Fen Lisesi - Fen Lisesi (Fen Lisesi) alanında Türk Dili ve Edebiyatı dersi 12. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.
Üniteler ve Konular
1. Benim Yolculuğum (45 ders saati)
“Benim Yolculuğum” temasında edebiyatın günlük yaşamla ilişkisi, bireyin duygu ve düşünce dünyasına katkıları üzerinde durulmaktadır. Ele alınan edebî metinler aracılığıyla öğrencilerin kendi kişisel özelliklerini keşfedebilmeleri, kendi dünyalarını yansıtan sözlü veya yazılı metinler üretebilmeleri amaçlanmaktadır. Bu temadaki okuma metinleri, kişisel hayatı konu edinen edebî türlerden günlük ve duyguların sözle estetik bir biçimde ifade bulduğu şiirdir. Bu metinler aracılığıyla yaşamın sanat diliyle nasıl yansıtılabildiğine yönelik öğrencilerin çıkarımlar yapabilmeleri hedeflenmektedir. Okuma becerisi kapsamında günlük türü için seçilen ara metin, bir blog yazısıdır. Dinleme/izleme metni olarak kişisel gelişimle ilgili ve söyleşi türünün özelliklerini taşıyan çok modlu bir metin kullanılmaktadır. Konuşma becerisini geliştirmek için öğrencilerden kişisel gelişimi nelerin etkilediği hakkında bir sunum yapmaları istenmektedir. Yazma becerisini geliştirmek için öğrencilerden geleceğe dair planlarını forumda anlatabilmelerine yönelik bir metin hazırlamaları beklenmektedir.
İçerik çerçevesi: Okuma becerisinin geliştirilmesi için kişilerin kendi dünyasını yansıttığı edebî metinlerden bir günlük seçilir. Hayatın çeşitli yönlerini samimi bir dille yansıtan blog yazısı ara metin için ele alınır. İkinci okuma metni ise şiirdir. Bu metinlerin yanı sıra ikinci ara metin olarak bir hikâye seçilir. Hikâye türünün doğası gereği bir olay ya da duruma odaklanılarak gözlem, izlenim, duygu ve düşüncelerin etkili bir şekilde anlatılmasından hareketle günlük yaşam içinde insanların olay ve durumlar karşısında duygu ve düşüncelerini nasıl yansıttıklarıyla ilgili çıkarımlar yapılır. Okunan, tahlil edilen ve karşılaştırılan metinler aracılığıyla öğrencilerden kişisel gelişime yönelik tespit, çıkarım, yorum ve değerlendirmeler yapabilmeleri; bunları kendi yaşamlarıyla ilişkilendirebilmeleri beklenir. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden genel ağdaki güvenilir ortamlarda geleceğe dair planlarını anlattıkları bir forum metni oluşturmaları istenir. Öğrencilerden forumda belirtilen kurallara uygun, kendi içinde anlam bütünlüğü olan özgün bir metin hazırlamaları beklenir. Dinleme/İzleme becerisinin geliştirilmesinde kişisel gelişimi konu edinen ve söyleşi türünün özelliklerini taşıyan çok modlu bir metin seçilir. Seçilen bu metinde metin tahlili yöntemi kullanılır. Metnin tahlili yapılırken öğrencilerden kendi yaşamlarıyla ve hedefleriyle bağlantı kurabilmeleri istenir. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden kişisel gelişimi etkileyen unsurlarla ilgili hazırlıklı bir konuşma yapmaları beklenir. Öğrencilerin konuşurken dil ögeleri arasındaki mantıksal ve anlamsal bütünlüğü oluşturan, metin içi ilişkiler kuran bağdaşıklık ögelerini (eksiltili cümle, bağlama, gönderim, değiştirim, sözcük bağdaşıklığı) doğru kullanmalarına dikkat edilir.
- Okuma
- TDE2.1 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- TDE2.2 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE2.3 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde yazarın zamana bağlı olarak karakter, duygu ve düşünce değişimini çözümleyebilme
- TDE2.4 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde okuma sürecini değerlendirebilme
- Yazma
- TDE4.1 Geleceğe dair planlarını dijital bir platformda aktarmak için oluşturacağı yazma sürecini yönetebilme
- TDE4.2 Kariyer hedefleri, eğitim planları ve diğer kişisel gelişim hedeflerine yönelik yazısında içerik oluşturabilme
- TDE4.3 Kariyer hedefleri, eğitim planları ve diğer kişisel gelişim hedeflerine yönelik yazısında kural uygulayabilme
- TDE4.4 Geleceğe dair planlarını dijital ortamda aktardığı yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme
- Dinleme/İzleme
- TDE1.1 “Benim Yolculuğum” temasında farklı insanların yaşamlarını, hedeflerini ve başarılarını ele alan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme
- TDE1.2 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE1.3 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE1.4 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerdeki çözümlemelerini kendi kişisel gelişimleriyle birleştirip süreci değerlendirebilme
- Konuşma
- TDE3.1 Kişisel gelişimini etkileyen unsurlar hakkında yapacağı konuşmasını yönetebilme
- TDE3.2 Başkalarının deneyimleriyle empati kuracağı ve kendi görüşlerini şekillendireceği konuşma içeriğini oluşturabilme
- TDE3.3 Kişisel gelişimini ve özelliklerini keşfettiği, kendi dünyasını yansıttığı konuşmasında kural uygulayabilme
- TDE3.4 Deneyimlerini, kişisel özelliklerini ve gelişimlerini aktardığı konuşmasına yönelik süreci değerlendirebilme
2. Toplumun Ahengi (45 ders saati)
“Toplumun Ahengi” temasında edebî eserlerden hareketle öğrencilerin toplumda huzur ve uyum içinde bir arada yaşayabilmek için kendi temel hak ve özgürlüklerini bilmeleri, karşı tarafın hak ve özgürlüklerine saygılı olmaları, hak ve özgürlüklerin getirdiği sorumlulukların farkına varmaları amaçlanmıştır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için toplum sorunlarını konu edinen, bireyin hak ve özgürlüklerini yansıtan eserler temada ele alınacaktır. Tahlil edilmek üzere okuma metni olarak bir roman ve bir makale, dinleme/izleme metni olarak da belgesel seçilir. Dinleme/izlemede temel hak ve özgürlükler ile ilgili çok modlu bir haber metninin incelemesi yapılır. Öğrenciler hem kurmaca bir metnin tahlili ile yapılan çıkarımlar hem de bilimsel bir metnin incelemesiyle varılan sonuçlar yardımıyla toplumdaki bireylerin uyum içinde yaşayabilmesi için gerekenlere yönelik görüş geliştirebileceklerdir. Ayrıca öğrencilerin konuşma becerisini geliştirmek için bir haber metni hazırlayıp sunmaları, yazma becerisini geliştirmek için de okudukları romanla ilgili bir eleştiri yazısı yazmaları sağlanacaktır.
İçerik çerçevesi: Okuma becerisinin geliştirilmesi için öğrencilerin toplum olarak uyum içinde yaşayabilmenin gerekleriyle ilgili çıkarımlar yapabilecekleri, hak ve özgürlükler teması ile ilişkilendirebilecekleri nitelikte bir roman seçilir. Bu romanın tahliliyle toplumsal sorunların edebî eserlere nasıl yansıdığına, hak ve özgürlüklerle ilgili kavramların edebiyatta nasıl yer aldığına yönelik çıkarımlar yapılması amaçlanır. Tahlil edilen ikinci metin, öğretici bir metin türü olan makaledir. Makale türündeki bu metnin tahlili ile toplumun uyum içinde yaşayabilmesi için öğrencilerden hukuk, din, ahlak ve görgü kurallarıyla ilgili temel bilgiler edinmeleri ve çıkarımlar yaparak bunları kendi yaşamlarıyla ilişkilendirebilmeleri beklenir. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden okudukları romanı temel hak ve özgürlükler bağlamında değerlendiren bir eleştiri yazısı hazırlamaları istenir. Öğrencilerden hazırladıkları eleştiri yazısında romanın iletisine, romanda kullanılan anlatım biçimi ve yöntemlerine, yazarın üslubuna, anlatıcının tavrına, roman kişilerinin tutumlarına yönelik bir değerlendirmede bulunmaları beklenir. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesinde temel hak ve özgürlüklerle ilgili çok modlu bir metin özelliği taşıyan haber metni seçilir. Seçilen haber metni ile öğrencilerden toplumun refah ve huzur içinde bir arada yaşayabilmesi için uyulması gereken hukuk, ahlak ve görgü kurallarını özümseyerek bunları kendi yaşamlarına aktarabilmeleri beklenir. Yapılan dinleme/izleme çalışmasıyla öğrencilerden hak ve özgürlükler temasının metinlerde nasıl ele alınıp işlendiğine yönelik çıkarım yapmaları istenir. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden temel hak ve özgürlüklerle ilgili bir haber metni oluşturmaları ve bu haber metnini sunarak sözlü bir anlatım gerçekleştirmeleri beklenir. Öğrencilerin hazırladıkları haber metninde temel hak ve özgürlükler, adalet, duyarlılık, dürüstlük, mahremiyet gibi konuları gözetmelerine; akıcı, anlaşılır ve doğru bir Türkçe kullanmalarına; habere konu olan olayı ele alırken dürüst bir yaklaşım sergilemelerine dikkat edilir.
- Okuma
- TDE2.1 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- TDE2.2 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE2.3 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE2.4 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde okuma sürecini değerlendirebilme
- Yazma
- TDE4.1 Toplumu farklı yönleriyle ele aldığı yazılı anlatım sürecini yönetebilme
- TDE4.2 Temel hak ve özgürlüklerin toplumsal düzen için gerekliliğini farklı bakış açılarıyla bir araya getirdiği yazısına içerik oluşturabilme
- TDE4.3 Temel hak ve özgürlüklerin toplumsal düzen için gerekliliğini farklı bakış açılarıyla oluşturduğu yazısı için kural uygulayabilme
- TDE4.4 Toplumsal duyarlılık bağlamında ortaya koyduğu yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme
- Dinleme/İzleme
- TDE1.1 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi yönetebilme
- TDE1.2 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE1.3 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE1.4 “Toplumun Ahengi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
- Konuşma
- TDE3.1 Güncel olayları takip edip toplumsal konulara duyarlı bir konuşmayı yönetebilme
- TDE3.2 Toplumsal sorunları anlama ve bu sorunlara çözüm üretme ile ilgili konuşması için içerik oluşturabilme
- TDE3.3 Toplumsal sorunları anlama ve bu sorunlara çözüm üretme ile ilgili konuşması için kural uygulayabilme
- TDE3.4 Temel hak ve özgürlükler bağlamında gerçekleştirdiği konuşmasına yönelik süreci değerlendirebilme
3. Hayatın Dengesi (45 ders saati)
“Hayatın Dengesi” temasında edebî metinler üzerinden gerek yurtta gerek dünyada kişi ve toplumların kaliteli bir yaşam sürdürmesi, diğer canlılarla paylaştıkları bu ortak yaşam alanını en iyi biçimde korumak için neler yapılması gerektiği vb. konularda öğrencilerde farkındalık oluşturmak amaçlanmaktadır. Edebiyatın yaşamın her alanına dair sahip olduğu kuşatıcı etkinin tema içeriğinde yer alan çevre konusuna yansımaları üzerinden öğrencilerde çevre bilinci oluşturulması hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda seçilen metinlerle öğrencilerin hem içerik üzerinden çıkarımlarda bulunmaları hem de metinlerin biçim, yapı ve üslup özelliklerini incelemeleri beklenmektedir. Bu temada okuma metinleri olarak yaşanılan mekânları ve bu mekânların özelliklerini fark etmeyi sağlayan, kültürel ve doğal zenginlikleri yansıtan edebî bir tür olan gezi yazısı ve yaşamın gerçeklerini yansıtan bir hikâye seçilmiştir. Ara metin olarak da broşür seçilmiştir. Dinleme/izleme metni olarak teknoloji ve çevre konusu ekseninde insan ve yaşamla ilgili çeşitli olay ve durumun farklı bakış açıları ile dile getirildiği çok modlu bir haber metni kullanılır. Konuşma becerisi kapsamında, dinleme/izleme metninden hareketle çevre ve teknoloji ile ilgili bir sunum hazırlanıp sunulması; yazma çalışması olarak da okuma metninin içeriğinden hareketle bir anket hazırlanıp uygulanması ve anket sonuçlarının yazılı olarak paylaşılması sağlanır.
İçerik çerçevesi: Okuma becerisinin geliştirilmesi için dünyadaki kaynakların kullanımı, birey ve toplumların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi, yaşanan çevreyi koruma ve ona saygı gösterme, yaşam tarzı vb. içerikleri etkili biçimde yansıtabilecek edebî türlerden bir gezi yazısı seçilir. Gezi yazısı ile mekâna ait bilgilendirici ifadeler de içermesi yönünden benzer özelliklere sahip broşür, karşılaştırma metni/ara metin olarak ele alınır. Sürdürülebilir bir hayatın temel unsuru olan bireyi ve içinde yaşadığı toplumu çeşitli yönleri ile yansıtmaya elverişli hikâye türünde bir metnin de tahlili yapılır. Öğrencilerin tahlil edilen edebî ve bilgilendirici metinlerden hareketle yaşadıkları çevreye yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden tahlil ettikleri gezi yazısının içeriğinden hareketle bir anket hazırlamaları istenir. Temanın içeriğine uygun bir probleme/konuya odaklanan ankette iş birliği yapılacak kişi ve gruplar öğrenciler tarafından tespit edilir ve böylece anketin hedef kitlesi belirlenir. Hazırlanan anketi belirlenen hedefe uyguladıktan sonra öğrencilerden anket sonuçlarını yazılı olarak paylaşmaları beklenir. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesinde içerik olarak teknoloji ve çevre temalı çok modlu bir haber metni seçilir. Metinde teknoloji ve çevre konusu ekseninde, insan ve yaşamla ilgili çeşitli olay ve durumun farklı bakış açıları ile öğrencilere yansıtılması amaçlanır. Bu çalışmalar ile temada ele alınan konular çerçevesinde öğrencilerden yaşamda sürdürülebilirlik konusu üzerine özgün fikirler oluşturmaları beklenir. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden tahlil edilen dinleme/izleme metninden hareketle teknoloji ve çevre ile ilgili güncel bir konuyu/problemi bir sunum vasıtasıyla ele aldıkları sözlü anlatım gerçekleştirmeleri istenir. Öğrencilerden temaya bağlı olarak sürdürülebilirlik konusunu teknolojik gelişmelerle ilişkilendirebilecekleri bir konuşma hazırlamaları istenir.
- Okuma
- TDE2.1 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- TDE2.2 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE2.3 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE2.4 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde okuma sürecini değerlendirebilme
- Yazma
- TDE4.1 Sürdürülebilir hayata yönelik toplumsal sorumluluklarını ortaya koyacakları yazma sürecini yönetebilme
- TDE4.2 Toplumsal yaşam, sürdürülebilirlik, kültürel ve çevresel unsurlara yönelik başkalarının görüşlerini alabileceği kendi yazısına içerik oluşturabilme
- TDE4.3 Toplumsal yaşam, sürdürülebilirlik, kültürel ve çevresel unsurlara yönelik başkalarının görüşlerini alabileceği yazısı için kural uygulayabilme
- TDE4.4 Sürdürülebilir hayat için toplumsal sorumluluklara yönelik farklı görüşleri ve kendi görüşlerini bir araya getirdiği yazısı hakkındaki yazma sürecini değerlendirebilme
- Dinleme/İzleme
- TDE1.1 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi yönetebilme
- TDE1.2 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE1.3 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE1.4 “Hayatın Dengesi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
- Konuşma
- TDE3.1 Güncel teknoloji ve çevre konusunda yaşadığı dünyayı güzelleştirme farkındalığı oluşturmak için yapacağı konuşmasını yönetebilme
- TDE3.2 Sürdürülebilirlik ve teknolojinin çevresel etkileri konusunda gerçekleştireceği konuşması için içerik oluşturabilme
- TDE3.3 Sürdürülebilirlik ve teknolojinin çevresel etkileri konusunda gerçekleştireceği konuşması için kural uygulayabilme
- TDE3.4 Sürdürülebilirlik ve teknolojinin çevresel etkileri konusunda gerçekleştireceği konuşmasına yönelik süreci değerlendirebilme
4. Hayalimdeki Yarın (45 ders saati)
“Hayalimdeki Yarın” temasında edebî metinler ve öğretici metinler aracılığıyla öğrencilerin gelecekte seçecekleri mesleklerin hayatlarına nasıl etki edeceğiyle ilgili fikir sahibi olmaları, bunu yaparken ilgi alanları ve yeteneklerinin farkına varmaları amaçlanmaktadır. Öğrencilere temayla ilişkili içerikler sunularak gelecekte kendilerini nerede ve nasıl görmek istedikleri konusunda motivasyon sağlanması, gelecekteki yaşamlarına yönelik doğru seçimler yapmalarına destek olunması hedeflenmektedir. Bu temada okuma metni olarak bilimsel bir yazı türü olan makale ile insanların hayatlarındaki değişimlerin yansımalarını kurgusal boyutta ele alan bir hikâye incelenir. Ara metin olarak öz geçmiş türünde bir metin tahlil edilir. Dinleme/izleme için mülakat türünün özelliklerini taşıyan çok modlu bir metin incelenir. Konuşma becerileri kapsamında öğrencilerden ileride yapmak istedikleri meslekleri belirlemeleri, bu meslekler hakkında farklı kişilerle röportaj yapmaları ve bunu sınıfta sunmaları beklenir. Yazma becerileri çerçevesinde ise öğrencilerden hayallerindeki mesleği tanıttıkları bir metin oluşturmaları istenir.
İçerik çerçevesi: Okuma becerilerinin geliştirilmesi için seçilen ilk okuma metni, nesnel anlatım özelliklerine sahip, doğru ve güvenilir bilgi sunan makaledir. Diğer okuma metni gerçek ya da gerçeğe yakın olayların ele alındığı hikâyedir. Bu metinler tahlil edilerek öğrencilerin “Hayalimdeki Yarın” teması özelinde meslek seçimlerinin hayatı etkileme düzeyinin farkına varmaları sağlanır. Konuşma becerilerinin geliştirilmesinde öğrencilerin okudukları ve çözümledikleri metinleri hayallerindeki meslekle ilişkilendirerek gelecekte seçmek istedikleri meslekleri belirlemeleri ve bu meslekler hakkında farklı kişilerle röportaj yapmaları istenir. Bu doğrultuda hazırladıkları röportajları sunmaya yönelik öğrencilere bir performans görevi verilir. Dinleme/izleme becerilerinin geliştirilmesinde içerik olarak mülakat türü seçilmiştir. Bu metin ile öğrencilerle hayatın her alanında özellikle iş başvurularında yararlanabilecekleri bir türün incelemesi gerçekleştirilecektir. Yazma becerilerinin geliştirilmesinde öğrencilere dinlenen/izlenen metinden hareketle bir mesleği belirgin özellikleriyle tanıtan bir metin oluşturmalarına yönelik performans görevi verilir.
- Okuma
- TDE2.1 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- TDE2.2 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE2.3 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE2.4 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde okuma sürecini değerlendirebilme
- Konuşma
- TDE3.1 Farklı mesleklerdeki kişilerin deneyimlerinden faydalanarak gerçekleştireceği konuşmasını yönetebilme
- TDE3.2 Mesleklerin özelliklerini, keyifli yanlarını, zorluklarını ve merak ettiği diğer unsurları ele alan konuşması için içerik oluşturabilme
- TDE3.3 Mesleklerin özelliklerini, keyifli yanlarını, zorluklarını ve merak ettiği diğer unsurları ele alan kendi konuşması için kural uygulayabilme
- TDE3.4 Farklı mesleklerdeki kişilerin deneyimlerinden faydalanarak gerçekleştireceği kendi konuşmasına yönelik süreci değerlendirebilme
- Dinleme/İzleme
- TDE1.1 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme
- TDE1.2 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE1.3 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
- TDE1.4 “Hayalimdeki Yarın” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
- Yazma
- TDE4.1 Hayalindeki mesleklere yönelik bilgi edinmek amacıyla gerçekleştireceği bir meslek tanıtımı yazma sürecini yönetebilme
- TDE4.2 Araştırma, bilgi toplama, analitik düşünme gibi süreçler sonrasında mesleklerle ilgili ulaştığı bilgilerle yazısının içeriğini oluşturabilme
- TDE4.3 Mesleklerin özellikleri ve kendi özelliklerini ele aldığı yazısı için kural uygulayabilme
- TDE4.4 Hayalindeki mesleklerin özelliklerini farklı açılardan ele aldığı yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme