10. Sınıf Kumanda Uygulamaları Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Kumanda Uygulamaları Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Kumanda Uygulamaları dersi, Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanının Endüstriyel Bakım Onarım dalında haftada 5 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 180 ders saati ve 179 kazanım yer alır. Yıl, “Asenkron Motor Kumanda Teknikleri” öğrenme birimiyle başlar (Kumanda devre elemanları, Kumanda ve güç devresi sembollerinin çizimi, Kumanda ve güç devreleri çizimi vb.); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Trafo Üniteleri” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Kumanda Uygulamaları Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Elektrik-Elektronik Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Kumanda Uygulamaları Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Elektrik-Elektronik Teknolojisi - Endüstriyel Bakım Onarım (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Kumanda Uygulamaları dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Asenkron Motor Kumanda Teknikleri (15 ders saati)

  Asenkron motor kumanda devrelerinde kullanılan malzeme ve elemanları kullanabilme

  • 1. Kumanda devre elemanları
    • Kumanda devre elemanlarını açıklar.
  • 2. Kumanda ve güç devresi sembollerinin çizimi
    • Kumanda ve güç devresi sembollerinin çizimini yapar.
    • Kumanda ve güç devresinde kullanılan sembol normları açıklanır.
    • Kumanda ve güç devresinde kullanılan sembollerin çizimi açıklanır.
  • 3. Kumanda ve güç devreleri çizimi
    • Kumanda ve güç devrelerinin çizimini yapar.
    • Kumanda ve güç devresinin özellikleri kullanım alanlarıyla açıklanır.
    • Kumanda ve güç devresinin çizim yöntemleri açıklanır
  • 4. Kumanda ve güç devreleri
    • Kumanda ve güç devrelerini kurar.
    • Kumanda ve güç devrelerinin bağlantısı şemaya göre kurmada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Kumanda ve güç devrelerinin bağlantısı şemaya göre yaptırılır.

  2. Asenkron Motorlara Yol Verme Teknikleri (15 ders saati)

  Asenkron motorlara yol verme devrelerini yapabilme

  • 1. Asenkron motorlarda kalkınma ve etkileri
    • Asenkron motorların kalkınmasını ve etkilerini açıklar.
    • Asenkron motorların güçlerine göre ilk kalkış anının etkisi açıklanır.
    • Asenkron motorlarda ilk kalkış akımının şebekeye etkileri çalışma şeklinde açıklanır ve motora etkileri örneklendirilir.
    • Asenkron motorlarda kalkış akımının azaltılması yöntemleri sıralanır.
  • 2. Asenkron motorlara yol verme yöntemleri
    • Asenkron motorlara yol verme yöntemleri uygulamalarını yapar.
    • Asenkron motorlara yol vermenin önemi açıklanır.
    • Asenkron motorlara yol verme yöntemleri sıralanır.
    • Asenkron motorlara yıldız- üçgen yol verme devresi açıklanır.
    • Asenkron motorlara sürücüler ile yol verme devresi açıklanır.
  • 3. AC motor sürücüleri ile devir ayarı
    • AC motor sürücüleri ile devir ayarını yapar.
    • Frekans ile asenkron motor devir sayısı değişimi örneklerle hesaplar.
    • Asenkron motorların devir sayısı değiştirme yöntemleri sıralanır.
    • İnvertörlerin özellikleri açıklanır.
    • İnvertörlerin bağlantıları açıklanır.
    • Asenkron motorları invertörlerle devir ayarı değiştirme devresi açıklanır.
  • 4. Çift devirli asenkron motorlara yol verme yöntemleri
    • Çift devirli asenkron motorlara yol verme uygulamasını yapar.
    • Çift devirli asenkron motorların özellikleri ve kullanım alanları açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorların klemensi ve bağlantı şekilleri görsellerle açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motor çalıştırılması devresi açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorlarda yol verme devresi açıklanır.
    • Çift devirli asenkron motorlarda devir yönü değiştirme devresi açıklanır

  3. Asenkron Motorlarda Frenleme (11 ders saati)

  Asenkron motorlarda frenleme devrelerinin bağlantılarını yaparak çalışmasını test edebilme

  • 1. Frenleme sistemleri
    • Frenleme sisteminin özelliklerini açıklar.
    • Frenlemenin önemi ve kullanım alanı açıklanır.
  • 2. Balatalı frenleme sistemleri
    • Üç fazlı asenkron motora balatalı frenleme ile durdurur.
    • Frenleme sisteminde kullanılan malzemeler ve montaj teknikleri açıklanır.
    • Balatalı frenleme devreleri açıklanır.
  • 3. Dinamik frenleme sistemleri
    • Üç fazlı asenkron motora dinamik frenleme ile durdurur.
    • Dinamik frenleme sisteminin özellikleri açıklanır.
    • Frenleme gerilim ve akımının doğru hesapladığı kontrol edilmelidir.
    • Dinamik frenlemede motora uygulanacak gerilim hesabı açıklanır.
    • Dinamik frenleme devreleri açıklanır.

  4. Kumanda Panoları ve Montajı (34 ders saati)

  Kumanda panosu montajı ve bağlantılarını yapabilme

  • 1. Pano içi mekanik hazırlık ve montaj işlemleri
    • Pano içi kablo kanallarını ve raylarını keser.
    • Pano krokisine göre kanal ve rayların ölçülendirilmesi açıklanır.
    • Ölçüye göre kanal ve rayların kesilmesi açıklanır.
    • Pano içi kablo kanallarını ve rayların montajını yapar.
    • Pano içerisinde kullanılan montaj ekipmanları açıklanır.
    • Kanal ve rayların pano içerisine montajı açıklanır.
  • 2. Pano cihaz ve elemanlarının montajı
    • Sinyal lambalarının montajını yapar.
    • Sinyal lambaları için pano kapağının ölçülerek işaretlenmesi ve delinmesi açıklanır.
    • Sinyal lambalarının elektrik devresi bağlantısı açıklanır.
    • Kaçak akım rölesinin ve sigortaların montajını yapar.
    • Sigortaların pano krokisinde gösterildiği şekliyle montaj yapılması açıklanır.
    • Sigorta sayısına ve faz grubu uyumuna dikkat ederek sigorta barasının kesilmesi ve montajı açıklanır.
    • Kontaktörün ve aşırı akım rölesinin montajını yapar.
    • Aşırı akım rölesinin akım sigorta rayına montajı ve akım ayarı açıklanır.
  • 3. Kablolama, etiketleme ve bağlantı teknikleri
    • Kablolara pabuç ve yüksük çakma ile numaralandırma işlemlerini yapar.
    • Kablo pabucu ve yüzük çeşitleri ve kullanımında dikkat edilecek hususlara açıklanır.
    • Kablo yüzük ve pabuç pensi kullanımı açıklanır.
    • Projeye veya krokiye göre cihazlara numara verilmesi açıklanır.
    • Kablo yüzük ve pabuçlarının pense ile
    • Kabloların cihazlara bağlantısını yapar.
    • Kabloların cihazlara ve klemensleri sıkılırken gerekli tork ile sıkılmasının önemi açıklanır.
    • Kabloları kablo bağı ve spiral ile düzenler.
    • Kabloların kablo bağı ve spiral ile pano içi kablo bağlantıların düzenli hale getirilmesi açıklanır.
  • 4. Pano test ve kontrol işlemleri
    • Pano testlerini yapar.
    • Gövdeye kaçak ve fazlar arası kısa devre ölçümleri açıklanır.
    • Meğer veya izolasyon cihazı ile izolasyon ölçümlerinin yapılması açıklanır ve yaptırılır

  5. Endüstriyel Sayaçlar (15 ders saati)

  Endüstriyel Sayaçların bağlantılarını yapabilme

  • 1. Sayaç endekslerinin okunması ve değerlendirilmesi
    • Sayaç endekslerini okur.
    • Sayaç endeks değerleri anlamları ve sayaç üzerinden okunması açıklanır.
    • Optik port ile ve uzaktan sayaç okuma yöntemleri açıklanır.
  • 2. Üç fazlı sayaç bağlantısı
    • Üç fazlı sayaç bağlantısını yapar.
    • Üç fazlı aktif sayaç özellikleri açıklanır.
    • Üç fazlı aktif sayaç bağlantısı yaptırılır.
  • 3. Üç fazlı direkt kombine sayaç bağlantısı
    • Üç fazlı direkt kombine sayaç bağlantılarını yapar.
    • Kombi sayaç özellikleri açıklanır.
    • Direk kombi sayaç bağlantısı açıklanır.
  • 4. X5 kombine sayaç bağlantısı
    • X5 kombine sayaç bağlantılarını yapar.
    • X5 kombi sayaç bağlantısında kullanılan malzemeler açıklanır.
    • X5 kombi sayaç akım uçlarının bağlantısı açıklanır.
    • X5 kombi sayaç gerilim uçlarının bağlantısı açıklanır.
    • Akım trafolarının sekonder uçlarının köprülenmesi ve topraklanması açıklanır.
    • X5 kombi sayaç bağlantısında enerji vermeden ve verdikten sonra yapılması gereken kontroller açıklanır.

  6. Dağıtım Panoları (34 ders saati)

  Dağıtım panosu montajı ve bağlantılarını yapabilme

  • 1. Dağıtım panosu projelendirme ve malzeme seçimi
    • Dağıtım panosu iç yerleşim ve bağlantı krokisini çizer.
    • Dağıtım panosu iç yerleşim ve bağlantı krokisi çiziminde dikkat edilmesi gereken huşular açıklanır.
    • Dağıtım panosu malzemelerinin seçimini yapar.
    • Dağıtım panosu malzemeleri seçiminde dikkat edilmesi gereken huşular açıklanır.
  • 2. Pano içi mekanik montaj ve bara işlemleri
    • Dağıtım panosu mesnet izolatörünün ve baraların montajını yapar.
    • Dağıtım panosu baraların montajında dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Dağıtım panosu baralarının gövdeye kaçak kontrolü açıklanır.
    • Pano içi kanalların ve rayların montajını yapar.
    • Pano içi kanal ve rayların ölçülerinin alınması ve kesilmesi açıklanır.
    • Pano içi sabitleme işleminde kullanılan vida ve aksesuarların açıklanır.
    • Pano içerisine kanal ve rayların montajı açıklanır.
  • 3. Koruma ve kontrol elemanlarının montajı
    • Termik manyetik şalterin montajını yapar.
    • Termik manyetik şalter yapısı ve kullanım yerleri açıklanır.
    • Termik manyetik şalter akım değerinin belirlenmesi açıklanır.
    • Termik Manyetik Şalterin montaj ve kablo bağlantısı açıklanır.
    • Yangın koruma eşikli kaçak akım koruma rölesinin ve kolon sigortalarının montajını yapar.
    • Kaçak akım rölesi yapısı çalışması ve çeşitleri açıklanır.
    • Raya yangın koruma eşikli kaçak akım koruma rölesinin ve kolon sigortalarının montajı açıklanır.
    • Sigorta barası montajı ve kablo bağlantıları açıklanır.
    • Parafudur ve Parafudur sigortalarının montajını ve bağlantısını yapar.
    • Panolarda parafudr tesisatı kullanım amacı ve kullanılan ekipmanlar açıklanır.
    • Parafudr topraklamasının amacı ve standartları açıklanır ve kullanılan ekipmanın özellikleri açıklanır.
    • Alçak gerilim pano içi parafudr tesisatı yaptırılır.
  • 4. Kablolama ve kapak elemanları montajı
    • Dağıtım panosu içinin kablo bağlantılarını yapar.
    • Baralara ve kablo bağlantılarında kablo pabucu kullanımı açıklanır.
    • Somunlu cıvata kullanımı, alyen anahtar kullanımı ile montaj yapılan kablolarda teknik açıklanır.
    • Kablo numaralandırma standardı ve işlemi açıklanır.
    • Tüm bağlantı noktalarında yaşanabilecek gevşek irtibat sorunları ve neden olduğu sorunlar açıklanır.
    • Sinyal lambalarının montajını ve bağlantılarını yapar.
    • Sinyal lambası montajında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Sinyal lambası montaj ve elektrik devresi bağlantısı yaptırılır.

  7. Kompanzasyon Panoları (30 ders saati)

  Kompanzasyon panosu montajı ve bağlantılarını yapabilme

  • 1. Kompanzasyon hesabı ve malzeme seçimi
    • Kompanzasyon sisteminin hesaplamalarını yapar.
    • Kompanzasyon sistemi hesaplarının hali hazırda yürürlükte olan Aktif/Reaktif/Kapasitif sınır değerlerine göre açıklanır.
    • Kompanzasyon sistemi toplam kondansatör gücü hesabı açıklanır.
    • Güce göre TMŞ seçimi açıklanır.
    • Kompanzasyon panosunun malzemelerini seçer.
    • Kompanzasyon sistemi TMŞ, sigorta, Kontaktör, iletkenlerin sahip olması gereken özellik ve standartlar açıklanır.
    • Kombi sayaç endekslerinden sistemin ceza oranını hesaplar.
    • Hali hazırda yürürlükte bulunan ceza oranlarına göre alınan tüketim değerlerinden sistemin ceza oranı hesaplanır.
  • 2. Pano içi mekanik montaj ve bara işlemleri
    • Kompanzasyon panosuna mesnet izolatörünün ve baralarının montajını yapar.
    • Bara ve izolatörlerin montaj ve kablo bağlantıları açıklanır.
    • Gövdeye kaçak kontrolü yapımı açıklanır.
    • Kompanzasyon panolarının havalandırılmasını ve aydınlatılmasını yapar.
    • Havalandırma sisteminde kullanılan fan termostat ve bunlara ait ayarlar açıklanır.
    • Havalandırma sisteminde bulunan malzemelerin montaj ve elektriksel bağlantısı açıklanır.
  • 3. Kondansatör ve reaktör gruplarının montajı
    • Kondansatör kademeleri elemanlarının montajını ve bağlantılarını yapar.
    • Kondansatör kademelerinin güç dağıtımı açıklanır.
    • Kondansatörler gücüne göre kontaktör ve koruma sigortası ve iletken akım değerleri tespiti açıklanır.
    • Kondansatörlerin topraklama bağlantıları açıklanır.
    • Reaktörlü kompanzasyon panolarında reaktör bağlantısını yapar.
    • Kompanzasyon sisteminde kullanılan reaktörlerin görevi ve yapısı açıklanır.
    • Reaktör değerinin nasıl tespit edildiği hesaplanır.
    • Reaktörün elektriksel bağlantısı açıklanır.
    • Reaktör topraklamalarının ve ısı kontrol termostatlarının bağlantısı açıklanır.
  • 4. Reaktif güç kontrol rölesi montajı ve ayarları
    • Reaktif güç kontrol rölesinin ve akım trafolarının montajını, bağlantılarını ve ayarlarını yapar.
    • Reaktif gün kontrol rölesine ait akım trafolarının bağlantı noktası ve bağlantısı açıklanır.
    • Röle ölçü trafolarının S2/l uçlarının topraklamalarının yapıldığı kontrol edilmelidir.
    • Reaktif güç kontrol rölesi ayarları açıklanır ve yaptırılır.

  8. Trafo Üniteleri (26 ders saati)

  Trafo Ünitelerinin bağlantılarını yapabilme

  • 1. Kesici ve ayırıcıların bakımı ve manevraları
    • Kesicilerin bakımını yapar.
    • Yürürlükte bulunan MYD şartnameleri açıklanır.
    • Manevra redresörlerinin görev ve çeşitleri açıklanır.
    • Kesicilerin çeşitleri yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Kesicilerde aranan özellikler açıklanır.
    • Kesicilerde montaj aşamaları açıklanır.
    • Kesicilerde bakım işlemleri açıklanır.
    • Kesici manevralarını yapar.
    • Kesicileri devreye alma ve devreden çıkarma işlemleri açıklanır.
    • yapar.
    • Ayırıcıların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Ayırıcıların çeşitleri açıklanır.
    • Ayırıcılarda aranan özellikler açıklanır.
    • Ayırıcılarda montaj aşamaları sıralanır.
    • Ayırıcılarda bakım onarım işlemleri sıralanır.
    • Ayırıcıları devreye alma ve devreden çıkarma işlemleri açıklanır.
    • Ayırıcıların bakım ve onarımını yapar.
    • Ayırıcı manevralarını yapar.
  • 2. Yüksek gerilim koruma elemanlarının montajı
    • Parafudurların montaj ve bağlantılarını yapar.
    • İletim hatlardaki gerilimlerin yükselme nedenleri açıklanır.
    • Parafudurların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Parafudur çeşitleri açıklanır.
    • Parafudurların kullanıldığı yerler sıralanır.
    • Parafudur montaj işlemleri açıklanır.
    • YG sigortaların montaj ve bağlantılarını yapar.
    • Yüksek gerilimde (YG) aşırı akımın oluşma nedenleri sıralanır.
    • YG sigortaların yapısı ve çalışması açıklanır.
    • YG sigorta seçim kriterleri açıklanır.
    • YG sigortaların standartları açıklanır.
    • YG sigortaların montaj ve demontaj işlemleri açıklanır.
  • 3. Dağıtım trafolarının bakım ve kontrolleri
    • Dağıtım trafoların bakım ve onarımını yapar.
    • Dağıtım trafolarının yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Yürürlükte bulunan MYD şartnameleri açıklanır.
    • Dağıtım trafolarının çeşitleri sıralanır.
    • Dağıtım trafolarının etiket değerleri incelenir.
    • Dağıtım trafolarının sargı dirençlerinin ölçüm aşamaları sıralanır.
    • Dağıtım trafolarda verim hesabı açıklanır.
    • Dağıtım trafosu ve donanımlarının bağlantıları şekillerle açıklanır.
    • Dağıtım trafolarının bakım onarım işlemleri açıklanır.