Coğrafi Bilgi Sistemleri 11. Sınıf Yıllık Plan

Coğrafi Bilgi Sistemleri 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Harita-Tapu-Kadastro 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Coğrafi Bilgi Sistemleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Harita-Tapu-Kadastro - Harita Kadastro (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Coğrafi Bilgi Sistemleri dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Veri Oluşturma (10 ders saati)

  • 1. Coğrafi Bilgi Sistemi
    • 1. Kuralına uygun olarak coğrafi bilgi sistemini açıklar.
    • Coğrafi bilgi sistemi açıklanır.
    • Günlük yaşantımızda coğrafi bilgi sisteminin yeri, örnekler verilerek açıklanır.
    • Konumsal bilgi sistemleri örnekleyerek açıklanır.
    • Konumsal olmayan bilgi sistemleri örnekleyerek açıklanır.
    • Coğrafi bilgi sistemini uygulama şekillerine göre sınıflandırılmasını açıklanır.
    • Coğrafi bilgi sisteminin bileşenleri, bölümleri açıklanır.
    • Teknik tercihler, personel örnekleyerek açıklanır.
  • 2. Veri Planlaması
    • 2. Veri planlama işlemlerini GIS standartlarına uygun olarak açıklar.
    • Coğrafi verileri örnekleyerek açıklanır.
    • Grafik bilgi ve grafik olmayan(tanımsal, sözel)bilgileri açıklanır.
    • Coğrafi veri elementleri örnekleyerek açıklanır.
  • 3. Veri Toplama Yöntemi
    • 3. Veri toplama yöntemlerini GIS standartlarına uygun olarak açıklar.
    • Veri modelleri örnekleyerek açıklanır.
    • Coğrafi verilerin bilgisayarda gösteriminin önemi açıklanır.
  • 4. Veri Tabanı Ve Coğrafi Bilgi Sistemi Yazılımı
    • 4. Veri tabanı ve coğrafi bilgi sistemi yazılımını GIS standartlarına uygun olarak açıklar.
    • Veri tabanı kavramları örnekler vererek açıklanır.
    • Yazılım ürünleri günümüz teknolojisine uygun olarak açıklanır.
    • Coğrafi bilgi sistemlerinde donanım günümüz teknolojisine uygun olarak açıklanır.
  • 5. Bilgi Girişi
    • 5. Bilgi girişi faaliyetlerini GIS standartlarına uygun olarak açıklar.
    • Coğrafi bilgi sistemlerinde veri tasarımının önemi açıklanır.
    • Veri güncelleme planlamasının önemi açıklanır.
  • 6. Rapor-Analiz Oluşturma
    • 6. Rapor-analiz oluşturma uygulamalarını GIS standartlarına uygun olarak açıklar.
    • Bilgi sunumu ve harita tasarımı açıklanır.
    • Çıktı üretim araçları örnekleyerek açıklanır.
    • Veri depolama ve toplama üniteleri açıklanır.

  2. Ana Menüler (10 ders saati)

  • 1. Program Ekranı
    • 1. GIS programlarını kullanarak program ekranını açıklar.
    • Araçlar çubuğundaki ikonlar uygulamalı olarak açıklanır.
    • Çizim çubuğundaki ikonlar uygulamalı olarak açıklanır.
    • Katmanlar uygulamalı olarak açıklanır.
  • 2. Proje Menüleri
    • 2. GIS programlarını kullanarak program menülerini uygular.
    • Yeni tablo açma uygulaması yaptırılır.
    • Yeni proje açma uygulaması yaptırılır.
    • Aktif proje kapatma uygulaması yaptırılır.
    • Kaydetme işlemi yaptırılır.
    • Farklı kaydetme işlemi yaptırılır.
    • Proje olarak kaydetme işlemi uygulaması yaptırılır.

  3. Veri Görüntüleme (17 ders saati)

  • 1. Tablo Açma
    • 1. GIS programlarını kullanarak tablo açma işlemini uygular.
    • GIS programları hakkında genel açıklama yapılır.
    • Tablosu açma ile ilgili uygulama yaptırılır.
  • 2. Raster Veri Görüntüleme
    • 2. GIS programlarını kullanarak raster veriyi ekranda görüntüleme işlemini yapar.
    • Dosya menüsünden aç ikonu seçtirilir.
    • Dosya türü, raster image seçeneği işaretlendirilir.
    • Dosya adı seçilerek açtırılır.
  • 3. Proje Açma Ve Kaydetme
    • 3. GIS programlarını kullanarak proje açma ve kaydetme işlemini yapar.
    • Dosya menüsünden aç ikonu seçtirilir.
    • Dosya türü, workspace (*wor; *.mws) seçtirilir.
    • Dosya adı seçilerek proje açtırılır.
    • Dosya menüsünden proje olarak kaydet ikonunu seçtirilir.
    • Dosya türü, workspace (*wor) olarak seçtirilir.
    • Dosya adı yazılarak kaydettirilir.
    • Harita penceresi kapattırılır.
  • 4. Yeni Harita Penceresi Açma
    • 4. GIS programlarını kullanarak yeni harita penceresi açar.
    • Dosya menüsünden yeni tablo seçtirilir.
    • Açılan yeni tablodan "yeni harita penceresi aç" altındaki aktif olan tik kaldırılır.
    • Yeni tabloda"aktif haritaya katman olarak ekle"yazan yere tik işareti eklenir.
    • Oluştur seçilir.
    • "Yeni tablo yapısı" penceresi açılır.
    • Kolon ekle seçtirilir.
    • Kolon Bilgisi için adı, tipi, genişliği oluşturulur.
    • Dosya adı yazdırılır.
    • Konum yeri belirlenerek kaydedilir.
  • 5. Veri Sayfası Penceresi Açma
    • 5. GIS programlarını kullanarak veri sayfası penceresi açar.
    • Pencere menüsünden yeni veri sayfası penceresi seçtirilir.
    • Veri sayfası penceresinden yeni kayıt yaptırılır.
    • Veri sayfası penceresinden kolonlar seçtirilir.
  • 6. Projeksiyonu Ayarlama
    • 6. GIS programlarını kullanarak projeksiyon veri sayfası penceresi açar.
    • Türkiye'de kullanılan projeksiyon tiplerini açıklar.
    • Meridyen ve dilim kavramlarını açıklar.
    • Bulunduğu yere göre GIS programlarını kullanarak Meridyen ve dilim aralığını uygulamalı olarak seçer.

  4. Harita Penceresi (22 ders saati)

  • 1. Ölçek Değiştirme
    • 1. GIS programlarını kullanarak ölçek değiştirme işlemini yapar.
    • "Ölçek değiştir" diyaloğu uygulattırılır.
    • Ölçek değiştirmek için ilgili butonlar kullandırılır.
  • 2. Katman Görüntüleme
    • 2. GIS programlarını kullanarak katman görüntüleme işlemini yapar.
    • Harita menüsünden tüm katmanı görüntüleme seçtirilir.
    • Katman kontrolünden tamamını görüntülemek istenen katmanın üzerinde sağ klik yaparakkatman kontrolü seçtirilir.
    • "Tüm katmanı göster"seçtirilir.
  • 3. Yaklaşma Ve Uzaklaşma
    • 3. GIS programlarını kullanarak yaklaşma ve uzaklaşma işlemini yapar.
    • Araç çubuğundan yaklaş butonunu seçtirilir.
    • Yaklaşmak istediği alanın üzerinde yaklaş butonu seçtirilir.
    • Yaklaş butonunu kullanarak bir dikdörtgen çerçeve oluşturulur.
    • Araç çubuğundan yaklaş butonunu seçtirilir.
    • Yaklaşmak istediği alanın üzerinde yaklaş butonu seçtirilir.
    • Araç çubuğundan uzaklaş butonuseçtirilir.
    • Uzaklaşmak istediği alanın üzerinde uzaklaş butonu seçtirilir.
    • Uzaklaş butonunu kullanarak bir dikdörtgen çerçeve oluşturur.
    • Seçme işlemleri ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
    • Uzaklaşma işlemleri ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 4. Seçme Ve Kaydırma
    • 4. GIS programlarını kullanarak seçme ve kaydırma işlemini yapar.
    • Araç çubuğundan seç butonunu seçtirilir.
    • Harita üzerinde imleç hareket ettirilir.
    • Araç çubuğu üzerinde kaydır butonuseçtirilir.
    • Harita üzerinde herhangi bir yeri tıklamayla tutulur, imleç herhangi bir yöne çektirilir.
    • Mouse butonu serbest bıraktırılır.
    • Harita yeni konumunda yeniden çizdirilir.
    • Kaydırma işlemleri ile ilgili uygulamalaryaptırılır.
    • Seçme işlemleri ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 5. Ölçek Çubuğu
    • 5. GIS programlarını kullanarak ölçek çubuğu ile ilgili işlemleri yapar.
    • Harita penceresinden "ölçek çubuğu oluştur"seçtirilir.
    • "Ölçek oluştur" tablosundan konum seçtirelerek devam tıklanır.
    • Ölçek çubuğunun boyutlandırılması yaptırılır.
    • Ölçek çubuğunun tipi oluşturulur.
  • 6. Kuzey Oku
    • 6. GIS programlarını kullanarak kuzey oku ile ilgili işlemleri yapar.
    • Araçlar menüsünden araç yöneticisi seçtirilir.
    • Araç yöneticisinden Nort Arrow araçları aktif duruma getirilir.
    • Kuzey işareti aracını kullanarak, kuzey işaretini yerleştireceği köşeseçtirilir.
    • Araçlar, araç çubuğunda yer alan kuzey işareti düğmesi ile bir dikdörtgen çizdirilir.
    • Kuzey oku işareti dikdörtgen içine yerleştirmesi yaptırılır.

  5. Katmanlar Ve Harita (14 ders saati)

  • 1. Katman Kontrolü Kullanımı
    • 1. GIS programlarını katman kontrolü ile ilgili işlemleri yapar.
    • Katman kontrolündeki işaret kutuları açıklanır.
    • Katmanları görünmez yapmak için işaret kutusundaki kutu içindeki işareti kaldırılır.
    • Katmandaki objeleri değiştirmek için çizilebilir işaret kutusu aktif hale getirilir.
    • Katmanı seçilebilir yapmak için seçilebilir işaret kutusu aktif duruma getirilir.
    • Katman üzerinde otomatik olarak etiket koymak için etiket işaret kutusu işaretlenir.
  • 2. Bilgi Aracı Kullanımı
    • 2. GIS programlarını kullanarak bilgi aracı kullanımı ile ilgili işlemleri yapar.
    • Bilgi aracı kullanımı ile ilgili gerekli açıklamalar yapılır.
    • Bilgi aracı butonuseçtirilir.
    • Bilgi penceresinde ilgili tablo seçtirilir.
    • Mevcut verileri tabloya kayıt ettirilir.
  • 3. Katman Görünüm Ayarları
    • 3. GIS programlarını kullanarak katman görünüm ayarları ile ilgili işlemleri yapar.
    • Harita menüsünden katman kontrolü seçtirilir.
    • Katman görünümü seçtirilir.
    • Katman "bu aralıkta görünsün" kutususeçtirilir.
    • Üst mesafe için 1000 değerini girer.
    • Katman özellikleri diyalogunu kapatmak için tamam düğmesiseçtirilir.
  • 4. Katman Görünüşü
    • 4. GIS programlarını kullanarak katman görünüşünü değiştirme ile ilgili işlemleri yapar.
    • Harita menüsünden katman kontrolüseçtirilir.
    • Katmanın kalıcı stilini geçersiz kılmak için yeni nesne çizim stili kutusu seçtirilir.
    • Alan stili butonu seçtirilir.
    • Dolgu grubundan ön kutusu seçtirilir.
    • Renk paletinden yeni renk seçerek tamam butonu seçtirilir.
    • Görünüm seçeneklerini onaylamak için tamam butonu seçtirilir.
    • Katman özellikleri diyalogunu kapatmak için tamam butonuseçtirilir.

  6. Seçim İşlemleri (10 ders saati)

  • 1. İstatistiksel İşlemler
    • 1. GIS programlarını kullanarak istatistiksel işlemleri yapar.
    • İstatistiksel işlemler açıklanır.
    • İstatistiksel verilerin girişi için istatistik butonuseçtirilir.
    • Veri girişi yaptırılır
    • Seçme işlemleri yaptırılır.
  • 2. Seçme İşlemleri
    • 2. GIS programlarını kullanarak seçme işlemlerini yapar.
    • Harita menüsünden katman kontrolüseçtirilir.
    • Yerleşim tablosunun seçilebilir durumda olduğu kontrol edilir.
    • Yerleşim tablosunun seçilebilir durumda olduğu kontrol edilir.
    • Yerleşim tablosunda yer alan noktalara tıklanır.
    • tuşuna tıklayarak daha fazla kayıt seçtirilir.

  7. Etiketleme İşlemleri (18 ders saati)

  • 1. Tüm Nesneleri Otomatik Etiketleme
    • 1. GIS programlarını kullanarak tüm nesneleri otomatik etiketleme işlemlerini yapar.
    • Harita menüsünden katman kontrolüseçtirilir.
    • Otomatik etiket kutususeçtirilir.
    • Katman özellikleri penceresinden etiket görünümüseçtirilir.
    • Etiketleme işlemleri ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 2. Klikleyerek Etiketleme
    • 2. GIS programlarını kullanarak klikleyerek etiketleme işlemlerini yapar.
    • Dosya menüsü açtırılır.
    • "Aç" seçtirilir, dosya türü: Workspace seçtirilir.
    • Dosyayı seçtirilir ve "Aç" seçtirilir.
    • Etiket aracı ile harita üzerinde yavaşça gezinti yaptırılır
    • Objeler ile ilgili bilgiler ekranda göründüğünde klikleyerek etiketleme işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 3. Etiketleri Düzenleme
    • 3. GIS programlarını kullanarak etiketleri düzenleme ile ilgili işlemleri yapar.
    • Ana araç çubuğundan seç butonuseçtirilir.
    • Etikete tıklayıp bırakmadan etiketin olmasını istediği yere sürüklenmesi yaptırılır.
    • Seç aracı ile etiketin üzerine çift tıklanarak etiket stili ekranda görünmesi yaptırılır
    • Yazı sitili, renk, boyut ayarlaması yaptırılır.
    • Dosya, proje olarak kaydet komutu ile değişiklikler kalıcı olarak saklanır.
    • Etiketleri düzenleme ile ilgili uygulamaları yaptırılır.
  • 4. Etiketleri Silme
    • 4. GIS programlarını kullanarak etiketleri silme işlemlerini yapar.
    • Etiketleri seç aracı ile seçtirilir.
    • Klavyeden delete tuşuna bastırılır.
    • Düzen menüsünden silseçtirilir.
    • Çizim aracı çubuğu görünmüyorsa, seçenekler menüsünden araç çubuklarıseçtirilir.
    • Etiketleri silme ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 5. Etiketleri Kaydetme
    • 5. GIS programlarını kullanarak etiketleri kaydetme işlemlerini yapar.
    • Dosya menüsünden proje olarak kaydetseçtirilir.
    • Benim _Etiketlerim yazarak kaydet seçtirilir.
    • Etiketleri kaydetme ile ilgili uygulamalar yaptırılır.

  8. Tablo Yapısını İzleme Değiştirme (Kolon Güncelleme) (18 ders saati)

  • 1. Tablo Adını Değiştirme
    • 1. GIS programlarını kullanarak tablo adını değiştirme işlemini yapar.
    • Adı değiştirilecek tablolar açtırılır.
    • Katman kontrolünden harita isimlerinin bulunduğu başlığa sağ tıklanır.
    • "İsim değiştir"seçtirilir ve yeni isim yazdırılır.
    • Tablo adını değiştirme işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 2. Tablo Yapısını Değiştirme
    • 2. GIS programlarını kullanarak tablo yapısını değiştirme ile ilgili işlemleri yapar.
    • Tablo yapısını değiştirmenin önemi üzerinde gerekli açıklamalar yapılır.
    • Tablo menüsünden yapı seçeneğiseçtirilir.
    • "Tablo yapısını izle değiştir"tıklanarak gerekli işlemler yaptırılır.
    • Tablo yapısını değiştirme işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 3. Kolonu Değiştirme
    • 3. GIS programlarını kullanarak kolonu değiştirme işlemlerini yapar.
    • Dosya menüsünden "tüm dosyaları kapat"seçtirilir.
    • Dosya menüsünden "aç"seçtirilir.
    • Dosya türü kutusundan Workspace'i seçilerek gerekli dosya açtırılır.
    • Tablo menüsünden " bilgileri değiştir" seçtirilir.
    • Tablodan "temp" seçtirilir.
    • Değiştirilecek kolonseçtirilir.
    • Değerin alınacağı tablodan "temp" seçtirilir.
    • Değer kısmına ''''yazarak tamam tıklanır.
    • Kolonu değiştirme işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 4. Uzunluk Hesabı
    • 4. GIS programlarını kullanarak uzunluk hesabı işlemlerini yapar.
    • Uzunluğu hesaplanacak dosya açtırılır.
    • Tablo menüsünden yapı ikonunu seçerek "tablo yapısını izle değiştir"seçtirilir.
    • "Tablo yapısını izle değiştir" altındaki"Yol_Uzunluğu" adında tam sayı formatında bir kolon oluşturulur.
    • Tablo menüsünden kolondaki bilgileri değiştiren ayarlamalar yaptırılır.
    • Uzunluk hesabı işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 5. Alan Hesabı
    • 5. GIS programlarını kullanarak alan hesabı işlemlerini yapar.
    • Alan hesabı için tablo menüsünden yapı ikonuseçtirilir.
    • "Tablo yapısını izle değiştir" kısmından projeksiyon butonu seçtirilir.
    • Projeksiyon: Bulunduğumuz konuma göre GK Central Meridian seçtirilir.
    • Area fonksiyonu kullanılır.
    • Alanı hesaplanacak dosyaseçtirilir.
    • Tablo menüsünden yapıdan "tablo yapısını izle değiştir"ile bir kolon oluşturulur.
    • Tablo menüsünden kolondaki bilgileri değiştirten ayarlamalar yaptırılır.
    • Alan hesabı işlemi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.

  9. Çıktı Penceresi (25 ders saati)

  • 1. Çıktı Hazırlama
    • 1. GIS programlarını kullanarak çıktı hazırlama işlemlerini yapar.
    • Dosya menüsünden sayfa ayarıseçtirilir.
    • Çıktı göndereceği cihazseçtirilir.
    • Yön grubundan yatayseçtirilir ve tamam tıklanır.
    • Çıktı hazırlama ile ilgili uygulamalar yaptırılır..
  • 2. Haritadan Direkt Çıktı Alma
    • 2. GIS programlarını kullanarak haritadan direk çıktı alma ile ilgili işlemleri yapar.
    • Dosya menüsünden "yazdır" seçtirilerek tamam tıklanır.
    • Çıktı alma ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
  • 3. Çıktı Penceresini Kullanma
    • 3. GIS programlarını kullanarak ölçekli çıktı alma ile ilgili işlemleri yapar.
    • Pencere menüsünden yeni çıktı penceresiseçtirilir.
    • Açılan yeni çıktı penceresi diyalogundan "boş bir sayfa aç"seçtirilir ve tamam tıklanır.
  • 4. Ölçekli Çıktı Alma
    • 4. GIS programlarını kullanarak ölçekli çıktı alma ile ilgili işlemleri yapar.
    • Yeni çıktı penceresine aktarılan görüntünün üzerine çift tıklayarak çerçeve nesnesi diyaloğu açtırılır.
    • Haritanın genişlik ve yükseklik ayarları yaptırılır.
    • Harita ölçek seçenekleri bölümünden ölçek ayarlaması yaptırılır.
    • Haritayı ayarla, çerçeveyi ayarla, çerçeveyi içeriği ile doldur kısımları ayarlanarak tamam tıklanır.
  • 5. Çerçeveyi Taşıma
    • 5. GIS programlarını kullanarak çerçeveyi taşıma işlemini yapar.
    • Seç aracını seçip fareyle çerçevenin üzerine tıklanır.
    • Çerçeveyi sürükleyerek taşıma işlemi yaptırılır.
  • 6. Çerçeve Büyüklüğünü Değiştirme
    • 6. GIS programlarını kullanarak çerçevenin büyüklüğünü değiştirme işlemini yapar.
    • Büyüklüğü değiştirilecek çerçeve seçtirilir. 'edithandle' denilen işaretler köşelerde görünür.
    • Fareyi kullanarak bu köşelere tıklayıp sürüklenir.
    • Seç aracını seçip fareyle çerçevenin üzerine tıklanır.
  • 7. Çıktı Penceresine Yazı Ekleme
    • 7. GIS programlarını kullanarak çıktı penceresine yazı ekleme ile ilgili işlemleri yapar.
    • Çizim araç çubuğundan yaz aracıseçtirilir.
    • Çıktı üzerinde başlığın başlamasınınistendiği yerseçtirilir.
    • Yazı yazdırılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; kuralına uygun olarak veri oluşturma, GIS programlarını kullanarak ana menüleri uygulama, veri görüntüleme işlemini yapma, harita penceresini uygulama, katmanları ve harita penceresini oluşturma, seçim işlemlerini yapma, etiketleme işlemlerini yapma, tablo yapısını değiştirme, çıktı penceresini kullanma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.