T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilere 'Sözün Ezgisi' teması kapsamındaki şiir türü ve temel kavramlarla ilgili hazırlanan bilgi görseli sunulur. Görsel üzerinden şiir türünün genel özellikleri, ahenk ve ezgi gibi kavramların sözlü kültürdeki yeri üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılarak öğrencilerin ön bilgileri yoklanır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden metne başlanmadan önce başlık ve görseller üzerinden içeriğe dair tahminlerde bulunmaları (TDE2.1.1) ve bu tahminlerini sınıf içinde paylaşmaları istenir (SDB2.1).

   TDE2.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere şiir türüne uygun okuma stratejileri sunulur; vurgu, tonlama ve telaffuz unsurlarını içeren bir yöntem seçerek metnin sesli okunması sağlanır (TDE2.1.2).

   TDE2.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Koşuk metni üzerinde çalışmaya başlanmadan önce döneme yönelik kısa cevaplı sorularla ön bilgiler sorgulanır; bilinmeyen kelimelerin anlamları bağlamdan hareketle tahmin ettirilir (TDE2.2.2).

   TDE2.1TDE2.2
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Metindeki kelimelerin günümüzdeki biçim ve anlam farklılıklarının nedenleri listelenerek (KB3.3, SBAB4) sınıf içi tartışma ortamı oluşturulur; öğrencilerin bu değişimler üzerine çıkarımlarda bulunmaları sağlanır (SDB2.2).

   TDE2.1TDE2.2
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Koşuk metnindeki kelimelerin ezgi ve ahenk unsurlarıyla ilişkisi, sözlü geleneğin özellikleri ve metinde işlenen sevgi, merhamet gibi değerler (D15, D9) üzerine odaklanılarak analiz edilir (OB9).

   TDE2.1TDE2.2
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   İki farklı şiir; içerik, dönem, üslup ve iletiler bakımından karşılaştırma tablosu kullanılarak değerlendirilir (E3.2, KB3.3); ardından bu verilerden hareketle sözlü gelenge dair genellemeler yapılarak Türk dili ve edebiyatının dönüşümü üzerine görüş bildirilir (SDB2.1, SBAB16).

   TDE2.1TDE2.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerin tahlil ettikleri metne uygun görsel seçimlerini gerekçeleriyle açıklamaları istenir (SDB3.3, OB4). Okunan metinlerin zihin haritası veya karşılaştırma tabloları üzerinden sentezlenmesi sağlanır.

   TDE2.1TDE2.2

Sınıf defteri: TDE2.1 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme; TDE2.2 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden 'Sözün Ezgisi' teması kapsamında metinlerin yapı, ahenk ve içerik özelliklerinin nasıl şekillendiği üzerine ön bilgileri paylaşılır. Sözlü kültürün toplumsal hafızadaki yeri ve estetik değeri (D7) üzerinde durulur. Öğretmen, şiir ve türkü gibi türlerin ezgi ile olan ilişkisini vurgulayarak dersin amaçlarını açıklar.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   İstasyon tekniği kullanılarak metnin yapı, ahenk, içerik, dil ve anlatım özelliklerini inceleyen dört istasyon kurulur. Öğrenciler gruplar halinde bu istasyonları gezerek çalışmaları yapar ve sonuçları sözcüler aracılığıyla paylaşır (SDB2.2, SAB1, SAB3). Şiirin yapı özellikleri belirlenir.

   TDE2.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere bir koşma metni verilir; bu metnin dil ve anlatım özellikleri tahlil edilir. Tahlil edilen koşuk ile önceden incelenen şiir, içerik ve yapı özellikleri bakımından T diyagramı kullanılarak karşılaştırılır (SDB1.2, KB2.7).

   TDE2.3
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Ezgi ve ahengin üslup seçimlerine etkisi soru-cevap yöntemiyle tartışılır. Koşuk ve ara metinlerdeki isim/sıfatlar ile isim/sıfat tamlamalarının metnin içeriğine ve anlatımına katkıları üzerinde durulur.

   TDE2.3TDE2.4
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Metinlerin yapı ve dil özelliklerinin dönem ve toplumla ilişkisi üzerine öğrencilerden görüşler alınır. Bu görüşler yazılı olarak sınıf panosuna asılır; söz konusu değerlerin günümüze yansımaları tartışılarak çıkarımlar yapılır (SDB2.3, KB3.3, SBAB4).

   TDE2.3TDE2.4
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Tahlil edilen koşuk metni; müzik, tarih ve sosyoloji gibi disiplinlerle ilişkilendirilerek karşılaştırılır (SDB2.3, D19). Sözlü kültürün millî kimliği koruma gücü vurgulanarak öğrencilerin bu konuda farkındalık kazanmaları sağlanır.

   TDE2.3TDE2.4
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler farklı şiir örnekleri arasından tahlil edilen metne benzer olanı seçer ve gerekçelerini açıklar (SDB3.3). Şiirin söylenme amacı, açık/örtük iletileri ve estetik değeri üzerinden şairle olan ilişkisi değerlendirilir (D7, SAB3).

   TDE2.3TDE2.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden tahlil edilen koşuk metnini kendi beğeni ölçütlerine göre değerlendirmeleri ve sunulan farklı metinler arasından tercihlerini gerekçelendirerek ifade etmeleri istenir (SDB1.2, E3.5, E3.10). Türkü türündeki yapı ve üslup özellikleri ile ninni gibi ara metinlerin tahlili üzerinden sentez yapılır.

   TDE2.3TDE2.4

Sınıf defteri: TDE2.3 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE2.4 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilere şiir dinletisi kavramı ve bir konuşmanın amacına göre (edebî metin oluşturma, ikna etme, bilgilendirme vb.) nasıl yapılandırıldığı üzerine sorular yöneltilir. Konuşmanın türü, süresi ve hedef kitlesi gibi temel unsurlar üzerinde durulur (TDE3.1.1). Etkileşimli tahta üzerinden örnek şiir dinletisi videoları izletilerek görsel mesajlar analiz edilir (SAB2, OB4).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere belirli bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlayıp sunmalarına yönelik performans görevi verilir (SAB4). Öğrencilerden konuşma amaçlarına uygun stratejiler geliştirmeleri ve hedef kitleyi belirlemeleri istenir (TDE3.1.1).

   TDE3.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerin şiir dinletisi için sınıf dışı hazırlık süreçleri planlamaları ve sunum sırasında oluşabilecek engelleri (gürültü, ışık vb.) önceden öngörerek çözüm yolları geliştirmeleri istenir (TDE3.1.2, SDB3.2). Hazırlık aşamasında atılganlık ve sistemlilik vurgulanır (E2.3, E3.7).

   TDE3.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplar halinde bir araya getirilerek dinleti için ortak bir tema belirlemeleri istenir (SDB2.2). Seçilen temanın içeriği ve odak noktası tartışılır (E3.5).

   TDE3.1
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Dinletinin süresi netleştirildikten sonra uygun şiirlerin seçilmesi ve grup üyeleri arasında görev dağılımı yapılması sağlanır (SDB2.2). Süreçte iş birliği ve sorumlu karar verme becerileri vurgulanır (SDB2.2, SDB3.3).

   TDE3.1
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Zenginleştirme kapsamında, seçilen şiirler için dijital hikâye araçları kullanılarak çoklu medya üretimi veya konuyla ilgili bilgi görselleri (infografik) hazırlama seçenekleri sunulur (E3.3, OB2). Öğrencilerden yaratıcı teknikler kullanarak materyal geliştirmeleri istenir.

   TDE3.1
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Destekleme kapsamında, öğrencilerin odaklandıkları şiirlerin yapı unsurlarını (olay, kişi, zaman, mekân) belirleyerek sunum akışlarını somutlaştırmaları sağlanır. Sunum öncesi prova yaparak konuşma stratejilerini netleştirmeleri istenir (E3.2).

   TDE3.1
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilere hazırladıkları şiir dinletisi taslakları üzerinden öz değerlendirme formları doldurtulur. Dinletinin amacına uygunluğu ve seçilen stratejilerin başarısı üzerine kısa cevaplı sorularla tartışma yapılır (SDB1.2). Öğrencilerden, sunum sırasında karşılaştıkları zorlukları nasıl aştıklarını ifade etmeleri istenir.

   TDE3.1

Sınıf defteri: TDE3.1 Belirlenen bir tema çerçevesinde seçtiği şiirlerden oluşan bir şiir…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden şiir dinletisi kavramı ve etkili konuşmanın temel unsurları üzerine ön bilgileri paylaşmaları istenir. Etkileşimli tahtada görsel kaynaklar kullanılarak, bir şiirin ses ve beden diliyle nasıl sunulabileceğine dair amaçlı bir giriş yapılır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ön bilgilerinden hareketle belirli bir tema çerçevesinde şiir dinletisi taslağı oluşturmaları istenir (E3.3, OB1). Dinletinin türüne uygun içerik ve amaç belirlenerek ilk plan taslağı hazırlanır.

   TDE3.2
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Hazırlanan şiir dinletisi planları grup arkadaşlarıyla karşılaştırılır (TDE3.2.3). Dinletinin ana temasıyla ilişkisi ve içerik uygunluğu üzerine tartışmalar yapılarak taslaklar geliştirilir.

   TDE3.2
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden şiir türünün özelliklerine göre kullanılacak dilin türünü (özel, mesleki, kamusal veya eğitim) belirlemeleri istenir (TDE3.2.4). Söz varlığı kullanarak içerik düzenlenir (TDE3.2.5).

   TDE3.2
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Sunulacak şiirlerin ezberlenmesi ve performans sırasında diksiyon, telaffuz ile beden dilinin etkili kullanımı planlanır (TDE3.2.7). İletilerin açık şekilde ifade edilmesi üzerine çalışılır (TDE3.2.6).

   TDE3.2
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Dinleti için kullanılacak görsel ve işitsel ögeler belirlenerek mekân düzenlemesi planlanır (TDE3.2.8). Zenginleştirme kapsamında masal çatışması veya türkü hikâyesi içeren dijital içerikler tasarlanabilir.

   TDE3.2
7. 30 dk
   Etkinlik 4

   Hazırlanan plan taslakları sunulur ve alınan geri bildirimlerle taslaklar son şeklini alır (TDE3.2.9). Süreç boyunca öz değerlendirme formları veya karşılaştırma tabloları kullanılır (SDB1.2).

   TDE3.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları şiir dinletisi planlarını sunarak performans sergilemeleri istenir. Etkinlik sonunda öğrenilenleri içeren birer 'Giriş-Çıkış Kartı' doldurularak ders sonlandırılır.

   TDE3.2

Sınıf defteri: TDE3.2 Seçtiği şiirleri etkili ve güzel bir biçimde sunmak için şiir…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden, etkili bir konuşmanın temel unsurları olan planlama, diksiyon ve beden dili gibi kavramların önemi üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir. Görsel kaynaklar kullanılarak dikkat çekici bir girişin dinleyici üzerindeki etkisi tartışılır (E3.2, D7).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden, önceden hazırladıkları konuşma planlarına uygun olarak, seçtikleri şiirleri özgün bir üslup ve dikkat çekici bir girişle sınıfa sunmaları istenir (TDE3.3.1, E3.3). Sunum sırasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak duygularını ifade etmeleri sağlanır (TDE3.3.2).

   TDE3.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden, sunulan şiirlerin söz varlığı, bağdaşıklık ögeleri ve Türkçenin dil yapısına uygunluğu açısından analiz edilmeleri istenir (TDE3.3.3, TDE3.3.5, TDE3.3.6). Dinleme sırasında dinleyicilerle etkileşim kurma ve mekânı verimli kullanma teknikleri gözlemlenir (TDE3.3.7).

   TDE3.3
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden, hedef kitleye uygun söz varlığı ve üslup kullanarak konuşmalarını zenginleştirmeleri istenir (TDE3.3.3). Konuşma sırasında 'başlatma, sürdürme ve bitirme' ifadelerini etkili şekilde kullanmaları sağlanır (TDE3.3.4).

   TDE3.3TDE3.4
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden, konuşmalarında toplumsal hassasiyetlerden kaçınarak olumlu değerleri vurgulamaları ve beden dilini doğru kullanarak diksiyonlarını geliştirmeleri istenir (TDE3.3.4, TDE3.3.7). Görsel kaynaklar eşliğinde sunum teknikleri çalışılır.

   TDE3.3TDE3.4
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden, gerçekleştirdikleri şiir dinletilerini; içerik, özgünlük ve sunum becerisi gibi kriterlere göre akran değerlendirmesi yöntemiyle analiz etmeleri istenir (TDE3.4.1, SDB2.2). Bu süreçte kendi performanslarını sözlü olarak ifade ederler.

   TDE3.3TDE3.4
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden, değerlendirme sonuçlarına göre kendilerine yeni hedefler belirlemeleri ve konuşmalarını dijital ortamlar için yeniden düzenleyerek özgün bir konuşmacı kimliği oluşturmaları istenir (TDE3.4.2, D11, OB2).

   TDE3.3TDE3.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden, haftalık süreç sonunda hazırlanan 'Öz Değerlendirme Formu' üzerinden kendi performanslarını içerik ve anlatım yönünden değerlendirmeleri istenir (TDE3.4.1). Konuşma sürecinde edindikleri kazanımları içeren birer 'Çıkış Kartı' doldurarak ders sonlandırılır.

   TDE3.3TDE3.4

Sınıf defteri: TDE3.3 Seçilen şiirleri etkili ve güzel bir biçimde sunabilmek için kural…; TDE3.4 Gerçekleştirilen şiir dinletisine yönelik süreci değerlendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden 'Sözün Ezgisi' teması kapsamında sözlü kültürün önemli bir parçası olan masal türü hakkında ön bilgileri paylaşmaları istenir. Masal anlatıcılığının geleneksel yapısı ve toplumsal işlevi üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere farklı masalların isimleri ve görselleri sunulur; görseler üzerinden dinleme amacı ve içeriği üzerine tahminlerde bulunmaları istenir (TDE1.1.1, OB4, SAB2). Seçilen masal için uygun dinleme stratejileri belirlenerek metin dinletilir/izletilir (TDE1.1.1).

   TDE1.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Dinlenen masalın içeriği; konu, ana düşünce, karakter özellikleri ve sunuluş şekli gibi ölçütleri içeren bir kontrol listesi üzerinden analiz edilir (TDE1.2.3, E3.2). Dinleme sırasında alınan notlar doğrultusunda metnin sunduğu açık ve örtük iletiler tespit edilir.

   TDE1.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ikişerli gruplar halinde dinledikleri masaldan elde ettikleri çıkarımları içeren ortak bir form oluşturmaları istenir (SDB2.2). Grupların hazırladığı formlar sınıfta sunularak metnin içeriği üzerine tartışma ortamı sağlanır.

   TDE1.1TDE1.2
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Dinlenen masalın dijital mecralardaki yansımaları üzerinden bilgilerin güvenilirliği sorgulanır (OB2, BTYAB1). Masal anlatıcılığının geçmişten günümüze değişim ve sürekliliği üzerine görüşler paylaşılır (SBAB4, SDB3.3).

   TDE1.1TDE1.2
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilere sunulan bilgilendirici bir metin ile dinledikleri masal metni karşılaştırılır; her iki metnin estetik zevk veya bilgi aktarımı odaklı olup olmadığı sorgulanır (D7, E3.10). Metinlerin tür ve işlev bakımından sınıflandırılması sağlanır.

   TDE1.1TDE1.2
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden masal metninin konu ve yazılış amacı bağlamında yer aldığı tabloyu doldurmaları ve kendi görüşlerini yansıttıkları bir çalışma kâğıdı hazırlamaları istenir. Zenginleştirme kapsamında; seçilen bir çatışma veya türkü hikâyesi üzerine dijital içerik tasarımı önerilir.

   TDE1.1TDE1.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden dinledikleri masal metninin ana duygusunu ve sunuluş biçimini içeren kısa bir özet hazırlamaları istenir (TDE1.2.6). Dinleme sürecinde edinilen kazanımlar üzerine öz değerlendirme yapılır.

   TDE1.1TDE1.2

Sınıf defteri: TDE1.1 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi…; TDE1.2 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden 'Sözün Ezgisi' teması kapsamında masal türünün yapı unsurları, dil ve anlatım özellikleri ile toplumsal bağlamı üzerine ön bilgilerini paylaşmaları istenir. Masalın zengin bir sözlü gelenek ürünü olduğu vurgulanarak dersin amaçları açıklanır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Dinlenen veya izlenen masal metnindeki yapı unsurları (olay, kişi, zaman, mekân) ve dil özellikleri zihin haritası şablonu üzerinde belirlenir. Oluşturulan zihin haritalarından hareketle masalın yapı unsurlarının metnin ortaya çıkışını sağlayan diğer unsurlarla ilişkisi sınıf içi tartışma ile ele alınır (SDB2.2).

   TDE1.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Masallardaki ses ve kelime tekrarlarının metnin içeriğine ve estetik değerine katkısı üzerinde durulur (D7). Öğrencilerden masalın anlatımındaki bu tekniklerin dinleyici üzerindeki etkilerini tartışmaları istenir.

   TDE1.3
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Dinlenen/izlenen metnin içeriği, yapı unsurları ve dil özelliklerinin toplumla ilişkisi üzerine görüş bildirilir. Metindeki tutarsızlıkların ve çatışmaların anlatıya etkisi değerlendirilir (SDB3.2).

   TDE1.3TDE1.4
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Masal metninde öne çıkan değerlerin (D9, D15, D19) toplumsal yaşamdaki önemi tartışılır. Metnin diğer disiplinlerle (Tarih, Psikoloji, Müzik) olan ilişkisi değerlendirilerek genel çıkarımlar yapılır (SDB3.3).

   TDE1.3TDE1.4
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri metni kendi beğeni ölçütlerini içeren bir öz değerlendirme formu ile analiz etmeleri istenir (SDB1.2). Metindeki gerçeklik ile gerçek dünya karşılaştırılır.

   TDE1.3TDE1.4
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden masal metnindeki karakterlerin davranışlarına ve olaylara alternatif çözümler üretmeleri; bu seçenekleri sınıfta sunmaları istenir (SDB3.2). Zenginleştirme kapsamında dijital hikâye veya bilgi görseli tasarlanması önerilir.

   TDE1.3TDE1.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden dinledikleri metnin ana düşüncesinin kendi dünyalarıyla olan ilişkisini ifade etmeleri istenir. Dinleme ve izleme sürecinde edinilen kazanımlar, karşılaştırma tabloları ve açık uçlu sorularla değerlendirilir.

   TDE1.3TDE1.4

Sınıf defteri: TDE1.3 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE1.4 “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlere yönelik dinleme/izleme…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, bilinen bir türkü ya da ninniden birkaç dizeyi etkileşimli tahtada gösterir; öğrencilerden ezginin sözü nasıl taşıdığını söylemeleri istenir. Sözlü kültürde anlatıların olay, kişiler, zaman ve mekân ögeleriyle yaşatıldığı kısaca tartışılır. Bu haftaki çalışmanın, film şeridi hâline getirilecek bir yazının planlanıp yazılmaya başlanmasını ve yazma sürecinin değerlendirilmesini kapsadığı duyurulur.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada gösterilen ezgi ve sözlü kültür görselleri incelenir; öğrencilerden olay, kişiler, zaman ve mekân ögelerini belirleyerek film şeridine dönüştürülecek anlatının konusunu seçmeleri istenir (OB4). Her öğrenci, kare sayısını, karelerin sırasını ve her karede yer alacak ögeleri gösteren bir yazma planı hazırlar (TDE4.3.1.a). Planlar eşlerle karşılaştırılarak eksik ögeler tamamlanır (KB2.7).

   TDE4.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden planlarına uygun biçimde yazmaya başlamaları istenir; ilk karenin metni, okurun dikkatini çeken bir soru, çarpıcı bir söz ya da betimlemeyle başlatılır (TDE4.3.1.a). Öğretmen farklı giriş örneklerini tahtada gösterir ve bunların etkisi sınıfla tartışılır (E3.10). Öğrenciler girişlerini plana uygunluğu açısından yeniden düzenler (E3.7).

   TDE4.3
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden planlarındaki karelerin metinlerini öyküleyici, betimleyici ve açıklayıcı anlatım biçimlerinden yararlanarak yazmaları istenir. Öğretmen, her biçimin filmin hangi anında etkili olacağını örneklerle gösterir. Öğrenciler seçtikleri anlatım biçimini yazılarını desteklemek amacıyla gerekçelendirir (TDE4.3.2.b).

   TDE4.3TDE4.4
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler kendi çizimlerinden yararlanarak film şeridinin karelerini hazırlar (OB4). Her karenin metni, düşünceyi geliştirme yollarından (örnekleme, karşılaştırma, tanımlama gibi) en az biriyle zenginleştirilir (TDE4.3.2.b). Çizim ile metin arasındaki uyum eşlerle gözden geçirilir (SDB2.2).

   TDE4.3TDE4.4
6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden duygu, düşünce ve hayallerini kendilerine özgü bir üslupla ifade eden bir bölüm yazmaları istenir; bunun için ezgi ve türkülerden esinlenen özgün bir söyleyiş denenir (E3.3). Öğretmen dolaşarak bireysel dönüt verir. Gönüllü öğrencilerin bölümleri okunur ve farklı üsluplar karşılaştırılır (TDE4.3.2.b).

   TDE4.3TDE4.4
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden film şeridi taslaklarını Dereceli Puanlama Anahtarındaki akıcılık, görsel ögelerin kullanımı, karakter tasarımı, senaryo ve olay akışı, estetik ile dil ve anlatım ölçütlerine göre Öz Değerlendirme Formunda değerlendirmeleri istenir (TDE4.4.1.a). Yazma sürecindeki davranış, duygu ve düşünceleri forma yazılır; eşlerinin görüşleri de forma eklenir (TDE4.4.1.a). Giriş-Çıkış Kartına bir güçlü yön ve geliştirilecek bir yön yazılır (KB3.3).

   TDE4.3TDE4.4

Sınıf defteri: TDE4.3 Film şeridi hâline getirdiği yazısını düzenlerken kural uygulayabilme; TDE4.4 Film şeridi hâline getirdiği yazısına yönelik yazma sürecini…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Okul temelli planlama kapsamında haftanın çalışma biçimi etkileşimli tahtada açıklanır. Öğrencilerden önceki haftada yürütülen yazma çalışmalarından aklında kalanları kısaca söylemeleri istenir. Haftanın gözden geçirme, uygulama ve değerlendirme aşamalarından oluştuğu belirtilir; yazılı sınav, performans görevi ve öz değerlendirme formunun nasıl kullanılacağı tanıtılır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada önceki haftalarda işlenen konuların listesi gösterilir. Öğrencilerden ders kitabına bakarak kendilerini güçlü ve gelişime açık buldukları konuları işaretlemeleri istenir. İşaretlemeler sınıf düzeyinde tahtada toplanır.

3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Ders kitabındaki yazma çalışması örnekleri incelenir. Öğrencilerden bir yazı örneğinin güçlü ve eksik yönlerini belirlemeleri istenir. Belirlenen ölçütler tahtada ortak bir liste hâlinde yazılır.

4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar hâlinde belirlenen eksik konulara yönelik kısa bir çalışma planı hazırlanır. Planda hangi konunun hangi kaynakla çalışılacağı yazılır. Gruplar planlarını sınıfa kısaca sunar.

5. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden planladıkları konulardan birini seçerek performans görevi kapsamında kısa bir metin yazmaları istenir. Öğretmen sınıfı dolaşarak yönlendirici dönütler verir. Yazılan metinler ölçütler listesine göre gözden geçirilir.

6. 30 dk
   Etkinlik 2

   Yazılı sınav kapsamındaki konulardan ders kitabından seçilen örnek sorular bireysel olarak çözülür. Cevaplar etkileşimli tahtada birlikte kontrol edilir. Yanlış yapılan sorular nedenleriyle tartışılır.

7. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler yazdıkları metinleri ikili gruplarda değiştirir ve ölçüt listesine göre karşılıklı dönüt verir. Alınan dönütler doğrultusunda metinler yeniden düzenlenir. Öğretmen düzeltmelerin örneklerini sınıfla paylaşır.

8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden düzenledikleri metinleri performans görevi olarak teslim etmeleri istenir. Öz Değerlendirme Formu doldurularak haftada güçlü bulunan ve desteğe ihtiyaç duyulan konular belirlenir. Yazılı sınav çalışmasında öne çıkan eksikler öğretmen tarafından özetlenir ve sonraki çalışma önerileri paylaşılır.

Sınıf defteri: Okul Temelli Planlama; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, bu haftanın okul temelli planlama haftası olduğunu ve amacın şimdiye kadar yapılan çalışmaları gözden geçirmek olduğunu açıklar. Öğrencilerden önceki haftalarda en çok ilgilerini çeken metin ya da çalışmayı söylemeleri istenir. Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) anılarak herkesin öğrenmeye eşit katılımının önemine değinilir. Haftanın çalışma biçimi ve değerlendirme araçları (yazılı sınav, performans görevi, öz değerlendirme formu) tanıtılır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ders kitabını gözden geçirerek dönem boyunca okunan metinleri, türlerini ve yazarlarını etkileşimli tahtada ortak bir liste hâlinde yazar. Her öğrenci listeden hatırladığı iki metin için ana fikir ve temayı birer cümleyle belirtir. Cevaplar sınıfça karşılaştırılır.

3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler yapılan okuma, yazma, dinleme ve konuşma çalışmalarından hangilerinde kendilerini güçlü, hangilerinde geliştirmeye açık gördüklerini bir tabloya yazar. Tablolar eşli olarak paylaşılır. Öğretmen sınıfın ortak ihtiyaçlarını belirler ve haftanın çalışma planını bu ihtiyaçlara göre tahtada düzenler.

4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Ders kitabından seçilen bir metin sessiz okunur. Öğrenciler metnin konusunu, anlatıcısını ve dil özelliklerini içeren bir çalışma kâğıdını bireysel olarak doldurur. Cevaplar sınıfça denetlenir ve eksikler tamamlanır.

5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler okudukları metinden yola çıkarak seçtikleri bir konuda kısa bir yazılı anlatım metni oluşturur. Yazılar eşli olarak değiştirilir ve anlatımın açıklığı, dil bilgisi doğruluğu ile paragraf düzeni bakımından incelenir. Düzeltmeler öğrenciler tarafından yapılır.

6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler dönem çalışmalarından birini konu alan kısa bir sözlü sunum hazırlar ve küçük gruplarda sunar. Dinleyiciler sunumu, konunun açıklığı ve anlatımın akıcılığı yönünden değerlendirir. Öğretmen performans görevi için gözlem notları alır.

7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden haftanın çalışmalarını kapsayan kısa bir yazılı sınav sorusu grubu yanıtlamaları istenir. Ardından her öğrenci öz değerlendirme formunu doldurarak güçlü yönlerini ve geliştirmesi gereken alanları belirtir. Performans görevleri toplanır; öğretmen genel geri bildirim verir ve bir sonraki dönem çalışmalarının planı için sınıfın görüşleri alınır.

Sınıf defteri: Okul Temelli Planlama; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, bir şiirden iki dizeyi ritme dikkat çekerek okur ve kelimelerin ritminin metne nasıl yansıdığını sorar. Önceki haftalarda metindeki bilgilerle ön bilgiler arasında bağlantı kurulduğu hatırlatılır. Bu hafta okuma amacı belirleme, söz varlığının anlamını bağlamdan bulma ve metinden çıkarım yapma çalışmalarının yapılacağı açıklanır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, ders kitabındaki gazelin yalnızca başlığını ve görsel unsurlarını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden okuma amacını belirlemeleri ve başlık ile görsellerden hareketle gazelin içeriğine, türüne ve yazılış amacına yönelik tahminlerini yazmaları istenir (SAB2). Ahenk kavramıyla ilişkili unsurlara dair ön bilgiler kavram haritası şablonunda toplanır (E1.1). Gerekirse öğretmen gazeli sesli okuyarak okuma biçimine örnek olur (E3.2) (TDE2.1.a).

   TDE2.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gazeli sessizce okuyarak anlamını bilmedikleri kelime ve kelime gruplarının altını çizer. Çiftler hâlinde bu söz varlığının anlamı cümle bağlamından hareketle tahmin edilir ve çalışma kâğıdına yazılır. Tahminler sınıfta paylaşılır ve sözlükle doğrulanır (TDE2.2.b).

   TDE2.2
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gazelden seçilen kelime ve kelime gruplarının bağlamdan belirlenen anlamları gazelin içeriğiyle ilişkilendirilir. Öğrencilerden kelimelerin anlamsal boyutunu, toplumsal hayattaki değişim ve dönüşümün dille bağlantısını düşünerek yorumlamaları istenir (E1.5, KB3.3, SBAB3, SBAB4). Öğretmen, kelimelerin ait olduğu dönemin dil anlayışına dikkat çeker (TDE2.2.b).

   TDE2.2
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara farklı ahenk özelliklerine sahip birer şiir verilir. Öğrenciler şiirlerde ahenk sağlayan unsurları inceler ve yaptıkları çıkarımlara göre kavram haritasında boş bırakılan yerleri tamamlar (E3.5). Metinde açıkça verilen bilgiler ile çıkarımlar ayrı ayrı işaretlenir (TDE2.2.c).

   TDE2.2
6. 15 dk
   Etkinlik 3

   Şiirlerde ritmi sağlayan unsurlar öğrencilerin sahip olduğu bilgilerle ilişkilendirilerek birleştirilir (E3.10). Öğrencilerden metinde geçen söz sanatlarını belirleyip bunların ritme katkısını açık uçlu sorularla yanıtlamaları istenir (TDE2.2.c).

   TDE2.2
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler gazelin konusunu, temasını, yardımcı düşüncelerini ve ana duygusunu metinden örnek göstererek belirler. Metinde açıkça ifade edilen neden-sonuç bilgileri ve yazarın metni yazma amacı tartışılır. Şiirin teması ile konusu ve şiirle şair arasındaki ilişki metnin estetik değerinden hareketle belirlenir (D7) (TDE2.2.c).

   TDE2.2
8. 15 dk
   Etkinlik 5

   Öğretmen, şiir ile şair ve metin ile dönem arasındaki ilişkiyi gösteren kısa, açıklayıcı bir bilgi görselini etkileşimli tahtada sunar (KB2.20, SAB2). Gerektiğinde öğrencilerden benzer bir bilgi görseli oluşturmaları istenir (SDB1.2). Görselden hareketle metin ile yazar arasındaki ilişkiye dair çıkarımlar paylaşılır (TDE2.2.c).

   TDE2.2
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden gazelden hareketle Çalışma Kâğıdı'ndaki kısa cevaplı ve açık uçlu soruları yanıtlayarak konu, tema, ana duygu ve yazarın amacına ilişkin çıkarımlarını yazmaları istenir. Tamamlanan kavram haritası ve bilgi görseli Performans Görevi olarak sunulur; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öğrenme Günlüğü'ne ritmi sağlayan unsurları nasıl belirlediklerini yazar (SDB1.3) (TDE2.2.c).

   TDE2.1TDE2.2

Sınıf defteri: TDE2.1 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde okumayı…; TDE2.2 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir gazelin ilk beyitini gösterir ve öğrencilerden beyitte dikkatlerini çeken sözcük ve görüntüleri söylemelerini ister (E3.5). Öğrencilerin ön bilgileri 'Bir şiirin ahengini ve anlamını hangi unsurlar oluşturur?' sorusuyla yoklanır. Haftanın amacı paylaşılır: gazel birlikte çözümlenecek, ardından okuma süreci öğrencilerin kendi belirledikleri ölçütlerle değerlendirilecektir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Ders kitabındaki gazel okunur; öğretmen şiirin temasına, türüne ve içeriğine yönelik açık uçlu sorular sorar. Öğrencilerden şiirdeki nesne, olgu ve olayları belirlemeleri ve açık ile örtük iletiler hakkında çıkarım yapmaları istenir (E3.5, OB1, SDB3.3). Bulgular tahtadaki tabloya yazılır (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen divan edebiyatının estetik anlayışına ve yüzyıllar boyunca süren köklü geleneğin nasıl oluştuğuna değinir; geleneğin kültürümüze katkıları tartışılır (SBAB16). Tahtada gösterilen bir divan edebiyatı minyatürü incelenir (OB4, SAB1, SAB3). Öğrencilerden gazeldeki kişilerin özellikleri ve amaçları metinden dayanaklarla incelenir (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar hâlinde gazelin yapı unsurları (beyit sayısı, kafiye ve redif düzeni, matla ve mahlas beyti) ders kitabından belirlenir. Her grup bulduğu unsuru beyit numarasıyla sınıfa sunar. Yanlış ve eksik belirlemeler öğretmen rehberliğinde düzeltilir (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gazelin yapı unsurlarını kaside ve şarkı örneklerinin yapı unsurlarıyla Karşılaştırma Tablosunda yan yana getirir. Öğretmen 'Bu unsurların şiirdeki işlevi nedir?' gibi açık uçlu sorularla tartışmayı yönlendirir. Tablolar sınıfta karşılıklı okunur (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3TDE2.4
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gazelde geçen zamir, edat, bağlaç ve ünlem türündeki kelimeler çalışma yaprağında işaretlenir. Öğrencilerden bu kelimelerin cümledeki işlevini ve şiirin anlatımına etkisini yazmaları istenir. Belirlenen dil ve anlatım özelliklerinden hareketle şiirdeki dil işlevleri tespit edilir (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3TDE2.4
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   İkinci okuma metni olarak saf şiir türünde bir şiir okunur. Gazeldeki çözümleme aşamaları izlenerek şiirin parçaları, yapı unsurları, dil ve anlatım özellikleri belirlenir; şiir türüne özgü özellikler dikkate alınır. Sonuçlar kavram haritası şablonunda gösterilir (TDE2.3.1.a).

   TDE2.3TDE2.4
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler tahlil ettikleri gazel için üç dört beğeni ölçütü (ör. ahenk, imge zenginliği, anlam derinliği) belirler ve gazeli bu ölçütlere göre değerlendirir (E2.1). Ardından gazelin anlattığı durumlarla günlük hayatın gerçekliği karşılaştırılır; benzerlikler ve farklar sınıfla paylaşılır (TDE2.4.1.a).

   TDE2.3TDE2.4
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler öğrenme günlüğüne gazeli değerlendirirken belirledikleri ölçütleri, bu ölçütlere göre vardıkları sonucu ve güçlendirmeleri gereken yönlerini yazar (SDB1.2, TDE2.4.1.a). Öğretmen günlükleri, çalışma yapraklarını ve Karşılaştırma Tablosunu dereceli puanlama anahtarıyla inceleyerek öğrenme kanıtı olarak toplar. Gazelin parçalarını ve yapı unsurlarını yoklayan kısa cevaplı sorular yöneltilir.

   TDE2.3TDE2.4

Sınıf defteri: TDE2.3 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE2.4 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada bilgilendirici bir metin parçası ile edebî bir metin parçası yan yana gösterilir. Öğrencilerden iki metnin gerçekliği yansıtma biçimlerini karşılaştırmaları istenir (E1.1). Öğretmen bu haftaki yazma sürecinin, bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştürmek üzere kararlar vermeyi ve içerik planlamayı kapsadığını belirtir.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştürmelerine yönelik bir Performans Görevi verilir (SAB4). Görevin ölçütleri etkileşimli tahtada incelenir. Öğrencilerden tema boyunca tahlil ettikleri bilgilendirici metinlerden birini ve dönüştürecekleri edebî türü seçmeleri istenir (E3.3) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Performans görevi sınıf içinde sürdürülür (SDB1.2). Öğrencilerden yazma amacına, metnin özelliklerine, hedef kitleye ve yazma süresine karar vermeleri istenir. Ardından seçtikleri türe uygun yazma yöntemi ve stratejisini belirleyip kararlarını çalışma kâğıdına yazmaları istenir (TDE4.1.a).

   TDE4.1
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçtikleri bilgilendirici metnin konu, tema, yapı, dil ve anlatım özelliklerini ön bilgi olarak hatırlamaları istenir. Yazma amacına ve seçtikleri türün özelliklerine göre yazacakları edebî metnin ana düşüncesine ve iletisine karar vermeleri sağlanır (E3.7). Karar çalışma kâğıdına not edilir (TDE4.2.c).

   TDE4.2
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler karşılaştırma tablosu hazırlar: bilgilendirici metindeki gerçeklik ile edebî metinde kurulacak anlatım bu tabloda karşılaştırılır. Plan hazırlanırken bu karşılaştırmadan karşılaştırma içeren iletiler oluşturulur. Öğretmen çalışmaları dolaşarak izler ve soru sorar (TDE4.2.c).

   TDE4.2
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen yazılı anlatımın özel, mesleki, eğitim ve kamusal kullanım alanlarını örneklerle açıklar. Öğrencilerden bilgilendirici metinden alacakları içerik unsurlarını bu kullanım alanlarına göre sınıflandırmaları istenir. Sınıflandırma çalışma kâğıdına işlenir (TDE4.2.ç).

   TDE4.2
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler sınıflandırmaya göre edebî metinlerinin içeriğini hangi kullanım alanı üzerine kuracaklarını belirler. Eşlerle kararlar paylaşılır ve gerekçeler sözlü olarak açıklanır (SDB2.1). Her öğrenci plan notlarını bu doğrultuda düzenler (TDE4.2.ç).

   TDE4.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler, kullanım alanına göre sınıflandırdıkları içeriği ve ana düşünce ile iletiyi içeren çalışma kâğıdını tamamlar. Karşılaştırma Tablosu ve Performans Görevi için hazırladıkları plan notları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öğrenme Günlüğü'ne bugün verdikleri kararları ve nedenlerini yazmaları istenir (SDB1.3).

   TDE4.1TDE4.2

Sınıf defteri: TDE4.1 Bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştüreceği yazma sürecini…; TDE4.2 Bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştüreceği yazısına içerik…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada Yılbaşı temalı bir görsel gösterilir; öğrencilerden görseldeki duygu ve düşünceyi bir deyim ya da mecazlı ifadeyle bir iki cümlede anlatmaları istenir (OB4, E3.3). Öğretmen, KELİMELERİN RİTMİ temasına bağlanarak kelime seçiminin ve ölçünün anlatıma kattığı ahengi sorar. Bu derste söz varlığını bağlama uygun kullanma, iletiyi açık ya da örtük verme ve yazma sürecini değerlendirme çalışılacağı duyurulur.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden edebî metne dönüştürecekleri yazının planına uygun deyim, atasözü, mecaz ve terimlerden oluşan bir söz varlığı listesi hazırlamaları istenir. Liste, hedef kitleye uygunluk açısından ikili gruplarda gözden geçirilir; bağlama uymayan ifadeler değiştirilir (SDB2.2) (TDE4.3.c). Ardından bu ifadelerle yazının bir bölümü kaleme alınır (TDE4.3.c).

   TDE4.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler yazılarını ana düşünce ve destekleyici bilgilerle sürdürür; ana düşünceyle ilgisi olmayan ayrıntılar ayıklanır ve hedef kitleye uygun üslup korunur (E3.2) (TDE4.3.c). Yazıda verilmek istenen ileti belirlenir; bu iletinin hangi cümlelerde açık, hangilerinde örtük verilebileceği eşlerle tartışılır (SDB2.1) (TDE4.3.ç).

   TDE4.3
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler metinlerini zenginleştirmek için söz sanatlarından uygun gördüklerini kullanır ve bağlama uygun söz varlığından yararlanır (OB1) (TDE4.3.c). İletilerini edebî metnin özelliklerine uygun olarak genellikle örtük biçimde ifade eder; bazı yerlerde eksiltili cümlelere yer vererek iletiyi okurun anlayışına bırakır (OB1) (TDE4.3.ç). Anlatımın özgün olmasına dikkat edilir (E3.3).

   TDE4.3
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler duygu, düşünce ve hayallerini tutarlı biçimde yazmaya devam eder; yazmayı başlatma, sürdürme ve bitirme ifadelerini etkili kullanır ve yazıya içeriğine uygun bir başlık koyar (TDE4.3.ç). Millî ve manevi değerlere ile kültürel unsurlara dikkat edilir; siyaset, din, etnisite vb. toplumsal hassasiyet oluşturacak ögelerden kaçınılır, olumlu tutum ve değerler vurgulanır (D14) (TDE4.3.ç).

   TDE4.3
6. 40 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler yazma sürecindeki davranış, duygu ve düşüncelerini gözden geçirerek öz değerlendirme yapar (SDB1.2) (TDE4.4.a). Yazılarını içerik ile dil ve anlatım yönünden değerlendirir; yazılar eşlerle değiştirilerek akran görüşü alınır ve öğretmen görüşüyle birlikte ele alınır (SDB1.3) (TDE4.4.a). Öğrenciler bu görüşlere göre yazılarında gerekli gördükleri düzeltmeleri yapar.

   TDE4.4
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüğüne bugün kullandıkları söz varlığını, ilettikleri iletiyi ve yazma sürecindeki duygularını yazmaları istenir. Yazılar performans görevi olarak toplanır ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Çalışma kâğıdındaki açık uçlu sorular yanıtlanarak bağlama uygun söz varlığı ile açık ve örtük ileti arasındaki ilişki toparlanır (SDB2.3).

   TDE4.3TDE4.4

Sınıf defteri: TDE4.3 Edebî metne dönüştürdüğü yazısında kural uygulayabilme; TDE4.4 Edebî metne dönüştürdüğü yazısına yönelik yazma sürecini…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen “Kelimelerin Ritmi” temasını etkileşimli tahtada hatırlatır ve öğrencilerden iyi bir dinleyicinin davranışlarını sıralamalarını ister. Söz alan öğrencilerin görüşleri tahtaya yazılır. Bu hafta tema içeriğine uygun bir söyleşinin dinlenip izleneceği, dinleme/izleme amacının ve stratejisinin belirleneceği, söyleşideki söz varlığı ile iletilerin çözümleneceği açıklanır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden tema içeriğine uygun söyleşinin başlığına ve görsellerine bakmaları istenir. Öğrenciler dinleme/izleme amaçlarını belirler, söyleşinin içeriğine ve türüne yönelik tahminlerini yazar. Kısa cevaplı sorularla ön bilgiler yoklanır ve tahminler sınıfla paylaşılır (SDB2.1) (TDE1.1.a).

   TDE1.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen söyleşinin konusuna, amacına ve iletişimin tek yönlü ya da etkileşimli olmasına yönelik kısa cevaplı sorular sorar. Öğrenciler bu soruları yanıtlayarak söyleşi için uygun dinleme/izleme yöntem ve stratejisini seçer ve seçimlerini gerekçelendirir (E2.2) (TDE1.1.a).

   TDE1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden seçtikleri stratejiyle söyleşiyi dinlemeleri/izlemeleri istenir. Dinleme/izleme sırasında anlamını bilmedikleri kelime ve söz öbeklerini not alırlar. Bu söz varlığının anlamı, geçtiği cümle ve bağlamdan hareketle belirlenir ve ikili eşleşmelerle paylaşılır (SDB2.1) (TDE1.2.b).

   TDE1.2
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen söyleşide “Kelimelerin Ritmi” temasının edebiyata nasıl yansıdığına yönelik, düşüncelerin rahatça ifade edilebileceği açık uçlu sorular sorar (E3.5, OB4). Öğrenciler söyleşide açıkça sunulan bilgileri belirler. Metindeki neden-sonuç, koşul ve varsayım bilgileri çalışma kâğıdına yazılır (TDE1.2.c).

   TDE1.2
6. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden söyleşinin konusunu belirlemeleri istenir. Söyleşinin ana düşüncesi ile yardımcı düşünceleri ayrı sütunlarda gösterilir. Gruplar belirlemelerini söyleşiden aldıkları ifadelerle destekleyerek sınıfa sunar (SDB2.2) (TDE1.2.c).

   TDE1.2
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden söyleşide iletilerin sunuluş şekline ilişkin görüş bildirmeleri istenir. Söyleşiyi yapan kişinin amacı ve söyleşide anlatılan kişilerin davranışlarından duygu ve düşüncelerine yönelik çıkarımlar tartışılır. Öğrenciler çıkarımlarını gerekçeleriyle birlikte ifade eder (TDE1.2.c).

   TDE1.2
8. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler söyleşideki dönemin kültürel ve sosyal yaşamı, metin ile yazar arasındaki ilişki ve ana düşünce hakkındaki düşüncelerini gerekçelendirerek belirtir (SDB3.3). Gruplar gerekçelerini çalışma kâğıdındaki ilgili bölüme yazar. Yazılanlar sınıfta okunur ve birbirleriyle karşılaştırılır (TDE1.2.c).

   TDE1.2
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğretmen, söyleşide açıkça sunulan bilgilerin, konunun, ana ve yardımcı düşüncelerin belirlenmesini ve çıkarım yapma basamaklarını etkileşimli tahtada toparlar. Öğrenciler çalışma kâğıtlarını tamamlar; öğretmen kısa cevaplı sorularla ve dereceli puanlama anahtarıyla çalışma kâğıtlarını değerlendirir. Öğrencilerden öğrenme günlüklerine, bu haftaki dinleme/izleme sürecinde en çok zorlandıkları noktayı yazmaları istenir.

   TDE1.1TDE1.2

Sınıf defteri: TDE1.1 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi…; TDE1.2 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen "Kelimelerin Ritmi" teması kapsamında ders kitabındaki dinleme/izleme metnini etkileşimli tahtadan açacağını söyler. Öğrencilerden dinleme sırasında nelere dikkat edeceklerini (kimlerin olduğu, neyin anlatıldığı, nasıl anlatıldığı) söylemeleri istenir. Önceki haftada dinlenen/izlenen metinlerden öğrenilenler kısaca anımsatılır. Dersin hedefi, metindeki parçaların belirlenmesi ve dinleme sürecinin değerlendirilmesi olarak açıklanır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Ders kitabındaki dinleme/izleme metni etkileşimli tahtadan dinletilir ya da izletilir. Öğrencilerden, uygun yerleri boş bırakılmış çalışma kâğıdına metindeki karakterlerin özelliklerini ve amaçlarını yazmaları istenir. Kısa cevaplı sorularla yanıtlar sınıfta karşılaştırılır ve gerekçeleri sorulur (TDE1.3.a).

   TDE1.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Metin yeniden dinletilir ya da izletilir. Öğrencilerden metni parçalara ayırarak metin türüne uygun yapı unsurlarını (konu, ana düşünce, zaman, mekân, kişiler vb.) belirlemeleri ve çalışma kâğıdındaki ilgili bölüme yazmaları istenir. Eşler arasında karşılaştırma yapılır, farklı belirlemeler sınıfta sorgulanır (TDE1.3.a).

   TDE1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen kısa cevaplı sorular sorarak metnin dil özellikleri hakkında çıkarım yapılmasını sağlar (E1.2, E1.6). Metnin samimiyet, kişisellik, yorum yapma gibi üslup özellikleri; amaç, sebep, karşılaştırma, örnek, benzetme gibi verilerden yararlanılarak tespit edilir. Öğrenciler bulgularını çalışma kâğıdına işler (TDE1.3.a).

   TDE1.3
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden metni bir kez daha dinleyerek hazırlanan gözlem formuna metindeki dil ve anlatım özelliklerini ve dil işlevlerini örnek cümlelerle yazmaları istenir (E1.2, E1.6). Gözlem formları ikili çalışmayla karşılaştırılır; dil işlevlerine ilişkin ayrışan görüşler öğretmen yönlendirmesiyle tartışılır (TDE1.3.a).

   TDE1.3
6. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri metin hakkında değerlendirme yapabilmek için gruplar hâlinde çeşitli ölçütler belirlemeleri istenir. Ölçütler tahtada toplanır, benzerleri birleştirilir ve sınıfın ortak ölçüt listesi oluşturulur. Her ölçütün neden gerekli olduğu gerekçelendirilir (TDE1.4.a).

   TDE1.4
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen açık uçlu sorular yöneltir; öğrencilerden metni kendi beğeni ölçütleri doğrultusunda değerlendirmeleri, görüş bildirmeleri, eleştirel bir bakış oluşturmaları ve düşüncelerini gerekçeleriyle açıklamaları istenir (SDB3.3, D3, KB3.3). Gerekçeler sınıfta saygı çerçevesinde dinlenir ve yanıtlar karşılaştırılır (TDE1.4.a).

   TDE1.4
8. 15 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden metindeki gerçeklik ile gerçek dünyayı karşılaştıran iki sütunlu bir karşılaştırma tablosu doldurmaları istenir. Tabloda metinde anlatılanlarla gerçek hayatta karşılaşılanların benzer ve farklı yönleri yazılır. Tablolar eşlerle paylaşılarak yapılan çıkarımlar gerekçelendirilir (TDE1.4.a).

   TDE1.4
9. 15 dk
   Etkinlik 5

   Öğrencilerden dinleme/izleme metninde dile getirilen duygu ve düşünceleri kendi görüşleriyle karşılaştıran kısa yansıtıcı bir yazı yazmaları istenir (SDB1.2). Gönüllü öğrenciler yazılarını Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma çalışması olarak sınıfa sunar; yapılan çıkarımlar gerekçelendirilerek açıklanır (SDB3.3) (TDE1.4.a).

   TDE1.4
10. Sonuçlandırma30 dk

    Öğrencilerden Öğrenme Günlüğü'ne bugün belirledikleri karakter, yapı ve dil özelliklerini ve kullandıkları değerlendirme ölçütlerini yazmaları istenir. Gönüllü öğrenciler karşılaştırma tablolarını ve yansıtıcı yazılarını sunar. Öğretmen çalışmaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; sınıfça ortak ölçütlerin metni değerlendirmedeki işlevi özetlenir (TDE1.4.a).

    TDE1.3TDE1.4

Sınıf defteri: TDE1.3 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE1.4 “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlere yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada edebiyat alanında iz bırakmış bir şahsiyetin edebî yönünü anlatan kısa bir podcast bölümü dinletilir. Öğrencilerden sesin tonundaki, vurgudaki ve duraklamalardaki ritmi fark etmeleri istenir. Öğretmen, bu konuşmanın amacının ne olabileceğini sorar ve yanıtlar tahtaya yazılır. Dersin, edebî şahsiyetler hakkında podcast hazırlamak için konuşmanın amacını, süresini, hedef kitlesini ve türünü belirlemeye ayrıldığı belirtilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere edebiyat alanında iz bırakmış şahsiyetlerin edebî yönleriyle ilgili dinleme/izleme ürünü olarak podcast hazırlamaya yönelik performans görevi verilir (SAB4). Görevin kapsamı ve ölçütleri etkileşimli tahtada birlikte okunur. Öğrencilerden hazırlıklarını sınıf dışında sürdürmeleri ve ilk adım olarak konuşmanın amacına karar vermeleri istenir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Etkileşimli tahtada örnek bir edebiyat podcastinden kısa bir bölüm dinletilir. Öğrencilerden bölümün amacının edebî metin oluşturma, ikna etme ya da bilgilendirme olduğunu gerekçesiyle belirlemeleri istenir. Amacı ele veren ipuçları (ses tonu, ritim, söz seçimi) sınıfça listelenir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler, tema boyunca tanıdıkları ya da ilgilerini çeken edebiyat şahsiyetlerini ders kitabından ve kendi birikimlerinden hareketle listeler. Her şahsiyet için podcastin olası amacı (edebî metin oluşturma, ikna etme, bilgilendirme) kısa bir notla yazılır. Listeler, sonraki aşamada seçim yapmak üzere saklanır (TDE3.1.a).

   TDE3.1
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden tema boyunca tanıdıkları ya da genel olarak ilgilerini çeken kişilerden hangisi hakkında dinleme/izleme ürünü hazırlayacaklarına yönelik seçim yapmaları istenir. Seçimin gerekçesi çalışma kâğıdına bir cümleyle yazılır. Gönüllü öğrenciler seçimlerini sınıfa duyurur (TDE3.1.a).

   TDE3.1
6. 15 dk
   Etkinlik 2

   Seçilen şahsiyetlerin Türkçeye ve Türk edebiyatına katkıları sınıfça konuşulur. Bu kişilere vefa gösterilmesi gerektiğinin farkına varılması sağlanarak sevgi değeri vurgulanır (SDB2.3, D15). Öğrencilerden seçtikleri şahsiyete yönelik vefa duygularını tek cümleyle ifade etmeleri istenir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden konuşmalarının hazırlıklı mı hazırlıksız mı olacağına, süresine ve hedef kitlesine karar vermeleri istenir. Süre dakika olarak, hedef kitle yaş ve ilgi alanıyla çalışma kâğıdına yazılır. İkili eşleşmelerde kararların seçilen amaçla tutarlı olup olmadığı birbirine sorularak denetlenir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler, konuşmanın türüne (söyleşi, tanıtım konuşması vb.) uygun yöntem ve stratejiyi belirler. Amaç, hedef kitle, tür ve strateji arasındaki ilişkiyi gösteren bir plan taslağı hazırlanır. Öğretmen taslakları dolaşarak inceler ve tutarsız noktalar için dönüt verir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
9. 15 dk
   Etkinlik 5

   Hazırlanan taslak ve ürün örnekleri sınıfta sergilenir (SDB1.2). Sergi öncesinde dinleme ortamı, iletişimi engelleyecek unsurlardan arındırılarak düzenlenir (SDB2.1, E2.2). Öğrencilerden gezdikleri çalışmalardaki amaç ve tür seçimleriyle ilgili birer gözlem söylemeleri istenir (TDE3.1.a).

   TDE3.1
10. Sonuçlandırma30 dk

    Öğrencilerden Çalışma Kâğıdı/Yaprağı üzerinde podcast planlarını (şahsiyet, amaç, süre, hedef kitle, tür, yöntem ve strateji) tamamlamaları istenir. Öğretmen, planları dereceli puanlama anahtarıyla inceler ve eksik kalan ögeler için dönüt verir. Öğrencilerden öğrenme günlüğüne bu hafta verdikleri kararları ve gerekçelerini yazmaları istenir (TDE3.1.a).

    TDE3.1