1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Yaşam Dolu
- Ders
- Biyoloji
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- Yaşam
- Konu
- Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları, Bilimin Doğası
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu temanın içeriğini bilim, bilimin doğası, bilimsel araştırma süreçleri, canlıların ortak özellikleri ile inorganik ve organik moleküller oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin biyolojideki gelişmelerin insan hayatına katkılarını sorgulamaları, bilimin doğasını yorumlamaları, bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu hakkında ve organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgi toplamaları, canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemlemeleri, inorganik moleküllerin önemi hakkında bilimsel çıkarım yapmaları, besinlerin yapısında karbohidrat, yağ ve protein varlığının belirlenmesi ve enzim aktivitesini etkileyen faktörlerle ilgili deney yapmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
bilimsel yöntembilim etiğiProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım
Diğer Derslerle İlişki MEB
Fizik, Kimya, Coğrafya, Öğrencilerin Fen Bilimleri ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Zihin Haritası
- Yapılandırılmış Grid
- Öğrenme Günlüğü
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)
Öğrenme çıktıları; öğrenme günlüğü, zihin haritası, araştırma raporu, performans görevi, kontrol noktası, yapılandırılmış grid, açık uçlu soruların yer aldığı çalışma yaprağı, bilgi görseli kullanılarak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin bilimin doğasını incelerken elde edeceği bilgileri kendi ifadeleriyle aktarması için zihin haritası kullanılabilir. Öğrencilerin oluşturacağı zihin haritaları, puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere çevrelerinden seçtikleri canlıların özelliklerini gözlem formu kullanarak belirli süre gözlemlemeye, gözlem verisinden hareketle çıkarımlarda bulunacağı araştırma raporu hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Araştırma raporu, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; öğrenme günlüğü, zihin haritası, araştırma raporu, performans görevi, kontrol noktası, yapılandırılmış grid, açık uçlu soruların yer aldığı çalışma yaprağı, bilgi görseli kullanılarak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilere çevrelerinden seçtikleri canlıların özelliklerini gözlem formu kullanarak belirli süre gözlemlemeye, gözlem verisinden hareketle çıkarımlarda bulunacağı araştırma raporu hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin bilimsel araştırmaların genel basamaklarını, canlıların ortak özelliklerini, inorganik ve organik bileşiklerin çeşitlerini fen bilimleri dersinden bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Bilimsel araştırmaların genel basamaklarını ölçmek için sıralama etkinliği yapılabilir; canlıların ortak özelliklerine ilişkin genel bilgileri değerlendirmek için yapılandırılmış grid, inorganik ve organik bileşiklerin çeşitlerini belirlemek için kelime ilişkilendirme testi kullanılabilir.
Köprü Kurma MEB
Biyoloji disiplininde dönüm noktası olarak kabul edilen bilimsel araştırma ve buluşlarla ilgili örnekler verilerek biyoloji disiplininin bu araştırma ve buluşlar aracılığıyla sağlık, çevre, enerji ve gıda alanında yaşanan toplumsal sorunlar için ürettiği çözümler örneklendirilebilir. Öğrencilerin fen bilimleri dersi kapsamında öğrendikleri “bilimin doğasının özellikleri” konusu hatırlatılarak biyoloji disiplininin fizik ve kimya disiplinlerinde olduğu gibi doğal dünyayı anlamak için deney ve gözlemlerden yararlandığı vurgulanabilir. ‘‘Bir aşı araştırması yapılırken sizce hangi etik kurallara uyulmalı?” ve “Acil durumlar (deprem, pandemi vb.) bilimsel etik kuralların gevşetilmesini haklı çıkarır mı?” gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin bilimsel araştırmaların etik boyutunu güncel ve yaşanmış olaylar üzerinden değerlendirmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin günlük yaşam alanlarında (ev, okul bahçesi, park vb.) karşılaştığı canlıların gözle görülebilen ve gözle görülemeyen özelliklerine dikkat çekilebilir. Hücrelerde ve vücutta en fazla bulunan molekülün su olduğu, su olmadan canlının yaşamına devam edemeyeceği hatırlatılarak suyun yaşam için önemi vurgulanabilir. Beslenme sürecinde organik maddelerin yetersiz ve dengesiz alınmasının insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği olumsuz durumlar ile ilgili örnekler verilerek organik maddelerin sağlıklı bir yaşam için gerekliliği vurgulanabilir. Marketlerden alınan gıdaların ambalajlarındaki besin etiketi bilgilerine ek olarak bu gıdalardaki karbohidrat, yağ, protein gibi bileşiklerin basit gözlemler ve testlerle tespit edilebileceği ifade edilebilir. Hamur mayalanırken ortam sıcaklığının düşük olması, mayadaki enzimlerin yeterince aktif çalışamamasına ve hamurun kabarmamasına neden olmasına benzer örnek bir durum üzerinden enzimlerin aktivitesi için optimal şartlara ihtiyaç duydukları açıklanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada aşı, antibiyotik ve DNA görsellerini göstererek bunların günlük yaşamdaki yerini sorar. Öğrencilerden biyolojinin hayatlarına nasıl dokunduğuna dair birer örnek vermeleri istenir. Dersin, biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulamaya yönelik olduğu belirtilir.
- Keşfetme25 dk
Öğretmen, biyoloji disiplininde dönüm noktası kabul edilen aşı, antibiyotik, DNA’nın yapısı, Crispr-Cas, kalıtım, klonlama, polimeraz zincir reaksiyonu (PZR), rekombinant DNA teknolojisi ve insan genom projesi gibi örnekleri etkileşimli tahta ve ders kitabı üzerinden paylaşır. Öğrencilerden her örnek için insan hayatına bir katkı belirtmeleri istenir. Katkılar tahtada ortak bir listede toplanır (BİY.9.1.1.a).
BİY.9.1.1 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Biyoloji disiplininin gelişiminde önemli katkıları bulunan Türk-İslam bilim insanlarından Akşemseddin’in ve diğer bilim insanlarının çalışmaları örneklendirilir. Öğrencilerden bu araştırma ve buluşların insan yaşamına katkılarını farklı bakış açılarıyla değerlendirerek düşüncelerini açıklamaları istenir (BİY.9.1.1.a). Toplumsal sorunların çözümünde duyarlı davranmanın ve sorumluluk almanın önemi vurgulanır (D5.1, D16.2).
BİY.9.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğrencilerden dönüm noktalarının toplumsal sorunlar için ürettiği çözümlerle ilgili 'Ne Biliyorum?, Ne Bilmek İstiyorum?, Ne Öğrendim?' tablosunun ilk iki sütununu doldurarak sorular sormaları istenir (BİY.9.1.1.b). Ardından ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan bilgi toplayarak 'Ne Öğrendim?' sütununu tamamlamaları sağlanır (KB2.6, BİY.9.1.1.c).
BİY.9.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerden öğrenme günlüklerine bir dönüm noktasının insan hayatına katkısını, merak ettikleri bir soruyu ve topladıkları bilgiyi yazmaları istenir. Gönüllü öğrencilerin yazdıkları sınıfla paylaşılır. Tablolar ve günlükler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; toplanan bilgilerin sonraki derste yeniden ele alınacağı belirtilir.
BİY.9.1.1
Sınıf defteri: BİY.9.1.1 Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada aşı, antibiyotik ve DNA görsellerini göstererek bunların günlük yaşamdaki yerini sorar. Öğrencilerden biyolojinin hayatlarına nasıl dokunduğuna dair birer örnek vermeleri istenir. Dersin, biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulamaya yönelik olduğu belirtilir.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen, biyoloji disiplininde dönüm noktası kabul edilen aşı, antibiyotik, DNA’nın yapısı, Crispr-Cas, kalıtım, klonlama, polimeraz zincir reaksiyonu (PZR), rekombinant DNA teknolojisi ve insan genom projesi gibi örnekleri etkileşimli tahta ve ders kitabı üzerinden paylaşır. Öğrencilerden her örnek için insan hayatına bir katkı belirtmeleri istenir. Katkılar tahtada ortak bir listede toplanır (BİY.9.1.1.a).
Uygulama YZ 15 dk
Biyoloji disiplininin gelişiminde önemli katkıları bulunan Türk-İslam bilim insanlarından Akşemseddin’in ve diğer bilim insanlarının çalışmaları örneklendirilir. Öğrencilerden bu araştırma ve buluşların insan yaşamına katkılarını farklı bakış açılarıyla değerlendirerek düşüncelerini açıklamaları istenir (BİY.9.1.1.a). Toplumsal sorunların çözümünde duyarlı davranmanın ve sorumluluk almanın önemi vurgulanır (D5.1, D16.2).
Uygulama YZ 20 dk
Öğrencilerden dönüm noktalarının toplumsal sorunlar için ürettiği çözümlerle ilgili 'Ne Biliyorum?, Ne Bilmek İstiyorum?, Ne Öğrendim?' tablosunun ilk iki sütununu doldurarak sorular sormaları istenir (BİY.9.1.1.b). Ardından ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan bilgi toplayarak 'Ne Öğrendim?' sütununu tamamlamaları sağlanır (KB2.6, BİY.9.1.1.c).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerden öğrenme günlüklerine bir dönüm noktasının insan hayatına katkısını, merak ettikleri bir soruyu ve topladıkları bilgiyi yazmaları istenir. Gönüllü öğrencilerin yazdıkları sınıfla paylaşılır. Tablolar ve günlükler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; toplanan bilgilerin sonraki derste yeniden ele alınacağı belirtilir.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Biyoloji Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Biyoloji
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- Yaşam
- Konu
- Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları, Bilimin Doğası
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Biyoloji Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Zihin Haritası
- Yapılandırılmış Grid
- Öğrenme Günlüğü
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)