1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Kalıp Kumunu Yenileştirme Dolu
- Ders
- Metalürji Üretim Teknolojileri
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- Kalıp Kumunu Yenileştirme
- Konu
- Metalürji Üretim Teknolojileri
- Süre
- 8 ders saati (320 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu derste öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uygun olarak kalıp kumunu yenileştirebilme, modelsiz ve modelli kalıplama yapabilme, pota ocağını çalıştırabilme, alüminyum alaşımlarını ergitebilme, döküm sonrası işleri elle ve makineyle temizleyebilme ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.
Programlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Metalürji üretim sürecini yürütme
Diğer Derslerle İlişki MEB
Matematik, Kimya ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Yumruktan Beşe
Bu derste öğrencilerin kalıp kumunu yenileştirme, modelsiz ve modelli kalıplama yapma, pota ocağını çalıştırma, alüminyum alaşımlarını ergitme, dökülen işleri makineyle ve el ile temizleme uygulamalarındaki performansları süreç odaklı olarak izlenir. Kum hazırlama, kalıplama, ergitme, döküm ve temizlik aşamalarındaki performanslar değerlendirilir. Öğrencilerin işlem basamaklarını doğru uygulama, teknik doğruluk ve iş sağlığı kurallarına uyum düzeyleri kontrol listeleriyle ölçülür. Bu süreçte öğrencilerin malzeme ve enerji kullanımında tasarrufa dikkat etme, atık oluşumunu azaltma, çalışma alanını temiz, düzenli tutma gibi çevreye duyarlı uygulamaları da gözlemlenerek değerlendirme sürecine dâhil edilir. Modelsiz ve modelli kalıplama uygulamalarında kalıp bütünlüğü, kum sıkılığı, model ve kalıp uyumu ile yolluk ve bağlantı sistemlerinin uygunluğu, önceden belirlenmiş ölçütlere dayalı olarak hazırlanan dereceli puanlama anahtarıyla ölçülür. Ölçüm sonuçlarının kaydedilmesi, karşılaştırılması ve yorumlanması sürecinde, öğrencilerin veriye dayalı karar verme ve süreç ile ürün arasındaki ilişkiyi kurma düzeyleri değerlendirilir. Öğrencilerin yaptıkları uygulamalarda karşılaştıkları hataları fark edebilmeleri ve öğrenme sürecini izleyebilmeleri amacıyla öz değerlendirme formlarından yararlanılır. Grup hâlinde gerçekleştirilen çalışmalarda ise öğrencilerin iş birliği, görev paylaşımı ve sorumluluk alma düzeyleri akran değerlendirme formları aracılığıyla değerlendirilir. Ders sürecinde anlık geri bildirim sağlamak ve öğrencilerin katılım düzeylerini belirlemek amacıyla uygun aşamalarda yumruktan beşe tekniği uygulanır. Kalıp Kumunu Yenileştirme ve Modelsiz Kalıp Yapımı öğrenme birimlerinde öğrencilerden kum hazırlama ve kalıplama sürecini adım adım gösteren akış şemaları hazırlamaları istenir. Öğrencilerin süreci yapılandırma, yapılan işlemleri sıralı biçimde ifade etme ve sonuçları değerlendirme düzeyleri öğrenme kanıtı olarak kabul edilir. Bu ölçme ve değerlendirme uygulamalarıyla öğrencilerin öğrenme süreci boyunca gelişimleri izlenir ve düzenli geri bildirim sağlanır.
Ön Değerlendirme Süreci Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Köprü Kurma Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB
- Derse Giriş30 dk
KALIP KUMUNU YENİLEŞTİRME ünitesine giriş: Metalürji Üretim Teknolojileri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
- Keşfetme95 dk
Kalıp Kumunu Yenileştirme: Öğretmen tarafından metalürji üretim teknolojileri kavramları açıklanarak derse başlanır. Metalürjinin tanımı, tarihçesi, amacı ve bölümleri sistematik biçimde anlatılır. İzabe, hadde ve döküm süreci üretim akış şeması üzerinden açıklanır. Öğrencilerden bu süreci karşılaştırmalı tablo hâlinde göstermeleri istenir (OB1). Döküm süreci şema ve görseller üzerinden açıklanır, sıvı metalin kalıba dökülmesi ve katılaşma aşamaları vurgulanır. Dökümün temel unsurları (kalıp, ergimiş metal, katılaşma) açıklanır. Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik olarak göstermeleri istenir (OB1). Farklı üretim teknikleriyle üretilmiş (Dökümcülük, Haddecilik, Ekstrüzyon, Dövme) parçalar atölye ortamında yüzey yapısı ve şekil özellikleri bakımından inceletilir. Öğrencilerin üretim izlerini gözlemlemeleri sağlanarak merak duyguları desteklenir (E1.1). Döküm kumlarının özellikleri ve kum eleme işleminin amacı açıklanır. Kum eleme makinelerinin çeşitleri, çalışma prensibi ve bakım kuralları hakkında bilgi verilir. Kalıbı ve dökümü yapılmış eski kalıp kumunu eleme işlemi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir.
- Uygulama145 dk
Öğrencilerden aynı işlemi yapmaları istenir. Eleme sırasında kumun tane yapısı ve yabancı maddeler gözlemlenir. Döküm kumlarının oluşumu, kalıp kumunu oluşturan maddeler ve bunların özellikleri açıklanır. Kum hazırlama makinelerinin çeşitleri, çalışma prensibi ve bakım yöntemleri hakkında bilgi verilir. Elenmiş eski kalıp kumuna belirlenen sıraya göre önce kuru sonra yaş katkı maddelerinin ilavesi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden katkı maddelerini doğru sıra ve oranlarda ilave etmeleri istenir. Katkı ilavesi sonrası kumun bağlayıcılık ve plastiklik durumu gözlemlenir. Süreç boyunca öğrencilere malzeme kullanımında bilinçli ve ölçülü davranılması, atık oluşumunun azaltılması ve sürdürülebilir üretim anlayışı vurgulanır (OB8). Öğrencilerin çevresine, millî ve manevi değerlerine saygılı davranmaları desteklenir (D14.3). Süreç sonunda hazırlanan kumun dökümde kullanılabilirliği öğrencilerle birlikte değerlendirilir. Modelsiz Kalıp Yapımı: Öğretmen tarafından döküm derecesinin tanımı ve bölümleri açıklanarak derse başlanır. Yüzey ayırıcı madde, yüzey kumu ve meydan kumunun görevleri açıklanır. Kalıp sıkılığının döküm kalitesine etkisi örnekler üzerinden gösterilerek anlatılır. Derece içinde modelsiz alt ve üst derece sıkıştırma basamakları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden alt ve üst dereceyi uygun yöntemle sıkıştırmaları istenir. Öğrencilerin grup içinde görev paylaşımı yapmaları sağlanarak empati ve iş birliği davranışları desteklenir (E2.1). Sıkıştırma işlemi tamamlandıktan sonra kalıp sıkılığı ölçme cihazları tanıtılarak ölçüm değerlerinin ne anlam ifade ettiği açıklanır. Ölçüm işlemi örnek bir kalıp üzerinde adım adım gösterilir. Öğrencilerden hazırladıkları derecelerde sıkılık ölçümü yapmaları istenir. Elde edilen ölçüm sonuçları karşılaştırılır ve sonuçlar üzerinden öğrencilerin değerlendirme yapmaları sağlanır (KB2.7). Ölçüm verilerinin dijital ortamda kaydedilmesi sağlanarak dijital araç kullanımı desteklenir (OB2). Kalıp el ve meydan takımlarının görevleri, çeşitleri ve bakım esasları açıklanır. El aletleri kullanılarak alt derecede modelsiz şekil oluşturma işlemi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden modelsiz yöntemle kalıp içinde şekil oluşturmaları istenir. Alt ve üst derece arasındaki yüzey uyumu kontrol ettirilir. Süreç boyunca öğrencilerin grup içi uyumu ve sorumluluk bilinci desteklenir (E2.1). Uygulama sonunda yapılan işlemler öğrencilerle birlikte değerlendirilir.
- Sonuçlandırma50 dk
Öğrencilerin "f) Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik göstermeleri istenir" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.
Sınıf defteri: Metalürji Üretim Teknolojileri; değerlendirme
Derse Giriş 30 dk
KALIP KUMUNU YENİLEŞTİRME ünitesine giriş: Metalürji Üretim Teknolojileri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
Keşfetme 95 dk
Kalıp Kumunu Yenileştirme: Öğretmen tarafından metalürji üretim teknolojileri kavramları açıklanarak derse başlanır. Metalürjinin tanımı, tarihçesi, amacı ve bölümleri sistematik biçimde anlatılır. İzabe, hadde ve döküm süreci üretim akış şeması üzerinden açıklanır. Öğrencilerden bu süreci karşılaştırmalı tablo hâlinde göstermeleri istenir (OB1). Döküm süreci şema ve görseller üzerinden açıklanır, sıvı metalin kalıba dökülmesi ve katılaşma aşamaları vurgulanır. Dökümün temel unsurları (kalıp, ergimiş metal, katılaşma) açıklanır. Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik olarak göstermeleri istenir (OB1). Farklı üretim teknikleriyle üretilmiş (Dökümcülük, Haddecilik, Ekstrüzyon, Dövme) parçalar atölye ortamında yüzey yapısı ve şekil özellikleri bakımından inceletilir. Öğrencilerin üretim izlerini gözlemlemeleri sağlanarak merak duyguları desteklenir (E1.1). Döküm kumlarının özellikleri ve kum eleme işleminin amacı açıklanır. Kum eleme makinelerinin çeşitleri, çalışma prensibi ve bakım kuralları hakkında bilgi verilir. Kalıbı ve dökümü yapılmış eski kalıp kumunu eleme işlemi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir.
Uygulama 145 dk
Öğrencilerden aynı işlemi yapmaları istenir. Eleme sırasında kumun tane yapısı ve yabancı maddeler gözlemlenir. Döküm kumlarının oluşumu, kalıp kumunu oluşturan maddeler ve bunların özellikleri açıklanır. Kum hazırlama makinelerinin çeşitleri, çalışma prensibi ve bakım yöntemleri hakkında bilgi verilir. Elenmiş eski kalıp kumuna belirlenen sıraya göre önce kuru sonra yaş katkı maddelerinin ilavesi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden katkı maddelerini doğru sıra ve oranlarda ilave etmeleri istenir. Katkı ilavesi sonrası kumun bağlayıcılık ve plastiklik durumu gözlemlenir. Süreç boyunca öğrencilere malzeme kullanımında bilinçli ve ölçülü davranılması, atık oluşumunun azaltılması ve sürdürülebilir üretim anlayışı vurgulanır (OB8). Öğrencilerin çevresine, millî ve manevi değerlerine saygılı davranmaları desteklenir (D14.3). Süreç sonunda hazırlanan kumun dökümde kullanılabilirliği öğrencilerle birlikte değerlendirilir. Modelsiz Kalıp Yapımı: Öğretmen tarafından döküm derecesinin tanımı ve bölümleri açıklanarak derse başlanır. Yüzey ayırıcı madde, yüzey kumu ve meydan kumunun görevleri açıklanır. Kalıp sıkılığının döküm kalitesine etkisi örnekler üzerinden gösterilerek anlatılır. Derece içinde modelsiz alt ve üst derece sıkıştırma basamakları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden alt ve üst dereceyi uygun yöntemle sıkıştırmaları istenir. Öğrencilerin grup içinde görev paylaşımı yapmaları sağlanarak empati ve iş birliği davranışları desteklenir (E2.1). Sıkıştırma işlemi tamamlandıktan sonra kalıp sıkılığı ölçme cihazları tanıtılarak ölçüm değerlerinin ne anlam ifade ettiği açıklanır. Ölçüm işlemi örnek bir kalıp üzerinde adım adım gösterilir. Öğrencilerden hazırladıkları derecelerde sıkılık ölçümü yapmaları istenir. Elde edilen ölçüm sonuçları karşılaştırılır ve sonuçlar üzerinden öğrencilerin değerlendirme yapmaları sağlanır (KB2.7). Ölçüm verilerinin dijital ortamda kaydedilmesi sağlanarak dijital araç kullanımı desteklenir (OB2). Kalıp el ve meydan takımlarının görevleri, çeşitleri ve bakım esasları açıklanır. El aletleri kullanılarak alt derecede modelsiz şekil oluşturma işlemi uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilerden modelsiz yöntemle kalıp içinde şekil oluşturmaları istenir. Alt ve üst derece arasındaki yüzey uyumu kontrol ettirilir. Süreç boyunca öğrencilerin grup içi uyumu ve sorumluluk bilinci desteklenir (E2.1). Uygulama sonunda yapılan işlemler öğrencilerle birlikte değerlendirilir.
Sonuçlandırma 50 dk
Öğrencilerin "f) Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik göstermeleri istenir" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.
Farklılaştırma Boş
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Metalürji Üretim Teknolojileri Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Metalürji Üretim Teknolojileri
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- Kalıp Kumunu Yenileştirme
- Konu
- Metalürji Üretim Teknolojileri
- Önerilen Süre
- 8 ders saati (320 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II DPO
Kazanımlar
Açıklamalar
- a) Metalürjinin tanımı, tarihçesi, amacı ve bölümleri açıklanır.
- b) Dökümcülüğün tanımı açıklanır.
- c) Döküm süreci şema ve görseller üzerinden açıklanır.
- d) Sıvı metalin kalıba dökülmesi ve katılaşma aşamaları anlatılır.
- e) Dökümün temel unsurları (kalıp, ergimiş metal, katılaşma) vurgulanır.
- f) Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik göstermeleri istenir.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
- Anlatım
- Soru-Cevap
- Problem Çözme
- Gösterip Yaptırma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Metalürji Üretim Teknolojileri Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Metalürji Üretim Teknolojileri ile ilgili günlük yaşamdan ya da meslekten bir örnek veya soru ile derse başlanır.
Güdüleme
Metalürji Üretim Teknolojileri konusunun meslekteki ve günlük yaşamdaki yeri vurgulanır.
Gözden Geçirme
Öğrencilerin konuyla ilgili ön bilgileri sorularla yoklanır.
Derse Geçiş
Haftanın kazanımı öğrencilerle paylaşılır: Metalürji üretim teknolojileri ile ilgili kavramları açıklar.
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Anlatım, soru-cevap ve gösterip yaptırma ile:
1) Metalürjinin tanımı, tarihçesi, amacı ve bölümleri açıklanır.
2) Dökümcülüğün tanımı açıklanır.
3) Döküm süreci şema ve görseller üzerinden açıklanır.
4) Sıvı metalin kalıba dökülmesi ve katılaşma aşamaları anlatılır.
5) Dökümün temel unsurları (kalıp, ergimiş metal, katılaşma) vurgulanır.
6) Öğrencilerden döküm tanımını yazmaları ve süreci şematik göstermeleri istenir.
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Öğrenciler gruplara ayrılır; metalürji Üretim Teknolojileri ile ilgili problem/örnek olay grup çalışmasıyla çözülür ve sınıfla paylaşılır.
Özet
Haftanın konuları öğrencilerle birlikte özetlenir; bir sonraki dersin konusu duyurulur.
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Yumruktan Beşe
Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Grup çalışması gözlem formu
Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme
BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Belirtilen tarihlerde ve haftalarda, müfredat programına göre değişiklikler yapılabilir.
- Öğrenci merkezli öğretim yöntemleri ve teknikleri aktif olarak kullanılacaktır.
- Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitlilik sağlanacak ve süreç odaklı değerlendirme yapılacaktır.
- Bireysel farklılıklar dikkate alınarak öğretime yön verilecektir.
- Teknoloji entegrasyonu ile öğrenme süreçleri desteklenecektir.