T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF TEMEL DİNÎ BİLGİLER DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tarafından etkileşimli tahtaya "İnsan, evrendeki diğer varlıklardan hangi yönleriyle ayrılır?" sorusu yansıtılır. Öğrencilerden kısa yanıtlar alınır ve öne çıkan sözcükler tahtaya yazılır. Dersin amacının, insanın değeri ve sorumluluğuyla ilgili ayetlere Kur'an-ı Kerim mealleri üzerinden ulaşmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabı ile Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayımlanan matbu ve dijital meal kaynaklarında insanın değeri ve sorumluluğuyla ilgili ayetleri bulup okumaları istenir (OB1, OB2). Ayetlerde geçen insan, eşrefimahlukat, irade, akıl, sorumluluk, emanet ve halife kavramları belirlenir ve eşleştirme kartlarına yazılır (E1.6, OB1). Kartlar etkileşimli tahtada ortak bir listede toplanır (TDB.1.1.1.a).

   TDB.1.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bulunan ayetleri içeriklerine göre "insanın değeri" ve "insanın sorumluluğu" başlıkları altında sınıflandırmaları istenir (E3.1). Sınıflandırmadan hareketle insanın değeri ve sorumluluğuyla ilgili birer çıkarım cümlesi yazılır (E3.7). Sınıflandırmalar sınıfta karşılaştırılır (TDB.1.1.1.a).

   TDB.1.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Kartopu (piramit) tekniğiyle çıkarım cümleleri önce ikili, sonra dörtlü gruplarda tartışılarak ortak bir çıkarımda birleştirilir. Her grup çıkarımını günlük hayattan bir olay veya durumla ilişkilendirerek sunar (SDB2.1). Öğretmen insan, insanın yaratılış amacı ve eşrefimahlukat konularına değinir ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersindeki insan ve yaratılışı konusuyla ilişki kurar (TDB.1.1.1.a).

   TDB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden öğrendikleri ayetlerden birini ve bu ayetten çıkardıkları sonucu öğrenme günlüklerine yazmaları istenir. Ardından kısa cevaplı sorularla eşrefimahlukat, emanet, halife ve sorumluluk kavramları yoklanır. Meallerden insanın değeri ve sorumluluğuna ulaşmanın nasıl yapıldığı sınıfça özetlenir. Gelecek derste hadis kaynaklarına geçileceği duyurulur.

   TDB.1.1.1

Sınıf defteri: TDB.1.1.1 İnsanın değeri ve sorumluluğu konusunda temel kaynakları kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   İlköğretim Haftası'na değinilerek okulda öğrenmenin insanı geliştirdiği vurgulanır. Etkileşimli tahtaya 'İnsan neden değerlidir?' sorusu yazılır ve öğrencilerden akıllarına gelen ilk kelimeleri söylemeleri istenir. Önceki derste çalışılan Kur'an-ı Kerim mealleri kısaca hatırlanır. Bugün insanın değeri ve sorumluluğunun hadis kaynaklarında nasıl ele alındığının inceleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   İnsanı diğer canlılardan ayıran ve üstün kılan özellikler (eşrefimahlukat) tahtada vurgulanır. İnsanın kendini ve Rabbini bilmesi bağlamında marifet kavramı açıklanır. Öğrencilerden ders kitabındaki hadis kaynaklarından insanın değerine işaret eden bir hadis seçmeleri (E1.6) ve bu hadisin anlamını kendi cümleleriyle yazmaları istenir (OB1) (TDB.1.1.1.b).

   TDB.1.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Konuşma halkası tekniğiyle öğrencilerden insanın kendini bilme sürecinde düşünce ve davranışlarını değerlendirmesinin önemi üzerine düşüncelerini paylaşmaları istenir (D10.1, SDB1.1). Paylaşımlar sırasında konuşan öğrenci dinlenir ve söz sırası düzenli biçimde devredilir (SDB2.1) (TDB.1.1.1.b).

   TDB.1.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   İnsanın Allah'ın (cc) halifesi olması ve halifeliğin getirdiği sorumluluklar ele alınır. Gruplar hâlinde ders kitabındaki hadis kaynaklarından insanın Rabbine, kendisine, ailesine ve çevresine karşı görevlerine ilişkin hadisler bulunur ve sınıflandırma tablosuna yerleştirilir (TDB.1.1.1.b).

   TDB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hadis kaynaklarından öğrendikleri insanın değeri ve sorumluluğu konusunu üç kısa cevaplı soruyla yanıtlamaları istenir. Ardından Öğrenme Günlüğü'ne 'Bugün öğrendiğim hadis ve bana yüklediği sorumluluk' başlığıyla birer paragraf yazılır (KB2.15). Öz Değerlendirme Formu doldurularak hadis kaynaklarına başvurma düzeyleri belirlenir (TDB.1.1.1.b).

   TDB.1.1.1

Sınıf defteri: TDB.1.1.1 İnsanın değeri ve sorumluluğu konusunda temel kaynakları kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada “İlkeli yaşamak” ifadesini gösterir ve öğrencilerden bu ifadenin akıllarına ne getirdiğini bir cümleyle söylemelerini ister. Önceki haftada işlenen insanın değeri ve sorumluluğu hatırlatılır. Bu hafta ilkeli yaşamanın önemi üzerine tefekkür edileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ilkeli yaşamak ifadesiyle ilgili önce bireysel düşünmeleri, sonra eşleriyle fikirlerini paylaşmaları ve ardından sınıfa aktarmaları istenir (düşün-eşleş-paylaş, SDB2.1). Öğrenciler, ilkeli yaşamanın önemine dair tefekkür sürecini gözden geçirerek not alır (TDB.1.1.2.a). Notlar öğrenme günlüğüne kaydedilir.

   TDB.1.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, ilkeli yaşamanın önemini sıratımüstakim kavramı çerçevesinde açıklar. İslam’ı yaşamak; izzetli, onurlu, iffetli, öz güvenli ve planlı yaşamak bağlamında ders kitabından ele alınır. Öğrencilerden ilkeli yaşamanın düşünce, inanç, duygu ve izlenimlere göre harekete geçmekle ilişkisini fark etmeleri istenir (D11.2, SDB1.2).

   TDB.1.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara ilkeli yaşamla ilgili bir örnek olay verilir ve olay incelenir. Öğrencilerden olaydan hareketle ilkeli yaşamanın önemine dair çıkarımlarını yazmaları istenir (TDB.1.1.2.b). Çıkarımlar gruplarda paylaşılır.

   TDB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden ilkeli yaşamanın önemine dair ulaştıkları çıkarımı öğrenme günlüğüne bir ya da iki cümleyle yazmaları istenir (TDB.1.1.2.b). Ardından kısa cevaplı sorular yanıtlanır ve öz değerlendirme formu doldurulur. Öğretmen, çıkarımları özetleyerek geri bildirim verir.

   TDB.1.1.2

Sınıf defteri: TDB.1.1.2 İlkeli yaşamanın önemini idrak edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste gözden geçirilen tefekkür sürecini ilkeli yaşam örnekleriyle kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada 'Bir insanı ilkeli yapan nedir?' sorusu sunulur. Öğrencilerden eşrefimahlukat, halife, marifet ve sorumluluk kavramlarından birini seçip ilkeli yaşamla ilişkilendirmeleri istenir (E1.1). Bu haftanın amacı, tefekkür sürecine dayalı çıkarımlar yapmak ve ulaşılan çıkarımları değerlendirmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Akvaryum tekniğiyle çalışılır: iç çemberdeki gönüllü öğrenciler ilkeli yaşamın önemini tefekkür sürecindeki bulgularına dayanarak tartışır, dış çemberdekiler dinleyip not alır. Çemberler belirli aralıklarla değiştirilir. Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metinden de yararlanarak 'İlkeli yaşam insanı nasıl etkiler?' sorusuna ilişkin çıkarımlarını yazmaları istenir ve çıkarımlar tahtada toplanır (E3.7, TDB.1.1.2.b).

   TDB.1.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Tahtada toplanan çıkarımlar öğretmen rehberliğinde gerekçeleriyle değerlendirilir. Öğrencilerden her çıkarımın tefekkür sürecine dayanıp dayanmadığını sınıflandırmaları ve gerekçeli doğru-yanlış ifadeleriyle sınamaları istenir. Çıkarımların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri üzerinde yansıtıcı düşünülür (E3.1, KB2.15, TDB.1.1.2.c).

   TDB.1.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden 'gençlerin ilkeli yaşam rehberi' konulu performans görevi için sesli ağ günlüğü ya da kısa film senaryosu türünü seçmeleri istenir. Değerlendirilen çıkarımlardan yararlanılarak rehberin ana ilkelerini belirleyen bir taslak oluşturulur. Dereceli puanlama anahtarındaki ölçütler tahtada incelenir (TDB.1.1.2.c).

   TDB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bir açık uçlu soruyu yanıtlayarak ilkeli yaşamın önemine ilişkin çıkarımlarını gerekçelendirmeleri istenir. Öz değerlendirme formuyla tefekkür sürecinde ulaştıkları çıkarımların güçlü ve eksik yönleri değerlendirilir. Performans görevinin dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirileceği hatırlatılır (TDB.1.1.2.c).

   TDB.1.1.2

Sınıf defteri: TDB.1.1.2 İlkeli yaşamanın önemini idrak edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen ilkeli yaşamak konusunu kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada Necmeddin Okyay'ın fotoğrafı gösterilir ve öğrencilerden bu kişi hakkında bildiklerini ya da merak ettiklerini bir cümleyle söylemeleri istenir. Dersin amacının Necmeddin Okyay'ın örnekliğiyle ilgili merak edilenleri belirlemek ve bunlara ilişkin soru sormak olduğu belirtilir (TDB.1.1.3.a, TDB.1.1.3.b).

   TDB.1.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, Necmeddin Okyay'ın hayatından merak uyandırıcı bilgiler sunarak öğrencilerin dikkatini çeker (E1.1). Öğrencilerden bu bilgilerden hareketle kendilerini en çok şaşırtan ya da düşündüren noktaları defterlerine yazmaları istenir. Yazılanlar sınıfta paylaşılır ve eşrefimahlukat, halife, marifet, sorumluluk kavramlarıyla ilişkisi sorgulanır (TDB.1.1.3.a).

   TDB.1.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve keşfetme aşamasında yazdıkları merak konularını grup içinde birleştirir. Gruplardan en çok merak edilen üç konuyu seçmeleri (E1.6) ve gerekçesini kısaca yazmaları istenir (TDB.1.1.3.a).

   TDB.1.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan seçtikleri her konu için Necmeddin Okyay'ın örnekliğini sorgulayan açık uçlu birer soru yazmaları istenir (E3.8). Sorular etkileşimli tahtada okunur, sınıfça en açıklayıcı olanlar belirlenir ve sonraki haftada incelenmek üzere kayda alınır (TDB.1.1.3.b).

   TDB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, belirlenen merak konularını ve sorulan soruları tahtada toparlar. Öğrencilerden Öğrenme Günlüğü'ne bugün merak ettikleri en önemli konuyu ve bu konuyla ilgili sorularını yazmaları istenir. Ardından Öz Değerlendirme Formu ile soru sorma becerileri değerlendirilir (TDB.1.1.3.a, TDB.1.1.3.b).

   TDB.1.1.3

Sınıf defteri: TDB.1.1.3 Necmeddin Okyay’ın örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Necmeddin Okyay'ın bir fotoğrafını ve kısa bir sözünü gösterir. Öğrencilerden geçen hafta belirledikleri merak konularını hatırlamaları istenir (E1.1). Bu derste merak edilenlerle ilgili soru sorulacağı ve ders kitabından yanıtların inceleneceği belirtilir. Öğrenme çıktısı olarak Necmeddin Okyay'ın örnekliğini müşahede etmek duyurulur (TDB.1.1.3).

   TDB.1.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler, Necmeddin Okyay'ın örnekliğiyle ilgili merak ettikleri konularda sorular yazar ve seçilen sorular tahtada toplanır (TDB.1.1.3.b; E3.8). Ardından ders kitabındaki metinler incelenerek her sorunun yanıtı aranır (TDB.1.1.3.c; OB1). İncelemeler sonucunda bulunan bilgiler liste hâlinde yazılır (E3.7).

   TDB.1.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Bil-iste-öğren tekniği kullanılır. Öğrenciler Necmeddin Okyay hakkında bildiklerini ve öğrenmek istediklerini tabloya yazar, ders kitabını inceleyerek öğrendiklerini ekler (TDB.1.1.3.c). Necmeddin Okyay'ın hayatı, örnek olacak tutum ve davranışlar merkeze alınarak özetlenir (SDB1.2).

   TDB.1.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Necmeddin Okyay'ın bazı eserleri etkileşimli tahtada sunulur. Öğrenciler bu eserleri inceler ve eserlerle ilgili görüşlerini mütevazı bir dille ifade eder (TDB.1.1.3.c; D7.1, OB9). Öğretmen görüşleri alırken güzellik ve estetik üzerine kısa bir sohbet yürütür (SDB2.1).

   TDB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bil-iste-öğren tablosunun öğrendim bölümünü tamamlamaları ve öğrenme günlüğüne Necmeddin Okyay'ın örnek tutumlarını yazmaları istenir. Birkaç öğrenci günlüğünden bir cümleyi sınıfla paylaşır. Öğretmen kısa cevaplı ve doğru-yanlış sorularıyla incelenen bilgileri yoklar. Öz değerlendirme formuyla öğrenciler kendi sorularının yanıtlanma düzeyini değerlendirir.

   TDB.1.1.3

Sınıf defteri: TDB.1.1.3 Necmeddin Okyay’ın örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Necmeddin Okyay’ın örnekliği hakkında önceki haftalarda belirlenen merak edilenlerin ve sorulan soruların yer aldığı listeyi etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden listeden en çok ilgilerini çeken soruyu seçmeleri (E1.6) istenir. Bu hafta seçilen soruların ders kitabı ve diğer kaynaklarla incelenip elde edilen bilgilerden çıkarım yapılacağı belirtilir.

   TDB.1.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba Necmeddin Okyay’ın hayatı ve örnekliğiyle ilgili ders kitabı bölümleri ile eşleştirme kartları verilir. Gruplardan seçtikleri sorulara yanıt aramak için kaynakları dikkatle okumaları ve ulaştıkları bilgileri kartlara yazmaları istenir (OB1, E1.1). Öğretmen grupları dolaşarak yönlendirici sorular sorar (TDB.1.1.3.c).

   TDB.1.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, elde ettikleri bilgileri eşrefimahlukat, halife, marifet ve sorumluluk kavramlarıyla ilişkilendirmeleri istenir. Eşleştirme kartlarıyla kurulan senaryolar üzerinden Necmeddin Okyay’ın davranışlarının hangi kavramı yansıttığı tartışılır (SDB2.1). Her grup, incelemelerinden hareketle bir çıkarım cümlesi yazar (TDB.1.1.3.ç).

   TDB.1.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bireysel olarak Necmeddin Okyay’ın örnekliğinden kendi hayatlarına dair bir çıkarım yaparak öğrenme günlüklerine yazmaları istenir (KB2.15, SDB1.1). Öğretmen süreci gözlemler, günlüklerden seçtiği örneklere sözlü dönüt verir. Gönüllü öğrenciler çıkarımlarını sınıfla paylaşır (TDB.1.1.3.ç).

   TDB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Necmeddin Okyay’ın örnekliğine dair yaptıkları çıkarımı, kısa cevaplı sorular ve açık uçlu bir soru ile yazılı olarak ifade etmeleri istenir. Öğrenme günlükleri toplanır; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile çıkarım yapma becerilerini değerlendirir. Öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile süreci değerlendirir ve genel dönüt verir (TDB.1.1.3.ç).

   TDB.1.1.3

Sınıf defteri: TDB.1.1.3 Necmeddin Okyay’ın örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir aile fotoğrafı ya da aile içi bir durum gösterir. Öğrencilerden bu görselde ailenin hangi unsurlarının öne çıktığını söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacının, aile kurumunun bileşenlerini inceleyip aralarındaki ilişkilerden uyumlu bir yapı ortaya koymak olduğu açıklanır (TDB.1.2.1.a).

   TDB.1.2.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ilgili bölümü inceleyerek aile kurumunun bileşenlerini (eşler, çocuklar, akrabalar, karşılıklı hak ve sorumluluklar) listeler (OB1). Gruplar bu bileşenler arasındaki mantıksal ilişkileri çözümleyerek yapılandırılmış grid ya da balık kılçığı üzerinde gösterir (KB2.4). Konuyla ilgili unsurlar dikkatle değerlendirilerek mantıklı, tutarlı ve doğru sonuçlara ulaşılır (E3.7) (TDB.1.2.1.a).

   TDB.1.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen evlilik ve nikâh kavramlarını ele alır; İslam’ın nikâhsız birlikteliği yasakladığını vurgular. İffet, mahremiyet, sadakat, sılayırahim, şefkat ve vefa kavramları açıklanır; öğrencilerden her kavramı ailedeki bir uygulamayla eşleştirmeleri istenir (SDB2.1). Aile fertlerinin karşılıklı hak ve sorumlulukları tartışılır (D2, D16) (TDB.1.2.1.a).

   TDB.1.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, İslam’ın aile kurumuna yüklediği anlam çerçevesinde aile yapısının saygı, sevgi, merhamet, fedakârlık, sorumluluk ve güven gibi ahlaki ilkelerle desteklendiğini belirtir. Öğrenciler, tespit ettikleri ilişkilerden ve kavramlardan yararlanarak aile kurumunun yapısını gösteren bir kavram haritası hazırlar (KB2.13). Haritalar etkileşimli tahtada paylaşılır ve ilişkiler tutarlılık açısından gözden geçirilir (TDB.1.2.1.b).

   TDB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları kavram haritasını kullanarak 'Aile kurumunun yapısı hangi bileşenler ve ilkeler üzerine kuruludur?' sorusuna yazılı yanıt vermeleri istenir (Açık Uçlu Sorular). Ardından Öz Değerlendirme Formu doldurulur ve öğrenciler, bileşenler arasındaki ilişkileri uyumlu bir bütün olarak ortaya koyup koymadıklarını gözden geçirir (TDB.1.2.1.b).

   TDB.1.2.1

Sınıf defteri: TDB.1.2.1 Aile kurumunun önemini yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtaya 'Aile, toplumun kökü gibidir' benzetmesini yazar ve öğrencilerden benzetmeyi yorumlamalarını ister. Önceki haftalarda incelenen aile kurumunun bileşenleri ve aralarındaki ilişkiler hatırlatılır. Bu derste tespit edilen ilişkilerden hareketle aile kurumunun yapısı hakkında uyumlu bir bütün ortaya konacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ülkenin geleceği için aile ve nüfusun korunması konusunda yapılabilecek çalışmaları listelemeleri istenir (D2.1). Analoji tekniğiyle ailenin bir binanın temeline benzetilmesi istenir ve listedeki çalışmalar bu benzetmeye göre ilişkilendirilir. Çalışmalar iffet, şefkat, sadakat, vefa gibi anahtar kavramlarla eşleştirilerek aile kurumunun yapısı içine yerleştirilir (KB2.13) (TDB.1.2.1.b).

   TDB.1.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden aile yapısında zamanla ortaya çıkabilecek sorunları ve bu sorunların çözüm yollarını gruplar hâlinde ele almaları istenir. Sorunlar ve çözümler sılayırahim, mahremiyet, sadakat gibi kavramlarla ilişkilendirilerek aile kurumunun bütünü içindeki yeri tartışılır (E3.7) (TDB.1.2.1.b).

   TDB.1.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen boşanmayı ve boşanmanın bireysel ile toplumsal etkilerini açıklar. Öğrencilerden bu etkileri ve önceki bulguları kavram haritası şablonunda birleştirerek aile kurumunun yapısını gösteren uyumlu bir bütün oluşturmaları istenir (KB2.13). Gruplar haritalarını sunar ve haritalar birbirleriyle karşılaştırılır (TDB.1.2.1.b).

   TDB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan kavram haritalarını son hâline getirmeleri istenir; haritalar Performans Görevi olarak toplanır. Öğrencilerden 'Aile kurumunun yapısı toplumun düzenini nasıl etkiler?' açık uçlu sorusunu yazılı yanıtlamaları ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları beklenir. Öğretmen aile kurumunun yapısına dair ortaya çıkan bütünü özetleyerek dersi toparlar.

   TDB.1.2.1

Sınıf defteri: TDB.1.2.1 Aile kurumunun önemini yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada huzurlu bir mahalleyi gösteren bir görsel sunar ve öğrencilerden bu görselde huzuru sağlayan unsurları tahmin etmelerini ister (E1.1). Önceki haftada ailenin toplumun temeli olduğunun çalışıldığı hatırlatılır (D2). Dersin amacının, huzurlu topluma ilişkin parçaları belirlemek olduğu açıklanır (TDB.1.2.2.a). Dünya Engelliler Günü'ne değinilerek her bireyin toplumda eşit yeri olduğu vurgulanır (D1).

   TDB.1.2.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, İslam'ın barışa, uzlaşmaya ve kardeşliğe verdiği önemi ayet ve hadisler ışığında açıklar. Öğrenciler, ders kitabındaki ayet ve hadisleri okuyarak huzurlu toplumun hangi değerlere dayandığını belirler (OB1). İffet, mahremiyet, sadakat, sılayırahim, şefkat ve vefa kavramlarından hangilerinin huzurlu topluma ilişkin birer parça olduğu tartışılır (TDB.1.2.2.a).

   TDB.1.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Hz. Muhammed'in (sav) toplumsal barışa yönelik uygulamalarından Medine Vesikası, ensar muhacir kardeşliği ve komşuluk ilişkilerine verdiği önemi örnek olarak sunar. Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde bu örnekleri analiz ederek toplumsal huzurun hangi temeller üzerine kurulduğuyla ilgili sorular sorar (E3.8, SDB2.1, KB2.4).

   TDB.1.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, örneklerden yola çıkarak bu temellerin hangi unsurlara dayandığını belirler ve huzurlu topluma ilişkin parçaları yapılandırılmış gride yazar (TDB.1.2.2.a, KB2.13). Doğruyu buldurma yöntemiyle öğretmen, yanlış eşleşmeleri sorularla düzelttirir. Huzurlu bir toplumun inşasında bireyin rolü üzerinde durularak her öğrenciden sorumluluk gerektiren bir davranış örneği vermesi istenir (D16).

   TDB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden huzurlu topluma ilişkin belirledikleri parçaları yapılandırılmış gride bireysel olarak yerleştirmeleri istenir. Ardından kısa cevaplı sorularla her parçanın huzura katkısı yoklanır. Öğretmen, belirlenen parçaları özetler ve öğrencilerden öz değerlendirme formunda hangi parçaları ayırt edebildiklerini işaretlemelerini ister.

   TDB.1.2.2

Sınıf defteri: TDB.1.2.2 Huzurlu toplumun özelliklerini çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, 'Güvenin olmadığı bir toplumda insanlar kendilerini nasıl hisseder?' sorusunu yöneltir ve kısa yanıtlar alır. İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası ile ilişki kurularak hak ve adalet gözetmenin huzurla bağı üzerinde durulur (D1). Dersin amacı, huzurlu toplumun parçalarını ve bu parçalar arasındaki ilişkileri belirlemek olarak paylaşılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, bireylerin birbirine duyduğu güvenin sosyal dayanışma ve toplumsal istikrar üzerindeki etkisine dikkat çeker. Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak huzurlu toplumun dayandığı ilkeleri (emniyet ve güven, barış ve uzlaşma, adalet ve hak gözetme, görgü kuralları, kardeşlik ve dayanışma) etkileşimli tahtadaki listeye yazmaları istenir. Her ilke için günlük hayattan birer örnek verilir (TDB.1.2.2.a).

   TDB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Toplumsal huzuru tehdit eden unsurlar (şiddet, terör, ötekileştirme, yalan, iftira, gıybet, mahremiyetin ihlali, zararlı alışkanlıklar, dijital bağımlılık) etkileşimli tahtada sıralanır. Öğrencilerden her unsuru zedelediği ilkeyle eşleştirmeleri istenir. İnsanın bedeninin Yüce Allah tarafından kendisine emanet edildiği vurgulanarak zararlı alışkanlıklar ve dijital bağımlılık üzerinde durulur (TDB.1.2.2.a).

   TDB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde her tehdit unsurunun bireysel ve toplumsal düzeyde oluşturduğu olumsuz etkiler analiz edilir ve ilkelerle ilişkisi ok ve kısa notlarla bir şemada gösterilir (E3.6). Her grup, seçtiği sorunun çözümüne yönelik iki öneri geliştirir (D16.2). Şemalar ve öneriler sınıfa sunulur (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bireysel olarak huzurlu toplumun ilkelerini, tehdit unsurlarını ve bunların birbiriyle ilişkisini gösteren bir kavram haritası hazırlamaları istenir. Haritalar eşli olarak değiştirilip ilişkilerin doğruluğu kontrol edilir. Öğretmen birkaç haritayı etkileşimli tahtada inceleyerek parçalar arasındaki ilişkileri özetler (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2

Sınıf defteri: TDB.1.2.2 Huzurlu toplumun özelliklerini çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada huzurlu bir toplumu yansıtan fotoğraflar gösterir ve “Bu görüntülerde hangi değerler birbirini destekliyor?” sorusunu yöneltir (E3.7). Öğrencilerin yanıtları tahtaya yazılır. Dersin amacının huzurlu toplumu oluşturan parçalar arasındaki ilişkileri belirlemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Sınıf gruplara ayrılır ve her gruba iffet, mahremiyet, sadakat, sılayırahim, şefkat ve vefa kavram kartlarından ikisi verilir. Gruplar ders kitabındaki metinlerden yararlanarak iki kavramın birbirini nasıl etkilediğini belirler ve bir örnekle açıklar (KB2.4). Her grup bulgusunu sınıfa sunar (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan poster kâğıdına balık kılçığı çizmeleri istenir. Baş kısma “huzurlu toplum” yazılır; kılçıklara toplumun parçaları, aralarındaki ilişkiler ve bu ilişkilerin huzura etkisi eklenir (KB2.13) (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan balık kılçığındaki ilişkilerden yararlanarak açıklamalı bir toplum modeli oluşturmaları ve modeli poster ya da bilgi görseliyle tanıtmaları istenir (D16). Modelde en az üç parça ile bunlar arasındaki ilişkiler gösterilir (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar ürünlerini kısaca tanıtır; ürünler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Öğretmen “Huzurlu toplumun parçaları arasındaki ilişkiyi bir örnekle açıklayınız.” açık uçlu sorusunu sorar ve yanıtlar sınıfça tartışılır (TDB.1.2.2.b).

   TDB.1.2.2

Sınıf defteri: TDB.1.2.2 Huzurlu toplumun özelliklerini çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Aliya İzzetbegoviç'in fotoğrafını gösterir ve öğrencilerden bu kişi hakkında bildiklerini ya da duyduklarını tek cümleyle paylaşmalarını ister. Birlikte yaşamanın ilkeleri ünitesinde örnek şahsiyetlerin ele alındığı belirtilir. Bu haftanın amacının, Aliya İzzetbegoviç'in örnekliğiyle ilgili merak edilen konuların belirlenmesi olduğu söylenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, Aliya İzzetbegoviç'in hapis yılları, Bosna'nın bağımsızlık süreci ve kaleme aldığı eserlerle ilgili merak uyandırıcı bilgileri etkileşimli tahta ve dijital içerik üzerinden sunar (E1.1). Öğrencilerden bu bilgiler arasında dikkatlerini çeken ve daha fazla öğrenmek istedikleri noktaları not etmeleri istenir. Notlar eşlerle paylaşılarak merak edilen konular belirlenmeye başlanır (TDB.1.2.3.a).

   TDB.1.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak ders kitabındaki metni ve sunulan bilgileri gözden geçirmeleri, Aliya İzzetbegoviç'in örnekliğiyle ilgili merak ettikleri en az üç konuyu listelemeleri ve her birini iffet, mahremiyet, sadakat, sılayırahim, şefkat ya da vefa kavramlarından biriyle ilişkilendirmeleri istenir (E3.8) (TDB.1.2.3.a).

   TDB.1.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel listeler birleştirilir; benzer konular ortak başlıklar altında toplanarak çözümlenir (KB2.4). Her grup en çok merak edilen iki başlığı belirler ve gerekçesini kısaca özetler (KB2.3) (TDB.1.2.3.a). Gruplar arasında iletişim kurularak sınıfın ortak merak listesi etkileşimli tahtada oluşturulur (SDB2.1).

   TDB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Yapılandırılmış Grid üzerinde Aliya İzzetbegoviç'in örnekliğiyle ilgili merak ettikleri konuları, bu konuların ilişkili olduğu kavramı ve merak edilme nedenini yazmaları istenir (TDB.1.2.3.a). Öğretmen gridleri Kısa Cevaplı Sorular eşliğinde inceler. Belirlenen konuların sonraki çalışmaların temelini oluşturduğu belirtilir.

   TDB.1.2.3

Sınıf defteri: TDB.1.2.3 Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Aliya İzzetbegoviç’in fotoğrafını ve kısa bir hayat çizgisini gösterir. Öğrencilerden önceki derste merak ettiklerini belirledikleri konuları hatırlamaları ve bunlardan birini sınıfla paylaşmaları istenir. Yılbaşı dolayısıyla yeni yıla girerken örnek şahsiyetlerden neler öğrenilebileceği kısaca sorulur. Dersin amacının merak edilenleri soruya dönüştürmek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikişerli eşleşir; ders kitabındaki metin ve etkileşimli tahtadaki görsellerden hareketle Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğine dair merak ettiklerini soru cümlesine dönüştürür (E1.1, E3.8). Öğretmen, soruların açık ve tek bir konuya odaklı olmasını, iffet, sadakat, şefkat, vefa gibi kavramlarla ilişkilendirilmesini yönlendirir. Eşler sorularını sınıfa yöneltir ve sorular tahtada ortak bir listede toplanır (SDB2.1; TDB.1.2.3.b).

   TDB.1.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Senaryo tamamlama tekniği kullanılır; öğretmen Aliya İzzetbegoviç’in liderlik anlayışını, savaş dönemi tutumunu ve ahlaki duruşunu konu alan yarım bir senaryo sunar. Gruplar senaryoyu tamamlarken Aliya İzzetbegoviç’e yöneltecekleri soruları belirleyip yazar (KB2.13). Her grup sorularını konularına göre ayırarak sınıfa sunar (KB2.4; TDB.1.2.3.b).

   TDB.1.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Senaryo tamamlama tekniğiyle Aliya İzzetbegoviç’in adalet konusundaki mücadelesi ele alınır; öğrenciler bu mücadeleye ilişkin sorular sorar. Sorulara verilen yanıtlardan hareketle meşru yollardan hakkını aramanın önemi ifade edilir ve bir cümleyle özetlenir (D1.1, KB2.3; TDB.1.2.3.b).

   TDB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğiyle ilgili en çok merak ettikleri konuya dair bir soru yazmaları istenir. Sorular, açık uçlu soru niteliği taşıyıp taşımadığı bakımından öz değerlendirme formuyla gözden geçirilir. Yazılan sorular öğretmene teslim edilir ve birkaç soru sınıfta sesli okunur (TDB.1.2.3.b).

   TDB.1.2.3

Sınıf defteri: TDB.1.2.3 Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Veremle Savaş Eğitimi Haftası nedeniyle sağlıklı bir toplum için bireysel sorumluluğa kısa bir değinme yapar (D16). Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç hakkında önceki derslerde belirledikleri ve sordukları soruları hatırlamaları istenir. Öğretmen, bu derste merak edilen noktaların ders kitabı ve güvenilir kaynaklar üzerinden inceleneceğini duyurur (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Konuşma halkası tekniği uygulanır; öğrenciler iç ve dış halka olarak karşılıklı oturur. Öğrencilerden önceki derslerde belirledikleri sorulardan birini seçip ders kitabını ve etkileşimli tahtadaki kaynakları inceleyerek yanıt aramaları, bulduklarını eşlerine aktarmaları istenir (TDB.1.2.3.c). Belirli aralıklarla dış halka yer değiştirir (SDB2.1, OB1).

   TDB.1.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğiyle ilgili merak ettikleri konuları sistemli biçimde incelemeleri, bulgularını yapılandırılmış grid ya da kavram haritasında düzenlemeleri istenir (TDB.1.2.3.c). Gruplar vefa, sadakat ve şefkat kavramlarının örnek durumlarla ilişkisini çözümler (KB2.4, E3.6).

   TDB.1.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç’in erdemli kişiliğini ve toplumsal sorumluluk anlayışını, incelemelerine dayanarak kendi cümleleriyle aktarmaları istenir (KB2.3). Birkaç öğrenci özetini sınıfla paylaşır; diğer öğrenciler dinleyerek eksik gördükleri noktaları sorar (SDB2.3).

   TDB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğiyle ilgili merak ettikleri konuları incelemeleri sonucunda neleri öğrendiklerini kısa cevaplı sorularla ve açık uçlu sorularla yanıtlamaları istenir (TDB.1.2.3.c). Kavram haritaları ve bilgi görselleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur; sonraki derste incelemelerinden çıkarım yapılacağı duyurulur.

   TDB.1.2.3

Sınıf defteri: TDB.1.2.3 Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Aliya İzzetbegoviç'in fotoğrafını ve önceki haftalarda belirlenen merak sorularını gösterir. Öğrencilerden bu sorulara ilişkin incelemelerde ulaşılan bilgilerden birini söylemeleri istenir (E1.1). Bu derste incelemelerden hareketle çıkarım yapılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüklerindeki notlarını gözden geçirerek Aliya İzzetbegoviç'e ilişkin incelemelerinden elde ettikleri bilgileri üç cümlede özetlemeleri istenir (KB2.3). Oyun/eşleştirme kartlarındaki iffet, mahremiyet, sadakat, sılayırahim, şefkat ve vefa kavramları bu bilgilerle eşleştirilir. Eşleştirmelerden hareketle her öğrenciden bir çıkarım cümlesi taslağı yazması istenir (TDB.1.2.3.ç).

   TDB.1.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçtikleri bir kavram üzerinden Aliya İzzetbegoviç'in örnekliğine ilişkin çıkarımlarını gerekçeleriyle birlikte bireysel olarak kısa cevaplı biçimde yazmaları istenir (E3.6). Öğretmen sınıfta dolaşarak çalışmaları gözlemler ve dönüt verir (TDB.1.2.3.ç).

   TDB.1.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel çıkarımlar karşılaştırılıp çözümlenir (KB2.4). Ortak çıkarımlar bir kavram haritasında ya da bilgi görselinde (infografik) birleştirilir (KB2.13). Grup içinde iletişim kurallarına uyulur ve her grubun çalışmasını sınıfa sunması istenir (SDB2.1; TDB.1.2.3.ç).

   TDB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların kavram haritaları ve bilgi görselleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden Aliya İzzetbegoviç'in örnekliğinden hangi çıkarımlara ulaştıklarını açık uçlu soruyla yazılı olarak ifade etmeleri ve öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir (TDB.1.2.3.ç).

   TDB.1.2.3

Sınıf defteri: TDB.1.2.3 Aliya İzzetbegoviç’in örnekliğini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen “Toplumda herkesin hakkı nasıl korunur?” sorusunu yönelterek öğrencilerin merakını uyandırır (E1.1). Yanıtlar etkileşimli tahtaya yazılır; adalet (D1) ve hukuk kavramlarının günlük hayattaki yeri konuşulur. Bu hafta İslam hukukunun konu ve kavramlarının çözümlenip sınıflandırılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Hak ve hukuk kavramına, hukukun toplumsal düzendeki önemine ve hukuk ile ahlak ilişkisine kısaca değinilir; felsefe disiplininin hukukun gereği ve önemi konusundan yararlanılır. Öğrencilerden bu kavramları ders kitabından inceleyerek parçalarına ayırmaları ve aralarındaki ilişkiyi sorgulamaları istenir (E3.8). İslam hukuku kavramı açıklanır ve öğrenciler kavramın ögelerini çözümler (TDB.1.3.1.a).

   TDB.1.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   İslam hukukunun amaçları ve temel özellikleri ele alınır. Fıkıh ve fıkıh usulü kavramları açıklanarak incelenir, İslam hukukunun fıkıh ilmiyle bağlantısı kurulur; bazı fıkıh âlimlerinin eserleri ve Mecelle kısaca tanıtılır. Öğrenciler bu kavramları ders kitabından çözümleyerek kavram haritasının ilgili dallarına yerleştirir (OB1, TDB.1.3.1.a).

   TDB.1.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   İslam hukukunun kaynakları konusunda edilleişeriye kavramı ele alınır; Kur’an-ı Kerim, sünnet, icma ve kıyas hakkında bilgiler verilir. Haram ve helal hükmü koyma yetkisinin Allah’a (cc) ve Resulüne ait olduğu vurgulanır. Öğrenciler ikili çalışarak kavram kartlarını ortak özelliklerine göre sınıflandırır ve gerekçelerini birbirine açıklar (SDB2.1, TDB.1.3.1.b).

   TDB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, İslam hukukunun kavramlarını ve kaynaklarını sınıflandırdıkları kavram haritasını tamamlar; öğretmen haritayı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden yaptıkları bir gruplamanın gerekçesini açık uçlu soruyla açıklamaları (TDB.1.3.1.b) ve Öz Değerlendirme Formunda hangi kavramları ayırt edebildiklerini işaretlemeleri istenir (SDB1.3).

   TDB.1.3.1

Sınıf defteri: TDB.1.3.1 İslam hukukunun mahiyetini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste yapılan çözümlemeden hareketle etkileşimli tahtada fıkıh, fıkıh usulü, icma, kıyas, hak ve adalet kavramlarını gösterir. Öğrencilere 'Bu kavramlar hukukun hangi alanına aittir?' sorusu yöneltilir ve ön bilgileri alınır (E1.1). Bu haftanın amacının kavramları sınıflandırmak ve kendi cümleleriyle aktarmak olduğu paylaşılır.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplara fıkıh, fıkıh usulü, edilleişeriye, icma, kıyas, hak, hukuk ve adalet kavramlarının yer aldığı bilgi kartları dağıtılır. Gruplar kartları kendi belirledikleri ölçütlere göre sınıflandırır ve ölçütlerini gerekçelendirir (E3.7). Sınıflandırmalar kavram haritası şablonunda gösterilerek diğer gruplarla karşılaştırılır (TDB.1.3.1.b).

   TDB.1.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Yapılan sınıflandırmadan hareketle öğrencilerden seçtikleri iki kavramı kendi cümleleriyle yazmaları istenir. İkili gruplarda cümleler okunur, karşılıklı geri bildirim verilir ve gerekirse anlatım düzeltilir (SDB2.1). Öğretmen, cümlelerin kavramın anlamını yansıtıp yansıtmadığını ders kitabıyla denetler (TDB.1.3.1.c).

   TDB.1.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Sınıfla konuşma halkası oluşturulur. İslam hukukuyla ilgili sunulan bilgiler doğrultusunda hak ve özgürlüklerini bilmenin ve korumanın bireysel ve toplumsal önemi hakkında her öğrenci düşüncesini söyler; diğerleri sırası gelene kadar dinler (D1.1). Düşünceler kavramlarla ilişkilendirilerek aktarılır (TDB.1.3.1.c).

   TDB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kavram haritası şablonunu sınıflandırdıkları kavramlarla doldurmaları ve 'İslam hukuku neden adaletin teminatıdır?' açık uçlu sorusunu yazılı yanıtlamaları istenir. Yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formuyla sınıflandırma ve ifade etme süreçlerini gözden geçirir (SDB1.3).

   TDB.1.3.1

Sınıf defteri: TDB.1.3.1 İslam hukukunun mahiyetini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen İslam hukukunun mahiyetini hatırlatan bir soru sorar. Öğrencilerden hukukun toplumda adaleti nasıl sağladığına dair görüş bildirmeleri istenir (E1.1). Ardından dersin İslam hukukunun temel ilkelerini incelemeye yönelik olduğu duyurulur (D1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada İslam hukukunun temel ilkelerini (tekliflerde kolaylık, helallerde genişlik, adaletin gözetilmesi, suçun şahsiliği, suç ve ceza dengesi, kamu yararının gözetilmesi) kısaca açıklar. İlkeler bağlamında teklif, mükellef, adalet ve had kavramları ele alınır. Öğrencilerden ders kitabından her ilkenin açıklamasını bulup bir cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3, TDB.1.3.2.a).

   TDB.1.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara birer ilke verilir. Öğrencilerden öğretmen rehberliğinde ilkeyle ilgili ayet ve hadisleri ders kitabından bulup ilkeyle ilişkisini incelemeleri istenir (E3.2, OB1). Gruplar ilkeyi, dayanağını ve ilgili kavramla (teklif, mükellef, adalet, had) bağını bir tabloya yazar. Tablolar sınıfla paylaşılır (TDB.1.3.2.a).

   TDB.1.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, Mecelle’nin külli kaidelerinden örnekler verir. Öğrencilerden bu kaideleri incelenen ilkelerle eşleştirmeleri ve eşleştirmelerinin gerekçesini sorgulayarak açıklamaları istenir (E3.8). Eşleştirmeler etkileşimli tahtada birlikte kontrol edilir (TDB.1.3.2.a).

   TDB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden derste incelenen ilkeleri ve ilgili ayet ya da hadisleri kavram haritasında özetlemeleri istenir (KB2.3). Ardından “İslam hukukunun ilkelerinden biri nedir, hangi ayet ya da hadise dayanır?” gibi açık uçlu sorular yöneltilir. Kavram haritaları ve yanıtlar öğrenme kanıtı olarak toplanır (TDB.1.3.2.a).

   TDB.1.3.2

Sınıf defteri: TDB.1.3.2 İslam hukukunun temel ilkelerini yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya 'Bir kişi başkasının hakkını ihlal ettiğinde toplumda hangi güven duygusu zedelenir?' sorusunu yazar ve öğrencilerden bir dakika düşünmelerini ister (E1.1). Ardından adalet, hak ve hukuk kavramları etkileşimli tahtada eşleştirilir. Öğretmen, bu derste temel ilkelerin bağlamıyla ele alınıp günlük hayatla ilişkilendirileceğini belirtir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabındaki ilkelerle ilişkili kısa bir örnek olay (ör. komşular arasındaki bir hak anlaşmazlığı) sunar. Gruplar olayda işleyen ilkeleri belirler, ilkenin ortaya çıktığı bağlamı kitaptan doğrulayarak onu günlük hayatla ilişkilendirir (TDB.1.3.2.b). Öğretmen 'Bu ilke olayda neden gereklidir?' diye sorar (E3.8). Gruplar bulgularını sınıfla paylaşır (SDB2.1).

   TDB.1.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Oyun kartlarıyla eşleştirme yapılır: ilke kartları ile öğrencilerin yaşına uygun hayat durumu kartları eşleştirilir. Her grup eşleşmesinin gerekçesini kitaptaki bağlama dayandırarak açıklar (TDB.1.3.2.b). Öğretmen, eşleşmelerdeki yorumları sınıfla birlikte değerlendirir (KB2.14).

   TDB.1.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen kamu yararıyla ilgili bir durum sunar (ör. mahalledeki ortak park alanının zarar görmesi). Sınıf, beyin fırtınası tekniğiyle İslam hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde çözüm önerileri üretir ve öneriler tahtada toplanır (D16.2). Gruplar önerilerinden birini hangi ilkeye dayandırdığını gerekçelendirir (TDB.1.3.2.b).

   TDB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler adaleti merkeze alan bir kavram haritası oluşturur; haritada ilkeler, ilkelerin bağlamı ve günlük hayattan birer örnek yer alır (TDB.1.3.2.b). Haritalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak ilkelerin kendi hayatındaki karşılığını yazmaları istenir (SDB1.3).

   TDB.1.3.2

Sınıf defteri: TDB.1.3.2 İslam hukukunun temel ilkelerini yorumlayabilme; değerlendirme