T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ DERS PLANI

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Bu temanın içeriğini canlı yaşamında enerjinin önemi, besinlerden enerji eldesi ve enerji metabolizması oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin canlı yaşamının devamlılığı için enerjinin neden gerekli olduğunu sorgulamaları, besinlerden elde edilen enerjinin metabolik süreçlere katkısına ve insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşımanın gerekliliğine dair bilimsel çıkarım yapmaları, fotosentez ve fermantasyonla ilgili deney yapmaları, farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerini karşılaştırmaları, kemosentez hakkında bilgi toplamaları, fotosentez ve hücresel solunum reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturmaları, canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırmaları amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller MEB

Öğrencilerin fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri, fotosentezi etkileyen faktörleri, sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini, hücresel solunumun canlılar için önemini fen bilimleri dersinden bildikleri ; mitokondri ve kloroplastın yapı ve görevlerini ise biyoloji dersi ön bilgilerinden edindikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Öğrencilerin fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler ile fotosentezi etkileyen faktörler hakkındaki ön bilgileri tanılayıcı dallanmış ağaçla, sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevleri hakkındaki temel bilgileri organizasyon şeması ile hücresel solunumun canlılar için önemine dair ön bilgileri açık uçlu sorularla, mitokondri ve kloroplast organellerinin yapı ve görevlerine dair temel bilgileri ise görsel tamamlama yöntemiyle değerlendirilebilir.

Köprü Kurma MEB

Canlıların yaşamlarını sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyması; araçların yakıta, bataryaların ise şarj edilmeye gereksinim duymasıyla ilişkilendirilebilir. Bitkilerin güneş enerjisiyle ürettiği besin maddelerinin bir dilim domates veya salatalıkla vücuda alındığı belirtilerek günlük beslenme alışkanlıkları ile fotosentez süreci arasında bağ kurulabilir. Öğrencilerden okul bahçesindeki veya evdeki bitkileri gözlemlemeleri, gözlemlerinden hareketle bitkilerin ışığı alma/almama, sulanma/sulanmama, yağmurun yağması/yağmaması vb. durumlardan nasıl etkilendiğini fotosentez ile ilişkilendirmeleri beklenebilir. Öğrencilere derin deniz belgeselleri izletilebilir, öğrencilerin çöplüklerdeki metan gazı patlamalarının nedenleri ile kemosentez arasında ilişki kurmaları sağlanabilir. Köpek ve koyunların mide yapılarının benzer ve farklı yönleri verilerek sindirim sisteminin yapı ve işlevlerindeki farklılaşmaya dikkat çekilebilir. Glikoz, amino asit, yağ asidi vb. sindirim ürünlerinin ince bağırsakta emilerek kana geçmesi ve damarlar aracılığıyla doku ve hücrelere taşınması süreci, metro istasyonlarından yolcuların vagona binmesi ve metro hattı boyunca taşınarak nihai varış noktalarına ulaşmasıyla ilişkilendirilebilir. Yürüyüş, koşu, yüzme vb. fiziksel aktiviteler ile hücresel solunum süreci arasında ilişki kurulabilir. Portakal suyu, yumurta, tereyağı gibi besinlerin içindeki ana besin maddelerinin enerji verici tepkimelerde kullanılabileceği bilgisi verilerek öğrencilerin farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerini ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Öğrencilere fermente edilmiş gıdaların sindirim sistemi sağlığına etkisi hakkında bilgi verilerek fermantasyonun önemi vurgulanabilir. Farklı besin gruplarının enerji değerleri, sağlıklı ve dengeli beslemeyle ilişkilendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler canlılık ve enerji ilişkisini görsellerle sunar, fotosentez animasyonunun ardından ışığa bağlı ve bağımsız tepkimelerin modelini önerir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.1) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden ATP'nin yapısını oluşturan bileşenleri ve enerji aktarımındaki rolünü bir iki cümleyle yazmaları istenir. Birkaç öğrenci yanıtını paylaşır; eksikler sınıfça tamamlanır.

Köprü Kurma YZ

ATP'nin enerji aktarımındaki rolü, canlılar için enerjinin gerekliliği ve fotosentezdeki ATP sentezi ile ilişkilendirilir. Kimya ve fizikten bilinen enerji dönüşümleri anımsatılarak fotosentezin bir enerji dönüşümü olduğu vurgulanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler pigmentlerin görevlerini içeren özgün bir fotosentez modeli tasarlar, bilimsel modellerle karşılaştırıp kanıtlarla günceller.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.1, BİY.10.1.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden ATP'nin yapısını ve hücrede enerji aktarımındaki rolünü kısaca anlatmaları istenir. Fotosentezde enerjinin ışıktan besine nasıl aktarıldığına dair ilk fikirleri sorulur. Yanıtlar eşlerle karşılaştırılır.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde ATP'nin enerji aktarımındaki rolü ve fotosentezin temel işleyişi ele alınmıştır. Bu hafta bu bilgilerden yararlanılarak fotosentez reaksiyonlarını açıklayan bir model önerilir; model bilimsel modelle karşılaştırılarak yenilenir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler fotosentez modelini mevcut modellerle karşılaştırıp günceller, kontrollü bir deney tasarlayıp değişkenleri belirler.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden fotosentezin ışığın kullanıldığı ve kullanılmadığı tepkimelerini birer cümleyle özetlemeleri istenir. Ardından fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerden ikisi söylenir ve ikili eşleşmelerle birbirlerinin yanıtları kontrol edilir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda öğrenciler fotosentez reaksiyonlarını açıklayan modeller önerdi. Bu hafta modeller yenilenir ve aynı bilgiler fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri sınamak üzere bir deney tasarımına dönüştürülür.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri gösteren deney tasarlayıp rapor yazar, kemosentezi grup araştırmasıyla inceler.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.2, BİY.10.1.3) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden fotosentezin ışığın kullanıldığı ve kullanılmadığı tepkimelerinde kullanılan ve üretilen maddeleri eşleriyle sıralamaları istenir. Ardından ışık şiddeti, CO₂ derişimi ve sıcaklığın fotosentez hızını nasıl etkilediği birkaç öğrenciye sorulur. Eksik kalan noktalar öğretmen tarafından tamamlanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda fotosentezin tepkimeleri ve hızını etkileyen çevresel faktörler öğrenilmiştir. Bu bilgiler, bu hafta deney tasarlarken değişkenleri belirlemede ve sonuçları yorumlamada kullanılır (KB2.8).

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kemosentez hakkında doğruladıkları bilgilerle görsel hazırlar, fotosentez deneyi yapar, omurgalıların diş ve mide yapısını karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.3) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden fotosentezin ışığın kullanıldığı ve kullanılmadığı tepkimelerini birer cümleyle hatırlamaları istenir. Öğretmen, fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerden birini ve etkisini sorar. Öğrenciler yanıtlarını eşleriyle karşılaştırır.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde fotosentezin ışığa bağlı ve ışıktan bağımsız tepkimeleri ile hızına etki eden faktörler çalışılmıştı. Bu derste deney sonuçları fotosentezi açıklamak için kullanılır; ardından ışık olmadan gerçekleşen besin sentezi olan kemosentez araştırılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kuş, kurt, inek ve insanın diş, mide ve bağırsak özelliklerine göre sindirim yapılarını gruplandırır, bilimsel verilerle karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.3, BİY.10.1.4) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden fotosentezin ışığa bağlı ve ışıktan bağımsız tepkimelerinde neler olduğunu birer cümleyle söylemeleri istenir. Fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerden ikisi sorulur. Öğretmen birkaç öğrenciye fotosentez ile kemosentezin enerji kaynağı bakımından farkını sorar.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada ışık enerjisiyle besin sentezi olan fotosentez işlendi; bu hafta ışık gerektirmeyen kemosentez ile besinin nasıl elde edildiği incelenir. Besin sentezlerinden sonra canlıların besini sindirimle nasıl kullandığı sorusuna geçilir. Böylece enerji temasındaki besin üretimi ve kullanımı arasında bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Gruplar sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ait verileri toplayıp grafik ve tablolara dönüştürür, enerji eldesiyle ilişkisini yorumlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.5) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden hücre içi sindirim ile hücre dışı sindirimi birer örnek canlıyla karşılaştırmaları istenir. Öğretmen, hangi canlılarda sindirim kanalının bulunduğunu sorar. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir tabloda toplanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda sindirim çeşitleri ve yapıları için ölçütler belirlenmiş ve ayrıştırma yapılmıştı. Bu hafta bu çalışmalar gruplandırma ve isimlendirme ile tamamlanır. Ardından insanda sindirime geçilerek canlılardaki çeşitlilik ile insan bedeni arasında bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Hücresel solunumun basamaklarını gösteren animasyon izlenir, öğrenciler gruplar hâlinde model tasarlayıp bilimsel modellerle karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.5, BİY.10.1.6) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden önceki haftada işlenen sindirim sisteminin bölümlerinden ikisini ve her birinde gerçekleşen sindirim olayını eşlerine anlatmaları istenir. Öğretmen mekanik ve kimyasal sindirim arasındaki farkı sorar. Birkaç yanıt tahtada derlenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada sindirimle besinlerin küçük moleküllere ayrıştırıldığı öğrenilmişti; emilim ve taşınma bu moleküllerin hücrelere ulaşmasını sağlar. Bu hafta sürecin enerji eldesi için gerekliliğine ilişkin bilgi ve verilerin toplanması ve kaydedilmesi ele alınır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler oksijenli solunum basamaklarını karbon sayısı ve monomer çeşitliliği üzerine sorularla sorgular, farklı bakış açılarıyla değerlendirir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.6) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden emilim ve taşınmayla ilgili iki soruyu yanıtlamaları istenir: 'Besin monomerleri emildikten sonra hücrelere nasıl ulaşır?' ve 'Bu süreçte kan ve lenfin görevi nedir?' Yanıtlar eşlerle karşılaştırılır, eksik kalan noktalar tahtada tamamlanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda emilen ve taşınan besin monomerlerinin hücreye ulaştıktan sonra ne olduğu sorusu bu haftanın konusuna bağlanır. Hücreye ulaşan glikozdaki enerjinin kullanılabilir hâle gelmesinin hücresel solunum reaksiyonlarıyla açıklanacağı belirtilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Besin gruplarının solunumun hangi basamağında devreye girdiği tartışılır; öğrenciler enerji eldesi süreçlerini karşılaştıran sunum hazırlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.6, BİY.10.1.7) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden besinlerin sindirimden sonra hangi yapılar aracılığıyla emildiğini ve kana ya da lenfe nasıl taşındığını kısaca açıklamaları istenir. Hücre zarından geçiş yollarından biri örnekle verilir. Yanıtlar sınıfça tamamlanır ve öğretmen eksik kalan noktaları belirler.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada emilimle hücreye ulaşan besinlerin bu hafta hücresel solunumda nasıl enerjiye dönüştüğü sorgulanır. Öğrenciler, daha önce öğrendikleri hücre organelleri ve enzim bilgisinden yararlanarak hücresel solunum için model önermeye yönlendirilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Karbonhidrat, yağ ve proteinden enerji eldesi grid ile karşılaştırılır, solunum modelleri kanıtlarla kurulur ve fermantasyon deneyi tasarlanır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.7) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden glikoliz, sitrik asit döngüsü ve elektron taşıma sisteminin gerçekleştiği yerleri ve her basamağın girdi ile ürünlerini eşleriyle sırayla söylemeleri istenir. Ardından ATP üretiminin en çok hangi basamakta gerçekleştiği sorulur ve yanıtlar gerekçelendirilir.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde oluşturulan hücresel solunum modeli, glikozdan başka besinlerin de bu yola girip girmediği sorusuyla genişletilir. Böylece modelin yeniden yapılandırılması ile farklı besin gruplarından enerji eldesinin karşılaştırılması ilişkilendirilir (KB2.7).

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler yoğurt, ekmek ve turşu gibi fermantasyon örneklerini analiz eder, farklı besinlerden enerji eldesinin benzerlik ve farklarını listeler.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.7, BİY.10.1.8) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden glikoliz, sitrik asit döngüsü ve elektron taşıma sistemi basamaklarını hücredeki yerleriyle birlikte sırayla söylemeleri istenir. Öğretmen 'Glikoz dışındaki besinler solunuma hangi basamaklardan katılır?' sorusunu sorar. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir şemada toplanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde hücresel solunumda glikozun yıkımı ve besinlerin solunuma katılma yolları incelendi. Bu derste söz konusu bilgiler, oksijensiz ortamda enerji elde etme yolu olan fermantasyonla karşılaştırılır. Besin gruplarının ortak ve farklı yönleri listelenirken fermantasyonun nasıl bir deneyle sınanabileceği de tasarlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kaynak taramasıyla enerjinin metabolik katkısını araştırır, laktik asit ve etil alkol fermantasyonunu karşılaştıran deney tasarlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.8, BİY.10.1.9) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilere önceki haftada ele alınan besinlerin solunuma katılma yolları sorulur: karbonhidrat, yağ ve proteinler hücresel solunuma hangi aşamalarda girer? Ardından laktik asit ve etil alkol fermantasyonu arasındaki bir farkı belirtmeleri istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki hafta hücresel solunum ve fermantasyon bilgileriyle tasarlanan deney, bu hafta elde edilen sonuçların analizine zemin oluşturur. Besinlerden enerji elde etme yollarına ilişkin bilgiler, deney verileriyle fermantasyonu açıklarken kullanılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler enerji verilerini tablo ve grafiğe dönüştürüp yorumlar, besinlerin sindirim ve hücresel solunumdaki rolünü infografikle gösterir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.9) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden laktik asit fermantasyonu ile etil alkol fermantasyonunun ürünlerini ve günlük hayattaki örneklerini söylemeleri istenir. Ardından iki fermantasyon türü arasındaki bir benzerliği ve bir farkı belirtmeleri beklenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki hafta fermantasyonda enerjinin oksijensiz ortamda nasıl elde edildiği incelenmiştir; bu hafta besinlerden elde edilen enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısı ele alınır. Hücresel enerji üretiminden metabolizma ile enerji arasındaki bütüncül ilişkiye geçilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler hazır gıda ve tek tip beslenmenin metabolizmaya etkilerini tartışır, karşılaştırmalı analiz yapıp besin emilimi verisi toplar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.10) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğretmen, önceki haftada işlenen enerji-metabolizma ilişkisini yoklamak için öğrencilere besinlerden elde edilen enerjinin özelliklerini sorar. Ardından kimyasal enerji ile ışık enerjisi arasındaki farkı birer örnekle açıklamaları istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada besinlerden elde edilen enerjinin özellikleri tanımlanmıştı. Bu hafta bu enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısıyla ilgili bilgi ve veriler toplanır, kaydedilir ve yorumlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti DPO

Enerji ünitesinin 18. haftası.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.10) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci DPO

Önceki haftanın çıktıları (BİY.10.1.10) kısa sorularla yoklanır.

Köprü Kurma DPO

Enerji-Metabolizma İlişkisi ile Enerji-Metabolizma İlişkisi arasında ilişki kurulur; ışık enerjisi hatırlatılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Okul Temelli Planlama DPO

Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Bu temanın içeriğini ekosistemler ve ekolojik sürdürülebilirlik oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin ekosistemin bileşenleri arasındaki ilişkileri çözümlemeleri, tür içi ve türler arası etkileşimleri sorgulamaları, ekosistemde madde ve enerji akışıyla ilgili akıl yürütmeleri ve madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturmaları, ekolojik sürdürülebilirliğin önemini yorumlamaları, atık yönetimiyle ilgili yapılan çalışmalar konusunda bilgi toplamaları, sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlarla ilgili gözleme dayalı tahminler yapmaları, ekolojik ayak izini küçültebilme yollarını ve doğal kaynaklar ile biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemleri sorgulamaları amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Diğer Derslerle İlişki MEB

Coğrafya, Fizik, Kimya, Değinilerek Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Açık Uçlu Sorular
• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Akran Değerlendirme Formu
• Zihin Haritası
• Öğrenme Günlüğü
• Çalışma Kâğıdı/Yaprağı

Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilere madde döngüsü ile ilgili model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller MEB

Öğrencilerin biyoçeşitlilik ve biyoçeşitliliği oluşturan unsurları, çevre ve sürdürülebilirlik ilişkisini; doğal yaşam, nesli tükenen canlılar, habitat, ekosistem, çevre kirliliği ve çevreyi koruma kavramlarını, yerel ve küresel çevre sorunlarını, besin zinciri, besin ağı, su ayak izi ve karbon ayak izi, üretici, tüketici, ayrıştırıcı, sürdürülebilir yaşam kavramlarını fen bilimleri ve biyoloji derslerinden öğrendikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Öğrencilerin biyoçeşitlilik ve biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkındaki temel bilgileri kavram haritası, çevre ve sürdürülebilirlik ilişkisi zihin haritası, doğal yaşam, nesli tükenen canlılar, habitat ve ekosistem kavramlarına dair ön bilgileri açık uçlu sorular aracılığıyla değerlendirilebilir. Çevre kirliliği, çevreyi koruma, yerel ve küresel çevre sorunlarına dair temel bilgileri balık kılçığı diyagramı, besin zinciri ve besin ağı kavramlarına dair ön öğrenmeler yapılandırılmış grid ile belirlenebilir. Öğrencilerden su ve karbon ayak izi ile üretici, tüketici, ayrıştırıcı ve sürdürülebilir yaşam kavramlarını tanımlamaları beklenebilir.

Köprü Kurma MEB

Öğrencilerden günlük yaşamda canlı ve cansızlar arasında gözlemledikleri etkileşimler hakkında örnek vermeleri istenebilir. Günlük yaşamdan rekabet, av-avcı ilişkilerine örnekler verilebilir. Ekosistemdeki madde ve enerji akışı konusunda “Enerji” temasıyla ilişki kurulabilir. Termodinamik yasalarına değinilerek fizik dersi ile ilişkilendirme yapılabilir. Madde döngüleri ve çevre sorunları arasındaki ilişki vurgulanarak çevre sorunlarının günlük yaşamda ve küresel ölçekte coğrafi, ekonomik ve politik etkilerine değinilebilir. Birleşmiş Milletler “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri”nin tanıtıldığı resmî internet sitesi inceletilerek öğrencilerden sürdürülebilirlik konusunun küresel çapta nasıl değerlendirildiği hakkında tartışmaları istenebilir. Öğrencilerden günlük hayatlarında sürdürülebilirliği kısıtlayan/engelleyen durumları kendi çevrelerinden örnekler vererek açıklamaları istenebilir. Gıda ürünlerinin üretilmesi, işlenmesi, taşınması ve bu esnada oluşan atıkların zararsız hâle getirilmesi için yapılması gerekenler örneklendirilebilir; ekolojik ayak izinin günlük yaşamla ilişkisi kurulabilir. Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında olan canlılarla ilgili görseller sunulabilir; gazete ve dergi haberleri, popüler bilim yazıları paylaşılabilir. Atıkların toplanma ve depolanma biçimlerinin doğa üzerindeki etkilerine Türkiye ve KKTC’den örnekler verilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Doğa belgeseli izlenerek tür içi ve türler arası etkileşimler belirlenir; öğrenciler komünite ve popülasyon etkileşimlerini karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Diğer Derslerle İlişki MEB

Coğrafya, Fizik, Kimya ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Açık Uçlu Sorular
• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Akran Değerlendirme Formu
• Zihin Haritası
• Öğrenme Günlüğü
• Çalışma Kâğıdı/Yaprağı

Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.2.1) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden ekosistemin cansız ve canlı bileşenlerini, popülasyon ve komünite kavramlarını birer örnekle açıklamaları istenir. Eşler arasında yanıtlar karşılaştırılır. Birkaç öğrenciden örnekleri etkileşimli tahtada göstermesi istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada ekosistemin bileşenleri, popülasyon ve komünite kavramları çalışılmıştır. Bu hafta bu kavramlar, cansız ve canlı bileşenler arasındaki ilişkilerin ve tür içi ile türler arası etkileşimlerin çözümlenmesinde kullanılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Komünite ve popülasyon etkileşimleri gruplarda sunulur; öğrenciler zihin haritasıyla etkileşimlerin çok boyutluluğunu gösterir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB