin adını ve sınıfını yazın
- Listeden okul türünüzü seçin
- Plan hazır: haftalar, üniteler ve öğrenme çıktıları dolu
- Yazdırmak için “PDF İndir”e dokunun
Üç kod biçimi, üç örnek (canlı planlardan)
| Kod | Ders / sınıf | Nasıl okunur | Metin |
|---|---|---|---|
| MAT.7.1.1 | Matematik 7 (Maarif) | MAT = ders · 7 = sınıf · 1 = tema · 1 = öğrenme çıktısı sırası | "Gerçek yaşam ya da matematiksel durumlarda doğal sayı, tam sayı ve rasyonel sayıları yorumlayabilme" — süreç bileşenleri: a) Tam sayıları inceler. b) Tam sayıları rasyonel sayılara genişletir … c) Sayı doğrusu üzerinde … |
| T.D.1.2 | Türkçe 1 (Maarif) | T = Türkçe · D = Dinleme/izleme beceri alanı · 1 = sınıf · 2 = çıktı sırası (K: konuşma, O: okuma, Y: yazma) | "Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme" |
| TAR.9.1.1 | Tarih 9 (Maarif) | TAR = ders · 9 = sınıf · 1 = ünite · 1 = çıktı sırası | Ünite: "Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih" |
| M.4.1.1.1 | Matematik 4 (2018) | M = ders · 4 = sınıf · 1 = öğrenme alanı · 1 = alt öğrenme alanı · 1 = kazanım sırası (dört basamak) | "4, 5 ve 6 basamaklı doğal sayıları okur ve yazar." |
Kural: üç sayılı kod = Maarif öğrenme çıktısı (ders.sınıf.tema.sıra; Türkçede beceri harfi eklenir), dört sayılı kod = 2018 kazanımı (ders.sınıf.alan.alt alan.sıra). Bir plana bakınca sütun başlığı ve kodun basamak sayısı programı ele verir. Bu kodların plandaki yerini ve diğer sütunları Maarif Modeli çerçeve yıllık plan rehberi görselle gösteriyor.
Öğrenme çıktısı ile kazanımın farkı
- Plan Maarif modeli biçiminde açılır
- Klasik biçim için “Klasik”e dokunun
- Maarif biçimine dönmek için “Maarif”e dokunun
| Kazanım (2018) | Öğrenme çıktısı (Maarif) | |
|---|---|---|
| Cümle yapısı | Davranış fiili: "okur", "hesaplar", "açıklar" | Beceri fiili + "-abilme": "yorumlayabilme", "çözümleyebilme" |
| Altında ne var | Açıklama maddeleri (a, b…) isteğe bağlı | Süreç bileşenleri zorunlu: becerinin adımları (a, b, c…) |
| Yıllık planda sütun | "Kazanımlar" | "Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri" |
| Ölçme | "Değerlendirme" sütunu | "Öğrenme Kanıtları": açık uçlu, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı |
| Yan sütunlar | Yöntem-teknik, araç-gereç | Programlar Arası Bileşenler (SDB, D, OB kodları), Farklılaştırma, Okul Temelli Planlama |
| Hangi sınıflar (2026-2027) | 4, 8, 12 | 1-2-3, 5-6-7, 9-10-11 |
Süreç bileşenleri (a, b, c) nedir, plana nasıl yazılır?
Süreç bileşeni, öğrenme çıktısındaki becerinin gözlenebilir adımlarıdır. MAT.7.1.1'in altındaki "a) Tam sayıları inceler" ve "b) Tam sayıları rasyonel sayılara genişletir" gibi maddeler haftalara dağıtılır: ilk hafta a-b, ikinci hafta c gibi. MEB çerçeve planı bu dağılımı verir; plan.dogru.app'taki planlarda her haftanın sütununda ilgili çıktı kodu ve o haftaya düşen bileşenler birlikte görünür (örnek: Matematik 7 planının ilk sayfası). Sınav kapsamı dipnotunda da "MAT.7.1.1–MAT.7.1.3" gibi kod aralığı yazılır.
Programlar arası bileşen kodları: SDB, D, OB, KB, E
Maarif planının "Programlar Arası Bileşenler" sütununda görülen kısaltmalar öğrenme çıktısına eşlik eden becerilerdir: SDB sosyal-duygusal öğrenme becerisi (SDB1.2 gibi), D değer (D17 gibi), OB okuryazarlık becerisi (OB3), KB kavramsal beceri (KB2.14), E eğilim (E1.1). Bunlar öğrenme çıktısı değildir, plana çıktıyla birlikte otomatik gelir ve sınav kapsamına girmez.
Kazanım/öğrenme çıktısı listesi nereden bulunur?
Dersin plan sayfasında "Kaynaklar ve İçerik" bölümündeki Ders İçeriği açılır kutusu ünite → konu → çıktı listesini kodlarıyla verir; plan tablosunda ise "Öğrenme Çıktıları" yan menüsü ağaç görünümünde açar. Örnekler: 7. Sınıf Matematik (MAT.7.x.x), 1. Sınıf Türkçe (T.D/K/O/Y.1.x), 4. Sınıf Matematik (M.4.x.x.x, 2018). Resmî kaynak MEB Talim ve Terbiye Kurulu'nun program sayfalarıdır (mufredat.meb.gov.tr ve tymm.meb.gov.tr).
Güncel: MEB 2026'da 18 programı güncelledi; hangi derslerde öğrenme çıktısının eklenip çıkarıldığını yeni müfredat 2026: güncellenen dersler yazısında anlattık.
Sık sorulan sorular
Öğrenme çıktısı nedir?
Maarif Modeli programlarında öğrencinin ünite sonunda sergileyeceği beceriyi anlatan, "-abilme" ile biten ve altında süreç bileşenleri olan ifadedir; MAT.7.1.1 gibi kodlanır.
Kazanım ile öğrenme çıktısı aynı şey mi?
Aynı işlevi görür (hedef), biçimi ve programı farklıdır: kazanım 2018 programının tek cümlelik davranış hedefi, öğrenme çıktısı Maarif'in beceri temelli ve süreç bileşenli hedefidir.
Süreç bileşenleri nedir?
Öğrenme çıktısındaki becerinin a, b, c diye sıralanan gözlenebilir adımlarıdır; yıllık planda haftalara bölünerek yazılır.
2026-2027'de hangi sınıflar kazanım kullanıyor?
4, 8 ve 12. sınıflar (2018 programı). 1-2-3, 5-6-7, 9-10-11 öğrenme çıktısı kullanır; meslek dersleri modül/kazanım yapısındadır.
Yıllık planda kazanım kodu nasıl yazılır?
Haftanın hücresine kod + metin birlikte yazılır (ör. "M.4.1.1.1 4, 5 ve 6 basamaklı doğal sayıları okur ve yazar."). Maarif planında koddan sonra o haftanın süreç bileşenleri eklenir.